ଥୁପୱଂସୋ
॥ନମୋ ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଅରହତୋ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ॥
ୟସ୍ମିଂ ସୟିଂସୁ ଜିନଧାତୁୱରା ସମନ୍ତା
ଛବ୍ବଣ୍ଣ ରଂସି ୱିସରେହି ସମୁଜ୍ଜଲନ୍ତା,
ନିମ୍ମାୟ ଲୋକହିତହେତୁ ଜିନସ୍ସ ରୂପଂ
ତଂ ଥୁପମବ୍ଭୁତ ତମଂ ସିରସା ନମିତ୍ୱା ।
ଚକ୍ଖାମହଂ ସକଲ ଲୋକ ହିତାୱହସ୍ସ
ଥୁପସ୍ସ ସବ୍ବ ଜନ ନଣ୍ଦନ କାରଣସ୍ସ,
ୱଂସଂ ସୁରାସୁର ନରିଣ୍ଦୱରେହି ନିଚ୍ଚଂ
ସମ୍ପୂଜିତସ୍ସ ରତନୁଜ୍ଜଲ ଥୂପିକସ୍ସ ।
କିଞ୍ଚାପି ସୋ ୟତିଜନେନ ପୁରାତନେନ
ଅତ୍ୱାୟ ସୀହଳଜନସ୍ସ କତୋ ପୁରାପି,
ୱାକ୍କେନ ସିହଳଭୱେନ’ଭିସଙ୍ଖମତ୍ତା
ଅତ୍ଥଂ ନ ସାଧହତି ସବ୍ବଜନସ୍ସ ସମ୍ମା ।
ୟସ୍ମା ଚ ମାଗଧ ନିରୁତ୍ତିକତୋପି ଥୂପ-
ୱଂସୋ ୱିରୁଦ୍ଧନୟ ସଦ୍ଦ ସମାକୁଲୋ ସୋ,
ୱତ୍ତବ୍ବମେୱ ଚ ବହୁମ୍ପି ୟତୋ ନ ୱୁତ୍ତଂ
ତମ୍ହା ଅହଂ ପୁନପି ୱଂସମି’ମଂ ୱଦାମି ।
ସୁଣାଥ ସାଧୱୋ ସବ୍ବେ ପରିପୁଣ୍ଣମନାକୁଲଂ
ୱୁଚ୍ଚମାନଂ ମୟା ସାଧୁ ୱଂସଂ ଥୂପସ୍ସ ସତ୍ଥୁନୋତି ।
ତତ୍ଥ ଥୂପସ୍ସ ୱଂସଂ ୱକ୍ଖାମୀତି ଏତ୍ଥ ତଥାଗତୋ ଅରହଂ ସମ୍ମା ସମ୍ବୁଦ୍ଧୋ ଥୂପାରହୋ, ପଚ୍ଚେକବୁଦ୍ଧୋ ଥୂପାରହୋ, ତଥାଗତସ୍ସ ସାୱକୋ ଥୂପାରହୋ, ରାଜା ଚକ୍କୱତ୍ତି ଥୂପାରହୋତି ୱଚନତୋ ଥୂପାରହାନଂ ବୁଦ୍ଧାଦୀନଂ ଧାତୁୟୋ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା କତ ଚେତିୟଂ ଅବ୍ଭୁନନ ତଟ୍ଠେନ ଥୂପୋତି ୱୁଚ୍ଚତି, ଇଧ ପନ କଞ୍ଚନ ମାଲିକ ମହାଥୂପୋ ଅଧିପ୍ପେତୋ, ସୋ କସ୍ସ ଧାତୁୟୋ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା କତୋତି ଚେ ? ୟୋଦୀପଙ୍କରାଦୀନଂ ଚତୁୱୀସତିୟା ବୁଦ୍ଧାନଂ ସନ୍ତିକେ ଲଦ୍ଧୱ୍ୟାକରଣୋ ସମତିଂସପାରମିୟୋ ପୂରେତ୍ୱା ପରମାଭିସମ୍ବୋଧିଂ ପତ୍ୱା ଧମ୍ମଚକ୍କପ୍ପୱତ୍ତନତୋ ପଟ୍ଠାୟ ୟାୱ ସୁହଦ୍ଦ ପରିବ୍ବାଜକ ୱିନୟାନ ସବ୍ବ ବୁଦ୍ଧକିଚ୍ଚାନି ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଅନୁପାଦିୟେସାୟ ନିବ୍ବାନଧାତୁୟା ପରିନିବ୍ବୁତୋ ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଅରହତୋ ସମ୍ମା ସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ଧାତୁୟୋ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା କତୋ ଅୟମେତ୍ଥ ସଙ୍ଖେପୋ, ୱିତ୍ଥାରୋ ପନ ୱେଦିତବ୍ବୋ ?
୨. ଇତୋ କିର କପ୍ପସତସହସ୍ସାଧିକାନଂ ଚତୁନ୍ନଂ ଅସଙ୍ଖେୟ୍ୟାନଂ ମତ୍ଥକେ ଅମରୱତୀ ନାମ ନଗରଂ ଅହୋସି । ତତ୍ଥ ସୁମେଧୋ ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ପଟିୱସତି । ସୋ ଅଞ୍ଞଂ କମ୍ମଂ ଅକତ୍ୱା ବ୍ରହ୍ମଣସିପ୍ପମେୱ ଉଗ୍ଗଣ୍ହି ତସ୍ସ ଦହରକାଲେୟେୱ ମାତାପିତରୋ କାଲମକଂସୁ । ଅଥସ୍ସ ରାସିୱଡ୍ଢନକୋ ଅମଚ୍ଚୋ ଆୟ ପୋତ୍ଥକଂ ଆହରିତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣ ରଜତ ମଣିମୁତ୍ତାଦି ଭରିତେ ଗବ୍ଭେ ୱିୱରିତ୍ୱା ଏତ୍ତକଂ ତେ କୁମାର ମାତୁ ସନ୍ତକଂ, ଏତ୍ତକଂ ପିତୁସନ୍ତକଂ, ଏତ୍ତକଂ ଅୟ୍ୟକ ପୟ୍ୟକାନନ୍ତି ୟାୱ ସତ୍ତମା କୁଲପରିୱଟ୍ଟା ଧକଂ ଆଚିକ୍ଖିତ୍ୱା ଏତମ୍ପଟିଜଗ୍ଗାହୀତି ଆହ । ସୋ ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ଅଗାରଂ ଅଜ୍ଝାୱସନ୍ତୋ ଏକଦିୱସଂ ଚିନ୍ତେସି ।
୩. ପୁନବ୍ଭୱେ ପଟିସଣ୍ଧିଗହଣଂ ତାମ ଦୁକ୍ଖଂ, ତଥା ନିବ୍ବତ୍ତ ନିବ୍ବତ୍ତଟ୍ଠାନେ ସରୀରଭେଦନଂ ଅହଞ୍ଚ ଜାନିଧମ୍ମୋ ଜରାଧମ୍ମୋ ୱ୍ୟାଧିଧମ୍ମୋ ମରଣଧମ୍ମୋ । ଏୱଂ ଭୂତେନ ମୟା ଅଜାତି ଅଜରଂ ଅୱ୍ୟାଧିଂ ଅମରଣଂ ସୁଖଂ ସୀତଲଂ ନିବ୍ବାନଂ ଗୱେସିତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି ନେକ୍ଖମ୍ମକାରଣଂ ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ପୁନ ଚିନ୍ତେସି ଇମଂ ଧନଂ ସବ୍ବଂ ମୟ୍ହଂ ପିତୁ ପିତାମହାଦୟୋ ପରଲୋକଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତା ଏକ କହାପଣମ୍ପି ଗହେତ୍ୱା ନଗତା ମୟା ପନ ଗହେତ୍ୱା ଗମନକାରଣଂ କାତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି ନଗରେ ଭେରିଂ ଚରାପେତ୍ୱା ମହାଜନସ୍ସ ଦାନଂ ଦତ୍ୱା ହିମୱନ୍ତସ୍ସ ପୱିସିତ୍ୱା ତାପସ ପବ୍ବଜ୍ଜଂ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ସତ୍ତାହବ୍ଭନ୍ତରେୟେୱ ଅଭିଞ୍ଞା ଚ ସମାପତ୍ତିୟୋ ଚ ନିବ୍ବତ୍ତେତ୍ୱ ସମାପତ୍ତିସୁଖେନ ୱୀତିନାମେସି ।
ତଦା ଦୀପଙ୍କରୋ ନାମ ସତ୍ଥା ପରୟାଭିସମ୍ବୋଧିଂ ପତ୍ୱା ସତ୍ତ ସତ୍ତାହଂ ବୋଧିସମୀପେଚେୱ ୱିତିନାମେତ୍ୱା ସୁନଣ୍ଦାରାମେ ଧମ୍ମଚକ୍କଂ ପୱତ୍ତେତ୍ୱା କୋଟିସତ୍ତାନଂ ଦେୱମନୁସ୍ସାନଂ ଧମ୍ମମତଂ ପାୟେତ୍ୱା ଚାତୁଦ୍ଦୀପିକ ମହାମେଘୋ ୱିୟ ଧମ୍ମୱସ୍ସଂ ୱସ୍ସେନ୍ତୋ ଚତୂହି ଖୀଣାସୟ ସତସହସ୍ସେହି ପରିୱୁତୋ ଅନୁପୁବ୍ବେନ ଚାରକଂ ଚରମାନୋ ରମ୍ମ ନଗରଂ ପତ୍ୱା ସୁଦସ୍ସନ ମହାୱିହାରେ ପଟିୱସତି ତଦା ରମ୍ମନଗରୱାସିନୋ ସପ୍ପି ଫଣିତାଦୀନି ଭେସଜ୍ଜାନି ଗହେତ୍ୱା ପୁପ୍ଫ ଧୂପ ଗଣ୍ଧହତ୍ଥା ୟେନ ବୁଦ୍ଧୋ ତେନପସଙ୍କମିତ୍ୱା ସତ୍ଥାରଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ପୁପ୍ଫାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ଏକମନ୍ତଂ ନିସୀଦିତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ସୁତ୍ୱା ସ୍ୱାତନାୟ ଭଗୱନ୍ତଂ ନିମନ୍ତେତ୍ୱା ଉଟ୍ଠାୟାସନା ଦସବଲଂ ପଦକ୍ଖୀନଂ କତ୍ୱା ପକ୍କମିଂସୁ ।
ତେ ପୁନ ଦିୱସେ ଅସଦିସ ମହାଦାନଂ ସଜ୍ଜେତ୍ୱା ଦସବଲସ୍ସ ଆଗମନ ମଗ୍ଗଂ ସୋଧେନ୍ତି । ତସ୍ମିଂ କାଲେ ସୁମେଧତାପସୋ ଅତ୍ତନୋ ଅସ୍ସମ ପଦତୋ ଉଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ରମ୍ମନଗରୱାସୀନଂ ତେସଂ ମନୁସ୍ସାନଂ ଉପରିଭାଗେନ ଆକାସେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତା ତେ ହଟ୍ଠପହଟ୍ଠେ ମଗ୍ଗଂ ସୋଧେନ୍ତେ ଦିସ୍ୱା କିନ୍ନୁ ଖୋ କାରଣନ୍ତି ଚିନ୍ତେନ୍ତୋ ସବ୍ବେସଂ ପସ୍ସନ୍ତାନଂୟେୱ ଆକାସତୋ ଓରୁ ଏକମନ୍ତେ ଠତ୍ଥାୟହ ତେ ମନୁସ୍ସେ ପୁଚ୍ଛି ।’ହମ୍ଭୋ କସ୍ସ ପନ ଇମଂ ମଗ୍ଗଂ ସୋଧେଥା’ତି ତେ ଆହଂସୁ ଭନ୍ତେ ସୁମେଧ ତୁମ୍ହେ କିଂ ନଂ ଜାନାଥ, ଦୀପଙ୍କରୋ ନାମ ସତ୍ଥା ପରମାଭିସମ୍ବୋଧିଂ ପତ୍ୱା ପୱତ୍ତୱର ଧମ୍ମଚକ୍କୋ ଜନପଦ ଚାରିକଂ ଚରମାନୋ ଅନୁକ୍କମେନ ଅମ୍ହାକଂ ନଗରଂ ପତ୍ୱା ସୁଦସ୍ସନ ମହାୱିହାରେ ପଟିୱସତି । ମୟଂ ତଂ ଭଗୱନ୍ତଂ ନିମନ୍ତୟିମ୍ହ ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଆଗମନମଗ୍ଗଂ ସୋଧେମାତି । ତଂ ସୁତ୍ୱା ସୁମେଧପଣ୍ଡିତୋ ଚିନ୍ତେସି । ବୁଦ୍ଧୋତି ଖୋ ପନେସ ଘୋସୋପି ଦୁଲ୍ଲଭୋ, ପଗେୱ ବୁଦ୍ଧୁପ୍ପାଦୋ ତେନ ହି ମୟାପି ଇମେହି ମନୁସ୍ସେହି ସଦ୍ଧିଂ ଦସବଲସ୍ସ ଆଗମନମଗ୍ଗଂ ସୋଧେତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି ସୋ ତେ ମନୁସ୍ସେ ଆହ, ସଚେ ଭୋ ତୁମ୍ହେ ଇମଂ ମଗ୍ଗ ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ସୋଧେଥ - ସୟହମ୍ପି ଏକଂ ଓକାସଂ ସମ୍ପଟିଚ୍ଛତ୍ୱା ଅୟଂ ସୁମେଧପଣ୍ଡିତୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ ମହାନୁଭାୱୋତି ଜାନନ୍ତା ଦୁବ୍ବିସୋଧନଂ ଉଦକସମ୍ଭିନ୍ନଂ ଅତିୱିସମଂ ଏକଂ ଓକାସଂ ସଲ୍ଲକ୍ଖେତ୍ୱା ଇମଂ ହକାସଂ ତୁମ୍ହେ ସୋଧେଥ । ଅଲଙ୍କରୋଥାତି ଅଦଂସୁ ।
ସୁମେଧପଣ୍ଡିତୋ ବୁଦ୍ଧାରମ୍ମଣ ପୀତିଂ ଉପ୍ପାଦେତ୍ୱା ଚିନ୍ତେସି । ଅହମ୍ପନିମଂ ଓକାସଂ ଇଦ୍ଧୀୟା ପରମଦସ୍ସନୀୟ କାତୁଂ ପହୋମି ଏୱଂ କତୋ ପନ ମଂ ନ ପରିତୋସେତି ଅଜ୍ଜ ପନ ମୟା କାୟୱେୟ୍ୟାୱଚ୍ଚଂ କାତୁଂ ୱଟ୍ଟତିତି ପଂସୁଂ ଆହରିତ୍ୱା ତଂ ପହେସଂ ପୂରେନି, ତସ୍ସ ପନ ତସ୍ମିଂ ପଦେସେ ଅସୋଧିତେ ଜୟସୁମନ କୁସୁମ ସଦିସି ୱଣ୍ଣଂ ଦୁପଟ୍ଟଚୀୱରଂ ତିମଣ୍ଡଲଂ ପଟିଚ୍ଛାଦେତ୍ୱା ନିୱାସେତ୍ୱା ତସ୍ସୁପରି ୟୁଣ୍ଣମାପଙ୍ଗେନ କୁସୁମକଲାପଂ ପରକ୍ଖିପନ୍ତୋ ୱିୟ ୱିଜ୍ଜୁଲ୍ଲତା ସସ୍ସୀରୀକଂ କାୟବଣ୍ଧନଂ ବଣ୍ଧିତ୍ୱା କନକ ଗିରିସିଖର ମତ୍ଥକେ ଲାଖାରସଂ ପରିସିଞ୍ଚନ୍ତେ ୱିୟ ସୁୱଣ୍ଣଚେତିୟଂ ପୱାଳଜାଲେନ ପରିକ୍ଖିପନ୍ତୋ ୱିୟ ସୁୱଣ୍ଣଙ୍ଘକଂ ରତ୍ତକମ୍ବଲେନ ପଟିମୁଞ୍ଚନ୍ତୋ ୱିୟ ସରଦ ସମୟ ରଜନିକରଂ ରତ୍ତୱଲାହକେନ ପଟିଚ୍ଛାଦେନ୍ତୋ ୱିୟ ଚ ଲାଖାରସେନ ତିନ୍ନ କିଂ ସୁକକ୍ସୁମୱଣ୍ଣଂ ରତ୍ତୱର ପସୁକୂଲ ଚୀୱରଂ ପାରିପିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧକୂଗିଦ୍ୱ ରତୋ କନକଗୁହାତୋ ସୀହୋ ୱିୟ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଜଳଭିଞ୍ଞାନଂୟେୱ ଚତୂହି ଖୀଣାସୱ ସତସହସ୍ସେହି ପରିୱୁତୋ ଅମରଗଣ ପରିୱୁତୋ ଦସସତନୟନୋ ୱିୟ ବ୍ରହ୍ମଗଣପରିୱୁତୋ ମହା ବ୍ରହ୍ମା ୱିୟ ଚ ଅପରିମିତ ସମୟ ସମୁପଚିତାୟ କୁସଲବଲଜନିତାୟ ଅନୋପମୟା ବୁଦ୍ଧଲୀଲାୟ ତାରାଗଣପରିୱୁତୋ ସରଦ ସମୟ ରଜନିକରୋ ୱିୟ ଗଗନତଲଂ ଅଲଙ୍ଗତ ପଟିୟତ୍ତଂ ମଗ୍ଗଂ ପଟିପଜ୍ଜି ।
୫. ସୁମେଧତାପସୋପି ତେନ ଅଲଙ୍କତ ପଟିୟତ୍ତେନ ମଗ୍ଗେନ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତସ୍ସ ଦୀପଙ୍କରସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ୱରଲକ୍ଖଣ ପତିମଣ୍ଡିତଂ ଅସତିୟା ଅନୁବ୍ୟଞ୍ଜନେହି ଅନୁବ୍ୟଞ୍ଜିତଂ ବ୍ୟାମପ୍ପହାପରିକ୍ଖେପ ସସ୍ସୀରୀକଂ ଇଣ୍ଦନୀଲମଣିସଂକାସୋଆକାସେ ନାନପ୍ପକାରା ୱିଜ୍ଜୁଲ୍ଲତା ୱିୟ ଛବ୍ବଣ୍ଣବୁଦ୍ଧରଂସିୟୋ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେନ୍ତଂ ରୂପଗ୍ଗପ୍ପତ୍ତଂ ଅତ୍ତଭାୱଂ ଓଲୋକେତ୍ୱା ଅଜ୍ଜ ମୟା ଦସବଲସ୍ସ ଜୀୱିତପରିଚ୍ଚାଗଂ କାତୁଂ ୱଟ୍ଟତି ମା ଭଗୱା କଲଲେ ଅକ୍କମି ମଣିମୟଂ ଲକସେତୁଂ ଅକ୍କମନ୍ତୋ ୱିୟ ସଦ୍ଧିଂ ଚତୂହି ଖୀଣାସୱ ସତସହସ୍ସେହି ମମ ପିଟ୍ଠିଂ ଅକ୍କମନ୍ତୋ ଗଚ୍ଛତୁ ତଂ ମେ ଭୱିସ୍ସତି ଦୀଘରତ୍ତଂ ହିତାୟ ସୁଖାୟାତି କେସେ ମୋଚେତ୍ୱା ଅଜିନଜଟା ୱାକଚୀରାନି କଲେଲ ପତ୍ଥରିତ୍ୱା ତତ୍ଥେୱ କଲଲପିଟ୍ଠେ ନିପଜ୍ଜି ନିପନ୍ନୋ ଚ ସଚେ ଅହଂ ଇଚ୍ଛେୟ୍ୟଂ ସବ୍ବକିଲେସେ ଝାପେତ୍ୱା ସଙ୍ଘନୱକୋ ହୁତ୍ୱା ରମ୍ମନଗରଂ ପୱିସେୟ୍ୟଂ ଅଞ୍ଞାତକୱେସେନ ପନ ମେ କିଲେସେ ଣ୍ଧପେତ୍ୱା ନିବ୍ବାନପତ୍ତିୟା କିଚ୍ଚଂ ନତ୍ଥି, ୟଂନୂନାହଂ ଦୀପଙ୍କର ଦସବଲୋ ୱିୟ ପରମାଭିସମ୍ବୋଧିଂ ପତ୍ୱା ଧମ୍ମନାୱଂ ଆରୋପେତ୍ୱା ମହାଜନଂ ସଂସାରସାଗରା ଉତ୍ତାରେତ୍ୱା ପଚ୍ଛା ପରିନିବ୍ବାୟେୟ୍ୟଂ । ଇଦଂ ମେ ପତିରୁପନ୍ତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠଧମ୍ମେ ସମୋଧାନେତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧଭାୱାୟ ଅଭିନୀହାରଂ କତ୍ୱା ନିପଜ୍ଜ ।
ଦୀପଙ୍କରୋପି ଭଗୱା ଆଗତ୍ତ୍ୱା ସୁମେଧପଣ୍ଡିତସ୍ସ ସୀସସାଗେ ଠତ୍ୱା କଲଲପିଟ୍ଠେ ନିପନ୍ନଂ ତାପସଂ ଦିସ୍ୱା ଅୟଂ ତାପସୋ ବୁଦ୍ଧତ୍ଥାୟ ଅଭିନୀହାରଂ କତ୍ୱା ନିପନ୍ତୋ, ଇଜ୍ଝିସ୍ସତି ନୁ ଖୋ ଏତସ୍ସ ପତ୍ଥନା ଉଦାହୁ ନୋତି ଉପଧାରେନ୍ତୋ - ଅନାଗତେ ଗୋତମୋ ନାମ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ଞତ୍ୱା ଠିତକୋୱ ପରିସ ମଜ୍ଝେ ୱ୍ୟାକାସି, ପସ୍ସଥ ନୋ ତୁମ୍ହେ ଭିକ୍ଖୱେ ଇମଂ ଉଗ୍ଗତପଂ ତାପସଂ କଲଲପିଟ୍ଠେ ନିପନ୍ନନ୍ତି । ଏୱଂ ଭନ୍ତେ, ଅୟଂ ୟିଦ୍ଧତ୍ଥାୟ ଅଭିନୀହାରଂ କତ୍ୱା ନିପନ୍ନୋ ସମିଜ୍ଝିସ୍ସତି ଇମସ୍ସ ପତ୍ଥତା କପ୍ପସତ ସହସ୍ସାଧିକାନଂ ଚତୁନ୍ତଂ ଅସଙ୍ଖେୟ୍ୟାନଂ ମତ୍ଥକେ ଗୋତମୋ ନାମ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ସବ୍ବଂ ୱ୍ୟାକାସି ।
ୱୁତ୍ତଞ୍ହେତଂ ବୁଦ୍ଧୱଂସେ ।
ଦୀପଙ୍କରୋ ଲୋକୱିଦୂ - ଆହୁତୀନଂ ପଟିଗ୍ଗହୋ,
ଉସ୍ସୀସକେ ମଂ ଠତ୍ୱାନ - ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ।
ପସ୍ସଥ ଇମଂ ତାପସଂ - ଜଟିଲ ଉଗ୍ଗତାପସଂ ଅପରିମେୟ୍ୟେ ଇତୋ କପ୍ପେ - ଅୟଂ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତି । ଅହୁ କପିଲୱହୟା ରମ୍ମା - ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ତଥାଗତୋ । ପଧାନଂ ପଦହିତ୍ୱାନ - କତ୍ୱା ଦୁକ୍କର କାରିକଂ
ବୁଦ୍ଧେ ଲୋକେ - କେଚି ।
ଅଜପାଲ ରୁକ୍ଖମୂଲସ୍ମିଂ - ନିସୀଦିତ୍ୱା ତଥାଗତୋ,
ତତ୍ଥ ପାୟାସମଗ୍ଗୟ୍ହ - ନେରଞ୍ଜରମୁପେହେତି ।
ନେରଞ୍ଜରାୟ ତୀରମ୍ହି - ପାୟାସାଦାୟ ସୋ ଜିନୋ,
ପଟିୟତ୍ତୱରମଗ୍ଗେନ - ବୋଧିମୂଲଞ୍ହି ଏହୀତି ।
ତତୋ ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା - ବୋଧିମଣ୍ଡଂ ଅନୁତ୍ତରୋ
ଅସ୍ସତ୍ଥରାକ୍ଖମୂଲମ୍ହି - ୱୁଜ୍ଝିସ୍ସତି ମହାୟସୋ ।
ଇମସ୍ସଜନିକା ମାତା - ମାୟା ନାମ ଭୱିସ୍ସତି, ପିତା ସୁଦ୍ଧୋଦନୋ ନାମ - ଅୟଂ ହେସ୍ସତି ଗୋତମୋ । ଅନାସୱା ୱୀତରାଗା - ସନ୍ତଚିତ୍ତା ସମାହିତା,
କୋଲିତୋ ଉପତିସ୍ସୋ ଚ - ଅଗ୍ଗା ହେସ୍ସନ୍ତି ସାୱକା ।
ଆନଣ୍ଦୋ ନାମୁପଟ୍ଠାକୋ - ଉପଟ୍ଠିସ୍ସତୀ’ମଂ ଜିନଂ ।
ଖେମା ଉପ୍ପଲୱଣ୍ଣା ଚ - ଅଗ୍ଗା ହେସ୍ସନ୍ତି ସାୱିକା ।
ଅନାସୱା ୱୀତରାଗା - ସନ୍ତଚିତ୍ତା ସମାହିତା ।
ବୋଧି ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଅସ୍ସତ୍ଥୋତି ପୱୁଚ୍ଚତୀ’’ତି ।
ଅଭିନୀହାର କଥା
୬. ତତୋ ଦୀପଙ୍କରୋ ଦସବଲୋ ବୋଧିସତ୍ତଂ ପସଂସିତ୍ୱା ଅଟ୍ଠହି ପୁପ୍ଫ ମୁଟ୍ଠୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ପକ୍କାମି । ତେପି ଚତୂସତ ସହସ୍ସ ଖୀଣାସୱା ବୋଧିସତ୍ତଂ ପୁପ୍ଫେହି ଚ ଗଣ୍ଧେହି ଚ ପୂଜେତ୍ୱା ପଦପ୍ଫଣଂ କତ୍ୱା ପକ୍କମିଂସୁ । ଦେୱମନୁସ୍ସା ଚ ତଥେୱ ପୂଜେତ୍ୱା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଅଥ ଖୋ ବୋଧିସତ୍ତୋ ଦସବଲସ୍ସ ୱ୍ୟାକରଣଂ ସୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧଭାୱଂ କରତଲଗତମିୱ ମଞ୍ଞମାନୋ ପମୁଦିତ ହଦୟୋ ସବ୍ବେସୁ ପଟିକ୍କନ୍ତେସୁ ସୟନା ୱୁଟ୍ଠାୟ ପୁପ୍ଫରାସି ମତ୍ଥକେ ପଲ୍ଲଙ୍କଂ ଆଭୁଜିତ୍ୱା ନିସିନ୍ନୋ ବୁଦ୍ଧକାରକଧମ୍ମେ ଉପଧାରେନ୍ତୋ କହନନୁ ଖୋ ବୁଦ୍ଧକାରକ ଧମ୍ମା, କିଂ ଉଦ୍ଧଂ ଅଧୋ ଦିସାସୁ ୱୀଦୀୟାସୂତି ଅନୁକ୍କମେନ ସକଲଂ ଧମ୍ମଧାତୁଂ ୱିଚିନନ୍ତୋ ପୋରାଣକବୋଧିସତ୍ତେହି ଆସେୱିତ ନିସେୱିତ ପଠମଂ ଦାନପାରମିଂ ଦିସ୍ୱା ତତ୍ଥ ଦଳଭିସମାଦାନ କତ୍ୱା ଏୱଂ ଅନୁକ୍କମେନ ସୀଲ - ନେକ୍ଖମ୍ମ - ପଞ୍ଞା - ୱୀରିୟ - ଖନ୍ତି - ସଚ୍ଚ - ଅଧିଟ୍ଠାନ - ମେତ୍ତା - ଉପେକ୍ଖା ପାରମିୟୋଚ ଦିସ୍ୱା ତତ୍ଥଦଳ୍ହ ସମାଦାନଂ କତ୍ୱା ଦେୱତାହି ଅଭିତ୍ଥୁତୋ ଆକାସମବଭୁଗ୍ଗନତ୍ୱ ହିମ ହିମୱନ୍ତମେୱ ଅଗମାସି ।
ଦୀପଙ୍କରୋପି ସତ୍ଥା ଚତୂହି ଖୀଣାସୱ ସତସହସ୍ସେହି ପରିୱୁତୋ ରମ୍ମନଗରୱାସୀହି ପୂଜୀୟମାନୋ ଦେୱତାହି ଅଭିନଣ୍ଦିୟମାନୋ ଅଲଙ୍କତ ପଟିୟତ୍ତେନ ମଗ୍ଗେନ ରମ୍ମନଗରଂ ପୱିସିତ୍ୱା ପଞ୍ଞତ୍ତୱରବୁଦ୍ଧାସନେ ନିସୀଦି । ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋପି ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ପତ୍ତାସନେ ନିସୀଦି । ରମ୍ମନଗରୱାସିନୋପି ଉପାସକା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ଭଗୱନ୍ତଂ ଭୁତ୍ତାୱିଂ ଓନୀତ ପତ୍ତପାଣିଂ ମାଲାଗଣ୍ଧାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ଦାନାନୁମୋଦନଂ ସୋତୁକାମା ନିସୀଦିଂସୁ । ଭଗୱାପି ତେସଂ ଅନୁମୋଦନଂ କରୋନ୍ତୋ ଦାନକଥଂ ସୀଲକଥଂ ସଗ୍ଗିକଥଂ କାମାନଂ ଆଦୀନୱଂ ଓକାରଂ ସଂକିଲେସଂ ନେକ୍ଖମ୍ମେ ଆନିସଂସଞ୍ଚ ପକାସେତ୍ୱା ଅମତ ପରିୟୋସାନଂ ଧମ୍ମକଥଂ କଥେସି ।
ଏୱଂ ତସ୍ସ ମହଜନସ୍ସ ଧମ୍ମଂ ଦେସେତ୍ୱା ଏକଚ୍ଚେ ସରଣେସୁ ଏକଚ୍ଚେ ପଞ୍ଚସୁ ସୀଲେସୁ ଏକଚ୍ଚେ ସୋତାପତ୍ତିଫଲେ ଏକଚ୍ଚେ ସକଦାଗାମି ଫଲେ ଏକଚ୍ଚେ ଅନାଗାମୀ ଫଲେ ଏକଚ୍ଚେ ଚତୁସୁପି ଫଲେସୁ ଏକଚ୍ଚେ ତୀସୁ ୱିଜ୍ଜାସୁ ଏକଚ୍ଚେ ଛଳଭିଞ୍ଞାସୁ ଏକଚ୍ଚେ ଅଟ୍ଠସୁ ସମାପତ୍ତିସୁ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଉଟ୍ଠାୟାସନା ରମ୍ମନଗରତୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ସୁଦସ୍ସନ ମହାୱିହାରମେୱ ପାୱିସି ।
ୱୁତ୍ତଞ୍ହେତଂ
‘‘ତଦା ତେ ଭୋଜୟିତ୍ୱାନ - ସସଙ୍ଘଂ ଲୋକନାୟକଂ,
ଉଫଗଛୁଞ୍ଞଂ ସରଣଂ ତସ୍ସ - ଦୀପଙ୍କରସ୍ସ ସତ୍ଥୁନୋ,
ସରଣାଗମନେ କଞ୍ଚି - ନିୱସେତି ତଥାଗତୋ
କଞ୍ଚି ପଞ୍ଚସୁ ସୀଲେସୁ - ସୀଲେ ଦସୱିଧେ ପରଂ ।
କସ୍ସଚି ଦେତି ସାମଞ୍ଞଂ - ଚତୁରୋ ଫଲମୁତ୍ତମେ,
କସ୍ସଚି ଅସଥେ ଧମ୍ମେ - ଦେତି ସୋ ପଟିସମ୍ଭିଦା ।
କସ୍ସଚି ୱରସମାପତ୍ତିୟୋ - ଅଟ୍ଠ ଦେତି ନରାସଭୋ,
ତିସ୍ସୋ କସ୍ସଚି ୱିଜ୍ଜାୟୋ - ଛଳଭିଞ୍ଞ ପୱେଚ୍ଛତି ।
ତେନ ୟୋଗେନ ଜନକାୟଂ - ଓୱଦେତି ମହାମୁନି,
ତେନ ୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସୀ - ଲୋକନାଥସ୍ସ ସାସନଂ ।
ମହାହନୂସଭକ୍ଖଣ୍ଧୋ - ଦୀପଙ୍କରସନାମକୋ,
ବହୂ ଜନେ ତାରୟତି - ପରିମୋଚେତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ।
ବୋଧନେୟ୍ୟଂ ଜନଂ ଦିସ୍ୱା - ସତସହସ୍ସେପି ୟୋଜନେ
ଖଣେନ ଉପଗନ୍ତ୍ୱାନ - ବୋଧେତି ତଂ ମହାମୁନୀ’’ତି ।
ଇତି ସୋ ଦୀପଙ୍କରୋ ସତ୍ଥା ୱସ୍ସସତ ସହସ୍ସାନି ଠତ୍ୱା ସତ୍ତାନଂ ବଣ୍ଧନମୋକ୍ଖଂ କୁରୁମାନୋ ସବ୍ବବୁଦ୍ଧକିଚ୍ଚାନି ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ନଣ୍ଦାରାମେ ଅନୁପାଦିସେସାୟ ନିବ୍ବାନଧାତୁୟା ପରିନିବ୍ବାୟିନହେୱ ଧାତୁୟୋ ତସ୍ସ - ସତ୍ଥୁନୋ ୱିକିରିଂସୁ ତା । ଠିତା ଏକଘନା ହୁତ୍ୱା - ସୁୱଣ୍ଣପଟିମା ୱିୟ ସକଲଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ମନୁସ୍ସା ଘନକୋଟିଟିମସୁୱଣ୍ଣଟ୍ଠିକାହି ଏୱଂ ଛତ୍ତିଂସ ୟୋଜନିକଂ ମହାଥୂପମକଂସୁ ନିୱେଦସି - କେଚି ।
‘‘ଦୀପଙ୍କରୋ ଜିନୋ ସତ୍ଥା - ନଣ୍ଦାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଜିନଥୂପୋ - ଛତ୍ତିଂସୁବ୍ବେଧ ୟୋଜନୋ‘‘ ।
‘‘ପତ୍ତ ଚୀୱର ପରିକ୍ଖାର - ପରିଭୋଗଞ୍ଜ ସତ୍ଥୁନୋ,
ବୋଧିମୂଲେ ତଦା ଥୂପୋ - ତୀଣି ୟୋଜନମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
୭. ଦୀପଙ୍କରସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଅପରଭାଗୋ ଏକଂ ଅସଙ୍ଖେୟ୍ୟଂ ଅତିକ୍କମିତ୍ୱା କୋଣ୍ଡଞ୍ଞୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି । ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ୱିଜିତାୱି ନାମ ଚକ୍କୱତ୍ତି ହୁତ୍ୱା କୋଟିସତସହସ୍ସ ସଙ୍ଖସ୍ସ ବୁଦ୍ଧ ପମୁଖସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନଂ ଅଦାୟି ସତ୍ଥା ବୋଧିସତ୍ତଂ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକରିତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ଦେସେସି ସୋ ସତ୍ଥୁ ଧମ୍ମଂକଥଂ ସୁତ୍ୱା ରଜ୍ଜି ନିୟ୍ୟାଦେତ୍ୱା ପବ୍ବଜି ସୋ ତୀଣି ପିଟକାନି ଉଗ୍ଗହେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠ ସମାପତ୍ତିୟୋ ପଞ୍ଚଅଭିଞ୍ଞାୟୋଚ ଉପ୍ପାଦେତ୍ୱା ଅପରିହୀନଜ୍ଝାନୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ନିବ୍ବତ୍ତି । ସୋପି ବୁଦ୍ଧୋ ୱସ୍ସସତସହସ୍ସାନି ଠତ୍ୱା ସବ୍ବବୁଦ୍ଧକିଚ୍ଚାନି ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଚଣ୍ଦାରାମେ ପରିନିବ୍ବାୟି ତସ୍ସାପି ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟା ନ ୱିକିରିଂସୁ ସକଲଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ମନୁସ୍ସା ସମାଗନ୍ତ୍ୱା ସତ୍ତୟୋଜନିକାସତ୍ତରତନମୟଂ ହରିତାଲମନୋସିଲାୟମତ୍ତିକାକିଚ୍ଚଂ ତେଲ ସପ୍ପୀହି ଉଦକକିଚ୍ଚଂ କତ୍ୱା ଚେତିୟଂ ନିଟ୍ଠାପେସୁଂ
କୋଣ୍ଡଞ୍ଞେ କିର ସମ୍ବୁଦ୍ଧୋ - ଚଣ୍ଦାରାମେ ମନୋରମେ,
ନିବ୍ବାୟି ଚେତିୟୋ ତସ୍ସ - ସତ୍ତୟୋଜନିକୋ କତୋତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଏକଂ ଅସଂଙ୍ଖୟ୍ୟଂ ଅତିକ୍କମିତ୍ୱା ଏକସ୍ମିଂୟେୱ କପ୍ପେ ଚତ୍ତାରୋ ବୁଦ୍ଧା ଉପ୍ପଜ୍ଜିଂସୁ - ମଙ୍ଗଲୋ ସୁମନୋ ରେୱତୋ ୟୋହିତୋତି । ମଙ୍ଗଲସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ କାଲେ ବୋଧିସତ୍ତୋ ସୁରୁଚି ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ହୁତ୍ୱା ସତ୍ଥାରଂ ନିମନ୍ତେସ୍ସାମୀତି ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ମଧୁର ଧମ୍ମଂକତଂ ସୁତ୍ୱା ସ୍ୱାତନାୟ ନିମନ୍ତେତ୍ୱା କୋଟିସତସହସ୍ସ ସଙ୍ଖସ୍ସ ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ସତ୍ତାହଂ ଗୱପାନଂ ନାମ ଦାନମଦାସି ସତ୍ଥା ଅନୁମୋଦନଂ କରୋନ୍ତୋ ମହାପୁରିସଂ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା ତ୍ୱଂ କପ୍ପସତସହସ୍ସାଧିକାନଂ ଦ୍ୱନ୍ନଂ ଅସଙ୍ଖେୟ୍ୟାନଂ ମତ୍ଥକେ ଗୋତମୋ ନାମ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସସୀତି ୱ୍ୟାକାସି ମହାପୁରିସୋ ୱ୍ୟାକରଣଂ ସୁତ୍ୱା ଅହଂ କିର ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସାମି କୋ ମେ ଘରାୱାସେନ ଅତ୍ଥୋ ପବ୍ବଜିସ୍ସମୀତି ଚିନ୍ତତ୍ୱା ତଥାରୂପଂ ସମ୍ପତ୍ତିଂ କେଳପିଣ୍ଡଂ ୱୀୟ ପହାୟ ସତ୍ଥୁ ସନ୍ତିକେ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧୱଚନଂ ଉଗ୍ଗଣ୍ହିତ୍ୱା ଅଭିଞ୍ଞା ଚ ସମାପତ୍ତିୟୋ ଚ ନିବ୍ବତ୍ତେତ୍ୱା ଆୟୁପରିୟୋସାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ନିବ୍ବତ୍ତି, ତସ୍ମିମ୍ପି ବୁଦ୍ଧେ ପରିନିବ୍ବୁତେ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ, ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ପୁବ୍ବେ ୱିୟ ତିଂସୟୋଜନକଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ ‘‘ଉୟ୍ୟାନେ ୱସଭୋ ନାମ - ବୁଦ୍ଧୋ ନିବ୍ବାୟି ମଙ୍ଗଲୋ, ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଜିନଥୂପୋ - ତିଂସୟୋଜନମୁଗ୍ଗିତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ସୁମନୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି ତଦା ମହାସତ୍ତୋ ଅତୁଲୋ ନାମ ନାଗରାଜା ହୁତ୍ୱା ନିବ୍ବତ୍ତି-ମହିଦ୍ଧିକୋ ମହାନୁଭାୱୋ ସୋ ବୁଦ୍ଧୋ ଉପ୍ପନ୍ନୋତି ସୁତ୍ୱା ଞାତିସଙ୍ଘପରିୱୁତୋ ନାଗଭୱନା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା କୋଟିସତସହସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁପରିୱାରସ୍ସ ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଦିବ୍ବତୁରିୟେହି ଉପହାରଂ କାରେତ୍ୱା ମହାଦାନଂ ପୱତ୍ତେତ୍ୱା ପଚ୍ଚେକଂ ଦୁସ୍ସୟୁଗାନି ଦତ୍ୱା ସରଣେସୁ ପତିଟ୍ଠାସି ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ଅନାଗତେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସସୀତି ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ମିମ୍ପି ବୁଦ୍ଧେ ପରିନିବ୍ବୁତେ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସନୋ ପୁବ୍ବେ ୱିୟ ଚତୁୟୋଜନିକଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ସୁମନୋ ୟସଧରୋ - ବୁଦ୍ଧୋ ଅଗ୍ଗାରାମମ୍ହ ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଜିନଥୂପୋ - ଚତୁୟୋଜନମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ରେୱତୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ଅତିଦେୱୋ ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ହୁତ୍ୱା ସତ୍ଥୁ ଧମ୍ମଦେସନ ସୁତ୍ୱା ସରଣେସୁ ପତିଟ୍ଠାୟ ସିରସି ଅଞ୍ଜଲିଂ ପଗ୍ଗହେତ୍ୱା ତସ୍ସ ସତ୍ଥୁନୋ କିଲେସପ୍ପହାନେ ୱଣ୍ଣଂ ୱତ୍ୱା ଉତ୍ତରାସଙ୍ଘେନ ପୂଜମକାସି । ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତିତି ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ମିଂ ପନ ବୁଦ୍ଧେ ପରିନିବ୍ବୁତେ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ରେୱତୋ ପୱରୋ ବୁଦ୍ଧୋ - ନିବ୍ବୁତୋ ସୋ ମହାପୁରେ,
ଧାତୁ ୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସୀ - ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ସୋଭିତୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ଅଜିତୋ ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ହୁତ୍ୱା ସତ୍ଥୁ ଧମ୍ମଦେସନଂ ସୁତ୍ୱା ସରଣେସୁ ପତିଟ୍ଟାୟ ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନଂ ଅଦାସି । ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସସୀତି ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ସାପି ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ସୋଭିତୋ ୱରସମ୍ବୁଦ୍ଧୋ - ସୀହରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ଧାତୁୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସୀ - ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଏକମସଙ୍ଖେୟ୍ୟଂ ଅତିକ୍କମିତ୍ୱା ଏକସ୍ମିଂୟେୱ କପ୍ପେ ତୟୋ ବୁଦ୍ଧା ନିବ୍ବତ୍ତିଂସୁ - ଅନୋମଦସ୍ସି ପଦୁମୋ ନାରଦୋତି । ଅନୋମଦସ୍ସିସ୍ସ ଭଗୱତୋ କାଲେ ବୋଧିସତ୍ତୋ ଏକୋ
ୟକ୍ଖ ସେନାପତି ଅହୋସି ମହିଦ୍ଧିକୋ ମହାନୁଭାୱୋ ଅନେକ କୋଟିସତସହସ୍ସାନଂ ୟକ୍ଖାନଂ ଅଧିପତି । ସୋ ବୁଦ୍ଧୋ ଉପ୍ପନ୍ନୋତି ସୁତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନମଦାସି ସତ୍ଥାପି ତଂ ଅନାଗତେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସସୀତି ୱ୍ୟାକାସି । ଅନୋମଦସ୍ସିମ୍ହି ପନ ଭଗୱତି ପରିନିବ୍ବୁତେ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ପଞ୍ଚୱୀସୟୋଜନକଂ ଥୂପଂ କରିଂସୁ
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ଅନୋମଦସ୍ସି ଜିନୋ ସତ୍ଥା - ଧମ୍ମାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଜିନଥୂପୋ - ଉବ୍ବେଧା ପଣ୍ଣୁୱୀସତୀ’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ପଦୁମୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି ତଥାଗତେ ଅଗାମକାରଞ୍ଞେ ୱିହରେନ୍ତା ବୋଧିସତ୍ତୋ ସୀହୋ ହୁତ୍ୱା ସତ୍ଥାରଂ ନିରୋଧସମାପତ୍ତିୟା ସମାପନ୍ନଂ ଦିସ୍ୱା ପସନ୍ନଚିତ୍ତୋ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ପୀତିସୋମନସ୍ସଜାତୋ ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ସୀହନାଦଂ ନଦିତ୍ୱା ସତ୍ତାହଂ ବୁଦ୍ଧାରମ୍ମଣଂ ପୀତିଂ ଅୱିଜହିତ୍ୱା ପୀତିସୁଖେନେୱ ଗୋଚରାୟ ଅପକ୍କମିତ୍ୱା ଜିୱିତପରିଚ୍ଚାଗଂ କତ୍ୱା ପୟିରୁପାସମାନୋ ଅଟ୍ଠାସି ସତ୍ଥା ସତ୍ତାହଚ୍ଚୟେନ ନିରୋଧା ୱୁଟ୍ଠିତୋ ସୀହଂ ଓଲୋକେତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘେପି ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେତ୍ୱା ସଙ୍ଘଂ ୱନ୍ଦିସ୍ସତୀ‘‘ତି ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ଆଗଚ୍ଛତୂତି ଚିନ୍ତେସି ଭିକ୍ଖୁ ତାୱଦେୱ ଆଗମିଂସୁ ସୀହୋ ସଙ୍ଘେ ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେସି । ସତ୍ଥା ତସ୍ସ ମନଂ ଓଲୋକେତ୍ୱା ଅନାଗତେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ପଦୁମୋ ଜିନୱରୋ ସତ୍ଥା - ଧମ୍ମାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ଧାତୁ ୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସି - ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ନାରଦୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଅହୋସି ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ, ଇସିପବ୍ବଜ୍ଜଂ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ପଞ୍ଚସୁ ଅଭିଞ୍ଞାସୁ ଅଟ୍ଠସୁଚ ସମାପତ୍ତିସୁଚିଣ୍ଣୱସୀ ହୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ଲୋହିତ ଚଣ୍ଦନେନ ପୂଜମକାସି ସୋପି ନଂ ଅନାଗତୋ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି ନାରଦ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ଏକଘନା ଅହେସୁଂ । ସବ୍ବେ ଦେୱ ମନୁସ୍ସା ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ଚତୁୟୋଜନିକଂ ଥୂପଂ କରିଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ନାରଦୋ ଜିନୱସଭୋ - ନିବ୍ବୁତୋ ସୁଦସ୍ସନେ ପୁରେ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଥୂପୱରୋ - ଚତୁୟୋଜନମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଏକମସଙ୍ଖେୟ୍ୟମତିକ୍କମିତ୍ୱା ଇତୋ କପ୍ପସତସହସ୍ସ ମତ୍ଥକେ ଏକସ୍ମିଂ କପ୍ପେ ପଦୁମୁତ୍ତରୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି । ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ଜଟିଲୋ ନାମ ମହାରଟ୍ଠିକୋ ହୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ଚିୱରଦାନମଦାସି । ସୋପି ତଂ ଅନାଗତୋ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି । ପଦୁମୁତ୍ତରସ୍ସାପି ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ଏକଘନା ଅହେସୁଂ । ସବ୍ବେ ଦେୱମନୁସ୍ସା ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ଦ୍ୱାଦସ ୟୋଜନିକଂ ମହାଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ପଦୁମୁତ୍ତରୋ ଜିନୋ ବୁଦ୍ଧୋ - ନଣ୍ଦାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଥୂପୱରୋ - ଦ୍ୱାଦସୁବ୍ବେଧୟୋଜନୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ତିଂସକପ୍ପ ସହସ୍ସାନି ଅତିକ୍କମିତ୍ୱା ସୁମେଧୋ ସୁଜାତୋ ଚାତି ଏକସ୍ମିଂ କପ୍ପେ ଦ୍ୱେ ବୁଦ୍ଧା ନିବ୍ବତ୍ତିଂସୁ ସୁମେଧସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ କାଲେ ବୋଧିସତ୍ତୋ ଉତ୍ତରୋ ନାମ ମାନୱୋ ହୁତ୍ୱା ନିଦହିତ୍ୱା ଠପିତଂୟେୱ ଅସୀତିକୋଟିଧନଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ସୁତ୍ୱା ସରଣେସୁ ପତିଟ୍ଠାୟ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ପବ୍ବଜି ସୋପି ନଂ ଅନାଗତେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି । ସୁମ୍ଧେସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ସୁମେଧୋ ଜିନୱରୋ ବୁଦ୍ଧୋ - ମେଧାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ଧାତୁୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସି - ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ସୁଜାତୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି । ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋଚକ୍କୱତ୍ତିରାଜା ହୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧୋ ଉପ୍ପନ୍ନୋତି ସୁତ୍ୱା ଉପସଂକମିତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ସୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ସଦ୍ଧିଂ ସତ୍ତହି ରତନେହି ଚତୁମହାଦୀପଂ ରଜ୍ଜଂ ଦତ୍ୱା ସତ୍ଥୁ ସନ୍ତିକେ ପବ୍ବଜି ସକଲରଟ୍ଠୱାସିନୋ ରଟ୍ଠୁପ୍ପାଦଂ ଗହେତ୍ୱା ଆରାମିକ କିଚ୍ଚଂ ସାଧେନ୍ତା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ନିଚ୍ଚଂ ମହାଦାନମଦଂସୁ । ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ଅନାଗତେ ବୁଦ୍ଧୋଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି ସୁଜାତସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ଏକଘନା ଅହେସୁଂ ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ତିଗାୱୁତଂ ଥୂପମକଂସୁ
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ସୁଜାତୋ ଜିନୱରୋ ବୁଦ୍ଧୋ ସୀଲାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ଚେତିୟୋ ତସ୍ସ - ତୀଣି ଗାୱୁତମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଅଟ୍ଠାରସ କପ୍ପସତମତ୍ଥକେ ଏକସ୍ମିଂ କପ୍ପେ ପିୟଦସ୍ସି ଅତ୍ଥଦସ୍ସି ଧମ୍ମଦସ୍ସିତି ତୟୋ ବୁଦ୍ଧା ନିବ୍ବତ୍ତିଂସୁ ପିୟଦସ୍ସି ବୁଦ୍ଧକାଲେ ବୋଧିସତ୍ତୋ କସ୍ସପୋ ନାମ ମାଣୱୋ ତିଣ୍ଣଂ ୱେଦାନଂ ପାରଗତୋ ହୁତ୍ୱା ସତ୍ଥୁ ଧମ୍ମଦେସନଂ ସୁତ୍ୱା କୋଟିସତସହସ୍ସ ଧନ ପରିଚ୍ଚାଗେନ ସଙ୍ଘାରାମଂ କାରେତ୍ୱା ସରଣେସୁ ଚ ସୀଲେସୁ ଚ ପତିଟ୍ଠାସି ଅଥ ନଂ ସତ୍ଥା ଅଟ୍ଠାରସ କପ୍ପ ସତଚ୍ଚୟେନ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି ପିୟଦସ୍ସିସ୍ସ ଭଗୱତୋପି ଧାତୁୟୋ ଏକଘନାୱ ଅହେସୁଂ ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ତିୟୋଜନିକଂ ମହାଥୂପମକଂସୁ ।
‘‘ପିୟଦସ୍ସି ମୁନିୱରୋ - ସଲଲାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଜିନଥୂପୋ - ତୀଣି ୟୋଜନମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଅତ୍ଥଦସ୍ସି ନାମ ଭଗୱା ଉଦପାଦି ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ ମହାନୁଭାୱୋ ସୁସିମୋ ନାମ ତାପସୋ ହୁତ୍ୱା ଭଗୱତୋ ସନ୍ତିକେ ଧମ୍ମଂ ସୁତ୍ୱା ପସୀଦିତ୍ୱା ଦିବ୍ବାନି ମଣ୍ଦାରୱ ପଦୁମପାରିଚ୍ଛତ୍ତକାଦୀନି ପୁପ୍ଫାନି ଆହରିତ୍ୱା ଚାତୁଦ୍ୱୀପିକ ମହାମେଘୋ ୱିୟ ପୁପ୍ଫୱସ୍ସଂ ୱସ୍ସେତ୍ୱା ସମନ୍ତତୋ ପୁପ୍ଫମଣ୍ଡପ ପୁପ୍ଫଅଗଘିୟ ତୋରଣାଦୀନି କତ୍ୱା ମଣ୍ଦାରୱ ପୁପ୍ଫଚ୍ଛତ୍ତେନ ଦସବଲଂ ପୂଜେସି ସୋପି ନଂ ଭଗୱା ଅନାଗତୋ ଗୋତମୋ ନାମ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱାକାସି । ତସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ଅତ୍ଥଦସ୍ସି ଜିନୱରୋ - ଅନୋମାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ଧାତୁୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସି - ତେସୁ ତେସୁ ଚ ରଟ୍ଠତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଧମ୍ମଦସ୍ସି ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି । ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ସକ୍କା ଦେୱରାଜା ଦିବ୍ବଗଣ୍ଧପୁପ୍ଫେହି ଚ ଦିବ୍ବତୁରିୟେହି ଚ ପୂଜଂ ଅକାସି ସୋପି ନଂ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି । ଧମ୍ମଦସ୍ସିସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ଏକଘନା ଅହେସୁଂ । ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ତିୟୋଜନିକଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ଧମ୍ମଦସ୍ସି ମହାୱୀରୋ-କେଲାସାରମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ଥୂପୱରୋ ତସ୍ସ-ତୀଣି ୟୋଜନମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଚତୁନୱୁତିକପ୍ପ ମତ୍ଥକେ ଏକସ୍ମିଂ କପ୍ପେ ଏକୋୱ ସିଦ୍ଧତ୍ଥୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି । ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ଉଗ୍ଗତେଜୋ ଅଭିଞ୍ଞାବଲ ସମ୍ପନ୍ନୋ ମଙ୍ଗଲୋ ନାମ ତାପସୋ ହୁତ୍ୱା ମହାଜମ୍ବୁଫଲଂ ଆହରିତ୍ୱା ତଥାଗସ୍ସ ଅଦାସି ସତ୍ଥା ତଂ ଫଲଂ ପରିଭୁଞ୍ଜିତ୍ୱା ଚତୁନୱୁତି କପ୍ପମତ୍ଥକେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ସାପି ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ, ଚତୁୟୋଜନିକଂ ରତନମୟଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ସିଦ୍ଧତ୍ତୋ ମୁନିୱରୋ ବୁଦ୍ଧୋ ଅନୋମାରମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଥୂପୱରୋ-ଚତୁୟୋଜନମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଇତୋ ଦ୍ୱାନୱୁତି କପ୍ପମତ୍ଥକେ ତିସ୍ସୋ ଫୁସ୍ସୋତି ଏକସ୍ମିଂ କପ୍ପେ ଦେୱ ବୁଦ୍ଧା ନିବ୍ବତ୍ତିଂସୁ ତିସ୍ସସ୍ସ ଭଗୱତୋ କାଲେ ବୋଧିସତ୍ତା ମହାଭୋଗୋ ମହାୟସୋ ସୁଜାତୋ ନାମ ଖତ୍ତିୟୋ ହୁତ୍ୱା ଇସିପବ୍ବଜ୍ଜଂ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ମହିଦ୍ଧିକଭାୱଂ ପତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧୋ ଉପ୍ପନ୍ନୋତି ସୁତ୍ୱା ଦିବ୍ବମଣ୍ଦାରୱ ପଦୁମ ପାରିଚ୍ଛତ୍ତ ପୁପ୍ଫାନି ଆଦାୟ ଚତୁପରିସମଜ୍ଝେ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ତଥାଗତଂ ପୂଜେସି । ଆକାସେ ପୁପ୍ଫୱିତାନମିୱ ଅଟ୍ଠାସି ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ଇତୋ ଦ୍ୱାନୱୁତି କପ୍ପମତ୍ଥକେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି । ତସ୍ସାପି ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ତିୟୋଜନିକଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ତିସ୍ସୋ ଜିନୱରୋ ବୁଦ୍ଧୋ-ନଣ୍ଦାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଥୂପୱରୋ-ତୀଣି ୟୋଜନମୁସ୍ସିତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଫୁସ୍ସୋ ନାମ ବୁଦ୍ଧୋ ଉଦପାଦି ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ୱିଜିତାୱି ନାମ ଖତ୍ତିୟୋ ହୁତ୍ୱା ମହାରଜ୍ଜଂ ପହାୟ ସତ୍ଥୁ ସନ୍ତିକେ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ତୀଣି ପିଟକାନି ଉଗ୍ଗହେତ୍ୱା ମହାଜନସ୍ସ ଧମ୍ମକଥଂ କଥେତ୍ୱା ସୀଲପାରମିଞ୍ଚ ପୂରେସି । ସୋପି ନଂ ବୁଦ୍ଧୋ ତଥେୱ ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ଫୁସ୍ସୋ ଜିନୱରୋ ସତ୍ଥା-ସୁନନ୍ଦାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ
ଧାତୁୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସି-ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଇତୋ ଏକନୱୁତି କପ୍ପମତ୍ଥକେ ୱିପସ୍ସି ନାମ ବୁଦ୍ଧୋ ଉଦପାଦି ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ ମହାନୁଭାୱୋ ଅତୁଲୋ ନାମ ନାଗରାଜା ହୁତ୍ୱା ସତ୍ତରତନ ଖଚିତଂ ସୋୱଣ୍ଣମହାପୀଠଂ ଭଗୱତୋ ଅଦାସି ସୋପି ନଂ ଇତୋ ଏକନୱୁତିକପ୍ପମତ୍ଥକେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ ସବ୍ବେ ଦେୱମନୁସ୍ସା ସନ୍ତିପତିତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ସତ୍ତୟୋଜନିକଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ୱିପସ୍ସି ଜିନୱରୋ ୱୀରୋ-ସୁମିତ୍ତାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ସୋ ଥୂପୱରୋ-ସତ୍ତୟୋଜନିକୋ କତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଇତୋ ଏକତିଂସ କପ୍ପମତ୍ଥକେ ସିଖୀ ୱେସ୍ସଭୂତି ଦ୍ୱେ ବୁଦ୍ଧା ନିବ୍ବତ୍ତିଂସୁ ସିଖିସ୍ସ ଭଗୱତୋ କାଲେ ବୋଧିସତ୍ତୋ ଅରିଣ୍ଦମୋ ନାମ ରାଜା ହୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ସଚିୱରଂ ମହାଦାନଂ ପୱତ୍ତେତ୍ୱା ସତ୍ତରତନ ପତିମଣ୍ଡିତଂ ହତ୍ଥିରତନଂ ଦତ୍ୱା ହତ୍ଥିପ୍ପମାଣଂ କତ୍ୱା କପ୍ପିୟ ଭଣ୍ଡମଦାସି ସୋପି ନଂ ଇତୋ ଏକତିଂସ କପ୍ପେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି, ସିଖିସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ଏକଘନା ହୁତ୍ୱା ଅଟ୍ଠଂସୁ, ସକଲ ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ପନ ମନୁସ୍ସା ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ତିୟୋଜନୁବ୍ବେଧଂ ସତ୍ତରତନମୟଂ ହିମଗିରି ସଦିସ ସୋଭଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ସିଖୀ ମୁନିୱରୋ ବୁଦ୍ଧୋ-ଦୁସ୍ସାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଥୂପୱରୋ-ତୀଣି ୟୋଜନମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ୱେସ୍ସଭୂ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି । ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ସୁଦସ୍ସନୋ ନାମ ରାଜା ହୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ସଚୀୱରମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ତସ୍ସ ସନ୍ତିକେ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ଆଚାରଗୁଣସମ୍ପନ୍ନୋ ବୁଦ୍ଧରତନେ ଚିତତୀକାର ପୀତି ବହୁଲୋ ଅହୋସି ସେପି ନଂ ସତ୍ଥା ଇତୋ ଏକତିଂସକପ୍ପେ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ୱ୍ୟାକାସି ୱେସ୍ସଭୁସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ୱେସ୍ସଭୂ ଜିନୱରୋ ସତ୍ଥା-ଖେମାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ ।
ଧାତୁୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସି-ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ ଇମସ୍ମିଂ କପ୍ପେ ଚତ୍ତାରୋ ବୁଦ୍ଧା ନିବ୍ବତ୍ତିଂସୁ କକୁସଣ୍ଧୋ କୋନାଗମନୋ କସ୍ସପୋ ଅମ୍ହାକଂ ଭଗୱାତି କତୁସଣ୍ଧସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ କାଲୋ ବୋଧିସତ୍ତୋ ଖେମୋ ନାମ ରାଜା ହୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖସ୍ସ ସଙ୍ଘସ୍ସ ସପତ୍ତଚୀୱରଂ ଦାନଞ୍ଚେୱ ଅଞ୍ଜନାଦି ଭେସଜ୍ଜାନି ଚ ଦତ୍ୱା ସତ୍ଥୁ ଧମ୍ମଦେସନଂ ସୁତ୍ୱା ପବ୍ବଜି ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ ସବ୍ବେ ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଗାୱୁତୁବ୍ବେଧଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘କକୁସଣ୍ଧୋ ଜିନୱରୋ - ଖେମାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଥୂପୱରୋ-ଗାୱୁତଂ ନଭମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ କୋନାଗମନୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ପବ୍ବତୋ ନାମ ରଜା ହୁତ୍ୱା ଅମଚ୍ଚଗଣ ପରିୱୁତୋ ସତ୍ଥୁ ସନ୍ତିକେ ଗନ୍ତ୍ୱା ଧମ୍ମଦେସନଂ ସୁତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧପମୁଖଂ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ନିମନ୍ତେତ୍ୱା ମହାଦାନଂ ପୱତ୍ତେତ୍ୱା ପତ୍ତୁଣ୍ଣଚୀନପଟ୍ଟ କୋସେୟ୍ୟ କମ୍ବଲ ଦୁକୁଲାନି ଚେୱ ସୁୱଣ୍ଣପଟ୍ଟକଞ୍ଚ ଦତ୍ୱା ସତ୍ଥୁ ସନ୍ତିକେ ପବ୍ବଜି । ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ୱ୍ୟାକାସି ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ୱିକିରିଂସୁ
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘କୋନାଗମନୋ ସମ୍ବୁଦ୍ଧୋ ପବ୍ବତାରାମମ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ଧାତୁ ୱିତ୍ଥାରିକଂ ଆସି-ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋ’’ତି ।
ତସ୍ସ ଅପରଭାଗେ କସ୍ସପୋ ନାମ ସତ୍ଥା ଉଦପାଦି । ତଦା ବୋଧିସତ୍ତୋ ଜୋତିପାଲୋ ନାମ ମାଣୱୋ ହୁତ୍ୱା ତିଣ୍ଣଂ ୱେଦାନଂ ପାରଗୁଭୂମିୟଞ୍ଚେୱ ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେୱ ପାକଟୋ ଘଟୀକାରସ୍ସ କୁମ୍ଭକାରସ୍ସ ମିତ୍ତୋ ଅହୋସି । ସୋ ତେନ ସଦ୍ଧିଂ ସତ୍ଥାରଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଧମ୍ମ
କଥଂ ସୁତ୍ୱା ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ଆରଦ୍ଧୱୀରିୟୋ ତୀଣି ପିଟକାନି ଉଗ୍ଗହେତ୍ୱା ୱତ୍ତା ୱତ୍ତସମ୍ପତ୍ତିୟା ବୁଦ୍ଧସାସନଂ ସୋଭେସି । ସୋପି ନଂ ସତ୍ଥା ୱ୍ୟାକାସି । କସ୍ସପସ୍ସ ପନ ସତ୍ଥୁନୋ ଧାତୁୟୋ ନ ୱିକିରିଂସୁ ସକଲ ଜମ୍ବୁଦୀପୱାସିନୋ ମନୁସ୍ସା ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ଏକେକଂ ସୁୱଣ୍ଣଟ୍ଠିକଂ କୋଟି ଅଗ୍ଘନକଂ ରତନୱିଚିତ୍ତଂ ବହି ରଚନତ୍ଥଂ ଏକେକଂ ଅଡ୍ଢକୋଟି ଅଗ୍ଘନକଂ ଅବ୍ଭନ୍ତର ପୂରଣତ୍ଥଂ ମନୋସିଲାୟ ମତ୍ତିକାକିଚ୍ଚଂ ତେଲେନ ଉଦକକିଚ୍ଚଂ କରୋନ୍ତା ୟୋଜନୁବ୍ବେଧଂ ଥୁପମକଂସୁ ।
ତେନ ୱୁତ୍ତଂ
‘‘ମହାକସ୍ସପୋ ଜିନୋ ସତ୍ଥା-ସେତୱ୍ୟାୟଞ୍ହି ନିବ୍ବୁତୋ,
ତତ୍ଥେୱ ତସ୍ସ ଜିନଥୁପୋ-ୟୋଜନୁବ୍ବେଧମୁଗ୍ଗତୋ’’ତି ।
ଏତ୍ଥ ଚ
ଦୀପଙ୍କରୋ ଚ କୋଣ୍ଡଞ୍ଞୋ-ମଙ୍ଗଲୋ ସୁମନୋ ତଥା,
ଅନୋମଦସ୍ସୀ ବୁଦ୍ଧୋ ଚ-ନାରଦୋ ପଦୁମୁତ୍ତରୋ ।
ସୁଜାତୋ ପିୟଦସ୍ସୀ ଚ-ଧମ୍ମଦସ୍ସି ନରୁତ୍ତମୋ,
ସିଦ୍ଧତ୍ଥବୁଦ୍ଧୋ ତିସ୍ସୋ ଚ-ୱିପସ୍ସି ଚ ସିଖୀ ତଥା ।
କକୁସଣ୍ଧୋ କସ୍ସପୋ ଚାତି-ସୋଳସେତେ ମହେସୟୋ,
ଥୁପପ୍ପମାଣମେତେସଂ ପାଲିୟଂୟେୱ ଦସ୍ସିତଂ ।
ୟସ୍ମା ତସ୍ମା ମୟା ସାଧୂ-ତେ ସବ୍ବେପି ପକାସିତା,
ଥୂପା ସଦ୍ଧା ଜନା ସାଧୂ-ତେ ୱନ୍ଦେୟ୍ୟଥ ସାଦରଂ ।
ୟେସାନଂ ପନ ଅଟ୍ଠନ୍ନଂ - ସୁଗତାନଂ ହିତେସିନଂ
ଧାତୁ ୱିତ୍ଥାରିକା ଆସୁଂ - ତେସୁ ତେସୁ ପଦେସତୋତି ।
ସାଧୁଜନ ମନୋପସାଦନତ୍ଥାୟ କତେ ଥୂପୱଂସେ ୱିଜ୍ଜମାନଥୂପାନଂ ବୁଦ୍ଧାନଂ ଥୂପକଥା ଚେୱ ସବ୍ବେସଂ ସନ୍ତିକେ ଅଭିନିହାରକତାଚେ । ସମତ୍ତା ।
କସ୍ସପସ୍ସ ପନ ଭଗୱତୋ ଅପରଭାଗେ ଠପେତ୍ୱା ଇମଂ ସମ୍ମା ସମ୍ବୁଦ୍ଧଂ ଅଞ୍ଞୋ ବୁଦ୍ଧୋ ନାମ ନତ୍ଥି । ଏୱଂ ଦୀପଙ୍କରାଦୀନଂ ଚତୁୱୀସତିୟା ବୁଦ୍ଧାନଂ ସନ୍ତିକେ ଲଦ୍ଧୱ୍ୟାକରଣୋ ବୋଧିସତ୍ତୋ ପାରମିୟୋ ପୂରେତ୍ୱା ୱେସ୍ସନ୍ତରତ୍ତଭାୱେ ଠିତୋ-
‘‘ଅଚେତନାୟଂ ପଥୱୀ-ଅୱିଞ୍ଞାୟ ସୁଖଂ ଦୁଖଂ,
ସାପି ଦାନବଲୋ ମୟ୍ହଂ-ସତ୍ତକ୍କତ୍ତୁଂ ପକମ୍ପଥା’’ତି ।
ଏୱଂ ମହାପଥୱି କମ୍ପନାନି ପୁଞ୍ଞାନି କତ୍ୱା ଆୟୁପରିୟୋସାନେ ତତୋ ଚୁତୋ ତୁସିତଭୱନେ ନିବ୍ବତ୍ତି ତତ୍ଥ ଅଞ୍ଞେ ଦେୱେ ଦସହି ଠାନେହି ଅଧିଗଣ୍ହିତ୍ୱା ୟାୱତାୟୁକଂ ଦିବ୍ବସମ୍ପତ୍ତିଂ ଅନୁଭୱନ୍ତୋ ମନୁସ୍ସଗଣନାୟ ସତ୍ତହି ଦିୱସେହି ଆୟୁକ୍ଖୟଂ ପାପୁଣିସ୍ସତିତି ୱତ୍ଥାନି କିଳିସ୍ସନ୍ତି, ମାଲା ମିଲାୟନ୍ତି, କଚ୍ଛେହି ସେଦା ମୁଚ୍ଚନ୍ତି, କାୟେଚେୱ ଦୁବ୍ବଣ୍ଣିୟଂ ଓକ୍କମତି । ଦେୱୋ ଦେୱାସନେ ନାଭିରମତୀତି ଇମେସୁ ପଞ୍ଚସୁ ପୁବ୍ବନିମିତ୍ତେସୁ ଉପ୍ପନ୍ନେସୁ ତାନି ଦିସ୍ୱାସୁଞ୍ଞାୱତ ନୋ ସଗ୍ଗା ଭୱିସ୍ସନ୍ତିତି ସଂୱେଗଜାତାହି ଦେୱତାହି ମହାସତ୍ତସ୍ସ ପାରମିନଂ ପୂରିତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ଇମସ୍ମିଂ ଇଦାନି ଅଞ୍ଞଂ ଦେୱଲୋକଂ ଅନୁପଗନ୍ତ୍ୱା ମନୁସ୍ସଲୋକେ ଉପ୍ପଜ୍ଜିତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧଭାୱଂ ପତ୍ତେ ପୁଞ୍ଞାନି କତ୍ୱା ଚୁତ ଚୁତା ଦେୱଲୋକଂ ପୂରେସ୍ସନ୍ତୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ।
‘‘ୟତୋହଂ ତୁସିତେ କାୟେ-ସନ୍ତୁସିତୋ ନାମହଂ ତଦା,
ଦସସହସ୍ସି ସମାଗନ୍ତ୍ୱା-ୟାଚନ୍ତି ପଞ୍ଜଲୀ ମମଂ ।
କାଲୋୟଂତେ ମହାୱୀର-ଉପ୍ପଜ୍ଜ ମାତୁକୁଚ୍ଛିୟଂ,
ସଦେୱକଂ ତାରୟନ୍ତୋ-ବୁଜ୍ଝସ୍ସୁ ଅମତଂ ପଦନ୍ତି’’ ।
ଏୱଂ ବୁଦ୍ଧଭାୱତ୍ଥାୟ ଆୟାଚିତୋ କାଲଂ-ଦୀପଂ-ଦେସଂ କୁଲଂ-ଜନେତ୍ତିୟା ଆୟୁପ୍ପମାଣନ୍ତି ଇମାନି ପଞ୍ଚ ମହାୱିଲୋକନାନି ୱିଲୋକେତ୍ୱା କତସନ୍ନିଟ୍ଠାନୋ ତତୋ ଚୁତୋ ସକ୍ୟରାଜକୁଲେ ପଟିସଣ୍ଧିଂଗହେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ମହାସମ୍ପତ୍ତିୟା ପରିହରିୟମାନୋ ଅନୁକ୍କମେନ ଭଦ୍ଦଂ ୟୋବ୍ବନଂ ଅନୁପାପୁଣିତ୍ୱା ତିଣ୍ଣଂ ଉତୂନଂ ଅନୁଚ୍ଛୱିକେସୁ ତୀସୁ ପାସାଦେସୁ ଦେୱଲୋକସିରିଂ ୱିୟ ରଜ୍ଜସିରିଂ ଅନୁଭୱମାନୋ ଉୟ୍ୟାନକୀଳାୟ ଗମନସମୟେ ଅନୁକ୍କମେନ ଜିଣ୍ଣ - ୱ୍ୟାଧି - ମତସଙ୍ଖାତେ ତୟୋ ଦେୱଦୂତେ ଦିସ୍ୱା ସଂଜାତ ସଂୱେଗା ନିୱତ୍ତିତ୍ୱା ଚତୁତ୍ଥେ ୱାରେ ପବ୍ବଜିତଂ ଦିସ୍ୱା ସାଧୁ ପବ୍ବଜ୍ଜାତି ପବ୍ବଜ୍ଜାୟ ରୁଚିଂ ଉପ୍ପାଦେତ୍ୱା ଉୟ୍ୟାନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥ ଦିୱସଂ ଖେପେତ୍ୱା ମଙ୍ଗଲ ପୋକ୍ଖରଣିତୀରେ ନିସିନ୍ନୋ କପ୍ପକ ୱେସଂ ଗହେତ୍ୱା ଆଗତେନ ୱିସ୍ସକମ୍ମ ଦେୱପୁତ୍ତେନ ଅଲଙ୍କତ ପଟିୟତ୍ତୋ ରାହୁଲକୁମାରସ୍ସ ପାତସାସନଂ ସୁତ୍ୱା ପୁତ୍ତସିନେହସ୍ସ ବଲୱଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ୟାୱ ଇମଂ ବଣ୍ଧନଂ ନ ୱଡ୍ଢତି ତାୱଦେୱନଂ ଛିଣ୍ଦିସ୍ସାମୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ସାୟଂ ନଗରଂ ପୱିସନ୍ତୋ-
‘‘ନିବ୍ବୁତା ନୂନ ସା ମାତା - ନିବ୍ବୁତୋ ନୂନ ସୋ ପିତା,
ନିବ୍ବୁତା ନୂନ ସା ନାରୀ - ୟସ୍ସାୟଂ ଈଦିସୋ ପତି’’ତି ।
କିସାଗୋତମିୟା ନାମ ପିତୁଚ୍ଛା ଧୀତାୟ ଭାସିତଂ ଇମଂ ଗାଥା ସୁତ୍ୱା ଇହଂ ଇମାୟ ନିବ୍ବୁତପଦଂ ସାୱିତୋତି ଗୀୱତୋ ସତସହସ୍ସଗ୍ଘନକଂ ମୁତ୍ତାହାରଂ ଓମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ତସ୍ସା ପେସେତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଭୱନଂ ପୱିସିତ୍ୱା ସିରୀସୟନେ ନିପନ୍ନୋ ନିଦ୍ଦାୱସ ଗତାନଂ ନାଟକାନଂ ୱିପ୍ପକାରଂ ଦିସ୍ୱା ନିବ୍ବିନ୍ନହଦୟୋ ଛନ୍ନଂ ଉଟ୍ଠାପେତ୍ୱା କଣ୍ଥକଂ ଆହାରାପେତ୍ୱା ତଂ ଆରୁୟ୍ହ ଛନ୍ନସହାୟୋ ଦସସହସ୍ସ ଚକ୍କୱାଳ ଦେୱତାହି କତ ପରିୱାରୋ ମହାଭିନିକ୍ଖମନା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ତେନେୱ ରତ୍ତାୱସେସେନ ତୀଣି ରଜ୍ଜାନି ଅତିକ୍କମ୍ମ ଅନୋମାୟ ନଦିୟା ପରତୀରଂ ପତ୍ୱା ଅସ୍ସାପିଟ୍ଠିତୋ ଓରୁୟ୍ହ ମୁତ୍ତରାସି ସଦିସେ ଚାଲିକାପୁଲିଣେ ଠତ୍ୱା ଛନ୍ନତ୍ୱଂ ମୟ୍ହଂ ଆଭରଣାନି ଚେୱ କଣ୍ଥକଞ୍ଚ ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛାହି ଆଭରଣାନି ଚ କଣ୍ଥକଞ୍ଚ ପଟିଚ୍ଛାପେତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣ ହତ୍ଥେନ ମଙ୍ଗଲଖଗ୍ଗମାଦାୟ ୱାମହତ୍ଥେନ ମୋଲିୟା ସଦ୍ଧିଂ ଚୂଳଂ ଛିଣ୍ଦିତ୍ୱା ସଚେ ଅହଂ ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସାମି ଆକାସେ ତିଟ୍ଠତୁ ନୋ ଚେ ଭୂମିୟଂ ପତତୂତି ଆକାସେ ଖିପି ଚୁଳାମଣୀ ବଣ୍ଧନଂ ୟୋଜନପ୍ପମାଣଂ ଠାନଂଗନ୍ତ୍ୱା ଆକାସେ ଅଟ୍ଠାସି ଅଥ ସକ୍କୋ ଦେୱରାଜା ୟୋଜନିକେନ ରତନଚଙ୍ଗୋଟକେନ ପଟିଗ୍ଗହେସି ।
ୟଥାହ
ଛେତ୍ୱାନ ମୋଲିଂ ୱରଗନ୍ଧୱାସିତଂ
ୱେହାସୟଂ ଉକ୍ଖିପି ସକ୍ୟପୁଙ୍ଗୟୱୋ,
ସହସ୍ସନେତ୍ତୋ ସିରସା ପଟିଗ୍ଗହି
ସୁୱଣ୍ଣ ୱଙ୍ଗୋଟୱରେନ ୱାସୱୋ’ତି ।
ପଟିଗ୍ଗହେତ୍ୱା ଚ ପନ ଦେୱଲୋକଂ ନେତ୍ୱା ସୁନେରୁ ମୁଦ୍ଧନି ତିୟୋଜନପ୍ପମାଣଂ ଇଣ୍ଦନୀଲମଣିମୟଂ ଚୁଳାମଣି ଚେତିୟଂ ନାମ ଅକାସି ଅଥ କସ୍ସପ ବୁଦ୍ଧକାଲେ ପୋରାଣ ସହାୟକୋ ଘଟିକାର ମହାବ୍ରହ୍ମା ଏକଂ ବୁଦ୍ଧନ୍ତରଂ ୱିନାୱାସଭାୱପ୍ପତ୍ତେନ ମତ୍ତଭାୱୋ ଚିତ୍ତେସି । ଅଜ୍ଜ ମେ ସହାୟକୋ ମହାଭିନିକ୍ଖମନଂ ନିକ୍ଖନ୍ତୋ ସମଣ ପରିକ୍ଖାରମସ୍ସ ଗହେତ୍ୱା ଗଚ୍ଛାମୀତି-
‘‘ତିଚୀୱରଞ୍ଚ ପତ୍ତୋ ଚ ୱାସି ସୂଚି ଚ ବଣ୍ଧନଂ,
ପରିସ୍ସାୱନ ଅଟ୍ଠେତେନ-ୟୁତ୍ତୟୋଗସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ’’ତି ।
ଇମେ ସମଣପରିକ୍ଖାରେ ଆହରିତ୍ୱା ଅଦାସି ମହାପୁରିସୋ ଅରହଦ୍ଧଜଂ ନିୱାସେତ୍ୱା ଉତ୍ତମଂ ପବ୍ବଜ୍ଜାୱେସଂ ଗଣ୍ହିତ୍ୱା ସାଟକୟୁଗଲଂ ଆକାସେ ଖିପି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ପଟିଗ୍ଗହେତ୍ୱା ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଦ୍ୱାଦସୟୋଜନିକଂ ସବ୍ବରତନମୟଂ ଦୁସ୍ସଚେତିୟମକାସି ।
‘‘କିଲେସ ଅପ୍ପହୀଣେପି=ମହାସତ୍ତସ୍ସ ତଂ ଖଣେ,
ୟସ୍ସାନୁଭାୱତୋ ଏୱଂ ଦୁସ୍ସଚୂଳା ହି ପୂଜିତା
ତସ୍ମା ତମ୍ମ ମହାବୋଧି-ସତ୍ତାନଂ ପଟିପତ୍ତିୟଂ,
ନ କରେୟ୍ୟ ମହୁସ୍ସାହଂୱ-କୋ ହି ନାମ ବୁଧୋ ଜନୋ’’ତି ।
ଚୂଳାମଣିଦୁସ୍ସ ଥୁପଦ୍ୱୟକଥା
୯. ବୋଧିସତ୍ତୋ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ଅନୁକ୍କମେନ ରାଜଗହଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥ ପିଣ୍ଡାୟ ଚରିତ୍ୱା ପଣ୍ଡୱ ପବ୍ବତପବ୍ଭାରେ ନିସିନ୍ନୋ ମଗଧରାଜେନ ରଜ୍ଜେନ ନିମନ୍ତିୟମାନୋ ତଂ ପଟିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ସବ୍ବଞ୍ଞୁତଂ ପତ୍ୱା ତିସ୍ସୱିଜିତଂ ଆଗମନତ୍ଥାୟତେନଗହିତ ପଟିଞ୍ଞୋ ଆଳାରଂ-ଉଦ୍ଦକଞ୍ଚ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ତେସଂ ସନ୍ତିକେ ଅଧିଗତୱିସେସେନ ଅପରିତୁଟ୍ଠୋ ଛବ୍ବସ୍ସାନି ମହାପଧାନଂ ପଦହିତ୍ୱା ୱିସାଖ ପୁଣ୍ଣମ ଦିୱସେ ସେନାନିନିଗମେ ସୁଜାତାୟ ଦିନ୍ନପାୟାସଂ ପରିଭୁଞ୍ଜିତ୍ୱା ନେରଞ୍ଜରାୟ ନଦିୟା ସୁୱଣ୍ଣପାତିଂ ପୱାହେତ୍ୱା ନେରଞ୍ଜରାୟ ତୀରେ ମହାୱନସଣ୍ଡେ ନାନାସମାପତ୍ତୀହି ଦିୱାଭାଗଂ ୱିତିନାମେତ୍ୱା ସାୟଣ୍ହ ସମୟେ ସୋତ୍ଥିୟେନ ଦିନ୍ନଂ ତିଣମୁଟ୍ଠିଂ ଗହେତ୍ୱା କାଳେନ ନାଗରାଜେନ ଅଭିତ୍ଥୁତଗୁଣୋ ବୋଧିମଣ୍ଡଂ ଆରୁୟ୍ହ ତିଣାନି । ସତ୍ଥରିତ୍ୱା ନ ତାୱୀମଂ ପଲ୍ଲଙ୍କଂ ଭିଣ୍ଦିସ୍ସାମି ୟାୱ ମେ ଅନୁପାଦାୟ ଆସୱେହି ଚିତ୍ତଂ ୱିମୁଚ୍ଚିସ୍ସତୀ’’ତି ପଟିଞ୍ଞଂ କତ୍ୱା ପାଚୀନ ଦାସାଭିମୁଖୋ ନିସୀଦିତ୍ୱା-ସୂରିୟେ ଅନତ୍ଥମିତେୟେୱ ମାରବଲଂ ୱିଧମେତ୍ୱା ପଠମୟାମେ ପୁବ୍ବେ ନିୱାସଞାଣଂ ମଜ୍ଝିମୟାମେ ଚୁତୂପପାତଞାଣଂ ପତ୍ୱା ପଚ୍ଛିମୟାମାୱସାନେ ଦସବଲ ଚତୁୱେସାରଜ୍ଜାଦି ସବ୍ବଗୁଣପତିମଣ୍ଡିତଂସବ୍ବଞ୍ଞୁତଞାଣଂ ପଟିୱିଜ୍ଝିତ୍ୱା ସତ୍ତ ସତ୍ତାହଂ ବୋଧିସମୀପେୟେୱ ୱୀତିନାମେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠମେ ସତ୍ତାହେ ଅଜପାଲ ନିଗ୍ରୋଧମୂଲେ ନିସିନ୍ନୋ ଧମ୍ମଗମ୍ଭୀରତା ପଚ୍ଚୱେକ୍ଖନେନ ଅପ୍ପୋସ୍ସୁକ୍କତଂ ଆପଜ୍ଜମାନୋ ଦସଦହସ୍ସୀ ମହାବ୍ରହ୍ମ ପରିୱାରେନ ସହମ୍ପତି ମହାବ୍ରହ୍ମୁନା ଆୟାଚିତ ଧମ୍ମଦେସନୋ ବୁଦ୍ଧଚକ୍ଖୁନା ଲୋକଂ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମୁନୋ ଅଜ୍ଝେସନଂ ଆଦାୟ କସ୍ସ ନୁ ଖୋ ପଠମଂ ଧମ୍ମଂ ଦେସେୟ୍ୟନ୍ତି ଓଲୋକେନ୍ତୋ ଆଳାରୁଦ୍ଦକାନଂ କାଲକତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ପଞ୍ଚୱଗ୍ଗୀୟାନଂ ଭିକ୍ଖୁନଂ ବହୂପକାରତଂ ଅନୁସ୍ସରିତ୍ୱା ଉଟ୍ଠାୟାସନା କାସିପୁରଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ଅନ୍ତରାମଗ୍ଗେ ଉପକେନ ସଦ୍ଧିଂ ମନ୍ତେତ୍ୱା ଆସାଳହିପୁଣ୍ଣମ ଦିୱସେ ଇସିପତନେ ମିଗଦାୟେ ପଞ୍ଚ ୱଗ୍ଗିୟାନଂ ଭିକ୍ଖୁନଂ ୱସନଟ୍ଠାନଂ ପତ୍ୱା ତେ ଅନନୁଚ୍ଛୱିକେନ ଆୱୁସୋ ୱାଦେନ ସମୁଦାଚରନ୍ତେ ଅଞ୍ଞାପେତ୍ୱା ଧମ୍ମଚକ୍କଂ ପୱତ୍ତେନ୍ତୋ ଅଞ୍ଞାକୋଣ୍ଡଞ୍ଞତ୍ଥେରପମୁଖେ ଅଟ୍ଠାରସ କୋଟିୟୋ ଅମତପାନଂ ପାୟେସି ।
ତତୋ ପଟ୍ଠାୟ ଚତ୍ତାଲୀସ ସଂୱଚ୍ଛରାନି ଠତ୍ୱା ଚତୁରାସୀତି ଧମ୍ମକ୍ଖଣ୍ଧ ସହସ୍ସାନି ଦେସେତ୍ୱା ଗଣନପଥମତୀତେ ସତ୍ତେ ଭୱକନ୍ତାରତୋ ସନ୍ତାରେତ୍ୱା ସବ୍ବବୁଦ୍ଧକିଚ୍ଚାନି ନିଟ୍ଠପେତ୍ୱା କୁସିନାରାୟଂ ଉପୱତ୍ତନେ ମଲ୍ଲାନଂ ସାଲୱନେ ୟମକସାଲାନ ମନ୍ତରେ ଉତ୍ତସୀସକଂ ପଞ୍ଞତ୍ତେ ମଞ୍ଚକେ ୱିସାଖପୁଣ୍ଣମ ଦିୱସେ ଦକ୍ଖିଣେନ ପସ୍ସେନ ସତୋ ସମ୍ପଜାନୋ ଅନୁଟ୍ଠାନସେୟ୍ୟାୟ ନିପଜ୍ଜି । ତଦା କିର ଭଗୱତୋ ପୂଜାୟ ୟମକସାଲା ସବ୍ବପାଲିଫୁଲ୍ଲା ମୂଲତୋ ପଟ୍ଠାୟ ୟାୱ ଅଗ୍ଗା ଏକଚ୍ଛନ୍ନା ଅହେସୁଂ । ନ କେୱଲଞ୍ଚ ୟମକସାଲାୟେୱ ସବ୍ବେପି ରୁକ୍ଖସାଖା ସବ୍ବପାଲିଫୁଲ୍ଲାୱ ଅହେସୁଂ ।
ନ କେୱଲଞ୍ଚ ତସ୍ମିଂୟେୱ ଉୟ୍ୟାନେ ସକଲେପି ଦସସହସ୍ସ ଚକ୍କୱାଳେ ଫଲୁପଗ ରୁକ୍ଖା ଫଲଂ ଗଣ୍ହିଂସୁ । ସବ୍ବରୁକ୍ଖାନଂ ଖଣ୍ଧେସୁ ଖଣ୍ଧ ପଦୁମାନି, ୱଲଲୀସୁ ୱଲଲିପଦୁମାନି । ଆକାସେ ଉଲ୍ଲୋକପଦୁମାନି, ପଥୱିତଲଂ ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ଦଣ୍ଡକପଦୁମାନି ପୁପ୍ଫିଂସୁ । ସବ୍ବୋ ମହା ସମୁଦ୍ଦୋ ପଞ୍ଚୱଣ୍ଣ ପଦୁମସଞ୍ଛନ୍ନୋ ଅହୋସି ତିୟୋଜନ ସହସ୍ସୱିତ୍ଥତୋ ପନ ହିମୱା ଘନବଦ୍ଧମୋରପିଞ୍ଛକଲାପୋ ୱିୟ ନିରନ୍ତରଂ ମାଲାଦାମଗୱକ୍ଖିତୋ ୱିୟ ସୁଟ୍ଠୁ ପୀଳେତ୍ୱା ଆବଦ୍ଧପୁପ୍ଫୱଟଂସକୋ ୱିୟ ସୁପୂରିତ ପୁପ୍ଫଚଙ୍ଗେଟକଂ ୱିୟ ଚ ଅତିରମଣୀୟୋ ଅହୋସି ।
ୟମକସାଲା ଭୁମ୍ମଦେୱତାନି ସଞ୍ଚାଲିତକ୍ଖୱିଣ୍ଧଟପା ତଥାଗତସରୀରସ୍ସ ଉପରିପୁପ୍ଫାନି ୱିକିରନ୍ତି । ଦିବ୍ବାନିପି ମଣ୍ଦାରୱ ପୁପ୍ଫାନି ଅନ୍ତଲିକ୍ଖା ପତନ୍ତି । ତାନି ହୋନ୍ତି ସୁୱଣ୍ଣ ୱଣ୍ଣାନି ପଣ୍ଣଚ୍ଛତ୍ତପ୍ପମାଣାନି ମହାତୁମ୍ବମତ୍ତଂ ରେଣୁ ଗଣ୍ହନ୍ତି ନ କେୱଲଞ୍ଚ ମଣ୍ଦାରୱ ପୁପ୍ଫାନେଚ, ଅଞ୍ଞାନିପି ସବ୍ବାନି ପାରିଚ୍ଛତ୍ତକ ପୁପ୍ଫାଦୀନି ସୁୱଣ୍ଣୱଙ୍ଗୋଟକାନି ରଜତଚଙ୍ଗୋଟକାନି ଚ ପୂରେତ୍ୱା ପୂରେତ୍ୱା ତିଦସ ପୁରେପି ବ୍ରହ୍ମଲୋକେପି ଠିତାହି ଦେୱତାହି ୱିୱିଧାନି ଅନ୍ତରା ଅୱିପ୍ପକିଣ୍ଣାନେୱ ହୁତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ପତ୍ତକିଂଜକ୍ଖ ରେଣୁ ଚୁଣ୍ଣେହି ତଥାଗତସ୍ସ ସରୀରମେୱ ଓକୀରନ୍ତି ନ କେୱଲଞ୍ଚ ଦେୱତାନଂୟେୱ ନାଗ ସୁପଣ୍ଣ ମନୁସ୍ସାନମ୍ପି ଉପକପ୍ପନ ଚଣ୍ଦନ ଚୁଣ୍ଣାନି ନ କେୱଲଞ୍ଚ ଚଣ୍ଦନଚୁଣ୍ଣାନେୱ କାଳାନୁସାରୀ ତଗର ଲୋହିତଚଣ୍ଦନାଦି ସବ୍ବଗନ୍ଧଜାତଚୁଣ୍ଣାନି, ହରିତାଲଞ୍ଜନ ସୁୱଣ୍ଣ ରଜତ ଚୁଣ୍ଣାନି, ସବ୍ବଗନ୍ଧୱାସ ୱିକତିୟୋ ସୁୱଣ୍ଣ ରଜତାଦିସମୁଗ୍ଗେ ପୂରେତ୍ୱା ଚକ୍କୱାଳ ମୁଖୱଟ୍ଟିଆଦିସୁ ଠିତାହି ଦେୱତାହି ପୱିଦ୍ଧା ଅନ୍ତରା ଅୱିପ୍ପକିରିତ୍ୱା ତଥାଗତସ୍ସେୱ ସରୀରଂ ଓକିରନ୍ତି ଦିବ୍ବାନିପି ତୁରିୟାନି ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେ ୱଜ୍ଜନ୍ତି । ନ କେୱଲଞ୍ଚ ତାନିୟେୱ ସବ୍ବାନିପି ତନ୍ତିବଦ୍ଧ ଚମ୍ମପରିୟୋନଦ୍ଧ ସୁସିରାଦି ଭେଦାନି ଦସସହସ୍ସଚକ୍କୱାଳେ ଦେୱ-ନାଗୱ-ସୁପଣ୍ଣ-ମନୁସ୍ସାନଂ ତୁରିୟାନି ଏକଚକ୍କୱାଳେ ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେ ୱଜ୍ଜନ୍ତି ।
ୱରଚାରଣଦେୱତା କିର ନାମେକା ଦୀଘାୟୁକା ଦେୱତା ମହାପୁରିସୋ ମନୁସ୍ସପଥେ ନିବ୍ବତ୍ତିତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ସୁତ୍ୱ ପଟିସଣ୍ଧିଦିୱସେ ଗଣ୍ହିତ୍ୱା ଗମିସ୍ସାମାତି ମାଲା ଗନ୍ଥିତୁଂ ଆରଭିଂସୁ ତା ଗଣ୍ଥମାନାୱ ମହାପୁରିସେ ମାତୁକୁଚ୍ଛିୟଂ ନିବ୍ବତ୍ତେ ତୁମ୍ଭେ କସ୍ସ ଗଣ୍ଥଥାତି ୱୁତ୍ତା ନ ତାୱ ତିଟ୍ଠାତି କୁଚ୍ଛିତୋ ନିକ୍ଖମନ ଦିୱସେ ଗହେତ୍ୱା ଗମିସ୍ସାମାତି ଆହଂସୁ ପୁନ ନିକ୍ଖେନ୍ତୋତି ସୁତ୍ୱା ମହାଭିନିକ୍ଖମନଦିୱସେ ଗମିସ୍ସାମାତି ମହାଭିନିକ୍ଖମନଂ ନିକ୍ଖନ୍ତୋତି ସୁତ୍ୱା ଅଭିସମ୍ବୋଧି ଦିୱସେ ଗମିସ୍ସାମାତି । ଅଜ୍ଜ ଅଭିସମ୍ବୁଦ୍ଧୋତି ସୁତ୍ୱା ଧମ୍ମଚକ୍କପ୍ପୱତ୍ତନଦିୱସେ ଗମିସ୍ସାମାତି ଧମ୍ମଚକ୍କଂ ପୱତ୍ତୟୀତି ସୁତ୍ୱା ୟମକପାଟିହାରିୟଦିୱସେ ଗମିସ୍ସାମାତି । ଅଜ୍ଜ ୟମକପାଟିହାରିୟଂ କରୀତି ସୁତ୍ୱା ଦେୱୋ ରୋହନଦିୱସେ ଗମିସ୍ସାମାତି । ଅଜ୍ଜ ଦେୱୋରୋହନଂ କରୀତି ସୁତ୍ୱା ଆୟୁସଙ୍ଖାରୋସ୍ସଜ୍ଜନେ ଗମିସ୍ସାମାତି ଆୟୁସଙ୍ଖାରଂ ଓସ୍ସଜୀତି ସୁତ୍ୱା ନ ତାୱ ନିଟ୍ଠାତି ପରିନିବ୍ବାନଦିୱସେ ଗମିସ୍ସାମାତି ?
ଅଜ୍ଜ ଭଗୱା ୟମକସାଲାନମନ୍ତରେ ଦକ୍ଖିଣେନ ପସ୍ସେନ ସତୋ ସମ୍ପଜାନୋ ସୀହସେୟ୍ୟଂ ଉପଗତୋ ବଲୱ ପଚ୍ଚୁସମୟେ ପରିନିବ୍ବାୟିସ୍ସତି ତୁମ୍ହେ କସ୍ସ ଗଣ୍ଥଥାତି ୱୁତ୍ତା ପନ କିନ୍ନାମେତଂ ଅଜ୍ଜେୱ ମାତୁକୁଚ୍ଛିୟଂ ପଟିସଣ୍ଧିଂ ଗଣ୍ହି ଅଜ୍ଜେୱ କୁଚ୍ଛିତୋ ନିକ୍ଖନ୍ତୋ, ଅଜ୍ଜେୱ ମହାଭିନିକ୍ଖମନଂ ନିକ୍ଖମି । ଅଜ୍ଜେୱବୁଦ୍ଧୋ ଅହୋସି ଅଜ୍ଜେୱ ଧମ୍ମଚକ୍କଂ ପୱତ୍ତୟି । ଅଜ୍ଜେୱ ୟମକପାଟିହାରିୟଂ ଅକାସି । ଅଜ୍ଜେୱ ଦେୱଲୋକା ଓତିନଣ୍ଣା । ଅଜ୍ଜେୱ ଆୟୁସଙ୍ଖରଂ ଓସ୍ସଜି । ଅଜ୍ଜେୱ କିର ପରିନିବ୍ବୁତୋ । ନନୁ ନାମ ଦୁତିୟ ଦିୱସେ ୟାଗୁପାନ କାଲମତ୍ତମ୍ପି ଠାତବ୍ବଂ ଅସ୍ସ, ଦସ ପାରମିୟୋ ପୂରେତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧତ୍ତଂ ପତ୍ତସ୍ସ ନାମ ଅନନୁଚ୍ଛୱିକନ୍ତି ଅପରି ନିଟ୍ଠିତାୱ ମାଲାୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଆଗମ୍ମ ଅନ୍ତୋ ଚକ୍କୱାଳେ ଓକାସଂ ଆଲଭମାନା ଚକ୍କୱାଳ ମୁଖୱଟ୍ଟିୟଂ ଲଭିତ୍ୱା ଆଧାୱନ୍ତିୟୋ ହତ୍ଥେନ ହତ୍ଥଂ ଗୀୱାୟ ଗୀୱଂ ଗହେତ୍ୱା ତୀଣି ରତନାନି ଆରବ୍ଭଦ୍ୱତ୍ତିଂସମହପୁରିସଲକ୍ଖଣାନି ଛବ୍ବଣ୍ଣରଂସିୟୋ ଦସପାରମିୟୋ ଅଦ୍ଧଚ୍ଛଟ୍ଠାନି ଜାତକସତାନି ଚୁଦ୍ଦସ୍ସ ବୁଦ୍ଧଞାଣାନି ଆରବ୍ଭ ଗାୟିତ୍ୱା ତସ୍ସ ତସ୍ସ ଅୱସାନେ ସହାୟ ହେ ସହାୟ ହେତି ୱଦନ୍ତି । ଇଦମେତଂ ପଟିଚ୍ଚୱୁତ୍ତଂ-ଦିବ୍ବାନିପି ସଂଗୀତାନି ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେ ୱତ୍ତନ୍ତିତି ।
ଭଗୱା ପନ ଏୱଂ ମହତିୟା ପୂଜାୟ ୱତ୍ତମାନୟା ପଠମୟାମେ ମଲ୍ଲାନଂ ଧମ୍ମଂ ଦେସେସି ମଜ୍ଝିମୟାମେ ସୁଭଦ୍ଦସ୍ସ ଧମ୍ମଂ ଦେସେତ୍ୱା ତଂ ମଗ୍ଗଫଲେ ପତିଟ୍ଠାପେସି ପଚ୍ଛିମୟାମେ ଭିକ୍ଖୁ ଓୱଦିତ୍ୱା ବଲୱ ପଚ୍ଚୂସ ସମୟେ ମହାପଥୱିଂ କମ୍ପେନ୍ତୋ ଅନୁପାଦିସେସାୟ ନିବ୍ବାନଧାତୁୟା ପରିନିବ୍ବାୟି ପରିନିବ୍ବୁତେ ପନ ଭଗୱତି ଲୋକନାଥେ ଆନଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ ମଲ୍ଲରାଜୁନଂ ତଂ ପୱତ୍ତିଂ ଆରୋଚେତି ତେ ସୁତ୍ୱାୱ ଗଣ୍ଧମାଲଂ ସବ୍ବଞ୍ଚ ତାଲାୱଚରଂ ପଞ୍ଚ ଚ ଦୁସ୍ସୟୁଗସତାନି ଆଦାୟ ଗନ୍ତ୍ୱା ଭଗୱତୋ ସରୀରଂ ନଚ୍ଚେହି - ଗୀତେହି - ୱାଦିତେହି - ମାଲେହି - ଗଣ୍ଧେହି ସକ୍କରୋନ୍ତା ଗରୁକରୋନ୍ତା ମାନେନ୍ତା - ପୂଜେନ୍ତା ଚେଲୱିତାନାନି କରୋନ୍ତା ମଣ୍ଡଲ ମାଲାନି ପଟିୟାଦେନ୍ତା ଏୱଂ ତା ଦିୱସଂ ୱୀତିନାମେସୁଂ ।
ଅଥ ଦେୱତାନଞ୍ଚ କୋସିନାରକାନଂ ମଲ୍ଲାନଞ୍ଚ ଏତଦହୋସି-ଅତିୱିକାଲୋ ଖୋ ଅଜ୍ଜ ଭଗୱତୋ ସରୀର ଝାପେତୁଂ, ସ୍ୱେଦାନି ଭଗୱତୋ ସରୀରଂ ଝପେସ୍ସାମାତି ତଥା ଦୁତିୟମ୍ପି ଦିୱସଂ ୱୀତିନାମେସୁଂ । ତଥା ତତିୟଂ ଚତୁତ୍ଥଂ ପଞ୍ଚମଂ ଛଟ୍ଠମ୍ପି ଦିୱସଂ ୱୀତିନାମେସୁଂ ସତ୍ତ ମେ ଦିୱସେ ଦେୱତା ଚ ଦୋସିନାରକା ମଲ୍ଲା ଚ ଭଗୱତୋ ସରୀରଂ ଦିବ୍ବେହି ମାନୁସକେହି ଚ ନଚ୍ଛେହି - ଗୀତେହି - ୱାଦିତେହି - ମାଲେହି - ଗଣ୍ଧେହି ସକ୍କାରୋନ୍ତୋ ଗରୁକରୋନ୍ତା ମାନେନ୍ତା ପୂଜେନ୍ତା ନଗରମଜ୍ଝେନ ନୀହରିତ୍ୱା ୟତ୍ଥ ମକୁଟବଣ୍ଧନଂ ନାମ ମଲ୍ଲାନଂ ଚେତିୟଂ ତତ୍ଥ ନିକ୍ଖିପିଂସୁ
ତେନ ଖୋ ପନ ସମୟେନ କୁସିନାରା ୟାୱ ସନ୍ଧିସମଲ ସଂକଟୀରାଜନ୍ନୁମତ୍ତେନ ଓଧିନା ମଣ୍ଦାରୱ ପୁପ୍ଫେନ ସତ୍ଥତା ହୋତି ଅଥ ଖୋ କୋସିନାରକା ମଲ୍ଲା ଭଗୱତୋ ସରୀରଂ ଚକ୍କୱତ୍ତିସ୍ସ ସରୀରଂ ୱିୟ ଅହତେନ ୱତ୍ଥେନ ୱେଠେସୁଂ ଅହତେନ ୱତ୍ଥେନ ୱେଠେତ୍ୱା ୱିହତେନ କପ୍ପାସେନ ୱେଠେସୁଂ ୱିହତେନ କପ୍ପାସେନ ୱେଠେତ୍ୱା ଅହତେନ ୱତ୍ଥେନ ୱେଠେସୁଂ । ଏତେନେୱ ନୟେନ ପଞ୍ଚହିୟୁଗସତେହି ୱେଠେତ୍ୱା ଆୟସାୟ ତେଲଦୋଣିୟା ପକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଅଞ୍ଞିସ୍ସା ଆୟସାୟ ଦୋଣିୟା ପଟିକୁଜ୍ଜେତ୍ୱା ସବ୍ବଗନ୍ଧାନଂ ଚିତକଂ କରିତ୍ୱା ଭଗୱତୋ ସରୀରଂ ଚିତକଂ ଆରୋପେସୁଂ । ତେନ ଖୋ ପନ ସମୟେନ ଆୟସ୍ମା ମହା କସ୍ସପୋ ପାୱାୟ କୁସିନାରଂ ଅଦ୍ଧାନମଗ୍ଗ ପଟିପନ୍ନୋ ହୋତି ମହତାଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘେନ ସଦ୍ଧିଂ ପଞ୍ଚମତ୍ତେହି ଭିକ୍ଖୁସତେହି ତେନ ଖୋ ପନ ସମୟେନ ଥେରେ ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେତ୍ୱା ସଗ୍ଗେ ନିବ୍ବତ୍ତା ଦେୱତା ତସ୍ମିଂ ସମାଗମେ ଥେରଂ ଅଦିସ୍ୱା କୁହିନ୍ନୁ ଖୋ ଅମ୍ହାକଂ କୁଲୁପଗ ଥେରୋତି ଆୱଜ୍ଜେନ୍ତୋ ଅନ୍ତରାମଗ୍ଗପଟିପନ୍ନଂ ଦିସ୍ୱା ଅମ୍ହାକଂ କୁଲୁପଗ ଥେରେ ଅୱଣ୍ଦିତେ ଚିତକୋ ମା ପଜ୍ଜଲିତ୍ଥାତି ଅଧିଟ୍ଠିହିଂସୁ ।
ଅଥ ଖୋ ଚତ୍ତାରୋ ମଲ୍ଲପାମୋକ୍ଖା ସୀସଂ ନହାତା ଅହତାନି ୱତ୍ଥାନି ନିଚତ୍ଥା ୱୀ ସଂରତନସତିକଂ ଚଣ୍ଦନଚିତକଂ ଆଲିମ୍ପେସ୍ସାମାତି ଅଟ୍ଠପି ସୋଲସପି ଦ୍ୱତ୍ତିଂସାପି ଜନା ହୁତ୍ୱା ୟମକ ଉକ୍କୟୋ ଗହେତ୍ୱା ତାଲୱଣେଟହି ୱିଜନ୍ତା ଭସ୍ତାନି ଧମନ୍ତା ନ ସକ୍କୋନ୍ତିୟେୱ ଅଗ୍ଗିଂ ଗାହାପେତୁଂ । ଅଥ ଖୋ କୋସିନାରକା ମଲ୍ଲା ଚିତକସ୍ସ ଅପଜ୍ଜଲନ କାରଣଂ ଆୟସ୍ମନ୍ତଂ ଅନୁରୁଦ୍ଧଂ ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱଂ ଦେୱତାନଂ ଅଭିପ୍ପାୟଂ ସୁତ୍ୱା ମହାକସ୍ସପୋ କିର ଭୋ ପଞ୍ଚହି ଭିକ୍ଖୁସତେହି ସଦ୍ଧିଂ ଦସବଲସ୍ସ ପାଦେ ୱନ୍ଦିସ୍ସାମୀତି ଆଗଚ୍ଛତି ତସ୍ମିଂ କିର ଅନାଗତେ ଚିତକୋ ନ ପଜ୍ଜଲତି କୀଦିସୋ ଭୋସୋ ଭିକ୍ଖୁ କାଲୋ ଓଦାତୋ ଦୀଘୋ ରସ୍ସୋ ଏୱରୂପେ ନାମ ଭୋ ଭିକ୍ଖୁମ୍ହି ଠିତୋ କିଂ ଦସବଲସ୍ସ ପରିନିବ୍ବାନଂ ନାମାତି ଦେଚି ଗଣ୍ଧମାଲାଦି ହତ୍ଥା ପଟିପଥଂ ଗଚ୍ଛିଂସୁ କେଚି ୱୀଥିୟୋ ୱିଚିତ୍ତା କତ୍ୱା ଆଗମନମଗ୍ଗଂ ଓଲୋକୟମାନା ଅଟ୍ଠଂସୁ । ଅଥ ଖୋ ଆୟସ୍ମା ମହାକସ୍ସପୋ ୟେନ କୁସିନାରା ମକୂଟବଣ୍ଧନଂ ନାମ ମଲ୍ଲାନଂ ଚେତିୟଂ, ୟେନ ଭଗୱତୋ ଚିତକୋ ତେନୁପସଙ୍କମି । ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଏକଂସଂ ଚୀୱରଂ କତ୍ୱା ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ଚିତକଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ଆୱଜ୍ଜେନ୍ତୋୱ ସଲ୍ଲକ୍ଖେସି-ଇମସ୍ମିଂ ଠାନେ ପାଦାତି ତତେ ପାଦସମୀପେ ଠତ୍ୱା ଅଭିଞ୍ଞାପାଦକଂ ଚତୁତ୍ଥଜ୍ଝାନଂ ସମାପଜ୍ଜିତ୍ୱା ୱୁଟ୍ଠାୟ ଅରସହସ୍ସ ପତିମଣ୍ଡିତା ଦସବଲସ୍ସ ପାଦା ସଦ୍ଧିଂ କପ୍ପାସ ପଟଲେହି ପଞ୍ଚଦୁସ୍ସୟୁଗସତାନି ସୁୱଣ୍ଣଦୋଣିଂ ୱଣ୍ଦନଚିତକଞ୍ଚ ଦ୍ୱେଧା କତ୍ୱା ମୟ୍ହଂ ଉତ୍ତମଙ୍ଗେ ସିରସି ପତିଟ୍ଠହନ୍ତୂତି ଅଧିଟ୍ଠାସି ସହ ଅଧିଟ୍ଠାନ ଚିତ୍ତେନ ତାନି ଦୁସ୍ସୟୁଗାଦିନି ଦ୍ୱେଧା କତ୍ୱା ୱଲାହକନ୍ତରା ପୁଣ୍ଣଚଣ୍ଦୋ ୱିୟ ପାଦା ନିକ୍ଖମିଂସୁ ।
ଥେରୋ ୱିକସିତ ରତ୍ତପଦୁମ ସଦିସେ ହତ୍ଥେ ପସାରେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣୱଣ୍ଣେ ସତ୍ଥୁ ପାଦେ ୟାୱ ଗୋପ୍ଫକା ବାଳ୍ହଂ ଗହେତ୍ୱ ଅତ୍ତନୋ ସିରୱରେ ପତିଟ୍ଠାପେସି ମହାଜନୋ ତଂ ଅଚ୍ଛରିୟଂ ଦିସ୍ୱା ଏକପ୍ପହାରେ ନେୱ ମହାନାଦଂ ନଦି । ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ୟଥାରୁଚିଂ ୱଣ୍ଦି । ଏୱ ପନ ଥେରେନ ଚ ମହାଜନେନ ଚ ତେହି ଚ ପଞ୍ଚହି ଭିକ୍ଖୁସତେହି ୱଣ୍ଦିତ ମତ୍ତେଥେରସ୍ସ ହତ୍ଥତୋ ମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ଅଲତ୍ତକ ୱଣ୍ଣାନି ଭଗୱତୋ ପାଦତାଲାନି ଦାରୁଆଦିସୁ କିଞ୍ଚି ଅଚାଲେତ୍ୱାୱ ୟଥାଟ୍ଠାନେ ପତିଟ୍ଠହିଂସୁ । ଭଗୱତୋ ପାଦେସୁ ନିକ୍ଖମନ୍ତେସୁ ୱା ପୱିସନ୍ତେସୁ ୱା କପ୍ପାସଅଂସୁ ୱା ଦସାତନ୍ତୁ ୱା ତେଲବିଣ୍ଦୁ ୱା ଦାରୁଖଣ୍ଡଂ ୱା ଠାନା ଚଲିତଂ ନାମ ନାହୋସି । ସବ୍ବଂ ୟଥାଟ୍ଠାନେ ଠିତମେୱ ଅହୋସି । ଉଟ୍ଠହିତ୍ୱା ପନ ଅତ୍ଥଙ୍ଗତେ ଚଣ୍ଦେ ୱିୟ ସୂରିୟେ ୱିୟ ଚ ତଥାଗତସ୍ସ ପାଦେସୁ ଅନ୍ତରହିତେସୁ ମହାଜନୋ ମହାକଣ୍ଦିତଂ କଣ୍ଦି । ପରିନିବ୍ବୁତକାଲତୋ ଅଧିକତରଂ କାରୁଞ୍ଞଂ ଅହୋସି ଅଥ ଖୋ ଦେୱାତାନୁଭାୱେନ ପନେସ ଚିତକେ ସମନ୍ତତୋ ଏକପ୍ପହାରେନେୱ ପଜ୍ଜଲି । ଝାୟମାନସ୍ସ ଭଗୱତୋ ସରୀରସ୍ସ ଛୱି ଚମ୍ମ ମଂସାଦୀନଂ ନେୱ ଛାରିକାମତ୍ତମ୍ପି ଅନ୍ତମସୋ ପଞ୍ଞାୟିତ୍ଥ ନ ମସି, ସୁମନ ମକୁଲ ସଦିସା ପନ ଧୋତମୁତ୍ତ ସଦିସା ସୁୱଣ୍ଣସଦିସା ଚ ଧାତୁୟୋ ଅୱସିସ୍ସିଂସୁ ।
ଦୀଘାୟୁକ ବୁଦ୍ଧାନଞ୍ହି ସରୀରଂ ସୁୱଣ୍ଣକ୍ଖଣ୍ଧସଦିସଂ ଏକଘନମେୱ ହୋତି । ଭଗୱା ପନ ଅହଂନ ଚିରଂ ଠତ୍ୱା ଠତ୍ୱା ପରିନିବ୍ବାୟାମି । ମୟ୍ହଂ ସାସନଂ ନ ତାୱ ସବ୍ବତ୍ଥ ୱିତ୍ଥାରିତଂ, ତସ୍ମା ପରିନିବ୍ବୁତସ୍ସପି ମେ ସାସସମତ୍ତମ୍ପି ଧାତୁଂ ଗହେତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ୱସନଟ୍ଠାନେ ଚେତିୟଂ କତ୍ୱା ପରିଚରନ୍ତୋ ମହାଜନୋ ସଗ୍ଗପରାୟନୋ ହୋତିତି ଧାତୂନଂ ୱିକିରଣଂ ଅଧିଟ୍ଠାସି । କତି ପନସ୍ସ ଧାତୁୟୋ ୱିପ୍ପକିଣ୍ଣା, କତି ନ ୱିପ୍ପକିଣ୍ଣାତି ଚତସ୍ସୋ ଦାଟ୍ଠା, ଦ୍ୱେ ଅକ୍ଖକା, ଉଣ୍ହୀସନ୍ତି ଇମା ସତ୍ତଧାତୁୟୋ ନ ୱିପ୍ପକିଣ୍ଣା । ସେସା ୱିପ୍ପକିରିଂସୁ । ତତ୍ଥ ସବ୍ବଖୁଦ୍ଦକା ଧାତୁ ସାସପ ବୀଜମତ୍ତା ଅହୋସି ମହାଧାତୁ ମଜ୍ଝେ ଭିନ୍ନ ତଣ୍ଡୁଲମତ୍ତା । ଅତିମହତୀ ମଜ୍ଝେ ଭିନ୍ନମୁଗ୍ଗ ବୀଜମତ୍ତା ଅହୋସି ।
ଦଡ୍ଢେ ଖୋ ପନ ଭଗୱତୋ ସରୀରେ ଆକାସତୋ ଅଗ୍ଗବାହୁମତ୍ତାପି ଜଙ୍ଘମତ୍ତାପି ତାଲକ୍ଖଣ୍ଧମତ୍ତାପି ଉଦକଧାରା ପତିତ୍ୱା ଚିତକଂ ନିବ୍ବାପେସି ନ କେୱଲଂ ଆକାସତୋୟେୱ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଠିତସାଲରୁକ୍ଖାନମ୍ପି ସାଖତ୍ତର ୱିଟପନ୍ତରେହି ଉଦକଧାରା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ନିବ୍ବାପେସୁଂ, ଭଗୱତୋ ଚିତକୋ ମହନ୍ତୋ, ସମନ୍ତା ପଥୱିଂ ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ତଂଙ୍ଗଲସୀସମତ୍ତା ଉଦକୱଟ୍ଟି ଏଳିକ ୱଟଂସକ ସଦିସା ଗନ୍ତ୍ୱା ଚିତକମେୱ ଗଣ୍ହି ମଲ୍ଲରାଜାନୋ ଚ ସୁୱଣ୍ଣଘଟେ ରଜତଘଟେ ଚ ପୂରେତ୍ୱା ଆଭତ ନାନାଗଣ୍ଧୋଦକେନ ସୁୱଣ୍ଣ ରଜତମୟେହି ଅଟ୍ଠଦନ୍ତକେହି ୱିକିରିତ୍ୱା ଚଣ୍ଦନଚିତକଂ ନିବ୍ବାପେସୁଂ । ତତ୍ଥ ଚିତକେ ଝୟମାନେ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଠିତ ସାଲରୁକ୍ଖାନଂ ସାଖନ୍ତରେହି ୱିଟପନ୍ତରେହି ପତ୍ତନ୍ତରେହି ଚ ଜାଲେ ଉଗ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତେ ପତ୍ତଂ ୱା ସାଖା ୱା ଦଡ୍ଢା ନାମ ନତ୍ଥି କିପିଲ୍ଲିକାପି ମକ୍କଟକାପି ପାଣକାପି ଜାଲାନଂ ଅନ୍ତରେ ନେୱ ୱିଚରନ୍ତି ।
ଆକାସତୋ ପତିତ ଉଦକଧାରାସୁପି ସାଲରୁକ୍ଖେହି ନିକ୍ଖନ୍ତୌଦକଧାରାସୁପି ପଥୱିଂ ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ନିକ୍ଖନ୍ତ ଉଦକଧାରାସୁପି ଧମ୍ମତାୱ ପମାଣଂ ଏୱଂ ଚିତକଂ ନିବ୍ବାପେତ୍ୱା ପନ ମଲ୍ଲରାଜାନୋ ସନ୍ଥାଗାରେ ଚତୁଜାତିଗଣ୍ଧ ପରିଭଣ୍ଡଂ କାରେତ୍ୱା ଲାଜ ପଞ୍ଚମାନି ପୁପ୍ଫାନି ୱିକିରିତ୍ୱା ଉପରି ଚେଲୱିତାନଂ ବଣ୍ଧାପେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣତାରକାହି ଖଚେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ଗଣ୍ଧଦାମ ମାଲାଦାମ ରତନଦାମାନି ଓଲମ୍ବେତ୍ୱା ସତ୍ଥାଗାରତୋ ୟାୱ ମକୁଟ ବଣ୍ଧନ ସଙ୍ଖାତା ସୀସପ୍ପସାଧନ ମଙ୍ଗଲସାଲା ତାୱ ଉଭୋହି ପସ୍ସେହି ସାଣିକିଲଞ୍ଜ ପରିକ୍ଖେପଂ କାରେତ୍ୱା ଉପରି ଚେଲୱିତାନଂ ବଣ୍ଧାପେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣତାରକାହି ଖଚେତ୍ୱା ତତ୍ଥାପି ଗଣ୍ଧଦାମ ମାଲାଦାମ ରତନଦାମାନି ଓଲମ୍ବେତ୍ୱା ମଣିଦଣ୍ଡେହି ପଞ୍ଚୱଣ୍ଣଧଜେ ଉସ୍ସପେତ୍ୱା ସମନ୍ତା ଧଜପତାକା ପିରିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ସିତ୍ତସମ୍ମଟ୍ଠାସୁ ୱୀଥିସୁ କଦଲିୟୋ ପୁଣ୍ଣଘଟେ ଚ ଠପେତ୍ୱା ଦଣ୍ଡଦୀପିକା ଜାଲେତ୍ୱା ଅଲଙ୍କତ ହତ୍ଥିକ୍ଖଣ୍ଧେ ସହଧାତୂହି ସୁୱଣ୍ଣଦୋଣିଂ ଠପେତ୍ୱା ମାଲାଗଣ୍ଧାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ସାଧୁକୀଳଂ କୀଳନ୍ତା ଅନ୍ତୋନଗରଂ ପୱେସେତ୍ୱା ସନ୍ଥାଗାରେ ସରଭମୟ ପଲ୍ଲଙ୍କେ ଠପେତ୍ୱା ଉପରି ସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ଧାରୟିତ୍ୱା ସତ୍ତି ହତ୍ଥେହି ପୁରିସେହି ପରିକ୍ଖିପାପେତ୍ୱା ହତ୍ଥୀହି କୁମ୍ଭେନ କୁମ୍ଭଂ ପହରନ୍ତେହି ପରିକ୍ଖିପାପେତ୍ୱା ତତୋ ଅସ୍ସେହି ଗୀୱାୟ ଗୀୱଂ ପହରନ୍ତେହି ତତୋ ରଥେହି ଆଣିକୋଟିୟା ଆଣିକୋଟିଂ ପହନ୍ତେହି ତତୋ ୟୋଧେହି ବାହୂହି ବାହୁଂ ପହରନ୍ତେହି ତେସଂ ପରିୟନ୍ତେ କୋଟିୟା କୋଟିଂ ପହରମାନେହି ଧନୂହି ପରିକ୍ଖିପାପେସୁଂ ।
ଇତି ସମନ୍ତା ୟୋଜନପ୍ପମାଣଂ ଠାନଂ ସନ୍ନାହଗଚ୍ଛିତଂ ୱିୟ କତ୍ୱା ଆରକ୍ଖଂ ସଂୱିଦହିଂସୁ । କସ୍ମା ପନେତେ ଏୱମକଂସୂତି । ଇତୋ ପୁରିମେସୁ ଦ୍ୱୀସୁ ସତ୍ତାହେସୁ ତେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଠାନନିସଜ୍ଜୋକାସଂ କରୋନ୍ତା ଖାଦନୀୟ ଭୋଜନୀୟଂ ସଂୱିଦହନ୍ତା ସାଧୁକୀଳାୟ ଓକାସଂ ନ ଲଭିଂସୁ ତତୋ ତେସଂ ଅହୋସି - ଇମଂ ସତ୍ତାହଂ ସାଧୁକୀଳଂ କୀଳିସ୍ସାମ । ଠାନଂ ଖୋ ପନେତଂ ୱିଜ୍ଜତି ୟଂ ଅମ୍ହାକଂ ପମତ୍ତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା କୋଚୀଦେୱ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ଗଣ୍ହୟ୍ୟ-ତସ୍ମା ଆରକ୍ଖଂ ଠପେତ୍ୱା କୀଳିସ୍ସାମାତି ତେନ ତେ ଏୱମକଂସୁ ।
ଅଥ ଖୋ ଅସ୍ସୋସି ଖୋ ରାଜା ମାଗଧୋ ଅଜାତସତ୍ତୁ ଭଗୱା କିର କୁସିନାରାୟଂ ପରିନିବ୍ବୁତୋତି କଥଂ ଅସ୍ସୋସି ପଠମମେୱସ୍ସ ଅମଚ୍ଚା ସୁତ୍ୱା ଚିନ୍ତୟିଂସୁ ? ସତ୍ଥା ନାମ ପରିନିବ୍ବୁତୋ, ନ ସୋ ସକ୍କା ପୁନ ଆହରିଂତୁ ପୋଥୁଜ୍ଜନିକ ସଦ୍ଧାୟ ପନ ଅମ୍ହାକଂ ରଞ୍ଞା ସଦିସୋ ନତ୍ଥି । ସଚେ ଏସ ଇମିନାୱ ନିୟାମେନ ସୁଣିସ୍ସତି, ହଦୟମସ୍ସ ଏଳିସ୍ସତି ରାଜା ଖୋ ପନମ୍ଭେହି ଅନୁରକ୍ଖିତବ୍ବୋତି ତେ ତିସ୍ସୋ ସୁୱଣ୍ଣଦୋଣିୟୋ ଆହରିତ୍ୱା ଚତୁମଧୁରସ୍ସ ପୂରେତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ସନ୍ତିକଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଏତଦୱୋଚୁଂ । ଦ୍ୱେ ଅମ୍ହେହି ସୁପିନକୋ ଦିଟ୍ଠୋ ତସ୍ସ ପଟିଘାତତ୍ଥଂ ତୁମ୍ହେହି ଦୁକୂଲପଟ୍ଟଂ ନିୱାସେତ୍ୱା ୟଥା ନାସାପୁଟମତ୍ତଂ ପଞ୍ଞାୟତି ଏୱଂ ଚତୁମଧୁରଦୋଣିୟଂ ନିପଜ୍ଜିତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି । ରାଜା ଅତ୍ଥୱରକାନଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା ଏୱଂ ହୋତୁ ତାତା’ତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ତଥା ଅକାସି ।
ଅଥେକୋ ଅମଚ୍ଚୋ ଅଲଙ୍କାରଂ ଓମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା କେସେ ପରିକିରିୟ ୟାୟ ଦିସାୟ ସତ୍ଥା ପରିନିବ୍ବୁତୋ ତଦଭିମୁଖୋ ହୁତ୍ୱା ଅଞ୍ଜଲିମ୍ପଗ୍ଗୟ୍ହ ରାଜାନଂ ଆହ- ଦେୱମରଣତୋ ମୁଞ୍ଚନକସତ୍ତୋ ନାମ ନତ୍ଥି । ଅମ୍ହାକଂ ଆୟୁୱଦ୍ଧକେନା ଚେତିୟଟ୍ଠାନଂ ପୁଞ୍ଞକ୍ଖେତ୍ତଂ ଅଭିସେକପିଟ୍ଠିକା ଭଗୱା ସତ୍ଥା କୁସିନାରାୟଂ ପରିନିବ୍ବୁତୋତି ରାଜା ସୁତ୍ୱା ୱିସଞ୍ଞୀ ଜାତୋ ଚତୁମଧୁରଦୋଣି ଉସୁମଂ ମୁଞ୍ଚି ରାଜାନଂ ଉକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଦୁତିୟାୟ ଦୋଣିୟା ନିପଜ୍ଜାପେସୁଂ ସୋ ସଞ୍ଞଂ ଲଭିତ୍ୱା ତାତ କିଂ ୱଦଥାତି ପୁଚ୍ଛି । ସତ୍ଥା ମହାରାଜ ପରିନିବ୍ବୁତୋତି, ପୁନ ୱିସଞ୍ଞି ଜାତୋ ଚତୁମଧୁରଦୋଣିଂ ଉସୁମଂ ମୁଞ୍ଚି । ଅଥ ନଂ ତତୋପି ଉକ୍ଖିପିତ୍ୱା ତତିୟାୟ ଦୋଣିୟା ନିପଜ୍ଜାପେସୁଂ ସୋ ପୁନ ସଞ୍ଞଂ ପଟିଲଭିତ୍ୱା ତାତ କିଂ ୱଦଥାତି ପୁଚ୍ଛି ସତ୍ଥା ମହାରାଜ ପରିନିବ୍ବୁତୋତି । ରାଜା ପୁନ ୱିସଞ୍ଞୀ ଜାତୋ ଚ ମଧୁରଦୋଣି ଉସୁମଂ ମୁଞ୍ଚି ।
ଅଥ ନଂ ତତୋପି ଉକ୍ଖିପିତ୍ୱା ନହାପେତ୍ୱା ମତ୍ଥକେ ଘଟେହି ଉଦକଂ ଆସିଞ୍ଚିଂସୁ ରାଜା ସଞ୍ଞଂ ପଟିଲଭିତ୍ୱା ଆସନା ଉଟ୍ଠାୟ ଗଣ୍ଧପରିଭାୱୀତେ ମଣିୱଣ୍ଣକେସେ ସୁୱଣ୍ଣଫଲକ ୱଣ୍ଣାୟ ପିଟ୍ଠିୟଂ ପକିରିତ୍ୱା ପୱାଳଙ୍ଗୁରୱଣ୍ଣାହି ସୁୱଟ୍ଟିତଙ୍ଗୁଲୀହି ସୁୱଣ୍ଣବିମ୍ବକ ୱଣ୍ଣଂ ଉରଂ ସଂସିବ୍ବନ୍ତୋ ୱିୟ ଗହେତ୍ୱା ପରିଦେୱମାନୋ ଉମ୍ମତ୍ତକୱେସେନେୱ ଅନ୍ତରୱୀଥିଂ ଓତିଣ୍ଣୋ ସୋ ଅଲଙ୍କତ ନାଟକ ପରିୱୁତୋ ନଗରା ନିକ୍ଖମ୍ମ ଜୀୱକମ୍ବୱନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ୟସ୍ମିଂ ଠାନେ ନିସିନ୍ନେନ ଭଗୱତା ଧମ୍ମୋ ଦେସିତୋ ତଂ ଓଲୋକେତ୍ୱା ଭଗୱା ସବ୍ବଞ୍ଞୁ ନନୁ ମେ ଇମସ୍ମିଂ ଠାନେ ନିସୀଦିତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ଦେସୟିତ୍ଥ ତୁମ୍ହେ ସୋକସଲ୍ଲଂ ୱିନୋଦୟିତ୍ଥ । ତୁମ୍ହେ ମୟ୍ହଂ ସୋକସଲ୍ଲଂ ନୀହରିତ୍ଥ । ଅହଂ ତୁମ୍ହାକଂ ସରଣଂ ଗତୋ । ଇଦାନି ପନ ମେ ପଟିୱଚନମ୍ପି ନ ଦେଥ ଭଗୱାତି ପୁନପ୍ପୁନ ପରିଦେୱିତ୍ୱା ନନୁ ଭଗୱା ଅହଂ ଅଞ୍ଞଦା ଏୱରୂପେ କାଲେ ତୁଟ୍ଠେ ମହାଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘପରିୱାରା ଜମ୍ବୁଦୀପତଲେ ଚାରିକଂ ଚରଥାତି ସୁଣାମ ଇଦାନି ପନ ଅହଂ ତୁମ୍ହାକଂ ଅନନୁରୂପଂ ଅୟୁତ୍ତଂ ପୱତ୍ତିଂ ସୁଣାମୀତି ଏୱମାଦୀନି ଚ ୱତ୍ତା ସଟ୍ଠିମତ୍ତାହି ଗାଥାହି ଭଗୱତୋ ଗୁଣଂ ଅନୁସ୍ସରିତ୍ୱା ଚିନ୍ତେସି ମମ ପରିଦେୱିତେ ନେୱ ନ ସିଜ୍ଝତି । ଦସବଲସ୍ସ ଧାତୁୟୋ ଆହରାପେସ୍ସାମିତି ମଲ୍ଲରାଜୁନଂ ଦୂତଞ୍ଚ ପଣ୍ଣଞ୍ଚ ପାହେସି ।
ଭଗୱାପି ଖତ୍ତିୟୋ, ଅହମ୍ପି ଖତ୍ତିୟୋ, ଅହମ୍ପି ଅରହାମି ଭଗୱତୋ ସରୀରାନଂ ଥୂପଞ୍ଚ ମହଞ୍ଚ କାରେତୁନ୍ତି ପେସେତ୍ୱା ପନ ସଚେ ଦସ୍ସନ୍ତି ସୁଣ୍ଦରଂ, ନୋ ଚେ ଦସ୍ସନ୍ତି ଆହରଣୁପାୟେନ ଆହରିସ୍ସାମୀତି ଚତୁରଙ୍ଗିନିଂ ସେନଂ ସନ୍ନୟ୍ହିତ୍ୱା ସୟମ୍ପି ନିକ୍ଖନ୍ତୋୟେୱ ୟଥା ଚ ଅଜାତସତ୍ତୁ ଏୱଂ ୱେସାଲିୟଂ ଲିଚ୍ଛୱିରାଜାନୋ କପିଲୱତ୍ଥୁମ୍ହି ସକ୍ୟରାଜାନୋ ଅଲ୍ଲକପ୍ପକେ ବୁଲୟୋ ରାମଗାମକେ କୋଳିୟା ୱେଠଦୀପକେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ପାୱାୟଞ୍ଚ ମଲ୍ଲା ଦୂତଂ ପେସେତ୍ୱା ସୟମ୍ପି ଚତୁରଙ୍ଗିନିୟା ସେନାୟ ନିକ୍ଖମିଂସୁୟେୱ ତତ୍ଥ ପାଚେୟ୍ୟକା ସବ୍ବେହି ଆସନ୍ନତରା କୁସିନାରାତୋ ତିଗାୱୁତନ୍ତରେ ନଗରେ ୱସନ୍ତି । ଭଗୱାପି ପାୱଂ ପୱିସିତ୍ୱା କୁସିନାରଂ ଗତୋ । ମହାପରିହାରା ପନେତେ ରାଜାନୋ ପରିହାରା କାରେଂନ୍ତାୱ ପଚ୍ଛତୋ ଜାତା । ତେ ସବ୍ବେପି ସତ୍ତନଗରୱାସିନୋ ଆଗତ୍ତ୍ୱା ଅମ୍ହାକଂ ଧାତୁୟୋ ୱା ଦେନ୍ତୁ ୟୁଦ୍ଧଂ ୱାତି କୁସିନାରା ନଗରଂ ପରିୱାରୟିଂସୁ ।
ତତୋ ମଲ୍ଲରାଜାନୋଏତଦୱୋଚୁଂ-ଭଗୱାଅମ୍ହାକଂଗାମକ୍ଖେତ୍ତେ ପରିନିବ୍ବୁତୋ, ନ ମୟଂ ସତ୍ଥୁ ସାସନଂ ପହିଣିମ୍ହ ନ ଗତ୍ତ୍ୱା ଆନୟିମ୍ହ । ସତ୍ଥା ପସ ସୟମେୱ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ସାସନଂ ପେସେତ୍ୱା ଅମ୍ହେ ପକ୍କୋସପେସି ତୁମ୍ହେପି ଖୋ ପନ ୟଂ ତୁମ୍ହାକଂ ଗାମକ୍ଖେତ୍ତେ ରତନଂ ଉପ୍ପଜ୍ଜତି ନ ତଂ ଅମ୍ହାକଂ ଦେଥ ସଦେୱକେ ଲୋକେ ବୁଦ୍ଧରତନସମଂ ରତନଂ ନାମ ନତ୍ଥି, ଏୱରୂପଂ । ଉତ୍ତମଂ ରତନଂ ଲଭିତ୍ୱା ମୟଂ ନ ଦସ୍ସମାତି ଏୱଂ ତେ କଲହଂ ୱଡ୍ଢେତ୍ୱା ନ ଖୋ ପନ ତୁମ୍ହେହିୟେୱ ମାତୁ ଥନତୋ ଖିରଂ ପୀତଂ, ଅମ୍ହେହିପି ପୀତଂ ତୁମ୍ହେୟେୱ ପୁରିସା ଅମ୍ହେ ନ ପୁରିସା ହୋତୁ ହୋତୂତି ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ଅହଂକାରଂ କତ୍ୱା ସାସନ ପଟିସାସନଂ ପେସେନ୍ତା ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ମାନଗଜ୍ଜିତଂ ଗଜ୍ଜିଂସୁ ୟୁଦ୍ଧେ ପନ ସତି କୋସିନାରକାନଂୟେୱ ଜୟୋ ଅଭୱିସ୍ସ, କସ୍ମା ଧାତୁପାସନତ୍ଥଂ ଆଗତା ଦେୱତା ତେସଂ ପକ୍ଖାଅହେସୁଂ ।
ତତୋ ଦୋଣୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଇମଂ ୱିୱାଦଂ ସୁତ୍ୱା ଏତେ ରାଜାନୋ ଭଗୱତେ ପରିନିବ୍ବୁତଟ୍ଠାନେ ୱିୱିଦଂ କରୋନ୍ତି ନ ଖୋ ପନେତଂ ପତିରୂପଂ ଅଲଂ ଇମିନା କଲହେନ ଚୂପସମେସ୍ସାମି ନ ନ୍ତି ଉଣ୍ଣତପ୍ପଦେସେ ଠତ୍ୱା ଦ୍ୱେଭାଣୱାରପରିମାଣଂ ଦୋଣଗଜ୍ଜିତଂ ନାମ ଅୱୋଚ ତତ୍ଥ ପଟ୍ଠମକଭାଣୱାରେ ତାୱ ଏକପଦମ୍ପି ତେ ନ ଜାନିଂସୁ ଦୁତିୟକ ଭାଣୱାର ପରିୟୋସାନେ’ଆଚରିୟସ୍ସ ୱିୟ ଭୋସଦ୍ଦୋ, ଆଚରିୟସ୍ସ ୱିୟ ଭୋ ସଦ୍ଦୋ’ତି ସବ୍ବେ ନୀ ରୱା ଅହେସୁଂ ସକଲଜମ୍ବୁଦୀପତଲେ କିର କୁଲଘରେ ଜାତୋ ୟେଭୁୟ୍ୟେନ ତସ୍ସ ନ ଅନ୍ତେୱାସିକୋ ନାମ ନତ୍ଥି ଅଥ ସୋ ତେ ଅତ୍ତନୋ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା ତୁଣ୍ହୀଭୂତେ ୱିଦିତ୍ୱା ପୁନ ଏତଦୱୋଚ
‘‘ସୁଣନ୍ତୁ ଭୋନ୍ତୋ ମମ ଏକୱାକ୍ୟଂ
ଅମ୍ହାକଂ ବୁଦ୍ଧୋ ଅହୁ ଖନ୍ତିୱାଦୋ,
ନ ହି ସାଧୟଂ ଉତ୍ତମ ପୁଗ୍ଗଲସ୍ସ
ସରୀରଭଙ୍ଗେ ସିୟା ସମ୍ପହାରୋ
ସବ୍ବେୱ ଭୋନ୍ତୋ ସହିତା ସମଗ୍ଗା
ସମ୍ମୋଦମାନା କରୋମଟ୍ଠଭାଗେ,
ୱିତ୍ଥାରିକା ହୋନ୍ତୁ ଦିସାୟୁ ଥୂପା
ବହୁଜ୍ଜନୋ ଚକ୍ଖୁମତୋ ପସନ୍ନୋ’’ତି ।
ତତ୍ରାୟମତ୍ଥୋ ‘‘ଅମ୍ହାକଂ ବୁଦ୍ଧୋ ଅହୁ ଖନ୍ତିୱାଦୋ‘‘ତି ବୁଦ୍ଧଭୂମିଂ ଅପ୍ପତ୍ୱାପି ପାରମିୟୋ ପୂରେନ୍ତୋ ଖନ୍ତିୱାଦ ତାପସକାଲେ ଧମ୍ମପାଲକୁମାର କାଲେ ଛଦ୍ଦନ୍ତହତ୍ଥିକାଲେ ଭୂରିଦତ୍ତ ନାଗରାଜ କାଲେ ଚମ୍ପେୟ୍ୟ ନାଗରାଜ କାଲେ ସଙ୍ଖପାଲ ନାଗରାଜ କାଲେ ମହାକପିକାଲେ ଅଞ୍ଞେସୁପି ବହୂସୁ ଜାତକେସୁ ପରେସୁ କୋପଂ ଅକତ୍ୱା ଖନ୍ତିମେୱ ଅକାସି । ଖନ୍ତିମେୱ ୱଣ୍ଣୟି, କିମଙ୍ଗ ପନ ଏତରହି ଇଟ୍ଠାନିଟ୍ଠେସୁ ତାଦିଲକ୍ଖଣଂ ପତ୍ତୋ ସବ୍ବଥାପି ଅମ୍ହାକଂ ବୁଦ୍ଧୋ ଖନ୍ତିୱାଦୋ ଅହୋସି ।
ତସ୍ସ ଏୱଂ ୱିଧସ୍ସ ନ ହି ସାଧୟ ଉତ୍ତମପୁଗ୍ଗଲସ୍ସ ସରୀରଭଙ୍ଗେ ସିୟା ସମ୍ପହାରୋ, ‘‘ନ ହି ସାଧୟନ୍ତି‘‘ନ ହି ସାଧୁ ଅୟଂ, ‘‘ସରୀରଭଙ୍ଗେତି ସରୀର ଭଙ୍ଗନିମିତ୍ତଂ ଧାତୁକୋଟ୍ଠାସହେତୂତି ଅତ୍ଥୋ ‘‘ସିୟା ସମ୍ପହାରୋ‘‘ତି ଆୟୁଧ ସମ୍ପହାରୋ ନ ହି ସାଧୁ ସିୟାତି ୱୁତ୍ତଂ ହୋତି । ‘‘ସବ୍ବେୱ ଭୋନ୍ତୋ ସହିତା‘‘ତି ସବ୍ବେୱ ଭୱନ୍ତୋ ସହିତା ଭୋଥ ମା ଭିଜ୍ଜିତ୍ଥ । ‘‘ସମଗ୍ଗାତି‘‘ କାୟେନ ୱାଚାୟ ଚ ଏକସନ୍ନିପାତା ଏକୱଚନା ସମଗ୍ଗା ଭୋଥ ‘‘ସମ୍ମୋଦମାନା‘‘ତି ଚିତ୍ତେନାପି ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ମୋଦମାନା ଭୋଥ ।’କରୋମଟ୍ଠଭାଗେ‘‘ତି ଭଗୱତା ସରୀରାନି ଅଟ୍ଠଭାଗେ କରୋମ । ‘‘ଚକ୍ଖୁମତୋ‘‘ତି ପଞ୍ଚହି ଚକ୍ଖୁହୀ ଚକ୍ଖୁତା ବୁଦ୍ଧସ୍ସ, ନ କେୱଲଂ ତୁମ୍ହେୟେୱ ବହୁଜ୍ଜନୋ ପସନ୍ନୋ ତେସୁ ଏକୋପି ଲଦ୍ଧୁ ଅୟୁତ୍ତୋ ନାମ ନତ୍ଥିତି ବହୁଂ କାରଣଂ ୱତ୍ୱା ସଞ୍ଞାପେସି ।
ଅଥ ସବ୍ବେପି ରାଜାନୋ ଏୱମାହଂସୁ-ତେନ ହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତ୍ୱଞ୍ଞେୱ ଭଗୱତୋ ସରୀରାନି ଅଟ୍ଠଧା ସମଂ ସୁୱିଭତ୍ତଂ ୱିଭଜାହୀତି । ଏୱଂ ଭୋତି ଖୋ ଦୋଣୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ତେସଂ ରାଜୂନଂ ପଟିସ୍ସୁତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ସମଂ ସୁୱିଭତ୍ତଂ ୱିଭଜି ।
ତତ୍ରାୟମନୁକ୍କମୋ ଦୋଣୋ କିର ତେସଂ ପଟିସ୍ସୁତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣଦୋଣିଂ ୱିୱରାପେସି । ରାଜାନୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଦୋଣିୟଂ ୟେୱତା ସୁୱଣ୍ଣୱଣ୍ଣା ଧାତୁୟୋ ଦିସ୍ୱା ଭଗୱା ସବ୍ବଞ୍ଞୁ ପୁବ୍ବେ ମୟଂ ତୁମ୍ହାକଂ ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ଲକ୍ଖଣ ପତିମଣ୍ଡିତଂ ଛବ୍ବଣ୍ଣବୁଦ୍ଧରସ୍ମିଖଚିତଂ ସୁୱଣ୍ଣୱଣ୍ଣଂ ସରୀରଂ ଅଦ୍ଦସାମ ଇଦାନି ପନ ସୁୱଣ୍ଣୱଣ୍ଣା ଧାତୁୟୋୱ ଅୱସିଟ୍ଠା ଜାତା, ନ ୟୁତ୍ତମିଦଂ ଭଗୱା ତୁମ୍ହାକନ୍ତି ପରିଦେୱିଂସୁ । ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ତସ୍ମିଂ ସମୟେ ତେସଂ ପମତ୍ତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣଦାଠଂ ଗହେତ୍ୱା ୱେଠନ୍ତରେ ଠପେସି ଅଥ ପଚ୍ଛା ସମଂ ସୁୱିଭତ୍ତଂ ୱିଭଜି । ସବ୍ବାପି ଧାତୁୟୋ ପାକତିକ ନାଳିୟା ସୋଳସ ନାଳିୟୋ ଅହୋସୁଂ । ଏକେକ ନଗରୱାସିନୋ ଦ୍ୱେ ଦ୍ୱେ ନାଳିୟୋ ଲଭିଂସୁ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ପନ ଧାତୁୟୋ ୱିଭଜନ୍ତସ୍ସେୱ ସକ୍କୋ ଦେୱାନମିନ୍ଦୋ କେନ ନୁ ଖୋ ସଦେୱକସ୍ସ ଲୋକସ୍ସ କଙ୍ଖାଚ୍ଛେଦନାୟ ଚତୁସଚ୍ଚକଥାୟ ପଚ୍ଚୟଭୂତା ଭଗୱତୋ ଦକ୍ଖିଣଦାଠା ଗହିତାତି ଓଲୋକେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଗହିତାତି ଦିସ୍ୱା ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦାଠାୟ ଅନୁଚ୍ଛୱିକଂ ସକ୍କାରଂ କାତୁଂ ନ ସକ୍ଖିସ୍ସତି ଗଣ୍ହାମି ନନ୍ତି ୱେଠନ୍ତରତୋ ଗହେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣ ଚଙ୍ଗୋଟକେ ଠପେତ୍ୱା ଦେୱଲୋକଂ ନେତ୍ୱା ଚୁଳାମଣୀ ଚେତିୟେ ପତିଟ୍ଠାପେସି ବ୍ରାହ୍ମଣୋପି ଧାତୁୟୋ ୱିଭଜିତ୍ୱା ଦାଠଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୋ କେନ ମେ ଠା ଗହିତାତି ପୁଚ୍ଛିତୁମ୍ପି ନାସକ୍ଖି । ନନୁ ତୟା ଧାତୁୟୋ ୱିଭଜିତା, କିଂ ତ୍ୱଂ ପଠମଂୟେୱ ଅତ୍ତନୋ ଧାତୂହି ଅତ୍ଥିଭାୱଂ ନ ଅଞ୍ଞାସୀତି, ଅତ୍ତନି ଦୋସାରୋପନଂ ସମ୍ପସ୍ସମାନୋ ମୟ୍ହମ୍ପି କୋଟ୍ଠାସଂ ଦେଥାତି ୱତ୍ତୁମ୍ପି ନାସକ୍ଖି ।
ତତୋ ଅୟଂ ସୁୱଣ୍ଣକୁମ୍ଭୋପି ଧାତୁଗତିକୋୟେୱ ୟେନ ତଥାଗତସ୍ସ ଧାତୁୟୋ ମିନିତା । ଇମସ୍ସାହଂ ଥୂପଂ କରିସ୍ସାମୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ଇମଂ ମେ ଭୋନ୍ତୋ କୁମ୍ଭଂ ଦଦନ୍ତୂତି ଆହ ତତୋ ରାଜାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ କୁମ୍ଭମଦଂସୁ ପିପ୍ଫଲିୱନିୟାପି ଖୋ ମୋରିୟା ଭଗୱତୋ ପରିନିବ୍ବୁତଭାୱଂ ସୁତ୍ୱା ଭଗୱାପି ଖତ୍ତିୟୋ, ମୟମ୍ପି ଖତ୍ତିୟୋ ମୟମ୍ପି, ଅରହାମ ଲଭିତୁଂ ଭଗୱତୋ ସରୀରାନଂ ଭାଗନ୍ତି ଦୂତଂ ପେସେତ୍ୱା ୟୁଦ୍ଧ ସଜ୍ଜା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଆଗତା ତେସଂ ରାଜାନୋ ଏୱମାହଂସୁ - ନତ୍ଥି ଭଗୱତୋ ସରୀରାନଂ ଭାଗୋ, ୱିଭତ୍ତାନି ଭଗୱତୋ ସରୀରାନି ଇତୋ ଅଙ୍ଗାରଂ ଗରଥାତି । ତେ ତତୋ ଅଙ୍ଗାରଂ ହରିଂସୁ ।
ଅଥ ଖୋ ରାଜା ଅଜାତସତ୍ତୁ କୁସିନାରାୟ ଚ ରାଜଗହସ୍ସ ଚ ଅନ୍ତରେ ପଞ୍ଚୱୀସତି ୟୋଜନମଗ୍ଗଂ ଅଟ୍ଠ ଉସଭୱିତ୍ଥତଂ ସମତଲଂ କାରେତ୍ୱା ସାଦିସଂ ମଲ୍ଲରାଜାନୋ ମକୁଟବଣ୍ଧନସ୍ସ ଚ ସନ୍ଥାଗାରସ୍ସ ଚ ଅନ୍ତରେ ପୂଜଂ କାରେସୁଂ ତାଦିସଂ ପଞ୍ଚୱୀସତିୟୋଜନେପି ମଗ୍ଗେ ପୂଜା କାରେତ୍ୱା ଲୋକସ୍ସ ଅନୁକ୍କଣ୍ଠନତ୍ଥଂ ସବ୍ବତ୍ଥ ଅନ୍ତରାପଣେ ପସାରେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣଦୋଣିୟଂ ପକ୍ଖିତ୍ତଧାତୁୟୋ ସତ୍ତିପଞ୍ଜରେନ ପରିକ୍ଖିପାପେତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ୱିଜିତେ ପଞ୍ଚୟୋଜନସତ ପରିମଣ୍ଡଲେ ମନୁସ୍ସେ ସନ୍ନିପାତାପେସି ।
ତେ ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା କୁସିନାରାତୋ ଧାତୁକୀଳଂ କୀଳନ୍ତା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ୟତ୍ଥ ୟତ୍ଥ ୱଣ୍ଣୱନ୍ତାନି ପୁପ୍ଫାନି ପସ୍ସନ୍ତି, ତତ୍ଥ ତତ୍ଥ ଧାତୁୟୋ ସତ୍ତି ଅନ୍ତରେ ଠପେତ୍ୱା ତେସଂ ପୁପ୍ଫାନଂ ଖୀଣକାଲେ ଗଚ୍ଛନ୍ତି । ରଥସ୍ସ ଧୁରଟ୍ଠାନଂ ପଚ୍ଛିମଟ୍ଠାନେ ସମ୍ପତ୍ତେ ସତ୍ତ ଦିୱସେ ସାଧୁକୀଳଂ କୀଳନ୍ତି ଏୱଂ ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଆଗଚ୍ଛନ୍ତାନଂ ସତ୍ତୱସ୍ସାନି ସତ୍ତମାସାନି ସତ୍ତ ଚ ଦିୱସାନି ୱିତିୱତ୍ତାନି ମିଚ୍ଛାଦିଟ୍ଠିକା ସମଣସ୍ସ ଗୋତମସ୍ସ ପରିନିବ୍ବୁତ କାଲତୋ ପଟ୍ଠାୟ ବଲକ୍କାରେନ ସାଧୁକୀଳିକାୟ ଉପଦ୍ଦୁତମ୍ହା, ସବ୍ବେ ନୋ କମ୍ମନ୍ତା ନଟ୍ଠାତି ଉଜ୍ଝାୟନ୍ତା ମନଂ ପଦୂସେତ୍ୱା ଛଳାସୀତିସହସ୍ସମତ୍ତା ଅପାୟେ ନିବ୍ବତ୍ତା, ଖୀଣାସୱ ଆୱଜ୍ଜିତ୍ୱା ମହାଜନୋ ମନଂ ପଦୂସେତ୍ୱା ଅପାୟେ ନିବ୍ବତ୍ତୋତି ସକ୍କଂ ଦେୱରାଜାନଂ ଦିସ୍ୱା ଧାତୁ ଆହରଣୁପାୟଂ କରିସ୍ସାମାତି ତସ୍ସ ସନ୍ତିକଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତମତ୍ଥଂ ଆରୋଚେତ୍ୱା ଧାତୁ ଆହରଣୁପାୟଂ କାରୋହି ମହାରାଜାତି ଆହଂସୁ । ସକ୍କୋ ଆହ ‘‘ପୁଥୁଜ୍ଜନୋ ନାମ ଅଜାତସତ୍ତୁନା ସମୋ ସଦ୍ଧୋ ନତ୍ଥି, ନ ସୋ ମମ ୱଚନଂ କରିସ୍ସତି ଅପି ଚ ଖୋ ମାରୱିଭିସକସଦିସଂ ୱିଭୀସକଂ ଦସ୍ସେସ୍ସାମି ୟକ୍ଖ ଗାହକ ଖିପନକ ଅରୋଚକେ କରିସ୍ସାମି ତୁମ୍ହେ ’ମହାରାଜ ଅମନୁସ୍ସା କୁପିତା, ଧାତୁୟୋ ଆହରାପେଥାତି’ । ୱଦେୟ୍ୟାଥ ଏୱଂ ସୋ ଆହରାପେସ୍ସତୀତି । ଅଥ ଖୋ ସକ୍କୋ ତଂ ସବ୍ବଂ ଅକାସି ।
ଥେରାପି ରାଜାନଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ମହାରାଜ ଅମନୁସ୍ସା କୁପିତଂ, ଧାତୁୟୋ ଆହରାପେହୀତି ଭଣିଂସୁ ରାଜା ନ ତାୱ ଭନ୍ତେ ମୟ୍ହଂ ଚିତ୍ତଂ ତୁସ୍ସତି । ଏୱଂ ସନ୍ତେପି ଆହରତୂତି ଆହ ସତ୍ତମେ ଦିୱସେ ଧାତୁୟୋ ଆହରିଂସୁ । ଏୱଂ ଆହତଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ରାଜା ରାଜଗହେ ଥୁପମକାସି ଇତରେପି ରାଜାନୋ ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ବଲାନୁରୂପେନ ନୀହରିତ୍ୱା ସକସକଟ୍ଠାନେ ଥୂପମକଂସୁ । ଦୋଣିପି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ପିଫ୍ଫଲୀୱନିୟାପି ମୋରିୟା ସକସକଟ୍ଠାନେ ଥୂପମକଂସୂତି ।
ଏକୋ ଥୂପୋ ରାଜଗହେ - ଏକୋ ୱେସାଲିୟା ପୁରେ,
ଏକୋ କପିଲୱତ୍ଥୁସ୍ମିଂ - ଏକୋ ଚ ଅଲ୍ଲକପ୍ପକେ ।
ଏକୋ ଥୂପୋ ରାମଗାମେ - ଏକୋ ଚ ୱେଠଦୀପକେ,
ଏକୋ ପାଚେୟ୍ୟକେ ମଲ୍ଲେ - ଏକୋ ଚ କୁସିନାରକେ ।
ୟେ ତେ ସାରୀରିକା ଥୂପା - ଜମ୍ବୁୱଦୀପେ ପତିଟ୍ଠିତା ।
ଅଙ୍ଗାରକୁମ୍ଭଥୂପେହି - ଦସ ଥୂପା ଭୱନ୍ତି ତେ ।
ଦସାପି ଥୂପା ପୁରିସୁତ୍ତମସ୍ସ ୟେ-
ୟଥାନୁରୂପଂ ନରରାଜ ପୂଜିତା,
ସବ୍ବେନ ଲୋକେନ ସଦେୱକେନ ତେ-
ନମସ୍ସନେୟ୍ୟାଚ ଭୱନ୍ତି ସବ୍ବଦାତି ।
ଦସଥୂପକଥା
୧୦. ଏୱଂ ପତିଟ୍ଠିତେସୁ ପନ ଥୂପେସୁ ମହାକସ୍ସପତ୍ଥେରୋ ଧାତୂନଂ ଅନ୍ତରାୟଂ ଦିସ୍ୱା ଅଜାତସତ୍ତୁଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ମହାରାଜ ଏକଂ ଧାତୁନିଧାନଂ କାତୁଂ ୱଟ୍ଟତିତି ଆହ ସାଧୁ ଭନ୍ତେ ନିଧାନକମ୍ମଂ ତାୱ ମମ ହୋତୁ, ଧାତୁୟୋ ପନ କଥଂ ଆହରାପେମିତି । ନ ମହାରାଜ ଧାତୁ ଆହରଣଂ ତୁୟ୍ହଂ ଭାରୋ, ଅମ୍ହାକଂ ଭାରୋତି । ସାଧୁ ଭନ୍ତେ ତୁମ୍ହେ ଧାତୁୟୋ ଆହରଥ । ଅହଂ ଧାତୁନିଧାନଂ କରିସ୍ସାମୀତି । ଥେରୋ ତେସଂ ତେସଂ ରାଜକୁଲାନଂ ପରିଚରଣମତ୍ତକମେୱ ଠପେତ୍ୱା ସେସେଧାତୁୟୋ ଆହରି ।
ରାମଗାମେ ପନ ଧାତୁୟୋ ନାଗା ଗଣ୍ହିଂସୁ ତାସଂ ଅନ୍ତରାୟୋ ନତ୍ଥି, ଅନାଗତେ ଲଙ୍କାଦୀପେ ମହାୱିହାରେ ମହାଚେତିୟମ୍ହି ନିଧିୟିସ୍ସ ନୀତି । ତା ନ ଆହରିତ୍ଥ, ସେସେହି ସତ୍ତହି ନଗରେହି ଆହରିତ୍ୱା ରାଜଗହସ୍ସ ପାଚୀନ ଦକ୍ଖିନ ଦିସାଭାଗେ ଠପେତ୍ୱା ଇମସ୍ମିଂ ଠାନେ ୟୋ ପାସାଣୋ ଅତ୍ଥି, ସୋ ଅନ୍ତରଧାୟତୁ, ପଂସୁ ସୁୱିସୁଦ୍ଧା ହୋତୁ, ଉଦକଞ୍ଚ ମା ଉଟ୍ଠହତୂତି ଅଧିଟ୍ଠାସି ।
ରାଜା ତଂ ଠାନଂ ଖଣାପେତ୍ୱା ତତୋ ଉଦ୍ଧଟ ପଂସୁନା ଇଟ୍ଠିକା କାରେତ୍ୱା ଅସୀତି ମହାସାୱକାନଂ ଥୂପେ କାରେତି ଇଧ ରାଜା କିଂ କାରେହୀତି ପୁଚ୍ଛନ୍ତାନମ୍ପି ମହାସାୱକାନଂଚେତିୟା ନୀତି ୱଦନ୍ତି ନ କୋଚି ଧାତୁନିଧାନଭାୱଂ ଜାନାତି ଅସୀତିହତ୍ଥଗମ୍ଭୀରେ ପନ ତସ୍ମିଂ ପଦେସେ ଜାତେ ହେଟ୍ଠା ଲୋଭସତ୍ଥରଂ ସତ୍ଥରାପେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ଥୂପାରାମେ ଚେତିୟ ଘରପ୍ପମାଣଂ ତମ୍ବଲୋହମୟଂ ଗେହଂ କାରାପେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠଟ୍ଠ ହରି ଚଣ୍ଦନାଦିମୟେ କରଣ୍ଡେ ଚ ଥୂପେ ଚ କାରାପେସି ।
ଅଥ ଖୋ ଭଗୱତୋ ଧାତୁୟୋ ହରିଚଣ୍ଦନ କରଣ୍ଡେ ପକ୍ଖିପିତ୍ୱା ତଂ ହରିଚଣ୍ଦନଂ କରଣ୍ଡଂ ଅଞ୍ଞସ୍ମିଂ ହରିଚଣ୍ଦନ କରଣ୍ଡେ ତମ୍ପି ଅଞ୍ଞସ୍ମିନ୍ତି ଏୱଂ ଅଟ୍ଠ ହରିଚଣ୍ଦନ କରଣ୍ଡେ ଏକତୋ କତ୍ୱା ଏତେନେୱ ଉପାୟେନ ଅଟ୍ଠ କରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ହରିଚଣ୍ଦନ ଥୂପେସୁ ଅଟ୍ଠ ହରିଚଣ୍ଦନଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁ ଲୋହିତଚଣ୍ଦନ କରଣ୍ଡେସୁ, ଅଟ୍ଠ ଲୋହିତଚଣ୍ଦନକରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ଲୋହିତଚଣ୍ଦନଥୂପେସୁ, ଅଟ୍ଠଲୋହିତ ଚଣ୍ଦନଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁ ଦନ୍ତକରଣ୍ଡେସୁ, ଅଟ୍ଠ ଦନ୍ତକରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ଦନ୍ତଥୂପେସୁ, ଅଟ୍ଠଦନ୍ତଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁସବ୍ବ ରତନକରଣ୍ଡେସୁ, ଅଟ୍ଠ ସବ୍ବ ରତନକରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ସବ୍ବରତନଥୂପେସୁ, ଅଟ୍ଠ ସବ୍ବରତନ ଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁ ସୁୱଣ୍ଣକରଣ୍ଡେସୁ । ଅଟ୍ଠସୁୱଣ୍ଣକରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ସୁୱଣ୍ଣଥୂପେସୁ, ଅଟ୍ଠସୁୱଣ୍ଣଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁରଜତକରଣ୍ଡେସୁ, ଅଟ୍ଠ ରଜତକରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ରଜତଥୂପେସେ ଅଟ୍ଠ ରଜତଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁ ମଣିକରଣ୍ଡେସୁ ଅଟ୍ଠମଣିକରେଣ୍ଡଅଟ୍ଠସୁୱଣ୍ଣଥୂପେସୁ, ଅଟ୍ଠ ମଣିଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁ ଲୋହିତଙ୍କ କରଣ୍ଡେସୁ, ଅଟ୍ଠଲୋହିତଙ୍କ କରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ଲୋହିତଙ୍କଥୂପେସୁ, ଅଟ୍ଠ ଲୋହିତଙ୍କଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁ ମସାରଗଲ୍ଲଥୂପେସୁ, ଅଟ୍ଠ ମସାରଗଲ୍ଲଥୂପେ ଅଟ୍ଠସୁ ଫଲିକ କରଣ୍ଡେସୁ, ଅଟ୍ଠ ଫଳିକ କରଣ୍ଡେ ଅଟ୍ଠସୁ ଫଳିକଥୂପେସୁ ପକ୍ଖିପି ସବ୍ବ ଉପରିମଂ ଫଳିକଚେତିୟଂ ଥୂପାରାମ ଚେତିୟପ୍ପମାଣଂ ଅହୋସି ।
ତସ୍ସ ଉପରିସବ୍ବରତନମୟଂ ଗେହଂ କାରେସି ତସ୍ସ ଉପରି ସୁୱଣ୍ଣମୟଂ, ତସ୍ସ ଉପରି ରଜତମୟଂ, ତସ୍ସ ଉପରି ତମ୍ବଲୋହମୟଂ ଗେହଂ କାରେସି ତତ୍ଥ ସବ୍ବରତନମୟଂ ୱାଲୁକଂ ଓକିରିତ୍ୱା ଜଲଜ ଥଲଜ ପୁପ୍ଫାନଂ ସହସ୍ସାନି ୱିପ୍ପକିରିତ୍ୱା ଅଦ୍ଧଚ୍ଛଟ୍ଠାନି ଜାତକସତାନି ଆସୀତି ମହାଥେରେ ସୁଦ୍ଧୋଦନ ମହାରାଜାନଂ ମହାମାୟାଦେୱିଂ ସତ୍ତ ସହଜାତେ ସବ୍ବାନେତାନି ସୁୱଣ୍ଣମୟାନେୱ କାରେସି ପଞ୍ଚପଞ୍ଚସତେ ସୁୱଣ୍ଣରଜତମୟେ ପୁଣ୍ଣଘଟେ ଠପାପେସି ପଞ୍ଚସୁୱଣ୍ଣଧଜସତେ ପଞ୍ଚସତେ ସୁୱଣ୍ଣଦୀପକେ ଚ କାରାପେତ୍ୱା ସୁଗଣ୍ଧତେଲସ୍ସ ପୂରେତ୍ୱା ତେସୁ ଦୁକୂଲୱଟ୍ଟିୟୋ ଠପେସି ।
ଅଥାୟସ୍ମା ମହାକସ୍ସପୋ ମାଲା ମା ମିଲାୟନ୍ତୁ । ଗଣ୍ଧା ମା ୱିନସ୍ସନ୍ତୁ, ଦୀପା ମା ୱିଜ୍ଝାୟନ୍ତୂତି ଅଧିଟ୍ଠହିତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣପଟ୍ଟଅକ୍ଖରାନି ଛିଣ୍ଦାପେସି । ଅନାଗତେ ପିୟଦାସୋ ନାମ କୁମାରୋ ଛତ୍ତଂ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ଅସୋକୋ ନାମ ଧମ୍ମରାଜା ଭୱିସ୍ସତି ସୋ ଇମଂ ଧାତୁୟୋ ୱିତ୍ଥାରିକା କରିସ୍ସତୀତି ରାଜା ସବ୍ବପସାଧନେହି ପୂଜେତ୍ୱା ଆଦିତୋ ପଟ୍ଠାୟ ଦ୍ୱାରଂ ପିଦହନ୍ତୋ ନିକ୍ଖମି ତମ୍ବଲୋହଦ୍ୱାରଂ ପିଦହିତ୍ୱା ଆୱିଞ୍ଜନ ରଜ୍ଜୁୟଂ କୁଞ୍ଚିକମୁଦ୍ଦିକଂ ବଣ୍ଧି ତତ୍ଥେୱ ମହନ୍ତଂ ମଣିକ୍ଖଣ୍ଧଂ ଠପେସି ଅନାଗତେ ଦଳିଦ୍ଦରାଜାନୋ ଇମଂ ମଣିଂ ଗହେତ୍ୱା ଧାତୂନଂ ସକ୍କାରଂ କରୋନ୍ତୂତି ଅକ୍ଖରାନି ଛିଣ୍ଦାପେସୀ ।
ସକ୍କୋ ଦେୱରାଜା ୱିସ୍ସକମ୍ମଂ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା’ତାତ, ଅଜାତସତ୍ତୁନା ଧାତୁନିଧାନଂ କତଂ । ଏତ୍ଥ ଆରକ୍ଖଂ ଠପେହି’ତି ପହିଣି ସୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ୱାଳସଙ୍ଘାଟୟନ୍ତଂ ୟୋଜେସି । କଟ୍ଠରୂପକାନି ତସ୍ମିଂ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ଫଳିକୱଣ୍ଣ ଖଗ୍ଗେ ଗହେତ୍ୱା ୱାତସଦିସେନ ୱେଗେନ ଅନୁପରିୟାୟନ୍ତଂ ୟୋଜେତ୍ୱା ଏକାୟ ଏୱ ଆଣିୱା ବଣ୍ଧିତ୍ୱା ସମନ୍ତତୋ ଗିଞ୍ଜକ ୱସଥାକାରେନ ସିଲାପରିକ୍ଖେପଂ କତ୍ୱା ଉପରି ଏକାୟ ପିଦହିତ୍ୱା ପଂସୁଂ ପକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଭୂମିଂ ସମଂ କତ୍ୱା ତସ୍ସୁପରି ପାସାଣଥୂପଂ ପତିଟ୍ଠାପେସି ।
ଧାତୁନିଧାନ କଥା
୧୧. ଏୱଂ ନିଟ୍ଠିତେ ଧାତୁନିଧାନେ ୟାୱତାୟୁକଂ ଠତ୍ୱା ଥେରୋ ପରିନିବ୍ବୁତୋ, ରାଜାପି ୟଥାକମ୍ମଂ ଗତୋ, ତେପି ମନୁସ୍ସା କାଲକତା, ଅପରଭାଗେ ପିୟଦାସୋ କୁମାରୋ ଛତ୍ତଂ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ଅସୋକୋ ନାମ ଧମ୍ମ ରାଜା ହୁତ୍ୱା ତା ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଜମ୍ବୁଦୀପେ ଚତୁରାସୀତିୟା ଚେତିୟ ସହସ୍ସେସୁ ପତିଟ୍ଠାପେସି । କଥଂ ବିଣ୍ଦୁସାରସ୍ସ କିର ଏକସତଂ ପୁତ୍ତା ଅହେସୁଂ ତେ ସବ୍ବେ ଅସୋକୋ ଅତ୍ତନା ସଦ୍ଧିଂ ଏକମାତିକଂ ତିସ୍ସ କୁମାରଂ ଠପେତ୍ୱା ଘାତେସି । ଘାତେନ୍ତୋ ଚତ୍ତାରି ୱସ୍ସାନି ଅନଭିସିତ୍ତୋ ରଜ୍ଜଂ କାରେତ୍ୱା ଚତୁନ୍ନଂ ୱସ୍ସାନଂ ଅଚ୍ଚୟେନ ତଥାଗତସ୍ସ ପରିନିବ୍ବାନତୋ ଦ୍ୱିନ୍ନଂ ୱସ୍ସସତାନଂ ଉପରି ଅଟ୍ଠାରସମେ ୱସ୍ସେ ସକଲଜମ୍ବୁଦୀପେ ଏକରଜ୍ଜାଭିସେକଂ ପାପୁଣି ।
ଅଭିସେକାନୁଭାୱେନ ଇମା ରାଜିଦ୍ଧିୟୋ ଆଗତା ମହାପଥୱିୟା ହେଟ୍ଠା ୟୋଜନପ୍ପମାଣେ ଆଣା ପୱତ୍ତି, ତଥା ଉପରି ଆକାସେ, ଅନୋତତ୍ତଦହତୋ ଅଟ୍ଠହି କାଜେହି ସୋଳସ ପାନୀୟଘଟେ ଦିୱସେ ଦିୱସେ ଦେୱତା ଆହରନ୍ତି । ୟତୋ ସାସନେ ଉପ୍ପନ୍ନସଦ୍ଧୋ ହୁତ୍ୱା ଅଟ୍ଠ ଘଟେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଅଦାସି ଦ୍ୱେ ଘଟେ ସଟ୍ଠିମତ୍ତାନଂ ତିପିଟକ ଭିକ୍ଖୁନଂ ଦ୍ୱେଘଟେ ଅଗ୍ଗମହେସିୟା ଅସଣ୍ଧିମିତ୍ତାୟ ଚତ୍ତାରୋ ଘଟେ ଅତ୍ତନା ପରିଭୁଞ୍ଜି । ଦେୱତା ଏୱ ହିମୱନ୍ତେ ନାଗଲତା ଦନ୍ତକଟ୍ଠ ନାମ ଅତ୍ଥି ସିନିଦ୍ଧା ମୁଦୁକଂ ରସୱନ୍ତଂ, ତଂ ଦିୱସେ ଦିୱସେ ଆଭିରନ୍ତି ୟେନ ରଞ୍ଞୋ ଚ ଅଗ୍ଗମହେସିୟା ଚ ସୋଳସନ୍ନଂ ନାଟକସହସ୍ସାନଂ ସଟ୍ଠିମତ୍ତାନଂ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନଂ ଦେୱସିକଂ ଦନ୍ତପୋଣକିଚ୍ଚଂ ନିପ୍ଫଜ୍ଜି ।
ଦେୱସିକମେୱସ୍ସ ଦେୱତା ଅଗଦାମଲକଂ ଅଗଦହରୀଟକଂ ସୁୱଣ୍ଣୱଣ୍ଣଞ୍ଚ ଗଣ୍ଧସମ୍ପନ୍ନଂ ଅମ୍ବପକ୍କଂ ଆହରନ୍ତି ତଥା ଛଦ୍ଦନ୍ତ ଦହତୋ ପଞ୍ଚୱଣ୍ଣଂ ନିୱାସନ ପାରୁପଣଂ, ପୀତକୱଣ୍ଣଂ ହତ୍ଥପୁଞ୍ଛନକ ପଟ୍ଟଂଦିବ୍ବଞ୍ଚଜାନକଂ ଆହରନ୍ତି ଦେୱସିକମେୱ ପନସ୍ସ ଅନୁଲେପଗଣ୍ଧଂ ପାରୁପନତ୍ଥାୟ ଅସୁତ୍ତମୟିକଂ ସୁମନପୁପ୍ଫପଟଂ ମହାରହଞ୍ଚ ଅଞ୍ଜନଂ ନାଗଭୱନତୋ ନାଗରାଜାନୋ ଆହରନ୍ତି । ଛଦ୍ଦନ୍ତଦହେୟେୱ ଉଟ୍ଠିତସ୍ସ ସାଲିନୋ ନୱ ଚାହ ସହସ୍ସାନି ଦିୱସେ ଦିୱସେ ସୁୱା ଆହରନ୍ତି । ମୂସିକା ନିତ୍ଥୁସ କଣେ କରୋନ୍ତି ଏକୋପି ଖଣ୍ଡତଣ୍ଡୁଲୋ ନ ହୋତି । ରଞ୍ଞୋ ସବ୍ବଟ୍ଠାନେସୁ ଅୟମେୱ ତଣ୍ଡୁଲୋ ପରିଭୋଗଂ ଗଚ୍ଛତି । ମଧୁମକ୍ଖିକା ମଧୁଂ କରୋନ୍ତି । କମ୍ମାରସାଲାସୁ ଅଚ୍ଛା କୂଟଂ ପହରନ୍ତି । ଦୀପିକା ଚମ୍ମାନି ଚାଲେନ୍ତି କରୱୀକ ସକୁଣା ଆଗତ୍ତ୍ୱା ମଧୁରସ୍ସରଂ ୱିକୁଜେନ୍ତା ରଞ୍ଞୋ ବଲିକମ୍ମଂ କରୋନ୍ତି ।
ଇମାହି ଇଦ୍ଧୀହି ସମନ୍ନାଗତୋ ରାଜାଏକ ଦିୱସଂ ସୁୱଣ୍ଣ ସଙ୍ଖଲିକ ବଣ୍ଧନଂ ପେସେତ୍ୱା ଚତୁନ୍ନଂ ବୁଦ୍ଧାନଂ ଅଧିଗତ ରୂପଦସ୍ସନଂ କପ୍ପାୟୁକଂ ମହାକାଳ ନାଗରାଜାନଂ ଆନୟିତ୍ୱା ସେତଚ୍ଛତ୍ତସ୍ସ ହେଟ୍ଠା ମହାରହେ ପଲ୍ଲଙ୍କେ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ଅନେକ ସତୱଣ୍ଣେହି ଜଲଜ ଥଲଜ ପୁପ୍ଫେହି ସୁୱଣ୍ଣପୁପ୍ଫେହି ଚ ପୂଜଂ କତ୍ୱା ସବ୍ବାଲଙ୍କାର ପତିମଣ୍ଡିତେହି ଚ ସୋଳସହି ନାଟକ ସହସ୍ସେହି ସମନ୍ତତୋ ପରିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଅନନ୍ତଞାଣସ୍ସ ତାୱ ମେ ସଦ୍ଧମ୍ମୱର ଚକ୍କୱତ୍ତିନୋ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ରୂପଂ ଇମେସଂ ଅକ୍ଖୀନଂ ଆପାଥଂ କରୋହୀତି ନିବ୍ବତ୍ତାସୀତି ଅନୁବ୍ୟଞ୍ଜନ ପତିମଣ୍ଡିତଂ ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ମହା ପୁରିସ ଲକ୍ଖଣ ସସ୍ସିରୀକତାୟ ୱିକସିତ କମଲୁପ୍ଫଲ ପୁଣ୍ଡରୀକ ପତିମଣ୍ଡିତମିୱ ସଲିଲତଲଂ ତାରାଗଣରଂସିଜାଲ ୱିସରୱିପ୍ଫୁତସୋଭାସମୁଜ୍ଜଲମିୱଗଗନତଲଂ ନୀଲ-ପୀତ-ଲୋହିତାଦି ଭେଦ ୱିଚିତ୍ତୱଣ୍ଣରଂସି ୱିନଦ୍ଧ ବ୍ୟାମପ୍ପଭା ପରିକ୍ଖେପ ୱିଲାସିତାୟ ସଞ୍ଝପ୍ପଭାନୁରାଗ ଇଣ୍ଦଧନୁ ୱିଜ୍ଜୁଲ୍ଲତା ପରିକ୍ଖିତ୍ତମିୱ କନକଗିରି ସିଖରଂ ନାନାୱିରାଗ ୱିମଲକେତୁମାଲା ସମୁଜ୍ଜଲିତଚାରୁମତ୍ଥକସୋଭଂ ନୟନରସାୟନମିୱ ବ୍ରହ୍ମଦେୱ-ମନୁଜ ନାଗ-ୟକ୍ଖ ଗଣାନଂ ବୁଦ୍ଧରୂପଂ ପସ୍ସନ୍ତୋ ସତ୍ତଦିୱସଂ ଅକ୍ଖିପୂଜଂ ନାମ ଅକାସି
ରାଜା କିର ଅଭିସେକଂ ପାପୁଣିତ୍ୱା ତୀଣିୟେୱ ସଂୱଚ୍ଛରାନି ବାହିରକ ପାସଣ୍ଡଂ ପରିଗଣ୍ହି ଚତୁତ୍ଥେ ସଂୱଚ୍ଛରେ ବୁଦ୍ଧସାସନେ ପସୀଦିନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାତିୟ ପାସଣ୍ଡାନଞ୍ଚ ପଣ୍ଡରଙ୍ଗ ପରିବ୍ବାଜକାନଞ୍ଚ ସଟ୍ଠିସହସ୍ସମତ୍ତାନଂ ନିଚ୍ଚଭତ୍ତଂ ପଟ୍ଠପେସି ।
ଅସୋକୋ ପିତରା ପୱତ୍ତିତଂ ଦାନଂ ଅତ୍ତନୋ ଅନ୍ତେପୁରେ ତଥେୱ ଦଦମାନୋ ଏକଦିୱସଂ ସୀହପଞ୍ଜରେ ଠିତୋ ଉପସମ ପରିବାହିରେନ ଆଚାରେନ ଭୁଞ୍ଜମାନେ ଅସଂୟତିଣ୍ଦ୍ରିୟେ ଅୱିନିତ ଇରିୟାପଥେ ଦିସ୍ୱା ଚିନ୍ତେସି ଈଦିସଂ ଦାନଂ ଉପପରିକ୍ଖିତ୍ୱା ୟୁତ୍ତଟ୍ଠାନେ ଦାତୁଂ ୱଟ୍ଟତିତି ଏୱଂ ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ଅମଚ୍ଚେ ଆହ । ଗଚ୍ଛଥ ଭଣେ ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ସାଧୁସମ୍ମତେ ସମଣ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଅନ୍ତେପୁରଂ ଅତିହରଥ, ଦାନଂ ଦସ୍ସାମାତି ଅମଚ୍ଚା ସାଧୁ ଦେୱାତି ରଞ୍ଞୋ ପଟିସ୍ସୁତ୍ୱା ତେ ତେ ପଣ୍ଡରଙ୍ଗ ପରିବ୍ବାଜକାଜୀୱକ ନିଗଣ୍ଠାଦୟୋ ଆନେତ୍ୱା ଇମେ ମହାରାଜ ଅମ୍ହାକଂ ଅରହନ୍ତୋତି ଆହଂସୁ ।
ଅଥ ରାଜା ଅନ୍ତେପୁରେ ଉଚ୍ଚାୱଚାନି ଆସନାନି ପଞ୍ଞାପେତ୍ୱ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୂତି ୱତ୍ୱା ଆଗତାଗତେ ଆହ ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ଅନୁରୂପେ ଆସନେ ନିସୀଦଥାତି ଏକଚ୍ଚେ ଭଦ୍ଦପୀଠକେ ଏକଚ୍ଚେ ଫଲକପୀଠକେସେ ନିସୀଦିଂସୁ । ତଂ ଦିସ୍ୱା ରାଜା ନତ୍ଥି ଏତେସଂ ଅନ୍ତେସାରୋତି ଞତ୍ୱା ତେସଂ ଅନୁରୂପଂ ଖାଦନୀୟଂ ଭୋଜନୀୟଂ ଦତ୍ୱା ଉୟ୍ୟୋଜେସି ।
ଏୱଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତେ କାଲେ ଏକ ଦିୱସଂ ସୀହପଞ୍ଜରେ ଠିତୋ ଅଦ୍ଦସ ନିଗ୍ରୋଧ ସାମଣେରଂ ରାଜଙ୍ଗଣେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଦନ୍ତଂ ଗୁତ୍ତଂ ସନ୍ତିନ୍ଦ୍ରିୟଂ ଇରିୟାପଥ ସମ୍ପନ୍ନଂ । କୋ ପନାୟଂ ନିଗ୍ରୋଧୋ ନାମ, ବିଣ୍ଦୁସାର ରଞ୍ଞୋ ଜେଟ୍ଠପୁତ୍ତସ୍ସ ସୁମନରାଜ କୁମାରସ୍ସ ପୁତ୍ତୋ । ତତ୍ରାୟଂ ଆନୁପୁବ୍ବୀ କଥା-ବିଣ୍ଦୁସାର ରଞ୍ଞୋ କିର ଦୁବ୍ବଲକାଲେୟେୱ ଅସୋକ କୁମାରୋ ଅତ୍ତନା ଲଦ୍ଧଂ ଉଜ୍ଜେନିରଜ୍ଜଂ ପହାୟ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ସବ୍ବଂ ନଗରଂ ଅତ୍ତନୋ ହତ୍ଥଗତଂ କତ୍ୱା ସୁମନ ରାଜକୁମାରଂ ଅଗ୍ଗହେସି ।
ତଂ ଦିୱସମେୱ ସୁମନସ୍ସ ରାଜକୁମାରସ୍ସ ସୁମନା ନାମ ଦେୱୀ ପରିପୁଣ୍ଣଗବ୍ଭା ଅହୋସି । ସା ଅଞ୍ଞାତକୱେସେନ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଅୱିଦୂରେ ଅଞ୍ଞତରଂ ଚଣ୍ଡାଲଗାମଂ ସନ୍ଧାୟ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ଜେଟ୍ଠକ ଚଣ୍ଡାଲସ୍ସ ଗେହତୋ ଅୱିଦୂରେ ଏକସ୍ମିଂ ନିଗ୍ରୋଧ ରୁକ୍ଖେ ଅଧିୱତ୍ଥାୟ ଦେୱତାୟ ଇତୋ ସୁମନେତି ୱହନ୍ତିୟା ସଦ୍ଦଂ ସୁତ୍ୱା ତସ୍ସା ସମୀପଂ ଗତା ଦେୱତା ଅତ୍ତନୋ ଆନୁଭାୱେନ ଏକଂ ସାଲଂ ନିମ୍ମିଣିତ୍ୱା ଏତ୍ଥ ୱସାହିତି ପଦାସି । ସା ତଂ ସାଲଂ ପାୱିସି । ଗତଦିୱସେୟେୱ ପୁତ୍ତଂ ୱିଜାୟି ।
ସା ତସ୍ସ ନିଗ୍ରୋଧ ଦେୱତାୟ ପରିଗ୍ଗହିତତ୍ତା ନିଗ୍ରୋଧୋତ୍ୱେୱ ନାମଂ ଅକାସି । ଜେଟ୍ଠକ ଚଣ୍ଡାଲୋ ଦଟ୍ଠଦିୱସତୋପ୍ପଭୂତି ତଂ ଅତ୍ତନୋ ସାମିଧୀତରଂ ୱିୟ ମଞ୍ଞମାନୋ ନିବଦ୍ଧଂ ୱଟ୍ଟଂ ପଟ୍ଠପେସି । ରାଜଧୀତା ତତ୍ଥ ସତ୍ତ ୱସ୍ସାନି ୱସି । ନିଗ୍ରୋଧକୁମାରୋପି ସତ୍ତୱସ୍ସିକୋ ଜାତୋ ତଦା ମହାୱରୁଣତ୍ଥେରୋ ନାମ ଏକୋ ଅରହା ଦାରକସ୍ସ ହେତୁସମ୍ପଦଂ ଦିସ୍ୱା ୱିହରମାନୋ ସତ୍ତୱସ୍ସିକୋଦାନି ଦାରକୋ କାଲୋ ନଂ ପବ୍ବାଜେତୁନ୍ତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ରାଜଧୀତୟା ଆରୋଚାପେତ୍ୱା ନିଗ୍ରୋଧକୁମାରଂ ପବ୍ବାଜେସି । କୁମାରୋ ଖୁରଗ୍ଗେୟେୱ ଅରହତ୍ତଂ ପାପୁଣି । ସୋ ଏକଦିୱସଂ ପାତୋୱ ସରୀରଂ ପଟିଜଗ୍ଗିତ୍ୱା ଆଚରିୟୁପଜ୍ଝାନଂ ୱତ୍ତଂ କତ୍ୱା ପତ୍ତଚୀୱରମାଦାୟ ମାତୁଉପାସିକାୟ ଗେହଦ୍ୱାରଂ ଗଚ୍ଛାମୀତି ନିକ୍ଖମି ମାତୁ ନିୱେସନଟ୍ଠାନଞ୍ଚସ୍ସ ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେନ ନଗରଂ ପୱିସିତ୍ୱା ନଗରମଜ୍ଝେନ ଗନ୍ତ୍ୱା ପାଚୀନଦ୍ୱାରେନ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଗନ୍ତବ୍ବଂ ହୋତି ତେନ ଚ ସମୟେନ ଅସୋକୋ ଧମ୍ମରାଜା ପାଚୀନ ଦିସାଭିମୁଖୋ ସୀହପଞ୍ଜରେ ଚଙ୍କମତି ।
ତଂ ଖଣଂୟେୱ ସିଗ୍ରୋଧୋ ସାମଣେରୋ ରାଜଙ୍ଗଣଂ ପାପୁଣି ସନ୍ତିନ୍ଦ୍ରିୟୋ ସନ୍ତମାନସୋ ୟୁଗମତ୍ତଂ ପେକ୍ଖମାନୋ । ତେନ ୱୁତ୍ତଂ । ଏକଦିୱସଂ ସୀହପଞ୍ଜରେ ଠିତୋ ଅଦ୍ଦସ ନିଗ୍ରୋଧସାମଣେରଂ ରାଜଙ୍ଗଣେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଦନ୍ତଂ ଗୁତ୍ତଂ ସନ୍ତିନ୍ଦ୍ରିୟଂ ଇରିୟାପଥ ସମ୍ପନ୍ନନ୍ତି । ଦିସ୍ୱା ପନସ୍ସ ଏତଦହୋସି ? ଅୟଂ ଜନୋ ସବ୍ବୋପି ୱିକ୍ଖିତ୍ତଚିତ୍ତୋହନ୍ତମଗପଟିଭାଗୋ, ଅୟମ୍ପନ ଦାରକୋ ଅୱିକ୍ଖିତ୍ତଚିତ୍ତୋ ଅତିୱିୟସ୍ସ ଅଲୋକିତ ୱିଲୋକିତଂ ସମ୍ମିଞ୍ଜନ ପସାରଣଞ୍ଚ ସୋଭତି, ଅଦ୍ଧା ଏତସ୍ସ ଅବ୍ଭନ୍ତରେ ଲୋକୁତ୍ତରଧମ୍ମୋ ଭୱିସ୍ସତୀତି ରଞ୍ଞୋ ସହଦସ୍ସନେନେୱ ସାମଣେରେ ଚିତ୍ତଂ ପସୀଦି । ପେମଂ ସଣ୍ଠହି କସ୍ମା ? ପୁବ୍ବେ କିର ପୁଞ୍ଞ କରଣକାଲେ ଏସ ରଞ୍ଞୋ ଜେଟ୍ଠଭାତା ୱାଣିଜକୋ ଅହୋସି ।
ଅଥ ରାଜା ସଞ୍ଜାତପେମୋ ସବହୁମାନୋ ସାମଣେରଂ ପକ୍କୋସଥାତି ଅମଚ୍ଚେ ପେସେସି ଅତିଚିରାୟତୀତି ପୁନ ଦ୍ୱେ ତୟୋ ପେସେସି ତୁରିତଂ ଆଗଚ୍ଛତୂତି ସାମରଣେରୋ ଅତ୍ତନୋ ପକତିୟା ଏୱ ଅଗମାସି ରାଜା ପତିରୂପାସନଂ ଞତ୍ୱା ନିସୀଦଥାତି ଆହ । ଇତୋ ଚିତୋ ଚ ଓଲୋକେତ୍ୱା ନତ୍ଥିଦାନି ଅଞ୍ଞୋ ଭିକ୍ଖୁତି ସମୁସ୍ସିତ ସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ରାଜପଳ୍ଲଙ୍କଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ପତ୍ତଗହଣତ୍ଥାୟ ରଞ୍ଞୋ ଆକାରଂ ଦସ୍ସେସି । ରାଜା ତଂ ପଲ୍ଲଙ୍କଂ ସମୀପଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଦିସ୍ୱା ଏୱଂ ଚିନ୍ତେସି । ଅଜ୍ଜେୱଦାନି ଅୟଂ ସାମଣେରୋ ଇମସ୍ସ ଗେହସ୍ସ ସାମିକୋ ଭୱିସ୍ସତି । ସାମଣେରୋ ରଞ୍ଞୋ ହତ୍ଥେ ପତ୍ତଂ ଦତ୍ୱା ପଲ୍ଲଙ୍କଂ ଅଭରୁହିତ୍ୱା ନିସୀଦି ।
ରାଜା ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ଥାୟ ସମ୍ପାଦିତଂ ସବ୍ବଂ ୟାଗୁ-କଜ୍ଜକ ଭତ୍ତ ୱିକତିଂ ଉପନାମେସି । ସାମଣେରୋ ଅତ୍ତନୋ ୟାପନମତ୍ତମେୱ ସମ୍ପଟିଚ୍ଛି । ଭତ୍ତକିଚ୍ଚାୱସାନେ ରାଜା ଆହ ସତ୍ଥାରା ତୁମ୍ହାକଂ ଦିନ୍ନୋୱାଦଂ ଜାନାଥାତି ଜାନମି ମହାରାଜ ଏକଦେସେନାତି । ତାତ, ମୟ୍ହମ୍ପି ନଂ କଥେହୀତି ସାଧୁ ମହାରାଜାତି ରଞ୍ଞୋ ଅନୁରୂପଂ ଧମ୍ମପଦେ ଅପ୍ପମାଦ ୱଗ୍ଗଂ ଅନୁମୋଦନତ୍ଥାୟ ଅଭାସି ।
ରାଜା ପନ ଅପ୍ପମାଦୋ ଅମତପଦଂ, ପମାଦୋ ମଚ୍ଚୁନୋ ପଦନ୍ତି ସୁତ୍ୱ ଚ, ଅଞ୍ଞାତଂ ତାତ ପରିୟୋସାପେହୀତି ଆହ ଅନୁମୋଦନାୱସାନେ ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ଧୁରଭତ୍ତାନି ଲଭିତ୍ୱା ପୁନ ଦିୱସେ ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ଭିକ୍ଖୁ ଗହେତ୍ୱା ରାଜନ୍ତେପୁରଂ ପୱିସିତ୍ୱା ଭତ୍ତକିଚ୍ଚମକାସି ରାଜା ଅଞ୍ଞେପି ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ଭିକ୍ଖୁ ତୁମ୍ହେହି ସଦ୍ଧିଂୟେୱ ଭିକ୍ଖଂ ଗଣ୍ହନ୍ତୂତି ଏତେନେୱ ଉପାୟେନ ଦିୱସେ ଦିୱସେ ୱଡ୍ଢାପେନ୍ତେ ସଟ୍ଠି ସହସ୍ସାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବ୍ବାଜକାନଂ ଭତ୍ତଂ ଉପଚ୍ଛିଣ୍ଦିତ୍ୱା ଅନ୍ତୋ ନିୱେସନେ ସଟ୍ଠିସହସ୍ସାନଂ ଭିକ୍ଖୁନଂ ନିଚ୍ଚଭତ୍ତଂ ପଟ୍ଠପେସି, ନିଗ୍ରୋଧତ୍ଥେର ଗତେନେୱ ପସାଦେନ, ନିଗ୍ରୋଧତ୍ଥେରୋପି ରାଜାନଂ ସପରିସଂ ତୀସୁ ସରଣେସୁ ପଞ୍ଚସୁ ଚ ସୀଲେସୁ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧସାସନେ ପୋଥୁଜ୍ଜନିକେନ ପସାଦେନ ଅଚଲପ୍ପସାଦଂ କତ୍ୱା ପତିଟ୍ଠାପେସି ।
ପୁନ ରାଜ ଅସୋକାରାମଂ ନାମ ମହାୱିହାରଂ କାରପେତ୍ୱା ସଟ୍ଠିସହସ୍ସାନଂ ଭିକ୍ଖୂନଂ ଭତ୍ତଂ ପଟ୍ଠପେସି । ସକଲଜମ୍ବୁଦୀପେ ଚତୁରାସୀତିୟା ନଗରସହସ୍ସେସୁ ଚତୁରାସୀତି ୱିହାରସହସ୍ସାନି କାରାପେସି । ଚତୁରାସୀତି ଚେତିୟସହସ୍ସ ପତିମଣ୍ଡିତାନି ଧମ୍ମେନେୱ ନୋ ଅଧମ୍ମେନ, ଏକଦିୱସଂ କିର ରାଜା ଅସୋକାରାମେ ମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ସଟ୍ଠିସହସ୍ସ ସଙ୍ଖସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ମଜ୍ଝେ ନିସଜ୍ଜ ସଙ୍ଘଂ ଚତୂହି ପୱ୍ଚୟେହି ପୱାରେତ୍ୱା ଇମଂ ପଞ୍ହଂ ପୁଚ୍ଛି ଭନ୍ତେ ଭଗୱତୋ ଦେସିତ ଧମ୍ମୋ ନାମ କିତ୍ତକୋ ହୋତୀତି । ମହାରାଜ ନୱ ଅଙ୍ଗାନି, ଖଣ୍ଦତୋ ଚତୁରାସୀତି ଧମ୍ମକ୍ଖଣ୍ଧ ସହସ୍ସାନୀତି ।
ରାଜା ଧମ୍ମେ ପସୀଦିତ୍ୱା ଏକେକଂ ଧମ୍ମକ୍ଖଣ୍ଧଂ ଏକେକେନ ୱିହାରେନ ପୂଜେସ୍ସାମୀତି ଏକଦିୱସମେୱ ଛନ୍ନୱୁତି କୋଟିଧନଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେତ୍ୱା ଅମଚ୍ଚେ ଆଣାପେସି । ଏଥ ଭଣେ ଏକେକସ୍ମିଂ ନଗରେ ଏକମେକଂ ୱିହାରଂ କାରେନ୍ତା ଚତୁରାସୀତିୟା ନଗରସହସ୍ସେସୁ ଚତୁରାସୀତି ୱିହାରସହସ୍ସାନି କାରାପେଥାତି ସୟଞ୍ଚ ଅସୋକାରାମେ ଅସୋକ ମହାୱିହାରତ୍ଥାୟ କମ୍ମଂ ପଟ୍ଠପେସି ।
ସଙ୍ଘୋ ଇଣ୍ଦଗୁତ୍ତତ୍ଥେରଂ ନାମ ମହିଦ୍ଧିୟଂ ମହାନୁଭାୱଂ ଖୀଣାସୱଂ ନୱକମ୍ମାଧିଟ୍ଠାୟକଂ ଅଦାସି । ଥେରୋ ୟଂ ୟଂ ନ ନିଟ୍ଠାତି ତଂ ତଂ ଅତ୍ତନୋ ଆନୁଭାୱେନ ନିଟ୍ଠାପେସି । ଏୱଂ ତୀହି ସଂୱଚ୍ଛରେହି ୱିହାରକମ୍ମଂ ନିଟ୍ଠାପେସି । ଏକଦିୱସମେୱ ସବ୍ବନଗରେହି ପଣ୍ଣାନି ଆଗମିଂସୁ ଅମଚ୍ଚା ରଞ୍ଞୋ ଆରୋଚେସୁଂ । ନିଟ୍ଠିତାନି ଦେୱ ଚତୁରାସୀତି ୱିହାରସହସ୍ସାନୀତି ଅଥ ରାଜା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଭନ୍ତେ ମୟା ଚତୁରାସୀତି ୱିହାରସହସ୍ସାନି କାରିତାନି ଧାତୁୟୋକୁତୋ ଲଭିସ୍ସାମୀତି ପୁଚ ପୁଚ୍ଛି ।
ମହାରାଜ ଧାତୁନିଧାନଂ ନାମ ଅତ୍ଥୀତି ସୁଣୋମ । ନ ପନ ପଞ୍ଞାୟତି ଅସୁକାଟ୍ଠାନେତି ରାଜା ରାଜଗହେ ଚେତିୟଂ ଭିଣ୍ଦାପେତ୍ୱା ଧାତୁଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୋ ପଟିପାକତିୟଂ କାରେତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁ-ଭିକ୍ଖୁନିୟୋ-ଉପାସକ-ଉପାସିକାୟୋତି ଚତସ୍ସୋ ପରିସା ଗହେତ୍ୱା ୱେସାଲିଂ ଗତୋ । ତତ୍ରାପି ଅଲଭିତ୍ୱା କପିଳୱତ୍ଥୁଂ, ତତ୍ରାପି ଅଲଭିତ୍ୱା ରାମଗାମଂ ଗତୋ, ରାମଗାମେ ନାଗା ଚେତିୟଂ ଭିଣ୍ଦିତୁଂ ନ ଅଦଂସୁ । ଚେତିୟେ ନିପତିତ କୁଦ୍ଦାଲୋ ଖଣ୍ଡାଖଣ୍ଡଂ ହୋତି ଏୱଂ ତତ୍ରାପି ଅଲଭିତ୍ୱା ଅଲ୍ଲକପ୍ପଂ-ପାୱଂ-କୁସିନାରନ୍ତି ସବ୍ବତ୍ଥ ଚେତିୟାତି ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ଧାତୁଂ ଅଲଭିତ୍ୱା ପଟିପାକତିକାନି କତ୍ୱା ରାଜଗହଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଚତସ୍ସୋ ପରିସା ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା ଅତ୍ଥି କେନଚି ସୁତପୁବ୍ବଂ ଅସୁକଟ୍ଠାନେ ନାମ ଧାତୁ ନିଧାନନ୍ତି ପୁଚ୍ଛି ।
ତତ୍ଥେକୋ ୱିସଂୱସ୍ସ ସତିକୋ ଥେରୋ ଅସୁକଟ୍ଠାନେ ଧାତୁନିଧାନନ୍ତି ନ ଜାନାମି । ମୟ୍ହଂ ପନ ପିତାମହତ୍ଥେରୋ ମୟି ସତ୍ତୱସ୍ସିକକାଲେ ମାଲାଚଙ୍ଗୋଟକଂ ଗାହାପେତ୍ୱା ଏହି ସାମଣେର, ଅସୁକ ଗଚ୍ଛନ୍ତରେ ପାସାନଥୂପୋ ଅତ୍ଥି, ତତ୍ଥ ଗଚ୍ଛାମାତି ଗନ୍ତ୍ୱା ପୂଜେତ୍ୱା ଇମଂ ଠାନଂ ଉପଧାରେତୁଂ ୱଟ୍ଟତି ସାମଣେରୋତି ଆହ । ଅହଂ ଏତ୍ତକମେୱ ଜାନାମି ମହାରାଜାତି ଆହ ।
ରାଜା ଏତଦେୱ ଠାନନ୍ତି ୱତ୍ୱା ଗଚ୍ଛେ ହରାପେତ୍ୱା ପାସାଣଥୂପଂ ପଂସୁଞ୍ଚ ଅପନେତ୍ୱା ହେଟ୍ଠା ସୁଧାଭୂମିଂ ଅଦ୍ଦସ । ତତୋ ସୁଧଞ୍ଚ ଇଟ୍ଠକାୟୋ ଚ ହରାପେତ୍ୱା ଅନୁପୁବ୍ବେନ ପରିୱେଣା ଓରୁୟ୍ହ ସତ୍ତ ରତନୱାଲିକଂ ଅସୀତି ହତ୍ଥାନି ଚ କଟ୍ଠରୂପାନି ସମ୍ପରିୱତ୍ତନ୍ତାନି ଅଦ୍ଦସ । ସୋ ୟକ୍ଖ ଦାସକେ ପକ୍କୋସାପେତ୍ୱା ବଲିକମ୍ମଂ କାରେତ୍ୱାପି ନେୱ ଅନ୍ତଂ ନ କୋଟିଂ ପନ୍ନନ୍ତୋ ଦେୱତା ନମସ୍ସମାନୋ ଅହଂ ଇମା ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଚତୁରାସୀତିୟା ୱିହାରସହସ୍ସେସୁ ନିଦହିତ୍ୱା ସକ୍କାରଂ କରୋମି ମା ଦେୱତା ଅନ୍ତରାୟଂ କରେନ୍ତୂତି ଆହ ।
ସକ୍କୋ ଦେୱରାଜା ଚାରିକଂ ଚରନ୍ତୋ ତଂ ଦିସ୍ୱା ୱିସ୍ସକମ୍ମଂ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା ଆହ । ତାତ, ଅସୋକୋ ଧମ୍ମରାଜା ଧାତୁୟୋ ନୀହରିସ୍ସାମୀତି ପରିୱେଣଂ ଓତିଣ୍ଣୋ, ଗନ୍ତ୍ୱା କଟ୍ଠରୂପାନି ହାରେହୀତି ସୋ ପଞ୍ଚଚୂଳଗାମ ଦାରକୱେସେନାଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ପୁରତୋ ଧନୁକହତ୍ଥୋ ଠତ୍ୱା ହାରେମି ମହାରାଜାତି ଆହ । ହର ତାତାତି । ସରଂ ଗହେତ୍ୱା ସନ୍ଧିମ୍ହିୟେୱ ୱିଜ୍ଝି, ସବ୍ବଂ ୱିପ୍ପକିରୀୟିତ୍ଥ ।
ଅଥ ରାଜା ଆଚିଞ୍ଜନେ ବଦ୍ଧ କୁଞ୍ଚିକ ମୁଦ୍ଦିକଂ ଗଣ୍ହି, ମଣିକ୍ଖଣ୍ଧଂ ପସ୍ସି, ଅନାଗତେ ଦଳିଦ୍ଦରାଜାନୋ ଇମଂ ମଣିଂ ଗହେତ୍ୱା ଧାତୂନଂ ସକ୍କାରଂ କରୋନ୍ତୂତି ପନ ଅକ୍ଖରାନି ଦିସ୍ୱା କୁଜ୍ଝିତ୍ୱା ମାଦିସଂ ନାମ ରାଜାନଂ ଦଳିଦ୍ଦରାଜାତି ଚତ୍ତୁ ୟୁତ୍ତନ୍ତି ପୁନପ୍ପୁନ ଘଟେତ୍ୱା ଦ୍ୱାରଂ ୱିଚରିତ୍ୱା ଅନ୍ତୋଗେହଂ ପୱିଟ୍ଠୋ । ଅଟ୍ଠାରସ ୱସ୍ସାଧିକାନଂ ଦ୍ୱିନ୍ନଂ ୱସ୍ସସତାନଂ ଉପରି ଆରୋପିତଦୀପା ତଥେୱ ପଜ୍ଜଲନ୍ତି ନିଲୁପ୍ପଲ ପୁପ୍ଫାନି ତଂ ଖଣଂ ଆହରିତ୍ୱା ଆରୋପିତାନି ୱିୟ, ପୁପ୍ଫସଣ୍ଥରୋ ତଂ ଖଣଂ ସନ୍ଥତୋ ୱିୟ, ଗଣ୍ଧା ତଂ ମୁହୁତ୍ତଂ ପିଂସିତ୍ୱା ଠପିତା ୱିୟ ।
ରାଜା ସୁୱଣ୍ଣପଟ୍ଟଂ ଗହେତ୍ୱା ଅନାଗତେ ପିୟଦାସୋନାମ କୁମାରୋ ଛତ୍ତଂ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ଅସୋକୋ ନାମ ଧମ୍ମରାଜା ଭୱିସ୍ସତି ସୋ ଇମା ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ୱିତ୍ଥାରିକା କରିସ୍ସତୀତି ୱାଚେତ୍ୱା ଦିଟ୍ଠୋ’ହଂ ଅୟ୍ୟୋନ ମହାକସ୍ସପତ୍ଥେରେନାତି ୱତ୍ୱା ୱାମହତ୍ଥଂ ଆଭୁଜିତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣହତ୍ଥେନ ଅପ୍ପୋଠେସି ।
ସୋ ତସ୍ମିଂ ଠାନେ ପରିଚରଣକ ଧାତୁମତ୍ତକମେୱ ଠପେତ୍ୱା ସେସଧାତୁୟୋ ସବ୍ବା ଗହେତ୍ୱା ଧାତୁଘରଂ ପୁବ୍ବେ ପିହିତନୟେନେୱ ପିଦହିତ୍ୱା ସବ୍ବଂ ୟଥା ପକତିୟାୱ କାରେତ୍ୱା ଉପରି ପାସାଣଚେତିୟଂ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଚତୁରାସୀତିୟା ୱିହାରସହସ୍ସେସୁଧାତୁୟୋ ପତିଟ୍ଠାପେସି ଏୱଂ ଜମ୍ବୁଦୀପତଲେ ଅସୋକୋ ଧମ୍ମରାଜା ଚତୁରାସିତି ଚେତିୟ ସହସ୍ସାନି କାରାପେସି ।
ସବ୍ବେ ଥୂପା ସବ୍ବଲୋକେକଦୀପା ସବ୍ବେସଂ ୟେ ସଗ୍ଗମୋକ୍ଖାୱହା ଚ, ହିତ୍ୱା ସବ୍ବଂ କିଚ୍ଚମଞ୍ଞଂ ଜନେନ ୱଣ୍ଦୟ୍ୟା ତେ ସବ୍ବଥା ସବ୍ବକାଲନ୍ତି ।
ଚତୁରାସୀତି ସହସ୍ସ ଥୂପକଥା
୧୨. ଏୱଂ ଅସୋକୋ ଧମ୍ମରାଜା ଚତୁରାସୀତି ୱିହାରସହସ୍ସମହଂ କତ୍ୱା ମହାଥେରୋ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ପୁଚ୍ଛି ଦାୟାଦୋମ୍ହି ଭନ୍ତେ ବୁଦ୍ଧସାସନେ’ତି । କିସ୍ସ ଦାୟାଦୋ ତ୍ୱଂ ମହାରାଜ, ବାହିରକୋ ତ୍ୱଂ ସାସନସ୍ସାତି । ଭନ୍ତେ ଛନ୍ନୱୁତିକୋଟିଧନଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେତ୍ୱା ଚତୁରାସୀତି ୱିହାରସହସ୍ସାନି ସଚେତିୟାନି କାରାପେତ୍ୱା ଅହଂ ନ ଦାୟାଦୋ, ଅଞ୍ଞେ କୋ ଦାୟାଦୋତି, ପଚ୍ଚୟ ଦାୟକୋ ନାମ ତ୍ୱଂ ମହାରାଜ, ୟୋ ପନ ଅତ୍ତନୋ ପୁତ୍ତଞ୍ଚ ଧୀତରଞ୍ଚ ପବ୍ବାଜେତି, ଅୟଂ ସାସନେ ଦାୟାଦୋ ନାମାତି ।
ଏୱଂ ୱୁତ୍ତେ ଅସୋକୋ ରାଜା ସାସନେ ଦାୟାଦଭାୱଂ ପତ୍ଥୟମାନୋ ଅୱିଦୂରେ ଠିତଂ ମହିଣ୍ଦକୁମାରଂ ଦିସ୍ୱା ସକ୍ଖିସ୍ସସିତ୍ୱଂ ତାତ ପବ୍ବଜିତୁନ୍ତି ଆହ । କୁମାରୋ ପକତିୟା ପବ୍ବଜିତୁକାମୋ ରଞ୍ଞୋ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା ଅତିୱିୟ ପାମୋଜ୍ଜଜାତୋ ପବ୍ବ୍ଜାମି ଦେୱ, ମଂ ପବ୍ବାଜେତ୍ୱା ସାସନେ ଦାୟାଦୋ ହୋଥାତି ଆହ ତେନ ଚ ସମୟେନ ରାଜଧୀତା ସଙ୍ଘମିତ୍ତାପି ତସ୍ମିଂ ଠାନେ ଠିତା ହୋତି ତଂ ଦିସ୍ୱା ଆହ-’ତ୍ୱମ୍ପି ଅମ୍ମ ପବ୍ବଜିତୁଂ ସକ୍ଖିସ୍ସସୀ’ତି, ସାଧୁ ତାତାତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛି । ରାଜା ପୁତ୍ତ ନ ମନଂ ଲଭିତ୍ୱା ପହଟ୍ଠଚିତ୍ତୋ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଭନ୍ତେ ଇମେ ଦାରକେ ପବ୍ବାଜେତ୍ୱା ମଂ ସାସନେ ଦାୟାଦଂ କରୋଥାତି ସଙ୍ଘୋ ରଞ୍ଞୋ ୱଚନଂ ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା କୁମାରଂ ମୋଗ୍ଗଲିପୁତ୍ତ ତିସ୍ସତ୍ଥେରେନ ଉପଜ୍ଝାୟେନ ମହାଦେୱତ୍ଥେରେନ ଚ ଆଚରିୟେନ ପବ୍ବଜ୍ଜାପେସି । ମଜ୍ଝନ୍ତିକତ୍ଥେରେନ ଆଚରିୟେନ ଉପସମ୍ପାଦେସି ଉପସମ୍ପଦାମାଲକେୟେୱ ସହପଟିସମ୍ଭିଦାହି ଅରହତ୍ତଂ ପାପୁଣି ।
ସଙ୍ଘମିତ୍ତାୟପି ରାଜଧୀତାୟ ଆଚରିୟା ଆୟୁପାଲତ୍ଥେରି ନାମ, ଉପଜ୍ଝାୟା ପନ ଧମ୍ମପାଲତ୍ଥେରୀ ନାମ ଅହୋସି । ଅଥ ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ ଉପସମ୍ପନ୍ନ କାଲତୋପ୍ପଭୂତି ଅତ୍ତନୋ ଉପଜ୍ଝାୟସ୍ସେୱ ସନ୍ତିକେ ଧମ୍ମଞ୍ଚ ୱିନୟଞ୍ଚ ପରିୟାପୁଣନ୍ତୋ ଦ୍ୱେପି ସଙ୍ଗିତିୟୋ ଆରୁଳ୍ହଂ ତିପିଟକ ସଙ୍ଗହୀତଂ ସାଟ୍ଠକଥଂ ଥେରୱାଦଂ ତିଣ୍ଣଂ ୱସ୍ସାନଂ ଅବ୍ଭନ୍ତରେ ଉଗ୍ଗହେତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଉପଜ୍ଝାୟସ୍ସ ଅନ୍ତେୱାସିକାନଂ ସହସ୍ସମତ୍ତାନଂ ଭିକ୍ଖୂନଂ ପାମୋକ୍ଖଂ ଅହୋସି ।
ତେନ ଖୋ ପନ ସମୟେନ ମୋଗ୍ଗଲିପୁତ୍ତତିସ୍ସତ୍ଥେରୋ କତ୍ଥ ନୁ ଖୋ ଅନାଗତେ ସାସନଂ ସୁପ୍ପତିଟ୍ଠିତଂ ଗୱେୟ୍ୟାତି ଉପପରିକ୍ଖନ୍ତୋ ପଚ୍ଚନ୍ତିମେସୁ ଜନପଦେସୁ ସୁପ୍ପତିଟ୍ଠିତଂ ଭୱିସ୍ସତୀତି ଞତ୍ୱା ତେସଂ ତେସଂ ଭିକ୍ଖୂନଂ ଭାରଂ କତ୍ୱା ତେ ତେ ଭିକ୍ଖୁ ତତ୍ଥ ତତ୍ଥ ପେସେସି ।
ମଜ୍ଝନ୍ତିକତ୍ଥେରଂ କସ୍ମୀର ଗଣ୍ଧାର ରଟ୍ଠଂପେସେସି ତ୍ୱଂ ଏତଂ ରଟ୍ଠଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥ ସାସନଂ ପତିଟ୍ଠାପେହୀତି ମହାଦେୱତ୍ଥେରଂ ତଥେୱ ୱତ୍ୱା ମହିଂସକମଣ୍ଡଲଂ ପେସେସି । ରକ୍ଖିତତ୍ଥେରଂୱନୱାସୀଂ, ୟୋନକଧମ୍ମରକ୍ଖିତତ୍ଥେରଂ ଅପରନ୍ତକଂ, ମହାଧମ୍ମରକ୍ଖିତତ୍ଥେରଂ ମହାରଟ୍ଠଂ ମହାରକ୍ଖିତତ୍ଥେରଂ ୟୋନକ ଲୋକଂ । ମଜ୍ଝିମତ୍ଥେରଂ ହିମୱନ୍ତଦେସ ଭାଗଂ, ସୋଣତ୍ଥେରଂ-ଉତ୍ତରତ୍ଥେରଞ୍ଚ ସୁୱଣ୍ଣଭୂମିଂ । ଅତ୍ତନୋ ସଦ୍ଧିୱିହାରିକଂ ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରଂ ଇଟ୍ଟିୟତ୍ଥେରେନ ଉତ୍ତିୟତ୍ଥେରେନ ଭଦ୍ଦସାଲତ୍ଥେରେନ ସମ୍ବଲତ୍ଥେରେନ ଚ ସଦ୍ଧିଂ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଏତ୍ଥ ସାସନଂ ପତିଟ୍ଠାପେଥାତି । ସବ୍ବେପି ତଂ ତଂ ଦିସାଭାଗଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତା ଅତ୍ତପଞ୍ଚମା ଅଗମିଂସୁ ସବ୍ବେପି ଥେରା ଗତଗତଟ୍ଠାନେ ମନୁସ୍ସେ ପସାଦେତ୍ୱା ସାସନଂ ପତିଟ୍ଠାପେସୁଂ ।
ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ ପନ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ସାସନଂ ପତିଟ୍ଠାପେହୀତି ଉପଜ୍ଝାୟେନ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘେନ ଚ ଅଜ୍ଝିଟ୍ଠୋ କାଲୋ ନୁ ଖୋ ମେ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ ଗନ୍ତୁଂ ନୋତି ଉପଧାରେନ୍ତୋ ମୁଟସୀୱରଞ୍ଞୋ ମହଲ୍ଲକଭାୱଂ ଚିନ୍ତେସି । ଅୟଂ ମହାରାଜା ମହଲ୍ଲକୋ, ନ ସକ୍କା ଇମଂ ଗଣ୍ହିତ୍ୱା ସାସନଂ ପଗ୍ଗହେତୁଂ, ଇଦାନି ପନସ୍ସ ପୁତ୍ତୋ ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସୋ ରଜ୍ଜଂ କାରେସ୍ସତି । ତଂ ଗଣ୍ହିତ୍ୱା ସକ୍କା ଭୱିସ୍ସତି ସାସନଂ ପଗ୍ଗହେତୁଂ, ହଣ୍ଦ ୟାୱ ସୋ ସମୟୋ ଆଗଚ୍ଛତି ତାୱ ଞାତକେ ଓଲୋକେମ, ପୁନ’ଦାନି ଇମଂ ଜନପଦଂ ଆଗଚ୍ଛେୟ୍ୟାମ ୱା ନ ୱାତି ।
ସୋ ଏୱଂ ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ଉପଜ୍ଝାୟଞ୍ଚ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଞ୍ଚ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଅସୋକାରାମତୋ ନିକ୍ଖମ୍ମ ତେହି ଇଟ୍ଟିୟାଦୀହି ଚତୂହି ଥେରେହି ସଙ୍ଘମିତ୍ତାୟ ପୁତ୍ତେନ ସୁମନସାମଣେରେନ ଭଣ୍ଡୁକେନକ ଚ ଉପାସକେନ ସଦ୍ଧିଂ ରାଜଗହନଗର ଉପୱତ୍ତକେ ଦକ୍ଖିଣ ଗିରିଜନପଦେ ଚାରିକଂ ଚରମାନୋ ଞାତକେ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ଛ ମାସେ ଅତିକ୍କାମେସି ଅଥାନୁପୁବ୍ବେନ ମାତୁନିୱେସନଟ୍ଠାନଂ ୱେଟିସ ନଗରଂ ନାମ ସମ୍ପତ୍ତୋ ସମ୍ପତ୍ତଞ୍ଚ ପନ ଥେରଂ ଦିସ୍ୱା ଥେରମାତା ଦେୱୀ ପାଦେ ସିରସା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଭିକ୍ଖଂ ଦତ୍ୱା ଥେରଂ ଅତ୍ତନା କତଂ ୱେଟିସଗିରି ୱିହାରଂ ନାମ ଆରୋପେସି ।
ଥେରୋ ତସ୍ମିଂ ୱିହାରେ ନିସନ୍ନୋ ଚିନ୍ତେସି ଅମ୍ହାକଂ ଇଧ କତ୍ତବ୍ବ କିଚ୍ଚଂ ନିଟ୍ଠିତଂ । ସମୟୋ ନୁ ଖୋ ଇଦାନି ଲଙ୍କାଦିପଂ ଗନ୍ତୁନ୍ତି । ତତୋ ଚିନ୍ତେସି-ଅନୁଭୱତୁ ତାୱ ମେ ପିତରା ପେସିତଂ ଅଭିସେକଂ ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସୋ ରତନତ୍ତୟଗୁଣଞ୍ଚ ସୁଣାତୁ, ଛଣତ୍ଥଞ୍ଚ ନଗରତୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ମିସ୍ସକପବ୍ବତଂ ଅଭିରୂହତୁ ତଦା ତଂ ତତ୍ଥ ଦକ୍ଖିସ୍ସାମାତି । ଅଥାପରଂ ଏକମାସଂ ତତ୍ଥେୱ ୱାସଂ କପ୍ପେସି ।
ମାସାତିକ୍କମେ ସକ୍କୋ ଦେୱାନମିନ୍ଦୋ ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଏତଦୱୋଚ ।’ କାଲକତୋ ଭନ୍ତେ ମୁଟସୀୱରାଜା, ଇଦାନି ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରାଜା ରଜ୍ଜଂ କାରେତି । ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧେନ ଚ ତୁମ୍ହେ ୱ୍ୟାକତା ଅନାଗତେ ମହିଣ୍ଦୋ ନାମ ଭିକ୍ଖୁ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ ପସାଦେସ୍ସତୀ’ତି । ତସ୍ମା ତିହ ୱୋ ଭନ୍ତେ କାଲୋ ଦୀପୱରଂ ଗମନାୟ, ଅହମ୍ପି ୱୋ ସହାୟୋ ଭୱିସ୍ସାମୀ ।
ଥେରୋ ତସ୍ସ ୱଚନଂ ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱାଅତ୍ତସତ୍ତମୋ ୱେଟିସ ପବ୍ବତୱିହାରା ୱେହାସଂ ଉପ୍ପତିତ୍ୱ ଅନୁରାଧପୁରସ୍ସ ପୁରତ୍ଥିମାୟ ଦିସାୟ ମିସ୍ସକପବ୍ବତେ ପତିଟ୍ଠହି ୟଂ ଏତରହି ଚେତିୟପବ୍ବତୋତିପି ସଞ୍ଜାନନ୍ତି ତସ୍ସମିଂ ଦିୱସେ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦିପେ ଜେଟ୍ଠମୂଲ ନକ୍ଖତ୍ତଂ ନାମ ହୋତି ରାଜା ନକ୍ଖତ୍ତଂ ଘୋସାପେତ୍ୱା ଛଣଂ କରୋଥାତି ଅମଚ୍ଚେ ଆଣାପେତ୍ୱା ଚତ୍ତାଲୀସ ପୁରିସ ସହସ୍ସପରିୱାରୋ ନଗରମ୍ଭା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ୟେନ ମିସ୍ସକପବ୍ବତୋ ତେନ ପାୟାସି ମିଗୱଂ କୀଳିତୁକାମୋ ଅଥ ତସ୍ମିଂ ପବ୍ବତେ ଅଧିୱତ୍ଥା ଦେୱତା ରଞ୍ଞୋ ଥେରେ ଦସ୍ସେସ୍ସାମୀତି ରୋହିତ ମିଗରୂପଂ ଗହେତ୍ୱା ଅୱିଦୂରେ ତିଣପଣ୍ଣାନି ଖାଦମାନା ୱିୟ ଚରତି ।
ରାଜା ଦିସ୍ୱା ଅୟୁତ୍ତଂ ଦାନି ପମତ୍ତଂ ୱିଜ୍ଝିତୁନ୍ତି ଜୀୟଂ ପୋଠେସି । ମଗୋ ଅମ୍ବତ୍ଥଲମଗ୍ଗଂ ଗହେତ୍ୱା ପଲାୟିତୁଂ ଆରଭି ରାଜାପି ପିଟ୍ଠିତୋ ପିଟ୍ଠିତୋ ଅନୁବଣ୍ଧନ୍ତୋ ଅମ୍ବତ୍ଥଲମେୱ ଆରୁହି । ମିଗୋ ଥେରାନଂ ଅୱିଦୂରେ ଅନ୍ତରଧାୟି ।
ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ ରାଜାନଂ ଅୱିଦୂରେ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ’ମମଂୟେୱ ରାଜା ପସ୍ସତୁ, ମା ଇତରେ’ତି ଅଧିଟ୍ଠହିତ୍ୱା’ତିସ୍ସ ! ତିସ୍ସ ! ଇତୋ ଏହୀ’ତି ଆହ । ରାଜା ସୁତ୍ୱା ଚିନ୍ତେସି-ଇମସ୍ମିଂ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପେ ଜାତୋ ମଂ ତିସ୍ସୋତି ନାମଂ ଗହେତ୍ୱା ଆଲପିତୁଂ ସମତ୍ଥୋ ନାମ ନତ୍ଥି । ଅୟମ୍ପନ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନପଟଧରୋ ଭଣ୍ଡୁକାସାୱ ୱସନୋ ମଂ ନାମେନ ଆଲପତି, କୋ ନୁ ଖୋ ଅୟଂ ଭୱିସ୍ସତି ମନୁସ୍ସୋ ୱା ଅମନୁସ୍ସୋ ୱାତି । ଥେରୋ ଆହ ।
ସମଣା ମୟଂ ମହାରାଜ - ଧମ୍ମରାଜସ୍ସ ସାୱକା,
ତୱେୱ ଅନୁକମ୍ପାୟ - ଜମ୍ବୁଦୀପା ଇଧାଗତାତି ।
ତେନ ସମୟେନ ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରାଜା ଚ ଅସୋକଧମ୍ମରାଜା ଚ ଅଦିଟ୍ଠ ସହାୟକା ହୋନ୍ତି । ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରଞ୍ଞେ ଚ ପୁଞ୍ଞାନୁଭାୱେନ ଛାତପବ୍ବତପାଦେ ଏକସ୍ମିଂ ୱେଳୁଗୁମ୍ବେ ତିସ୍ସୋ ୱେଳୁୟଟ୍ଠିୟୋ ନିବ୍ବତ୍ତିଂସୁ ଏକା ଲତାୟଟ୍ଠି ନାମ, ଏକା ପୁପ୍ଫୟଟ୍ଠି ନାମ ଏକା ସକୁଣୟଟ୍ଠି ନାମ । ତାସୁ ଲତାୟଟ୍ଠି ସୟଂ ରଜତୱଣ୍ଣା ହୋତି ତଂ ଅଲଙ୍କରିତ୍ୱା ଉପ୍ପନ୍ନଲତା କଞ୍ଚନ ୱଣ୍ଣା ଖାୟତି ପୁପ୍ଫୟଟ୍ଠିୟଂ ପନ ନୀଲ-ପୀତ-ଲୋହିତ-ଓଦାତ-କାଳୱଣ୍ଣାନି ପୁପ୍ଫାନି ସୁଚିଭତ୍ତୱଣ୍ଟ ପତ୍ତ କିଞ୍ଜକ୍ଖା ହୁତ୍ୱା ଖାୟନ୍ତି ସକୁଣୟଟ୍ଠିୟଂ ହଂସକୁକ୍କୁଟ-ଜୀୱଂଜୀୱକାଦୟୋ ସକୁଣା ନାନାପ୍ପକାରାନି ଚ ଚତୁପ୍ପଦାନି ସଜୀୱାନି ୱିୟ ଖାୟନ୍ତି ସମୁଦ୍ଦତୋପିସ୍ସ ମୁତ୍ତା-ମଣି-ୱେଳୁରିୟାଦି ଅନେକୱିହିତଂ ରତନଂ ଉପ୍ପଜ୍ଜି ।
ତମ୍ବପଣ୍ଣିୟଂ ପନ ଅଟ୍ଠମୁତ୍ତଂ ଉପ୍ପଜ୍ଜିଂସୁ-ଭୟମୁତ୍ତା ଗଜମୁତ୍ତା ରଥମୁତ୍ତା ଆମଲକମୁତ୍ତା ଚଲୟମୁତ୍ତା ଅଙ୍ଗୁଲୀୱେଠକମୁତ୍ତା କକୁଧଫଲମୁତ୍ତା ପାକତିକମୁତ୍ତାତି ସୋ ତା ଚ ୟଟ୍ଠିୟୋ ତା ଚ ମୁତ୍ତାୟୋ ଅଞ୍ଞ୍ଚ ବହୁଂ ରତନଂ ଅସୋକସ୍ସ ଧମ୍ମରଞ୍ଞୋ ପଣ୍ଣାକାରତ୍ଥାୟ ପେସେସି । ଅସୋକୋପି ପସୀଦିତ୍ୱା ପଞ୍ଚ ରାଜକକୁଧଭଣ୍ଡାନିଚେୱ ଅଞ୍ଞେ ଚ ଅଭିସେକତ୍ଥାୟ ବହୂପଣ୍ଣାକାରେ ପହିଣି । ନ କେୱଲଞ୍ଚ ଏତଂ ଆମିସ ପଣ୍ଣାକାରଂ, ଇମଂ କିର ଧମ୍ମ ପଣ୍ଣାକାରମ୍ପି ପେସେସି ।
‘‘ଅହଂ ବୁଦ୍ଧଞ୍ଚ ଧମ୍ମଞ୍ଚ-ସଙ୍ଘଞ୍ଚ ସରଣଂ ଗତୋ,
ଉପାସକତ୍ତଂ ୱେଦେସିଂ-ସକ୍ୟପୁତ୍ତସ୍ସ ସାସନେ,
ଇମେସୁ ତୀସୁ ୱତ୍ଥୂସୁ-ଉନ୍ନମେସୁ ନରୁତ୍ତମ,
ଚିତ୍ତଂ ପସାଦୟିତ୍ୱାନ-ସଦ୍ଧାୟ ସରଣଂ ୱଜା’ତି ।’’
ରାଜା ଅୱିରସୁତଂ ସାସନପୱତ୍ତିଂ ଅନୁସ୍ସରମାନୋ ଥେରସ୍ସ ତଂ ‘‘ସମଣାମୟଂ ମହାରାଜ ଧମ୍ମରାଜସ୍ସ ସାୱକା‘‘ତି ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା ଅୟ୍ୟା ନୁ ଖୋ ଆଗତାତି ତାୱଦେୱ ଆୱୁଧଂ ନିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଏକମନ୍ତଂ ନିସୀଦି ସମ୍ମୋଦନୀୟଂ କଥଂ କଥୟମାନୋ, ସମ୍ମୋଦନୀୟକଥଂ କୁରୁମାନେୟେୱ ତସ୍ମିଂ ତାନିପି ଚତ୍ତାଲୀସ ପୁରିସସହସ୍ସାନି ଆଗନ୍ତ୍ୱା ତଂ ପରିୱାରେସୁଂ । ତଦା ଥେରୋ ଇତରେପି ଜନେ ଦସ୍ସେସି ।
ରାଜା ଦିସ୍ୱା ଇମେ କଦା ଆଗତାତି ପୁଚ୍ଛି ମୟା ସଦ୍ଧିଂୟେୱ ମହା ରାଜାତି । ଇଦାନି ପନ ଜମ୍ବୁଦୀପେ ଅଞ୍ଞ୍ଞୋପି ଏୱରୂପା ସମଣା ସନ୍ତୀତି । ମହାରାଜ ଏତରହି ଜମ୍ବୁଦୀପୋ କାସାୱ ପଜ୍ଜୋତୋ ଇସିୱାତପରିୱାତୋ, ତସ୍ମିଂ-
‘‘ତେ ୱିଜ୍ଜା ଇଦ୍ଧିପତ୍ତା ଚ ଚେତୋପରିୟାୟ କୋଚିଦା,
ଖୀଣାସାୱ ଅରହନ୍ତୋ-ବହୂ ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ସାୱକାତି’’ ।
ଅଥ ରାଜା ଭନ୍ତେ ସ୍ୱେ ରଥଂ ପେସେସ୍ସାମି । ତଂ ଅଭିରୂହିତ୍ୱା ଆଗଚ୍ଛେୟ୍ୟାଥାତି ୱତ୍ୱା ପକ୍କାକମି ଥେରୋ ଅଚିରପକ୍କନ୍ତସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ସୁମଣସାମଣେରଂ ଆମନ୍ତେସି ଏହି ତ୍ୱଂ ସୁମନ ଧମ୍ମସୱନକାଲଂ ଘୋସେହୀତି ସାମଣେରୋ ଅଭିଞ୍ଞାପାଦକଂ ଚତୁତ୍ଥଜ୍ଝାନଂ ସମାପଜ୍ଜିତ୍ୱା ୱୁଟ୍ଠାୟ ଅଧିଟ୍ଠହିତ୍ୱା ସମାହିତେନ ଚିତ୍ତେନ ସକଲତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ ସାଚେନ୍ତୋ ଧମ୍ମସୱନକାଲଂ ଘୋସେସି ।
ସାମଣେରସ୍ସ ସଦ୍ଦଂ ସୁତ୍ୱା ଭୁମ୍ମା ଦେୱତା ସଦ୍ଦମନୁସ୍ସାୱେସୁ, ଏତେନୁପାୟେନ ୟାୱ ବ୍ରହ୍ମଲୋକା ସଦ୍ଦୋ ଅବ୍ଭୁଗ୍ଗଞ୍ଛି । ତେନ ସଦ୍ଦେନ ମହାଦେୱତା ସନ୍ନିପାତୋ ଅହୋସି ଥେରୋ ମହନ୍ତଂ ଦେୱତା ସନ୍ତିପାତଂ ଦିସ୍ୱା ସମଚିତ୍ତସୁତ୍ତନ୍ତଂ କଥେସି । କଥା ପରିୟୋସାନେ ଅସଙ୍ଖେୟ୍ୟାନଂ ଦେୱାନଂ ଧମ୍ମାଭିସମୟୋ ଅହୋସି । ବହୂ ନାଗ ସୁପଣ୍ଣା ଚ ସରଣେସୁ ପତିଟ୍ଠହିଂସୁ । ଅଥ ତସ୍ସା ରତ୍ତିୟା ଅଚ୍ଚୟେନ ରାଜା ଥେରାନଂ ରଥଂ ପେସେସି । ଥେରା ନ ମୟଂ ରଥଂ ଆରୁହାମ । ଗଚ୍ଛ ତ୍ୱଂ, ପଚ୍ଛା ମୟଂ ଆଗଚ୍ଛିସ୍ସାମାତି ୱତ୍ୱା ୱେହାସଂ ଅବ୍ଭୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ଅନୁରାଧପୁରସ୍ସ ପଚ୍ଛିମଦିସାୟ ପଠମକ ଚେତିୟଟ୍ଠାନେ ଓତରିଂସୁ ।
ରାଜାପି ସାରଥିଂ ପେସେତ୍ୱା ଅନ୍ତୋ ନିୱେସନେ ମଣ୍ଡପଂ ପଟିୟାଦେତ୍ୱା ଚିନ୍ତେସି’ ନିସୀଦିସ୍ସନ୍ତି ନୁ ଖୋ ଅୟ୍ୟା ଆସନେ ନ ନିସୀଦିସ୍ସନ୍ତୀ‘‘ତି । ତସ୍ସେୱଂ ଚିନ୍ତୟନ୍ତସ୍ସେୱ ସାରଥି ନଗରଦ୍ୱାରଂ ପତ୍ୱା ଅଦ୍ଦସ ଥେରେ ପଠମତରଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା କାୟବଣ୍ଧନଂ ବଣ୍ଧିତ୍ୱା ଚୀୱରଂ ପାରୁପନ୍ତେ, ଦିସ୍ୱା ଅତିୱିୟ ପସନ୍ନମାନସୋ ହୁତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଆରୋଚେସି ଆଗତା ଦେୱ ଥେରାତି ।
ରାଜା ରଥଂ ଆରୁଳ୍ହାତି ପୁଚ୍ଛି ନ ଆରୂଳ୍ହା ଦେୱ, ଅପି ଚ ପଚ୍ଛତୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ପଠମତରଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ପାଚୀନଦ୍ୱାରେ ଠିତାତି । ରାଜା ରଥଂ ନ ଆରୁଭିଂସୂତୀ ସୁତ୍ୱା ତେନ ହି ଭଣେ ଭୁମ୍ମତ୍ଥରଣ ସଙ୍ଖେପେନ ଆସନାନି ପଞ୍ଞାପେଥାତି ୱତ୍ୱା ପଟିପଥା ଆଗମାସି ଅମଚ୍ଚା ପଥୱିୟଂ ତଟ୍ଟିକଂ ପଞ୍ଞାପେତ୍ୱା ଉପରି କୋଜୱକାଦୀନି ୱିଚିତ୍ତତ୍ଥରଣାନି ପଞ୍ଞାପେସୁଂ ରାଜାପି ଗନ୍ତ୍ୱା ଥେରେ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରସ୍ସ ହତ୍ଥତୋ ପତ୍ତଂ ଗହେତ୍ୱା ମହତିୟା ପୂଜାୟ ଚ ସକ୍କାରେନ ଚ ଥେରେ ପଣୀତେନ ଖାଦନୀୟେନ ଭୋଜନୀୟେନ ସହତ୍ଥା ସନ୍ତପ୍ପେତ୍ୱା ଅନୁଲାଦେୱୀ ପମୁଖା ପଞ୍ଚ ଇତ୍ଥିସତାନି ଥେରାନଂ ଅଭିୱାଦନଂ ପୂଜାସକ୍କାରଞ୍ଚ କାରୋନତୂତି ପକ୍କୋସାପେତ୍ୱା ଏକମନ୍ତଂ ନିସୀଦି । ଥେରୋ ରଞ୍ଞୋ ସପରିଜନସ୍ସ ଧମ୍ମରତନୱସ୍ସଂ ୱସ୍ସେନ୍ତୋ ପେତୱତ୍ଥୁଂ-ୱିମାନୱତ୍ଥୁଂ-ସଚ୍ଚସଂୟୁତ୍ତଞ୍ଚ କଥେସି । ତଂ ସୁତ୍ୱା ତାନିପି ପଞ୍ଚ ଇତ୍ଥିସତାନି ସୋତାପତ୍ତିଫଲଂ ସଚ୍ଛିକରିଂସୁ ।
ତଦା ନାଗରା ଥେରାନଂ ଗୁଣେ ସୁତ୍ୱା ଥେରେ ଦଟ୍ଠୁଂ ନ ଲଭାମାତି ଉପକ୍କୋସନ୍ତି ଅଥ ରାଜା ଇଧ ଓକାସୋ ନତ୍ଥୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା,’ଗଚ୍ଛଥ ଭଣେ ହତ୍ଥିସାଲଂ ପଟିଜଗ୍ଗିତ୍ୱା ୱାଲୁକଂ ଓକିରିତ୍ୱା ପଞ୍ଚୱଣ୍ଣାନି ପୁପ୍ଫାନି ୱିକିରିତ୍ୱା ୱିତାନଂ ବଣ୍ଧିତ୍ୱା ମଙ୍ଗଲ ହତ୍ଥିଟ୍ଠାନେ ଥେରାନଂ ଆସନାନି ପଞ୍ଞାପେଥା’ତି ଆହ, ଅମଚ୍ଚା ତଥା ଅକଂସୁ ।
ଥେରୋ ତତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱା ନିସୀଦିତ୍ୱା ଦେୱଦୂତସୁତ୍ତନ୍ତଂ କଥେସି କଥା ପରିୟୋସାନେ ପାଣସହସ୍ସଂ ସୋତାପତ୍ତିଫଲେ ପତିଟ୍ଠହି ତଥା ହତ୍ଥିସାଲା ସମ୍ବାଧାତି ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେ ନଣ୍ଦନୁୟ୍ୟାନେ ଆସନଂ ପଞ୍ଞାପେସୁଂ । ଥେରୋ ତତ୍ଥ ନିସୀଦିତ୍ୱା ଆସିୱିସୋପମ ସୁତ୍ତନ୍ତଂ କଥେସି । ତମ୍ପି ସୁତ୍ୱା ପାଣସହସ୍ସଂ ସୋତାପତ୍ତିଫଲଂ ପଟିଲଭି ଏୱଂ ଆଗତଦିୱସତୋ ଦୁତିୟଦିୱସେ ଅଡ୍ଢତେୟ୍ୟାନଂ ପାଣସହସ୍ସାନଂ ଧମ୍ମାଭିସମୟୋ ଅହୋସି ।
ଥେରସ୍ସ ନଣ୍ଦନୱନେ ଆଗତାଗତାହି କୁଲିତ୍ଥୀହି କୁଲସୁଣ୍ହାହି କୁଲକୁମାରୀହି ସଦ୍ଧି ସମୋଦମାନସ୍ସେୱ ସାୟଣ୍ହସମୟୋ ଜାତୋ, ଥେରୋ କାଲଂ ସଲ୍ଲକ୍ଖେତ୍ୱା ଗଚ୍ଛାମି’ଦାନି ମିସ୍ସକ ପବ୍ବତନ୍ତି ଉଟ୍ଠହି । ଅମଚ୍ଚା ମହାମେଘୱନୁୟ୍ୟାନେ ଥେରେ ୱାସେସୁଂ ରାଜାପି ଖୋ ତସ୍ସା ରତ୍ତିୟା ଅଚ୍ଚୟେନ ଥେରସ୍ସ ସମୀପଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ସୁଖସୟିତଭାୱଂ ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା କପ୍ପତି ଭନ୍ତେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଆରାମୋତି ପୁଚ୍ଛି । ଥେରୋ କପ୍ପତି ମହାରାଜାତି ଆହ ।
ରାଜା ତୁଟ୍ଠୋ ସୁୱଣ୍ଣ ଭିଂକାରଂ ଗହେତ୍ୱା ଥେରସ୍ସ ହତ୍ଥେ ଉଦକଂ ପାତେତ୍ୱା ମହାମେଘୱନୁୟ୍ୟାନଂ ଅଦାସି ଥେରୋ ପୁନଦିୱସେପି ରାଜଗେହେୟେୱ ଭୁଞ୍ଜିତ୍ୱା ନଣ୍ଦନୱନେ ଅନମତଗ୍ଗିୟାନି କଥେସି । ପୁନ ଦିୱସେ ଅଗ୍ଗିକ୍ଖଣ୍ଧୋପମ ସୁତ୍ତନ୍ତଂ କଥେସି । ଏତେନେୱ ଉପାୟେନ ସତ୍ତ ଦିୱସାନି କଥେସି ଅଡ୍ଢ ନଚମାନଂ ପାଣସହସ୍ସାନଂ ଧମ୍ମାଭିସମୟୋ ଅହୋସି । ସତ୍ତମେ ଦିୱସେ ପନ ଥେରୋ ଅନ୍ତୋପୁରେ ରଞ୍ଞୋ ଅପ୍ପମାଦ ସୁତ୍ତନ୍ତଂ କଥୟିତ୍ୱା ଚେତିୟଗିରିମେୱ ଅଗମାସି ।
ଅଥ ଖୋ ରାଜା ଥେରୋ ଆୟାଚିତୋ ସୟମେୱାଗତୋ, ତସ୍ମା ତସ୍ସ ଅନାପୁଚ୍ଛା ଗମନମ୍ପି ଭୱେୟ୍ୟାତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ରଥଂ ଅଭିରୂହିତ୍ୱା, ଚେତିୟଗିରିଂ ଅଗମାସି ମହତା ରାଜାନୁଭାୱେନ ଗନ୍ତ୍ୱା ଥେରାନଂ ସନ୍ତିକଂ ଉପସଙ୍କମନ୍ତୋ ଅତିୱିୟ କିଲନ୍ତରୂପୋ ହୁତ୍ୱା ଉପସଙ୍କମି । ତତୋ ନଂ ଥେରୋ ଆହ କସ୍ମା ତ୍ୱଂ ମହାରାଜ ଏୱଂ କିଲମ ମାନୋ ଆଗତୋତି । ତୁମ୍ହେ ମମ ଗାଳ୍ହଂ ଓୱାଦଂ ଦତ୍ୱା ଇଦାନି ଗନ୍ତୁକାମା ନୁଖୋତି ଜାନନତ୍ଥଂ ଭନ୍ତେତି । ନ ମୟଂ ମହାରାଜ ଗନ୍ତୁକାମା, ଅପି ଚ ୱସ୍ସୁପନାୟିକ କାଲୋନମାୟଂ ସମଣେନ ନାମ ୱସ୍ସୁପନାୟିକଂ ଠାନଂ ଞାତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି । ରାଜାପି ଖୋ ତଂଖଣଂୟେୱ କରଣ୍ଡକ ଚେତିୟଙ୍ଗଣଂ ପରିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଅଟ୍ଠସଟ୍ଠିୟା ଲେଣେସୁ କମ୍ମଂ ପଟ୍ଠପେତ୍ୱା ନଗରମେୱ ଅଗମାସି ।
ତେପି ଥେରୋ ମହାଜନଂ ଓୱଦମାନା ଚେତିୟଗିରିମ୍ହି ୱସ୍ସଂ ୱସିଂସୁ । ଅଥାୟସ୍ମା ମହାମହିଣ୍ଦୋ ୱୁତ୍ଥୱସ୍ସୋ ପୱାରେତ୍ୱା କତ୍ତିକପୁଣ୍ଣମାୟଂ ଉପୋସଥଦିୱସେ ରାଜାନଂ ଏତଦୱୋଚ ଚିରଦିଟ୍ଠୋ ନୋ ମହାରାଜ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧୋ ଅଭିୱାଦନ ପଚ୍ଚୁପଟ୍ଠାନ ଅଞ୍ଜଲି କମ୍ମ ସାମୀଚି କମ୍ମ କରଣଟ୍ଠାନଂ ନତ୍ଥି, ତେନମ୍ହଂ ଉକ୍କଣ୍ଠିତାତି ତନୁ ଭନ୍ତେ ତୁମ୍ହେ ଅୱୋଚୁତ୍ଥ ପରିନିବ୍ବୁତୋ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧୋତି କିଞ୍ଚାପି ମହାରାଜ ପରିନିବ୍ବୁତୋ, ଅଥସ୍ସ ସରୀରଧାତୁୟୋ ତିଟ୍ଠନ୍ତୀତି । ଅଞ୍ଞା ତମ୍ଭନ୍ତେ ଥୂପଂ ପତିଟ୍ଠାପେମି ଭୂମିଭାଗଂ ୱିଚିନଥାତି । ଅପି ଚ ଧାତୁୟୋ କୁତୋ ଲଚ୍ଛାମୀତି ସୁମନେନ ସଦ୍ଧିଂ ମନ୍ତେହି ମହାରାଜାତି ରାଜା ସୁମନଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ପୁଚ୍ଛି’କୁତୋଦାନି ଭନ୍ତେଧାତୁୟୋ ଲଚ୍ଛାମା’ତି ସୁମନୋ ଆହ-ଅପ୍ପୋସ୍ସୁକ୍କୋ ତ୍ୱଂ ମହାରାଜ, ୱୀଥିୟୋ ସୋଧାପେତ୍ୱା ଧଜ ପତାକ ପୁଣ୍ଣଘଟାଦୀହି ଅଲଙ୍କାରାପେତ୍ୱା ସପରିଜ୍ଜନୋ ଉପୋସଥଂ ସମାଦିୟିତ୍ୱା ସବ୍ବତାଲାୱଚରେ ଉପଟ୍ଠପେତ୍ୱା ମଙ୍ଗଲହତ୍ଥିଂ ସବ୍ବାଲଙ୍କାରେହି ପତିମଣ୍ଡିତଂ କାରେତ୍ୱା ଉପରି ୱସ୍ସ ସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ସାୟଣ୍ହସମୟେ ମହାନାଗୱନୁୟ୍ୟାନାଭିମୁଖୋ ୟା ହି ଅଦ୍ଧା ତସ୍ମିଂ ଠାନେ ଧାତୁୟୋ ଲଚ୍ଛସିତି, ରାଜା ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛି । ଥେରୋ ଚେତିୟଗିରିମେୱ ଅଗମିଂସୁ ।
ତତ୍ରାୟସ୍ମା ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ ସୁମନ ସାମଣେରମାହ- ଗଚ୍ଛ ତ୍ୱଂ ସାମଣେର ଜମ୍ବୁଦୀପେ ଅୟ୍ୟକଂ ଅସୋକଧମ୍ମରାଜାନଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ମମ ୱଚନେନ ଏୱଂ ୱଦେହି’ସହାୟୋ ତେ ମହାରାଜ ଦେୱାନମ୍ପିୟ ତିସ୍ସୋ ବୁଦ୍ଧସାସନେ ପସନ୍ନୋ ଥୂପଂ ପତିଟ୍ଠାପେତୁକାମୋ ତୁମ୍ହାକଂ କିର ହତ୍ଥେ ଭଗୱତୋ ପରିଭୁତ୍ତପତ୍ତୋ ଚେୱଧାତୁ ଚ ଅତ୍ଥି, ତମ୍ମେ ଦେଥା’ତି ତଂ ଗହେତ୍ୱା ସକ୍କଂ ଦେୱରାଜାନଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ତୁମ୍ହାକଂ କିର ମହାରାଜ ହତ୍ଥେ ଦ୍ୱେ ଧାତୁୟୋ ଅତ୍ଥି ଦକ୍ଖିଣଦାଠା ଚ ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖକଞ୍ଚ, ତତୋତୁମ୍ହେ ଦକ୍ଖିଣଦାଠଂପୂଜେଥ, ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖକଂ ପନ ମୟ୍ହଂ ଦେଥାତି, ଏୱଞ୍ଚ ନଂ ୱଦେହି କସ୍ମା ତ୍ୱଂ ମହାରାଜ ଅମ୍ହେ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ ପହିଣିତ୍ୱା ପମଜ୍ଜିତ୍ଥାତି ।
ସାଧୁ ଭନ୍ତେତି ଖୋ ସୁମନୋ ଥେରସ୍ସ ୱଚନଂ ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ତାୱଦେୱ ପତ୍ତଚୀୱରମାଦାୟ ୱେହାସମବ୍ଭୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ପାଟଲିପୁତ୍ତଦ୍ୱାରେ ଓରୁୟ୍ହ ରଞ୍ଞୋ ସନ୍ତିକଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତମତ୍ଥଂ ଆରୋଚେସି ରାଜା ତୁଟ୍ଠୋ ସାମଣେରସ୍ସ ହତ୍ଥତୋ ପତ୍ତଂ ଗହେତ୍ୱା ଭୋଜେତ୍ୱା ଭଗୱତୋ ପତ୍ତଂ ଗଣ୍ଧେହି ଉବ୍ବଟ୍ଟେତ୍ୱା ୱରମୁତ୍ତସଦିସାନଂ ଧାତୂନଂ ପୂରେତ୍ୱା ଅଦାସି ।
ସୋ ତୁଂ ଗହେତ୍ୱା ସକ୍କଂ ଦେୱରାଜାନଂ ଉପସଙ୍କମି ସକ୍କୋ ଦେୱାରାଜା ସାମଣେରଂ ଦିସ୍ୱା କିଂ ଭନ୍ତେ ସୁମନ ଆହିଣ୍ଡସୀତି ଆହ । ତ୍ୱଂ ମହାରାଜ ଅମ୍ହେ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ ପହିଣିତ୍ୱା କସ୍ମା ପମଜ୍ଜସୀତି, ତପ୍ପମଜ୍ଜାମି ଭନ୍ତେ, ୱଦେହି କିଂ କରୋମୀତି । ତୁମ୍ହାକଂ କିର ହତ୍ଥେ ଦ୍ୱେ ଧାତୁୟୋ ଅତ୍ଥି ଦକ୍ଖିଣଦାଠା ଚ ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖକଞ୍ଚ, ତତୋ ତୁମ୍ହେ ଦକ୍ଖିଣଦାଠଂ ପୂଜେଥ ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖକଂ ପନ ମୟ୍ହଂ ଦେଥାତି । ସାଧୁ ଭନ୍ତେତି ଖୋ ସକ୍କୋ ଦେୱାନମିଣ୍ଦୋ ୟୋଜନପ୍ପମାନଂ ମଣିଥୂପଂ ଉଗ୍ଘାଟେତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖକଂ ନୀହରିତ୍ୱା ସୁମନସ୍ସ ଅଦାସି ।
ସୋ ତଂ ଗହେତ୍ୱା ଚେତିୟଗିରିମ୍ହିୟେୱ ପତିଟ୍ଠାସି ଅଥ ଖୋ ମହିଣ୍ଦପମୁଖା ସବ୍ବେ ତେ ମହାନାଗା ଅସୋକଧମ୍ମରାଜେନ ଦିନ୍ନ ଧାତୁୟୋ ଚେତିୟଗିରିୟମ୍ହିୟେୱ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖକଂ ଆଦାୟ ୱଡ୍ଢମାନକଚ୍ଛାୟାୟ ମହାନାଗ ୱନୁୟ୍ୟାନମଗମଂସୁ । ରାଜାପି ଖୋ ସୁମନେନ ୱୁତ୍ତପ୍ପକାରଂ ପୂଜାସକ୍କାରଂ କତ୍ୱା ହତ୍ଥିକ୍ଖଣ୍ଧୱରଗତୋ ସାୟଂ ମଙ୍ଗଲହତ୍ଥିମତ୍ଥକେ ସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ଧାରୟମାନୋ ମହାନାଗ ୱନୁୟ୍ୟାନଂ ସମ୍ପାପୁଣି ।
ଅଥସ୍ସ ଏତଦହୋସି- ସଚେ ଅୟଂ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ଧାତୁ, ଛତ୍ତଂ ଅପନମତୁ, ମଙ୍ଗଲହତ୍ଥି ଜଣ୍ଣୁକେହି ଭୂମିୟଂ ପତିଟ୍ଠାହତୁ, ଧାତୁ ଚଙ୍ଗୋଟକଂ ମୟ୍ହଂ ମତ୍ଥକେ ପତିଟ୍ଠହତୂତି ସହ ରଞ୍ଞୋ ଚିତ୍ତୁପ୍ପାଦେନ ଛତ୍ତଂ ଅପନମି ହତ୍ଥିଜଣ୍ଣୁକେହି ପତିଟ୍ଠହି ଧାତୁଚଙ୍ଗୋଟକଂ ରଞ୍ଞୋ ମତ୍ଥକେ ପତିଟ୍ଠହି ରାଜା ଅମତେନେୱାଭିସିତ୍ତଗତ୍ତୋ ପରମେନ ପୀତିପାମୋଜ୍ଜେନ ସମନ୍ନାଗତୋ ହୁତ୍ୱା ପୁଚ୍ଛି ଧାତୁଂ ଭନ୍ତେ କିଂ କରୋମୀତି । ହତ୍ଥିକୁମ୍ଭିୟେୱ ତାୱ ମହାରାଜ ଠପେହୀତି । ରାଜା ଧାତୁୱଙ୍ଗୋଟକଂ ହତ୍ଥିକୁମ୍ଭେ ଠପେସି । ପମୁଦିତୋ ନାଗୋ କୁଞ୍ଚନାଦଂ ନଦି ମହାମେଘୋ ଉଟ୍ଠହିତ୍ୱା ପୋକ୍ଖରୱସ୍ସଂ ୱସିସି ଉକଦପରିୟନ୍ତଂ କତ୍ୱା ମହାଭୂମିଚାଲୋ ଅହୋସି ପଚ୍ଚନ୍ତେପି ନାମ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ଧାତୁୟୋ ପତିଟ୍ଠହିସ୍ସନ୍ତୀତି ।
ଅଥ ସୋ ହତ୍ଥିନାଗୋ ଅନେକ ତାଲାୱଚରପରିୱୁତୋ ଅତିୱିୟ ଉଳାରେନ ପୂଜାସକ୍କାରେନ ସକ୍କରିୟମାନୋ ପଚ୍ଛିମଦିସାଭିମୁଖୋ ହୁତ୍ୱା ଅପସକ୍କନ୍ତୋ ୟାୱ ନଗରସ୍ସ ପୁରତ୍ଥିମ ଦ୍ୱାରଂ ତାୱ ଗନ୍ତ୍ୱା ପୁରତ୍ଥିମେନ ଦ୍ୱାରେନ ନଗରଂ ପୱିସିତ୍ୱା ସକଲନଗରେ ଉଳାରାୟ ପୂଜାୟ କୟିରାମାନାୟ ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେନ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଥୂପାରାମସ୍ସ ପଚ୍ଛିମଦିସାଭାଗେ ପଭେଜୱତ୍ଥୁ ନାମ କିର ଅତ୍ଥି ତତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱା ପୁନ ଥୂପାରାମାଭିମୁଖୋ ଏୱ ପଟିନିୱତ୍ତି । ସୋ ଚ ପୁରିମକାନଂ ତିଣ୍ଣଂ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧାନଂ ଧମ୍ମକରକଂ କାୟବଣ୍ଧନଂ ଉଦକସାଟୀକଂ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା କତଚେତିୟଟ୍ଠାନଂ ହୋତୀ । ତଦେତଂ ୱିନଟ୍ଠେସୁପି ଚେତିୟେସୁ ଦେୱତାନୁଭାୱେନ କଣ୍ଟକ ସମାକିଣ୍ଣସାଖାହି ନାନାଗଚ୍ଛେହି ପରିୱୁତଂ ତିଟ୍ଠତି । ମା ନଂ କୋଚି ଉଚ୍ଚିଟ୍ଠା ସୁୱିମଲ କଚୱରେହି ସନ୍ଦୁସେସୀତି ।
ଅଥ ତସ୍ସ ହତ୍ଥିନୋ ପୁରତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ରାଜପୁରିସା ସବ୍ବ ଗଚ୍ଛେ ଛିଣ୍ଦିତ୍ୱା ଭୂମିଂ ସୋଧେତ୍ୱା ତଂ ହତ୍ଥତଲସଦିସଂ ଅକଂସୁ । ହତ୍ଥିନାଗୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ତଂ ଠାନଂ ପୁରତୋ କତ୍ୱା ତସ୍ସ ପଚ୍ଛିମଦିସାଭାଗେ ବୋଧିରୁକ୍ଖଟ୍ଠନେ ଅଟ୍ଠାସି । ଅଥସ୍ସ ମତ୍ଥକତୋ ଧାତୁଂ ଓରୋପେତୁଂ ଆରଭିଂସୁ ନାଗୋ ଓରୋପେତୁଂ ନ ଦେତି । ଥେରଂ ପୁଚ୍ଛି, କସ୍ମା ଭନ୍ତେ ନାଗୋ ଧାତୁଂ ଓରୋପେତୁଂ ନ ଦେତୀତି
ଆରୁଳ୍ହଂ ମହାରାଜ ଓରୋପେତୁଂ ନ ୱଟ୍ଟତିତି । ତସ୍ମିଞ୍ଚ କାଲେ ଅଭୟୱାପିୟା ଉଦକଂ ଜିନ୍ନଂ ହୋତି ସମନ୍ତା ଭୂମି ଫଲିତା ସୁଉଦ୍ଧରା ମତ୍ତିକପିଣ୍ଡା । ତତୋ ମହାଜନୋ ସୀଘସୀଘଂ ମତ୍ତିକଂ ଆହରିତ୍ୱା ହତ୍ଥକୁମ୍ଭପ୍ପମାଣଂ ୱତ୍ଥୁମକାସି । ତାୱଦେୱ ଥୂପକରଣତ୍ଥଂ ଇଟ୍ଠିକା କାତୁଂ ଆରଭିଂସୁ । ୟାୱ ଇଟ୍ଠିକା ପରିନିଟ୍ଠନ୍ତି ତାୱ ହତ୍ଥିନାଗୋ କତିପାହଂ ଦିୱା ବୋଧିରୁକ୍ଖଟ୍ଠାନେ ହତ୍ଥିସାଲାୟଂ ତିଟ୍ଠତି । ରତ୍ତିୟଂ ଥୂପପତିଟ୍ଠାନ ଭୂମିୟଂ ପରିୟାୟତି ।
ଅଥ ୱତ୍ଥୁଂ ୱିନାପେତ୍ୱା ରାଜା ଥେରଂ ପୁଚ୍ଛି, କୀଦିସୋ ଭନ୍ତେ ଥୂପୋ କାତବ୍ବୋତି । ୱୀହିରାସି ସଦିସୋ ମହାରାଜାତି, ସାଧୁ ଭନ୍ତେତି ରାଜା ଜଙ୍ଘପ୍ପମାଣଂ ଥୂପଂ ଚିନାପେତ୍ୱା ଧାତୁଓରୋପନତ୍ଥାୟ ମହାସକ୍କାରଂ କାରେସି ।
ତତୋ ସକଲନାଗରା ଚ ଜାନପଦା ଚ ଧାତୁମ୍ହ ଦସ୍ସନତ୍ଥଂ ସନ୍ତିପତିଂସୁ ସନ୍ନିପତିତେ ଚ ତସ୍ମିଂ ମହାଜନେ ଦସବଲସ୍ସ ଧାତୁ ହତ୍ଥିକୁମ୍ଭତୋ ସତ୍ତତାଲପ୍ପମାନଂ ୱେହାସମବ୍ଭୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ୟମକପାଟିହାରିୟଂ ଦସ୍ସେସି । ତେହି ତେହି ଧାତୁପ୍ପଦେସେହି ଛବ୍ବଣ୍ଣରଂସିୟୋ ଉଦକଧରା ଚ ଅଗ୍ଗିକ୍ଖଣ୍ଧା ଚ ପୱତ୍ତନ୍ତି । ସାୱତ୍ଥିୟଂ ଗଣ୍ଡମ୍ବମୂଲେ ଭଗୱତା ଦସ୍ସିତ ପାଟିହାରିୟ ସଦିସଂ ଏୱ ପାଟିହାରିୟଂ ଅହୋସି । ତଞ୍ଚ ଖୋ ନେୱ ଥେରାନୁଭାୱେନନ ଦେୱତାନୁଭାୱେନ, ଅପି ଚ ଖୋ ବୁଦ୍ଧାନଂୟେୱ ଆନୁଭାୱେନ ଭଗୱା କିର ଧରମାନୋୱ ଅଧିଟ୍ଠାସି - ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପେ ଅନୁରାଧପୁରସ୍ସ ଦକ୍ଖିଣଦିସାଭାଗେ ପୁରିମକାନଂ ତିଣ୍ଣଂ ବୁଦ୍ଧାନଂ ଚେତିୟଟ୍ଠାନେ ମମ ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖକଧାତୁ ପତିଟ୍ଠାନ ଦିୱସେ ୟମକପାଟିହାରିୟଂ ହୋତୂତି ।
ଏୱଂ ଅଚିନ୍ତିୟା ବୁଦ୍ଧା-ବୁଦ୍ଧଧମ୍ମା ଅଚିନ୍ତିୟା,
ଅଚିନ୍ତିୟେସୁ ପସନ୍ନାନଂ-ୱିପାକୋ ହୋତି ଅଚିନ୍ତିୟୋତି ।
ଧାତୁସରୀରତୋ ନିକ୍ଖନ୍ତ ଉଦକଫୁସିତେହି ସକଲେହି ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପତଲେ ନ କୋଚି ଅଫୁଟ୍ଠୋକାସୋ ନାମ ଅହୋସି । ଏୱମସ୍ସ ତଂ ଧାତୁ ସରୀରଂ ଉଦକଫୁସିତେହି ତମ୍ବପଣ୍ଣିତ୍ଥଲସ୍ସ ପରିଦାହଂ ୱୂପସମେତ୍ୱା ମହାଜନସ୍ସ ପାଟିହାରିୟଂ ଦସ୍ସେତ୍ୱା ଓତରିତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ମତ୍ଥକେ ପତିଟ୍ଠାସି ରାଜା ସଫଲଂ ମନୁସ୍ସତ୍ତପଟିଲାଭଂ ମଞ୍ଞମାନୋ ମହନ୍ତଂ ସକ୍କାରଂ କତ୍ୱା ଧାତୁଂ ପତିଟ୍ଠାପେସି । ସହ ଧାତୁପତିଟ୍ଠାନେନ ମହାଭୂମିଚାଲୋ ଅହୋସି ନିଟ୍ଠିତେ ପନ ଥୂପେ ରାଜା ଚ ରାଜା ଭାତିକା ଚ ଦେୱିୟୋ ଚ ଦେ-ନାଗ-ୟକ୍ଖାନଂ ୱିମ୍ଭୟକରଂ ପଚ୍ଚେକଂ ଥୂପମକଂସୁ ।
ଏୱଂ ଜିନୋ ଧାତୁସରୀରକେନ
ଗତୋପି ସନ୍ତିଂ ଜନତାହିତଞ୍ଚ,
ସୁଖଞ୍ଚ ଧମ୍ମା ବହୁଧା କରେୟ୍ୟ
ଠିତୋ ହି ନାଥୋନୁକରଂ କରେୟ୍ୟ ।
ସାଧୁଜନ ମନୋପସାଦନତ୍ଥାୟ କତେ ଥୂପୱଂସେ ଥୂପାରାମ କଥା,
୧୩. ନିଟ୍ଠିତାୟ ପନ ଧାତୁପୂଜାୟ ପତିଟ୍ଠିତେ ଧାତୁୱରେ ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ ମହାମେଘୱନୁୟ୍ୟାନମେୱ ଗନ୍ତ୍ୱାୱାସଂ କପ୍ପେସି । ତସ୍ମିଂ ଖୋ ପନ ସମୟେ ଅନୁଲାଦେୱୀ ପବ୍ବଜିତୁକାମା ହୁତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଆରୋଚେସି । ରାଜା ତସ୍ସା ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା ଥେରଂ ଏତଦୱୋଚ ? ଭନ୍ତେ ଅନୁଲାଦେୱୀ ପବ୍ବଜିତୁକାମା, ପବ୍ବାଜେଥ ନନ୍ତ ନ ମହାରାଜ ଅମ୍ହାକଂ ମାତୁଗାମଂ ପବ୍ବାଜେତୁଂ କପ୍ପତି । ପାଟଲିପୁତ୍ତେ ପନ ମୟ୍ହଂ ଭଗିନି ସଙ୍ଘମିତ୍ତା ଥେରୀ ନାମ ଅତ୍ଥି, ତଂ ପକ୍କୋସାପେହି ମହାରାଜ, ଇମସ୍ମିଞ୍ଚ ଦୀପେ ପୁରିମକାନଞ୍ଚ ତିଣ୍ଣଂ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧାନଂ ବୋଧି ପତିଟ୍ଠଂସି ଅମ୍ହାକମ୍ପି ଭଗୱତୋ ସରସ ରଂସିଜାଲ ୱିସ୍ସଜ୍ଜନକେନ ବୋଧିନା ପତିଟ୍ଠାତବ୍ବଂ, ତସ୍ମା ସାସନଂ ପହିଣେୟ୍ୟସି ୟଥା ସଙ୍ଘମିତ୍ତା ବୋଧିଂ ଗହେତ୍ୱା ଆଗଚ୍ଛେୟ୍ୟାତି ।
ରାଜା ଥେରସ୍ସ ୱଚନଂ ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ଅମଚ୍ଚେହି ସଦ୍ଧିଂ ମନ୍ତେନ୍ତୋ ଅରିଟ୍ଠଂ ନାମ ଅତ୍ତନୋ ଭାଗିନେୟ୍ୟଂ ଆହ ସକ୍ଖିସ୍ସସି ତ୍ୱଂ ତାତ ପାଟଲୀପୁତ୍ତଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ମହାବୋଧିନା ସଦ୍ଧିଂ ଅୟ୍ୟଂ ସଙ୍ଘମିତ୍ତତ୍ଥେରିଂ ଆନେତୁନ୍ତି ସକ୍ଖିସ୍ସାମି ଦେୱ ସଚେ ମେ ପବ୍ବଜ୍ଜଂ ଅନୁଜାନିସ୍ସସୀତି ।
ଗଚ୍ଛ ତାତ ଥେରିଂ ଆନେତ୍ୱା ପବ୍ବଜ୍ଜାହୀତି । ସୋ ରଞ୍ଞୋ ଚ ଥେରିସ୍ସ ଚ ସାସନଂ ଗହେତ୍ୱା ଥେରସ୍ସ ଅଧିଟ୍ଠାନୱସେନ ଏକଦିୱସେ ନ ଜମ୍ବୁକୋଲପଟ୍ଟନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ନାୱଂ ଅଭିରୂହିତ୍ୱ ସମୁଦ୍ଦଂ ଅତିକ୍କମିତ୍ୱା ପାଟଲୀପୁତ୍ତଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ସାସନଂ ଆଚିକ୍ଖି-ପୁତ୍ତୋ ତେ ଦେୱ ମହିଣ୍ଦଥେରୋ ଏୱମାହ । ସହାୟସ୍ସ କିର ତେ ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସସ୍ସ ଭାତୁଜାୟା ଅନୁଲାଦେୱୀ ନାମ ପବ୍ବଜିତୁକାମା, ତଂ ପବ୍ବାଜେତୁଂ ଅୟ୍ୟଂ ସଙ୍ଘମିତ୍ତତ୍ଥେରିଂ ପହିଣେୟ୍ୟାଥ, ଅୟ୍ୟାୟ ଏୱ ଚ ସଦ୍ଧିଂ ମହାବୋଧିନ୍ତି ।
ଥେରସ୍ସ ସାସନଂ ଆରୋଚେତ୍ୱା ସଙ୍ଘମିତ୍ତତ୍ଥେରିଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଏୱମାହ । ଅୟ୍ୟେ ତୁମ୍ହାକଂ ଭାତା ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ ମଂ ତୁମ୍ହାକଂ ସନ୍ତିକଂ ପେସେସି ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ଭାତୁଜାୟା ଅନୁଲାଦେୱୀ ନାମ ପଞ୍ଚହି କଞ୍ଞାସତେହି ପଞ୍ଚହି ଚ ଅନ୍ତେପୁରିସା ସତେହି ସଦ୍ଧିଂ ପବ୍ବଜିତୁକାମାତି, ତଂ କିର ଆଗନ୍ତ୍ୱା ପବ୍ବାଜେଥାତି ।
ସା ତାୱ ଦେୱ ତୁରିତ ତୁରିତା ଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞା ତୈମତ୍ଥଂ ଆରୋଚେତ୍ୱା ଗଚ୍ଛାମହଂ ମହାରାଜ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପନ୍ତି ଆହ ।
ତେନ ହି ଅମ୍ମ ମହାବୋଧିଂ ଗହେତ୍ୱା ଗଚ୍ଛାହୀତି ୱତ୍ୱା ପାଟଲୀପୁତ୍ତତୋ ୟାୱ ମହାବୋଧି ତାୱ ମଗ୍ଗଂ ପଟିଜଗ୍ଗାପେତ୍ୱା ସତ୍ତୟୋଜନାୟାମୟ ତିୟୋଜନ ୱିତ୍ଥତାୟ ମହତିୟା ସେନାୟ ପାଟଲିପୁତ୍ତତୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଅରିୟସଙ୍ଘଂ ଆଦାୟ ମହାବୋଧିସମୀପଂ ଅଗମାସି ।
ସେନାୟ ସମୁସ୍ସିତ ଧଜପତାକଂ ନାନାରତନ ୱିଚିତ୍ତଂ ଅନେକାଲଙ୍କାର ପତିମଣ୍ଡିତଂ ନାନାୱିଧ କୁସୁମ ସମାକିଣ୍ଣଂ ଅନେକ ତୁରିୟ ସଂଘ୍ରଟ୍ଠଂ ମହାବୋଧିଂ ପରିକ୍ଖିପି ତତୋ ରାଜା ପୁପ୍ଫ-ଗଣ୍ଧ-ମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ଅଟ୍ଠସୁ ଠାନେସୁ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଉଟ୍ଠାୟ ଅଞ୍ଜଲିମ୍ପଗ୍ଗୟ୍ହ ଠତ୍ୱା ସଚ୍ଚୱଚନକିରିୟାୟ ବୋଧିଂ ଗଣ୍ହିତୁକାମୋ ରତନପୀଠଂ ଆରୁୟ୍ହ ତୁଲିକଂ ଗହେତ୍ୱା ମନୋସିଲାୟ ଲେଖଂ କତ୍ୱା ୟଦି ମହାବୋଧିନା ଲଙ୍କାଦୀପେ ପତିଟ୍ଠାତବ୍ବଂ, ୟଦି ଚାହଂ ବୁଦ୍ଧସାସନେ ନିବ୍ବେମତିକୋ ଭୱେୟ୍ୟଂ, ମହାବୋଧି ସୟମେୱ ଇମସ୍ମିଂ ସୁୱଣ୍ଣକଟାହେ ପତିଟ୍ଠହତୂତି ସଚ୍ଚକିରିୟମକାସି ସହ ସଚ୍ଚକିରିୟାୟ ବୋଧିସାଖା ମନୋସିଲାୟ ପରିଚ୍ଛିନ୍ନଟ୍ଠାନେହି ଛିଣ୍ଦିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧ କଲଲ ପୂରସ୍ସ ସୁୱଣ୍ଣକଟାହସ୍ସ ଉପରି ଅଟ୍ଠାସି ।
ତତୋ ରାଜା ମହାବୋଧିଂ ବୋଧିମଣ୍ଡତୋ ମହନ୍ତେନ ସକ୍କାରେନ ପାଟଲୀପୁତ୍ତଂ ଆନେତ୍ୱା ସବ୍ବପରିହାରାନି ଦତ୍ୱା ମହାବୋଧିଂ ଗଙ୍ଗାୟ ନାୱଂ ଆରୋପେତ୍ୱା ସୟମ୍ପି ନଗରତୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ୱିଞ୍ଝାଟୱିଂ ସମତିକ୍କମ୍ମ ଅନୁପୁବ୍ବେନ ସତ୍ତଦିୱସେହି ତାମଲିତ୍ତିଂ ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ ଅନ୍ତରମଗ୍ଗେ ଦେୱ-ନାଗ-ମନୁସ୍ସା ଉଳାରଂ ମହାବୋଧି ପୂଜମକଂସୁ ।
ରାଜାପି ସମୁଦ୍ଦତୀରେ ସତ୍ତଦିୱସାନି ମହାବୋଧିଂ ଠପେତ୍ୱା ମହନ୍ତଂ ସକ୍କାରଂ କତ୍ୱା ବୋଧିମ୍ପି ସଂଙ୍ଘମିତ୍ତତ୍ଥେରିମ୍ପି ସପରିୱାରଂ ନାୱଂ ଆରୋପେତ୍ୱା ଗଚ୍ଛତି ୱତରେ ଦସବଲସ୍ସ ସରସ ରଂସିଜାଲା ମୁଞ୍ଚମାନୋ ମହାବୋଧି ରୁକ୍ଖୋତି କଣ୍ଦିତ୍ୱା ଅଞ୍ଜଲିମ୍ପଗ୍ଗହେତ୍ୱା ଅସ୍ସୂନି ପୱତ୍ତୟମାନୋ ଅଟ୍ଠାସି ସାପି ଖୋ ମହାବୋଧି ସମରୂଳ୍ହନାୱା ପସ୍ସତୋ ପସ୍ସତୋ ମହାରାଜସ୍ସ ମହାସମୁଦ୍ଦତଲଂ ପକ୍ଖଣ୍ଦି ମହାସମୁଦ୍ଦେପି ସମନ୍ତା ୟୋଜନଂ ୱୀଚି ୱୂପସନ୍ତା ପଞ୍ଚୱଣ୍ଣାନି ପଦୁମାନି ପୁପ୍ଫିତାନି ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେ ଦିବ୍ବତୁରିୟାନି ୱଜ୍ଜିଂସୁ ଆକାସେ ଜଲ ଥଲ ସନ୍ନିସ୍ସିତାହି ଦେୱତାହି ପୱତ୍ତିତା ଅତିୱିୟ ଉଳାର ପୂଜା ଅହୋସି । ଏୱଂ ମହତିୟା ପୂଜାୟ ସା ନାୱା ଜମ୍ବୁକୋଲପଟ୍ଟନଂ ପାୱିସି ।
ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ମହାରାଜାପି ଉତ୍ତରଦ୍ୱାରତୋ ପଟ୍ଠାୟ ୟାୱ ଜମ୍ବୁକୋଲପଟ୍ଟନା ମଗ୍ଗଂ ସୋଧାପେତ୍ୱା ଅଲଙ୍କାରାପେତ୍ୱା ନଗରତୋ ନିକ୍ଖମନ ଦିୱସେ ଉତ୍ତରଦ୍ୱାର ସମୀପେ ସଦ୍ଦସାଲାୱତ୍ଥୁସ୍ମିଂ ଠିତୋ ତାୟ ୱିଭୂତିୟା ମହାସମୁଦ୍ଦେ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂୟେୱ ମହାବୋଧିଂ ଥେରସ୍ସାନୁଭାୱେନ ଦିସ୍ୱା ତୁଟ୍ଠମାନସୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ସବ୍ବଂ ମଗ୍ଗଂ ପଞ୍ଚୱଣ୍ଣେହି ପୁପ୍ଫେହି ଓକିରନ୍ତୋ ଅନ୍ତରନ୍ତରା ପୁପ୍ଫଅଗ୍ଘିୟାନି ଠପେନ୍ତୋ ଏକାହେନେୱ ଜମ୍ବୁକୋଲପଟ୍ଟନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ସବ୍ବତାଲାୱଚର ପରିୱୁତୋ ପୁପ୍ଫ ଧୂପଗଣ୍ଧାଦୀହି ପୂଜୟମାନୋ ଗଲପ୍ପମଂନଂ ଉଦକଂ ଓରୁୟ୍ହ ଆଗତୋ ୱତ ରେଦସବଲସ୍ସ ସରସ ରଂସିଜାଲଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜନକୋ ବୋଧିରୁକ୍ଖୋତି ପସନ୍ନଚିତ୍ତୋ ମହାବୋଧିଂ ଉକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଉତ୍ତମଙ୍ଗେ ସିରସ୍ମିଂ ପତିଟ୍ଠପେତ୍ୱା ମହାବୋଧିଂ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଆଗତେହି ସୋଳସହି ଜାତିସମ୍ପନ୍ନକୁଲେହି ସଦ୍ଧିଂ ସମୁଦ୍ଦତୋ ପଚ୍ଚୁତ୍ତରିତ୍ୱା ସମୁଦ୍ଦତୀରେ ବୋଧିଂ ଠପେତ୍ୱା ତୀଣି ଦିୱସାନି ସକଲ ତମ୍ବପଣ୍ଣି ରଜ୍ଜେନ ପୂଜେସି ।
ଅଥ ଚତୁତ୍ଥେ ଦିୱସେ ମହାବୋଧିଂ ଆଦାୟ ଉଳାରଂ ପୂଜଂ କୁରୁମାନୋ ଅନୁପୁବ୍ବେନ ଅନୁରାଧପୁରଂ ସମ୍ପତ୍ତେ ଅନୁରାଧପୁରେପି ମହାସକ୍କାରଂ କତ୍ୱା ଚାତୁଦ୍ଦସୀ ଦିୱସେ ୱଡ୍ଢମାନକଚ୍ଛାୟାୟ ମହାବୋଧିଂ ଉତ୍ତରଦ୍ୱାରେନ ପୱେସେତ୍ୱା ନଗରମଜ୍ଝନ ଅତିହରିତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେନ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରତୋ ପଞ୍ଚଧନୁ ସତିକେ ଠାନେ ୟତ୍ଥ ଅମ୍ହାକଂ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧୋ ନିରୋଧ ସମାପତ୍ତିଂ ସମାପଜ୍ଜିତ୍ୱା ନିସୀଦି । ପୁରିମକା ଚ ତୟୋ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧା ସମାପତ୍ତିଂ ଅପ୍ପେତ୍ୱା ନିସୀଦିଂସୁ । ୟତ୍ଥ ଚ କକୁସଣ୍ଧସ୍ସ ଭଗୱତୋ ସିରୀସବୋଧି, କୋନାଗମନସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଉଦୁମ୍ବରବୋଧି, କସ୍ସପସ୍ସ ଭଗୱତୋ ନିଗ୍ରୋଧବୋଧି, ପତିଟ୍ଠାପେସି -ତସ୍ମିଂ ମହାମେଘୱନୁୟ୍ୟାନସ୍ସ ତିଲକଭୂତେ କତଭୂମି ପରିକମ୍ମେ ରାଜୱତ୍ଥୁଦ୍ୱାରକୋଟ୍ଠକଟ୍ଠାନେ ମହାବୋଧିଂ ପତିଟ୍ଠାପେସି ।
ଏୱଂ ଲଙ୍କାହିତତ୍ଥାୟ-ସାସନସ୍ସଚ ୱୁଦ୍ଧିୟା,
ମହାମେଘୱନେ ରମ୍ମେ-ମହାବୋଧି ପତିଟ୍ଠିତୋତି ।
ବୋଧି ଆଗମନକଥା
୧୪. ଅନୁଲାଦେୱୀ ପଞ୍ଚହି କଞ୍ଞାସତେହି ପଞ୍ଚହି ଅନ୍ତେପୁରିସା ସତେହୀତି ମାତୁଗାମସହସ୍ସେନ ସଦ୍ଧିଂ ସଙ୍ଘମିତ୍ତତ୍ଥେରିୟା ସନ୍ତିକେ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ନଚିରସ୍ସେୱ ସପରିୱାରା ଅରହତ୍ତେ ପତିଟ୍ଠାସି । ଅରିଟ୍ଠୋପି ଖୋ ରଞ୍ଞୋ ଭାଗିନେୟ୍ୟୋ ପଞ୍ଚହି ପୁରିସ ସତେହି ସଦ୍ଧିଂ ଥେରସ୍ସ ସନ୍ତିକେ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ସପରିୱାରୋ ନଚିରସ୍ସେୱ ଅରହତ୍ତେ ପତିଟ୍ଠାସି । ଅଥେକଦିୱସଂ ରାଜା ବୋଧିଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଥେରେନ ସଦ୍ଧିଂ ଥୂପାରାମଂ ଗଚ୍ଛତି । ତସ୍ସ ଲୋହପାସାଦଟ୍ଠାନଂ ସମ୍ପତ୍ତସ୍ସ ପୁରିସା ପୁପ୍ଫାନି ଆହରିଂସୁ ରାଜା ଥେରସ୍ସ ପୁପ୍ଫାନି ଅଦାସି । ଥେରୋ ପୁପ୍ଫେହି ଲୋହପାସାଦଟ୍ଠାନଂ ପୂଜେସି ପୁପ୍ଫେସୁ ଭୂମିୟା ପତିତ ମତ୍ତେସୁ ମହାଭୂମିଚାଲୋ ଅହୋସି ?
ରାଜା କସ୍ମା ଭନ୍ତେ ଭୂମି ଚଲିତାନି ପୁଚ୍ଛି । ଇମସ୍ମିଂ ମହାରାଜ ଓକାସେ ଅନାଗତେ ସଙ୍ଘସ୍ସ ଉପୋସଥାଗାରଂ ଭୱିସ୍ସତି । ତସ୍ସେତଂ ପୁବ୍ବନିମିତ୍ତନ୍ତି ଆହ । ପୁନ ତସ୍ସ ମହାଚେତିୟଟ୍ଠାନଂ ସମ୍ପତ୍ତସ୍ସ ଚମ୍ପକ ପୁପ୍ଫାନି ଅଭିହରିଂସୁ । ତାନିପି ରାଜା ଥେରସ୍ସ ଅଦାସି । ଥେରୋ ମହାଚେତିୟଟ୍ଠାନଂ ପୁପ୍ଫେହି ପୂଜେତ୍ୱା ୱନ୍ଦି ତାୱଦେୱ ମହାପଥୱୀ ସଂକମ୍ପି । ରାଜା ଭନ୍ତେ କସ୍ମା ପଥୱୀ କମ୍ପିତ୍ଥାତି ପୁଚ୍ଛି । ମହାରାଜ ଇମସ୍ମିଂ ଠାନେ ଅନାଗତେ ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଅସଦିସୋ ମହାଥୂପୋ ଭୱିସ୍ସତି । ତସ୍ସେତଂ ପୁବ୍ବନିମିତ୍ତନ୍ତି ଆହ । ଅହମେୱ କରୋମି ଭନ୍ତେତି । ଅଲଂ ମହାରାଜ ତୁମ୍ହାକଂ ଅଞ୍ଞଂ ବହୁଂ କମ୍ମଂ ଅତ୍ଥି । ତୁମ୍ହାକଂ ପନ ନନ୍ତା ଦୁଟ୍ଠଗାମଣୀ ଅଭୟୋ ନାମ କାରେସ୍ସତୀତି ।
ଅଥ ରାଜା ସଚେ ଭନ୍ତେ ମୟ୍ହଂ ନନ୍ତା କରିସ୍ସତି । କତଂୟେୱ ମୟାତି ଦ୍ୱାଦସହତ୍ଥଂ ପାସାଣତ୍ଥମ୍ହଂ ଆହରାପେତ୍ୱା ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ନତ୍ତା ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟୋ ନାମ ଇମସ୍ମିଂ ପଦେସେ ଥୂପଂ କରୋତୀତି ଅକ୍ଖରାନି ଲିଖାପେତ୍ୱା ପତିଟ୍ଠାପେସୀତି ଅଥ ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସରାଜା ଚେତିୟପପ୍ପତେ ନିହିତା ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧ ଭୁତ୍ତ ପତ୍ତ ପୂରେତ୍ୱା ଆହଟା ଧାତୁୟୋହତ୍ଥିକ୍ଖଣ୍ଧେନ ଆହରାପେତ୍ୱା ସକଲତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପେ ୟୋଜନେ ୟୋଜନେ ଥୂପଂ କାରେତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ପତିଟ୍ଠାପେସି ଭଗୱତୋ ପତ୍ତଂ ପନ ରାଜ ଗେହେୟୱ ଠପେତ୍ୱା ପୂଜମକାସୀତି ।
ନିଧାପେତ୍ୱାନ ସମ୍ବୁଦ୍ଧ-ଧାତୁୟୋ ପତ୍ତମତ୍ତକା,
କାରାପେସି ମହାରାଜ-ଥୂପେ ୟୋଜନ ୟୋଜନେତି ।
ୟୋଜନଥୂପ କଥା
ଅଥ ରାଜା ଅଞ୍ଞାନି ଚ ବହୂନି ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନି କତ୍ୱା ଚତ୍ତାଲୀସ ୱସ୍ସାନି ରଜ୍ଜଂ କାରେସି । ତସ୍ସ ଅଚ୍ଚୟେନ ତଂ କନିଟ୍ଠୋ ଉତ୍ତିୟ ରାଜା ଦସୱସ୍ସାନି ରଜ୍ଜଂ କାରେସି । ତସ୍ସ ଅଚ୍ଚୟେନ ତଂ କନିଟ୍ଠୋ ମହାସୀୱୋ ଦସୱସ୍ସାନେୱ ରଜ୍ଜଂ କାରେସି ତସ୍ସ ଅଚ୍ଚୟେନ ତସ୍ସାପି କନିଟ୍ଠୋ ସୂରତିସ୍ସୋ ଦସୱସ୍ସାନେୱ ରଜ୍ଜଂ କାରେସି ତତୋ ଅସ୍ସନାୱିକ ପୁତ୍ତା ଦ୍ୱେ ଦମିଳା ସୂରତିସ୍ସଂ ଗହେତ୍ୱା ଦ୍ୱେୱୀସ ୱସ୍ସାନି ଧମ୍ମେନ ରଜ୍ଜଂ କାରେସୁଂ । ତେ ଗହେତ୍ୱା ମୁଟସୀୱସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ପୁତ୍ତୋ ଅସେଲୋ ନାମ ଦସୱସ୍ସାନି ରଜ୍ଜଂ କାରେସି ଅଥ ଚୋଳରଟ୍ଠତୋ ଅଗନ୍ତ୍ୱା ଏଳାରୋ ନାମ ଦମିଲୋ ଅସେଲ ଭୂପତିଂ ଗହେତ୍ୱା ଚତୁଚତ୍ତାଲୀସ ୱସ୍ସାନି ରଜ୍ଜଂ କାରେସି ଏଳାରଂ ଗହେତ୍ୱା ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟୋ ରାଜା ଅହୋସି ।
ତଦତ୍ଥଦୀପନତ୍ଥଂ ଅୟମନୁପୁବ୍ବକଥା
୧୫. ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ କିର ଦୁତିୟଭାତିକୋ ଉପରାଜା ମହାନାଗୋ ନାମ ଅହୋସି । ଅଥ ରଞ୍ଞୋ ଦେୱୀ ଅତ୍ତନୋ ପୁତ୍ତସ୍ସ ରଜ୍ଜଂ ଇଚ୍ଛନ୍ତି ତରଚ୍ଛନାୱା ୱାପିଂ କରୋନ୍ତସ୍ସ ଉପରାଜସ୍ସୱିସେନ ଅମ୍ବଂ ୟୋଜେତ୍ୱା ଅମ୍ବମତ୍ଥକେ ଠପେତ୍ୱା ପେସେସି ଦେୱିୟି ପୁତ୍ତେ, ଉପରାଜେନ ସଦ୍ଧିଂ ଗତୋ ଭାଜନେ ୱିୱଟେ ସୟମେୱ ଅମବଂ ଗହେତ୍ୱା ଖାଦିତ୍ୱା କାଲମକାସି ଉପରାଜା ତଂ କାରଣଂ ଞତ୍ୱା ଦେୱିୟା ଭୀତୋ ତତୋୟେୱ ଅତ୍ତନୋ ଦେୱିଞ୍ଚ ବଲୱାହନଞ୍ଚ ଗହେତ୍ୱା ରୋହଣଂ ଅଗମାସି । ତସ୍ସ ଅଗ୍ଗମହେସି ଅନ୍ତରାମଗ୍ଗେ ୟଟ୍ଟାଲୱିହାରେ ନାମ ପୁତ୍ତଂ ୱିଜାୟି ତସ୍ସ ତିସ୍ସୋତି ଭାତୁନାମ’ମକଂସି ।
ସୋ ତତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ମହାଗାମେ ୱସନ୍ତୋ ରୋହଣେ ରଜ୍ଜଂ କାରେସି ତସ୍ସ ଅଚ୍ଚୟେନ ତସ୍ସ ପୁତ୍ତୋ ୟଟ୍ଟାଲତିସ୍ସୋ ମହାଗାମେୟେୱ ରଜ୍ଜଂ କାରେସି । ତସ୍ସ ଅଚ୍ଚୟେନ ତସ୍ସାପି ପୁତ୍ତୋ ଗୋଠାଭୟୋ ନାମ ତତ୍ଥେୱ ରଜ୍ଜଂ କାରେସି । ଗୋଠାଭୟସ୍ସ ପୁତ୍ତୋ କାକୱଣ୍ଣତିସ୍ସୋ ନାମ ତତ୍ଥେୱ ରଜ୍ଜଂ କାରେସି । କାକୱଣ୍ଣତିସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ କିର କଲ୍ୟାଣିତିସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ଧୀତା ୱିହାରମହାଦେୱୀ ନାମ ଅଗ୍ଗମହେସି ଅହୋସି ସା ରଞ୍ଞୋ ପିୟା ଅହୋସି ମନାପା । ରାଜା ତାୟ ସଦ୍ଧିଂ ସମଗ୍ଗୱାସଂ ୱସନ୍ତୋ ପୁଞ୍ଞାନି କରୋନ୍ତୋ ୱିହାସି । ଅଥେକଦିୱସଂ ଦେୱୀ ରାଜଗେହେୟେୱ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ସାୟଣ୍ହସମୟେ ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀନି ଗାହାପେତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ସୋତୁଂ ୱିହାରଂଗତା, ତତ୍ଥ ନିପନ୍ନଂ ବାଳ୍ହଗିଲାନଂ ଆସନ୍ନମରଣଂ ସୀଲୱନ୍ତଂ ସାମଣେରଂ ଦିସ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ସମ୍ପତ୍ତିଂ ୱଣ୍ଣେତ୍ୱା ମମ ପୁତ୍ତଭାୱଂ ପତ୍ଥେଥ ଭନ୍ତେତି ୟାଚି ।
ସୋ ନ ଇଚ୍ଛି, ୟାପି ପୁନପ୍ପୁନ ୟାଚିୟେୱ । ସାମଣେରୋପି ଏୱଂ ସନ୍ତେ ସାସନାନୁଗ୍ଗହଂ କାତୁଂ ସକ୍କାତିସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ଗତିନିମିତ୍ତୱସେନ ଉପଟ୍ଠିତମ୍ପି ଦେୱଲୋକଂ ଛଡ୍ଡେତ୍ୱା ନିକନ୍ତିୱସେନ ସୁୱଣ୍ଣ ସିୱିକାୟ ଗଚ୍ଛନ୍ତିୟା ଦେୱିୟା କୁଚ୍ଛିମ୍ହି ପଟିସଣ୍ଧିଂ ଗଣ୍ହି ।
ସା ଦସମାସଚ୍ଚୟେନ ପୁତ୍ତଂ ୱିଜାୟି । ତସ୍ସ ଗାମଣି ଅଭୟୋତି ନାମଂ କରିଂସୁ । ଅପରଭାଗେ ଅପରମ୍ପି ତସ୍ସ ତିସ୍ସୋତି ନାମଂ କରିଂସୁ । ଗାମଣି କୁମାରୋ କମେନ ୱଡ୍ଢେନ୍ତୋ ସୋଳସ ୱସ୍ସିକୋ ହୁତ୍ୱା ହତ୍ଥସ୍ସ ଥରା ସିପ୍ପେସୁ କୋୱିଦୋ ତେଜୋବଲ ପରକ୍କମ ସମ୍ପନ୍ନୋ ଅହୋସି । ଅଥ ଖୋ କାକୱଣ୍ଣତିସ୍ସ ରାଜା ନଣ୍ଧିମିତ୍ତୋ-ସୁରନିମ୍ମଲୋ-ମହାସେନୋ-ଗୋଠୟିମ୍ବରୋ-ଥେରପୁତ୍ତାଭ- ୟୋ-ଭରଣୋ-ୱେଳୁସୁମନୋ-ଖଞ୍ଚଦେୱୋ-ଫୁସ୍ସଦେୱୋ-ଲଭିୟ୍ୟୱସଭୋତି ଇମେ ଦସାମହାୟୋଧେ ପୁତ୍ତସ୍ସ ସନ୍ତିକେ ଠପେତ୍ୱା ୱାସେସି ।
ତେସଂ ଉପ୍ପତ୍ତିକଥା ମହାୱଂସତୋ ଗହେତବ୍ବା ରାଜା ଦସମହାୟୋଧାନଂ ପୁତ୍ତସ୍ସ ସକ୍କାରସମଂସକ୍କାରଂ କାରେସି ତିସ୍ସକୁମାରଂ ଜନପଦ ରକ୍ଖନତ୍ଥାୟ ଦୀଘୱାପିୟଂ ଠପେସି ଅଥେକଦିୱସଂ ଗାମିଣୀ କୁମାରୋ ଅତ୍ତନୋ ବଲୱାହନ ସମ୍ପତ୍ତିଂ ଦିସ୍ୱା ଦମିଳେହି ସଦ୍ଧିଂ ୟୁଜ୍ଝସ୍ସାମୀତି ରଞ୍ଞୋ କଥାପେସି । ରାଜା ପୁତ୍ତଂ ଅନୁରକ୍ଖନ୍ତୋ ଅଲଂ ଓରଗଙ୍ଗନ୍ତି ନିୱାରେସି । ସୋ ୟାୱ ତତିୟଂ କଥାପେସି ରାଜା କୁଜ୍ଝିତ୍ୱା ହେମସଙ୍ଖଲିକଂ କରୋଥ ବଣ୍ଧିତ୍ୱା ରକ୍ଖିସ୍ସାମୀତି । ଅଭୟୋ ପିତୁ ରଞ୍ଞୋ କୁଜ୍ଝିତ୍ୱା ପଲାୟିତ୍ୱା ମଲୟଂ ଅଗମାସି ତତୋ ପଟ୍ଠାୟ ପିତରି ଦୁଟ୍ଠତ୍ତା ଦୁଟ୍ଠଗାମଣୀତି ପଞ୍ଞାତୋ ରାଜା ପୁତ୍ତାନଂ କଲହଟ୍ଠାନଂ ଆଗମନତ୍ଥାୟ ୟୋଧେହି ସପଥଂ କାରେସି ।
ଅଥ କାକୱଣ୍ଣତିସ୍ସ ରାଜା ଚତୁସଟ୍ଠିୱିହାରେ କାରେତ୍ୱା ଚତୁସଟ୍ଠି ସଂୱଚ୍ଛରାନେୱ ଠତ୍ୱା କାଲମକାସି ତିସ୍ସକୁମାରୋ ପିତୁକାଲକତଭାୱଂ ସୁତ୍ୱା ଦୀଘୱାପିତୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ପିତୁ ସରୀରକିଚ୍ଚଂ କାରେତ୍ୱା ମାତରଂ - କଣ୍ଡୁଲ ହତ୍ଥିଞ୍ଚ ଗହେତ୍ୱା ଭାତୁ ଭୟା ଦୀଘୱାପିଂ ଅଗମାସି । ଅମଚ୍ଚା ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ତଂ ପୱତ୍ତିଂ ୱତ୍ୱା ଦୁଟ୍ଠଗାମଣିତିସ୍ସ ସନ୍ତିକଂ ପେସେସୁଂ । ସୋ ତଂ ସାସନଂ ସୁତ୍ୱା ଭୁତ୍ତସାଲଂ ଆଗମ୍ମ ଭାତୁ ସନ୍ତିକଂ ଦୂତେ ପେସେତ୍ୱା ତତୋ ମହାଗାମଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଅଭିସେକଂ ପତ୍ୱା ମାତରଂ କଣ୍ଡୁଲହତ୍ଥିଞ୍ଚ ପେସେତୂତି ୟାୱ ତତିୟଂ ଭାତୁ ସନ୍ତିକଂ ଲେଖା ପେସେତ୍ୱା ଅପେସନ ଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ୟୁଦ୍ଧାୟ ନିକ୍ଖମି । କୁମାରୋପି ୟୁଦ୍ଧସଜ୍ଜୋହୁତ୍ୱାନିକ୍ଖମି । ଚୁଳଙ୍ଗଣିୟ ପିଟ୍ଠିୟଂ ଦ୍ୱିନ୍ନଂ ଭାତୂନଂ ମହାୟୁଦ୍ଧଂ ଅହୋସି ।
ତେ କିର ୟୋଧା ସପଥସ୍ସ କତତ୍ତା ତେସଂ ୟୁଦ୍ଧେ ସହାୟା ନ ଭୱିଂସୁ । ତଦା ରଞ୍ଞୋ ଅନେକସହସ୍ସ ମନୁସ୍ସା ମରିଂସୁ । ରାଜା ପରଜ୍ଜିତ୍ୱା ତିସ୍ସାମଚ୍ଚଂ ଦିଘତୁଣିକଂ ୱଳୱଞ୍ଚ ଗହେତ୍ୱା ପଲାୟି । କୁମାରୋ ପଚ୍ଛତୋ ପଚ୍ଛତୋ ଅନୁବଣ୍ଧି । ଅନ୍ତରେ ଭିକ୍ଖୁ ପବ୍ବତଂ ମାପେସୁଂ । ତଂ ଦିସ୍ୱା କୁମାରୋ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ କମ୍ମନ୍ତି ଞତ୍ୱା ନିୱତ୍ତି ରାଜା ପଲାୟିତ୍ୱା କପ୍ପଣ୍ଦକର ନଦିୟା ଜଲମାଲତିତ୍ଥଂ ନାମ ଗନ୍ତ୍ୱଂ ଛାତୋମ୍ହିତି ଆହ । ଅମଚ୍ଚୋ ସୁୱଣ୍ଣସରକେ ପକ୍ଖିତ୍ତଭତ୍ତା ନିହରିତ୍ୱା ଅଦାସି ।
ରାଜା କାଲଂ ସଲ୍ଲକ୍ଖେତ୍ୱା ସଙ୍ଘସ୍ସ ଦତ୍ୱା ଭୁଞ୍ଜାମିତି ସଙ୍ଘସ୍ସ-ଅମଚ୍ଚସ୍ସ-ୱଳୱାୟ-ଅତ୍ତନୋ ଚାତି ଚତୁଭାଗଂ କତ୍ୱା କାଲା ଘୋସାପେସି ତଦା ପିୟଙ୍ଗୁଦିପତୋ କୁଟୁମ୍ବିୟତିସ୍ସତ୍ଥେରୋ ନାମ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ପୁରତୋ ଅଟ୍ଠାସି । ରାଜା ଥେରଂ ଦିସ୍ୱା ପସନ୍ନମାନସୋ ସଙ୍ଘସ୍ସ ଠପିତଭାଗଂ ଅତ୍ତନୋ ଭାଗଞ୍ଚ ଥେରସ୍ସ ପତ୍ତେ ପକ୍ଖିପିଂ ଅମଚ୍ଚୋପି ଅତ୍ତନୋ ଭାଗଂ ପକ୍ଖିପି ୱଳୱାପି ଦାତୁକାମା ଅହୋସି । ତସ୍ସାଭିପ୍ପାୟଂ ଞତ୍ୱା ଅମଚ୍ଚୋ ତସ୍ସାପି ଭାଗଂ ପତ୍ତେ ପକ୍ଖିପି ।
ଇତି ସୋ ରାଜା ଥେରସ୍ସ ପରିପୁଣ୍ଣ ଭତ୍ତପତ୍ତଂ ଅଦାସି । ଥେରୋ ପତ୍ତଂ ଗହେତ୍ୱା ଗନ୍ତ୍ୱା ଗୋତମତ୍ଥେରସ୍ସ ନାମ ଅଦାସି । ସୋ ପଞ୍ଚସତ ଭିକ୍ଖୁ ଭୋଜେତ୍ୱା ପୁନ ତତୋ ଲଦ୍ଧେହି ଭାଗେହି ପତ୍ତପୂରେତ୍ୱା ଆକାସେ ଖିପି ପତ୍ତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ପୁରତୋ ଅଟ୍ଠାସି ତିସ୍ସୋ ପତ୍ତଂ ଗହେତ୍ୱା ରାଜାନଂ ଭୋଜେତ୍ୱା ତତୋ ସୟଂ ଭୁଞ୍ଜିତ୍ୱା ୱଳୱଂ ଭୋଜେସି । ତତୋ ରାଜା ସନ୍ନାହଂ ଚୁମ୍ବଟକଂ କତ୍ୱା ପତ୍ତଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେସି । ତତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ଥେରସ୍ସ ହତ୍ଥେ ପତିଟ୍ଠାସି, ରାଜା ପୁନ ମହାଗାମଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ସେନଂ ସଙ୍କଡ୍ଡିୱୋ ସଟ୍ଠିସହସ୍ସବଲା ଗହେତ୍ୱା ପୁନ ଭାତରା ସଦ୍ଧିଂ ୟୁଜ୍ଝି ତଦା କୁମାରସ୍ସ ଅନେକ ସହସ୍ସଂ ମନୁସ୍ସା ପତିଂସୁ ।
କୁମାରୋ ପଲାୟିତ୍ୱା ୱିହାରଂ ପୱିସିତ୍ୱା ମହାଥେରସ୍ସ ଗେହଂ ପାୱିସି ।
ରାଜା ପଚ୍ଛତୋ ପଚ୍ଛତୋ ଅନୁବଣ୍ଧନ୍ତୋ ୱିହାରଂ ପୱିଟ୍ଠଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ନିୱତ୍ତି ପଚ୍ଛା ଥେରା ତେ ଉଭୋ ଭାତରୋ ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ଖମାପେସୁଂ । ତଦା ରାଜା ସସ୍ସକମ୍ମାନି କାରେତୁଂ ତିସ୍ସକୁମାରଂ ଦୀଘୱାପିମେୱ ପହିଣିତ୍ୱା ସୟମ୍ପି ଭେରଂ ଚରାପେତ୍ୱା ସସ୍ସକମ୍ମାନି କାରେସି । ଅଥ ମହାଜନସ୍ସ ସଙ୍ଗହଂକତ୍ୱା କୁନ୍ତେ ଧାତୁଂ ନିଧାପେତ୍ୱା ବଲୱାହନ ପରିୱୁତୋ ତିସ୍ସାରାମଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ସଙ୍ଘଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଭନ୍ତେ ସାସନଂ ଜୋତେତୁଂ ପାରଗଙ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସାମି ସକ୍କାରେତୁଂ ଅମ୍ହେହି ସହଗାମିନୋ ଭିକ୍ଖୁ ଦେଥାତି ଆହ ।
ସଙ୍ଘୋ ପଞ୍ଚସତଭିକ୍ଖୁ ଅଦାସି । ରାଜା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ଗହେତ୍ୱା କଣ୍ଡୁଲହତ୍ଥିମାରୁୟ୍ହ ୟୋଧେହି ପରିୱୁତୋ ମହତା ବଲକାୟେନ ୟୁଦ୍ଧାୟ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ମହିୟଙ୍ଗଣଂ ଆଗନନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥ ଦମିଳେହି ସଦ୍ଧିଂ ୟୁଜ୍ଝନ୍ତୋ ମହିୟଙ୍ଗଣେ କଞ୍ଚୁକ ଥୂପଂ କାରେସି । ତସ୍ସ ଥୂପସ୍ସ ୱିଭାୱନତ୍ଥଂ ଅୟମାନୁପୁବ୍ବକଥା ।
୧୬. ଭଗୱା କିର ବୋଧିତେ ନୱମେ ମାସେ ଇମଂ ଦୀପମାଗନ୍ତ୍ୱା ଗଙ୍ଗାତୀରେ ତିୟୋଜନାୟତେ ୟୋଜନୱିତ୍ଥତେ ମହାନାଗୱନୁୟ୍ୟାନେ ୟକ୍ଖସମାଗମଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ତେସଂ ୟକ୍ଖାନଂ ଉପରିଭାଗେ ମହିୟଙ୍ଗଣ ଥୂପସ୍ସ ଠାନେ ୱେହାସୟଂ ଠିତୋ ୱୁଟ୍ଠି ୱାତନ୍ଧକାରାଦୀହି ୟକ୍ଖେ ସନ୍ତାସେତ୍ୱା ତେହି ଅଭୟଂ ୟାଚିତୋ ତୁମ୍ହାକଂ ଅଭୟଂ ଦସ୍ସାମି ତୁମ୍ହେ ସମଗ୍ଗା ମୟ୍ହଂ ନିସୀଦନଟ୍ଠାନଂ ଦେଥାତି ଆହ ।
ୟକ୍ଖା, ମାରିସ ତେ ଇମଂ ସକଲଦୀପଂ ଦେମି । ଅଭୟଂ ନୋ ଦେହୀତି ଆହଂସୁ । ତତୋ ଭଗୱା ତେସଂ ଭୟଂ ଅପନୁଦିତ୍ୱା ତେହି ଦିନ୍ନଭଭୂମିୟଂ ଚମ୍ମଖଣ୍ଡଂ ପତ୍ଥରିତ୍ୱା ତତ୍ଥ ନିସିନ୍ନୋ ତେଜୋକସିଣଂ ସମାପଜ୍ଜିତ୍ୱା ଚମ୍ମଖଣ୍ଡଂ ସମନ୍ତତୋ ଜାଲେତ୍ୱା ୱଡ୍ଢେସି । ତେ ଚମ୍ମଖଣ୍ଡେନ ଅଭିଭୂନା ସମନ୍ତତୋ ସାଗର ପରିୟନ୍ତେ ରାସିଭୂତା ଅହେସୁଂ ଭଗୱା ଇଦ୍ଧିବଲେନ ଗିରିଦୀପଂ ନାମ ଇଧାନେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ୟକ୍ଖେ ପୱେସେତ୍ୱା ଦୀପଂ ୟଥାଟ୍ଠାନେ ଠପେତ୍ୱା ଚମ୍ମଖଣ୍ଡଂ ସଙ୍ଖିପି ତଦା ଦେୱତା ସମାଗମୋ ଅହୋସି । ତସ୍ମିଂ ସମାଗମେ ଭଗୱା ଧମ୍ମଂ ଦେସେସି-ତଦା ।
‘‘ନେକେସଂ ପାଣକୋଟୀନଂ-ଧମ୍ମାଭିସମୟୋ ଅହୂ,
ସରଣେସୁ ଚ ସୀଲେସୁ-ଠିତା ଆସୁଂ ଅସଙ୍ଖିୟା ।
ସୋତାପତ୍ତିଫଲଂ ପତ୍ୱା-ସେଲେ ସୁମନକୂଟକେ,
ମହାସୁମନ ଦେୱିଣ୍ଦୋ-ପୂଜିୟଂ ୟାଚି ପୂଛିୟଂ ।
ସିରଂ ପରାମସିତ୍ୱାନ-ନିଲାମଲସିରୋରୁହେ,
ପାଣିମତ୍ତେ ଅଦା କେସେ ତସ୍ସ ପାଣିହିତୋ ଜିନୋ ।
ସୋ ତଂ ସୁୱଣ୍ଣିଚଙ୍ଗୋଟଂ-ଚରେନାଦାୟ ସତ୍ଥୁନୋ, ନିସିନ୍ନଟ୍ଠାନ ରଚିତେ-ନାନାରତନସଞ୍ଚୟେ ।
ଉଚ୍ଚତୋ ସତ୍ତରତନେ-ଠପେତ୍ୱାନ ସିରୋରୁହେ,
ତଂ ଇଣ୍ଦନୀଲ ଥୂପେନ-ପିଦହେସି ନମସ୍ସି ଚ’’ ।
ପରିନିବ୍ବୁତେ ପନ ଭଗୱତି ଧମ୍ମସେନାପତି ସାରି ପୁତ୍ତତ୍ଥେରସ୍ସ ଅନ୍ତେୱାସିକୋ ସରଭୂ ନାମେକୋ ଥେରୋ ଚିତକତୋ ଗୀୱଟ୍ଠିଧାତୁ ଗହେତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁ ସଙ୍ଘପରିୱୁତୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ତସ୍ମିଂୟେୱ ଚେତିୟେ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ମେଘୱଣ୍ଣପାସାଣେହି ଛାଦେତ୍ୱା ଦ୍ୱାଦସ ହତ୍ଥୁବ୍ବେଧଂ ଥୂପଂ କାରେତ୍ୱା ପକ୍କାମି । ଅଥ ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ଭାତା ଚୂଳାଭୟୋ ନାମ ତଂ ଅବ୍ଭୁତଂ ଚେତିୟଂ ଦିସ୍ୱା ତିଂସହତ୍ଥୁବ୍ବେଧଂ ଚେତିୟଂ କାରେସି । ଇଦାନି ଦୁଟ୍ଠଗାମଣୀପି ଅଭୟରାଜା ମହିୟଙ୍ଗଣଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥ ଦମିଳେ ମଦ୍ଦନ୍ତୋ ଅସିତିହତ୍ଥୁବ୍ବେଧଂ କଞ୍ଚୁକଚେତିୟଂ କାରେତ୍ୱା ପୂଜମକାସି ।
ଏୱମଚ୍ଚାୟିକଂ କମ୍ମଂ-କରୋନ୍ତାପି ଗୁଣାକରା, କରୋନ୍ତି ପୁଞ୍ଞଂ ସପ୍ପଞ୍ଞା-ସଂସାରଭସ ଭୀରୁକାତି ।
ମହିୟଙ୍ଗନ ଥୂପକଥା
୧୭. ତତୋ ରାଜା ଦମିଳେହି ସଦ୍ଧିଂ ୟୁଜ୍ଝିତ୍ୱା ଛତ୍ତଦମିଳଂ ଗଣ୍ହିତ୍ୱା ତତ୍ର ବହୁ ଦମିଳେ ଘାତେତ୍ୱା ଅମ୍ବତିତ୍ଥଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଅମ୍ବଦମିଳଂ ଚତୂହି ମାସେହି ଗଣ୍ହି । ତତୋ ଓରୁୟ୍ହ ମହବ୍ବଲେ ସତ୍ତଦମିଳେ ଏକାହେନେୱ ଗଣ୍ହି ତତୋ ଅନ୍ତରସୋବ୍ଭେ ମହାକୋଟ୍ଠ ଦମିଳଂ-ଦୋଣଗାମେ ଗୱର ଦମିଳଂ-ହାଲକୋଲେ ମହିସ୍ସରିୟ ଦମିଳଂ-ନାଳିସୋବ୍ଭେ ନାଳିକ ଦମିଳଂ-ଦିଘାଭସଗଲ୍ଲମ୍ହି ଦିଘାଭୟ ଦମିଳଂ ଗଣ୍ହି । ତତୋ କଚ୍ଛତିତ୍ଥେ କିଞ୍ଚିସୀସ ଦମିଳଂ ଚତୂହି ମାସେହି ଗଣ୍ହି ତତୋ ୱେଠ ନଗରେ ତାଳ ଦମିଳଂ, ଭାଣକଦମିଳଞ୍ଚ-ୱହିଟ୍ଠେ ୱହିଟ୍ଠ ଦମିଳଂ=ଗାମଣିମ୍ହି ଗାମଣି ଦମିଳଂ-କୁମ୍ବୁଗାମମ୍ହି କୁମ୍ବୁ ଦମିଳଂ-ନଣ୍ଦିକ ଗାମମ୍ହି ନଣ୍ଦିକ ଦମିଳଂ-ଖାଣୁଗାମମ୍ହି ଖାଣୁ ଦମିଳଂ-ତମ୍ବୁନ୍ନଗାମକେ ମାତୁଲ ଭାଗିନେୟ୍ୟେ ଦ୍ୱେ ଦମିଳେ ଗଣ୍ହି ତଦା-
‘‘ଅଜାନିତ୍ୱା ସକଂ ସେନଂ-ଘାତେନ୍ତି ସଜନା ଇତି,
ସୁତ୍ୱାନ ସଚ୍ଚକିରିୟଂ-ଅକରି ତତ୍ଥ ଭୁପତି ।
ରଜ୍ଜସୁଖାୟ ୱାୟାମୋ-ନାୟଂ ମମ କଦାପି ଚ,
ସମ୍ବୁଦ୍ଧସାସନସ୍ସେୱ-ଠପନାୟ ଅୟଂ ମମ ।
ତେନ ସଚ୍ଚେନ ମେ ସେନା-କାୟୋପଗତ ଭଣ୍ଡକଂ,
ଜାଲୱଣ୍ଣଂୱ ହୋତୂତି-ତଂ ତଥେୱ ତଦା ଅହୁ ।’’
ଏୱଂ ରାଜା ଗଙ୍ଗାତୀରେ ଦମିଳେ ଘାତେସି । ଘାତିତ ସୋ ସବ୍ବେ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ୱିଜିତ ନଗରେ ପୱିସିଂସୁ । ତଦା ରାଜା ୱିଜିତ ନଗରଂ ଗଣ୍ହିତୁଂ ୱୀମଂସନତ୍ଥାୟ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ନଣ୍ଧିମିତ୍ତଂ ଦିସ୍ୱା କଣ୍ଡୁଲଂ ମୁଞ୍ଚେସି । କଣ୍ଡୁଲୋପି ତଂ ଗଣ୍ହିତୁଂ ଆଗଞ୍ଛି ତଦା ନଣ୍ଧିମିତ୍ତୋ ହତ୍ଥେତହି ଉଭୋ ଦନ୍ତେ ବାଳ୍ହଂ ଗହେତ୍ୱା ପୀଳେତ୍ୱା ଉକ୍କୁଟିକଂ ନିସୀଦାପେସି । ରାଜା ଉଭୋ ୱିମଂସେତ୍ୱା ୱିଜିତନଗରଂ ଆଗତୋ । ତତୋ ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେ ୟୋଧାନଂ ମହାସଙ୍ଗାମୋ ଅହୋସି ପୁରତ୍ଥିମଦ୍ୱାରେ ୱେଳୁସୁମନୋ ଅସ୍ସଂ ଆରୁୟ୍ହ ବହୂ ଦମିଳେ ଘାତେସି ଦମିଳା ଅନ୍ତୋ ପିୱିସିତ୍ୱା ଦ୍ୱାରଂ ଥକେସୁଂ । ତତୋ ରାଜା ୟୋଧେ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେସି, କଣ୍ଡୁଲହତ୍ଥି ନଣ୍ଧିମିତ୍ତୋ ସୁରନିମ୍ମଲୋ ଚ ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେ କମ୍ମଂ କରିଂସୁ ମହାସୋଣୋ ଗୋଠୟିମ୍ବରୋ ଥେରପୁତ୍ତାଭୟୋ ଚାତି ଇମେ ତୟୋ ଇତରେସୁ ତୀସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ କମ୍ମଂ କରିଂସୁ ।
ତଞ୍ଚ ନଗରଂ ପରିଖାତ୍ତୟ ପରିକ୍ଖିତ୍ତଂ, ଦଳ୍ହ ପାକାର ଗୋପୁରଂ, ଅୟୋ ଦ୍ୱାରୟୁତ୍ତଂ ଅହୋସି କଣ୍ଡୁଲୋ ଜାଣୁହି ଠତ୍ୱା ସିଲା ସୁଧା ଇଟ୍ଠକା ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ଅୟୋଦ୍ୱାରଂ ପାପୁଣି ତଦା ଦମିଳା ଗୋପୁରେ ଠତ୍ୱା ନାନାୱୁଧାନି ଖିପିଂସୁ ପକ୍କ ଅୟୋଗୁଳେ ଚେୱପକ୍କଟ୍ଠିତ ସିଲେସଞ୍ଚ ହତ୍ଥିପିଟ୍ଠିୟଂ ପକ୍ଖିପିଂସୁ ? ତଦା କଣ୍ଡୁଲୋ ୱେଦନଟ୍ଟୋ ଉଦକଟ୍ଠାନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଉଦକେ ଓଗାହି । ତଦା ଗୋଠୟିମ୍ବରୋ ନ ଇଦଂ ସୁରାପାନଂ ଭୱତି । ଅୟୋଦ୍ୱାର ୱିଘାଟନଂ ନାମ, ଗଚ୍ଛ ଦ୍ୱାରଂ ୱିଘାଟେହୀତି ଆହ । ତଂ ସୁତ୍ୱା ଜାତାଭିମାତୋ କୁଞ୍ଚନାଦଂ କତ୍ୱା ଉଦନ ଉଗ୍ଗମ୍ମ ଥଲେ ଅଟ୍ଠାସି ଅଥ ହତ୍ଥିୱେଜ୍ଜୋ ସିଲେସଂ ଧୋୱିତ୍ୱା ଓସଧଂ ଅକାସି । ତତୋ ରାଜା ହତ୍ଥିଂ ଆରୁୟ୍ହ ପାଣିନା କୁମ୍ଭେ ପରାମସିତ୍ୱା ସକଲ ଲଙ୍କାତଲେ ରଜ୍ଜଂ ତୱ ଦମ୍ମୀତି ତୋସେତ୍ୱା ୱରଭୋଜନଂ ଭୋଜେତ୍ୱା ୱଣଂ ସାଟକେନ ୱେଠେତ୍ୱା ସୁୱମ୍ମୀତଂ କତ୍ୱା ୱମ୍ମପିଟ୍ଠିୟଂ ମହିସଚମ୍ମଂ ସତ୍ତଗୁଣଂ କତ୍ୱା ବଣ୍ଧିତ୍ୱା ତସ୍ସୁପରି ତେଲଚମ୍ମଂ ବଣ୍ଧିତ୍ୱା ତଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେସି ସୋ ଅସନି ୱିୟଗଜ୍ଜନ୍ତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ଦାଠାହି ପଦରଂ ୱିଜ୍ଝିତ୍ୱା ପାଦେନ ଉମ୍ମାରଂ ହନି । ଦ୍ୱାରଂ ବାହାହି ସଦ୍ଧିଂ ଅୟୋଦ୍ୱାରଂ ମହାସଦ୍ଦେନ ଭୂମିୟଂ ପତି । ଗୋପୁରେ ଦବ୍ବସମ୍ଭାରଂ ପନ ହତ୍ଥିପିଟ୍ଠିୟଂ ପତନ୍ତଂ ଦିସ୍ୱା ନଣ୍ଧିମିତ୍ତୋ ବାହାହି ପହରିତ୍ୱା ପୱଟ୍ଟେସି ତଦା କଣ୍ଡୁଲୋ ଦାଠାପୀଳନୱେରଂ ଛଡ୍ଢେସି ।
ତତୋ କଣ୍ଡୁଲୋ ଅତ୍ତନୋ ପିଟ୍ଠିଂ ଆରୂହନତ୍ଥାୟ ନଣ୍ଧିମିତ୍ତଂ ଓଲୋକେସି । ସୋ ତୟା କତମଗ୍ଗେନ ନ ପୱିସିସ୍ସାମୀତି ଅଟ୍ଠାରସ ହତ୍ଥୁବ୍ବେଧଂ ପାକାରଂ ବାହୁନା ପହରିତ୍ୱା ଅଟ୍ଠୁସହପ୍ପମାଣଂ ପାକାରପ୍ପଦେସଂ ପାତେତ୍ୱା ସୁରନିମ୍ମଲଂ ଓଲୋକେସି ସୋପି ତେନ କତମଗ୍ଗଂ ଅନିଚ୍ଛନ୍ତୋ ପାକାରଂ ଲଡ୍ଡୀତ୍ୱା ନଗରବ୍ଭନ୍ତରେ ପତି ଗୋଠୟିମ୍ବରୋପି - ସୋଣୋପି - ଥେରପୁତ୍ତାଭୟୋପି ଏକେକ ଦ୍ୱାରଂ ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ପୱିସିଂସୁ-ତତୋ ।
‘‘ହତ୍ଥି ଗହେତ୍ୱା ରଥଚକ୍କଂ-ମିତ୍ତୋ ସକଟ ପଞ୍ଜରଂ,
ନାଳିକେରତରୁଂ ଗୋଠୋ-ନିମ୍ମଲୋ ଖଗ୍ଗମୁତ୍ତମଂ ।
ତାଲରୁକ୍ଖଂ ମହାସୋଣୋ-ଥେରପୁତ୍ତୋ ମହାଗଦଂ,
ୱିସୁଂ ୱିସୁଂ ୱୀଥିଗତା-ଦମିଳେ ନତ୍ଥ ଚୁଣ୍ଣୟୁଂ’’ ।
ଏୱଂ ୱିଜିତନଗରଂ ଚତୂହି ମାସେହି ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ଦମିଳେ ମାରେତ୍ୱା ତତୋ ଗରିଲୋକଂ ନାମ ଗନ୍ତ୍ୱା ଗିରିୟ ଦମିଳଂ ଅଗ୍ଗହେସି । ତତୋ ମହେଲ ନଗରଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଚତୂହି ମାସେହି ମହେଲ ରାଜାନଂ ଗଣ୍ହିଂ ତତୋ ରାଜା ଅନୁରୁଧପୁରଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ପରିତୋକାସପବ୍ବତେ ନାମ ଖଣ୍ଧାୱାରଂ ନିୱାସେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ତଳାକଂ କାରେତ୍ୱା ଜେଟ୍ଠମୂଲମାସମ୍ହି ଉଦକକୀଳଂ କୀଳି । ଏଳାରୋପି ଦୁଟ୍ଠଗାମଣିସ୍ସ ଆଗତଭାୱଂ ସୁତ୍ୱା ଅମଚ୍ଚେହି ସଦ୍ଧିଂ ମନ୍ତେତ୍ୱା ସ୍ୱେ ୟୁଦ୍ଧଂ କରିସ୍ସାମାତି ନିଚ୍ଛୟଂ ଅକାସି ପୁନଦିୱସେ ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ମହାପବ୍ବତ ହତ୍ଥିଂ ଆରୁୟ୍ହ ମହା ବଲକାୟ ପରିୱୁତୋ ନିକ୍ଖମି । ଗାମଣୀପି ମାତରା ସଦ୍ଧିଂ ମନ୍ତେତ୍ୱା ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ବଲ କୋଟ୍ଠକେ କାରେତ୍ୱା ଛତ୍ତଧରେ ରାଜରୂପକେ ତତ୍ଥ ତତ୍ଥ ଠପେସି । ଅବ୍ଭନ୍ତର କୋଟ୍ଠକେ ସୟଂ ଅଟ୍ଠାସି ।
ତତୋ ସଙ୍ଗାମେ ୱତ୍ତମାନେ ଏଳାର ରଞ୍ଞୋ ଦୀଘଜତ୍ତୁ ନାମ ମହା ୟୋଧୋ ଖଗ୍ଗଫଲକଂ ଗହେତ୍ୱା ଭୂମିତୋ ଅଟ୍ଠାରସ ହତ୍ଥଂ ନଭମୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ରାଜରୂପଂ ଛିଣ୍ଦିତ୍ୱା ପଠମଂ ବଲ କୋଟ୍ଠକଂ ଭିଣ୍ଦି ଏୱଂ ସେସେପି ବଲକୋଟ୍ଠକେ ଭିଣ୍ଦିତ୍ୱା ମହାଗମଣିନା ଠତଂ ବଲକୋଟ୍ଠକଂ ଆଗମି । ତଦା ସୁରନିମ୍ମଲୋ ରଞ୍ଞୋ ପରିଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଦିସ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ନାମଂ ସାୱେତ୍ୱା ତଂ ଅକ୍କୋସି ତଂ ସୁତ୍ୱା ଦୀଘଜନ୍ତୁ ପଠମଂ ଇମଂ ମାରେମୀତି କୁଜ୍ଝିତ୍ୱା ଆକସମବ୍ଭୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋପରି ଓତରନ୍ତଂ ଦିସ୍ୱା ସରନିମ୍ମଲୋ ଅତ୍ତନୋ ଫଲକଂ ଉପନାମେସି । ଇତରୋପି ଫଲକେନ ସଦ୍ଧିଂ ତଂ ଭିଣ୍ଦିସ୍ସ ମୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ଫଲକଂ ପହରି । ଇତରୋ ଫଲକଂ ମୁଞ୍ଚି, ଦୀଘଜନ୍ତୁ ଫଲକଂ ଛିଣ୍ଦନ୍ତୋ ଭୂମିୟଂ ପତି । ସୁରନିମ୍ମଲୋ ତଂ ସତ୍ତିୟା ପହରି, ଫୁସ୍ସଦେୱୋ ତଂ ଖଣେ ସଙ୍ଖଂ ଧମି, ଅସନିସଦ୍ଦୋ ୱିୟ ଅହୋସି ଉମ୍ମାଦପ୍ପତ୍ତା ୱିୟ ମନୁସ୍ସା ଅହେସୁଂ । ତତୋ ଦମିଳ ସେନା ଭିଜ୍ଜିତ୍ଥ, ଏଳାରୋ ପଲାୟିତ୍ଥ ତଦାପି ବହୁ ଦମିଳେ ଘାତେସୁଂ ।
‘‘ତତ୍ଥ ୱାପିଜଲଂ ଆସି-ହତାନଂ ଲୋହିତାୱିଲଂ,
ତସ୍ମା କୁଲତ୍ଥୱାପୀତି-ନାମତୋ ୱିସ୍ସୁତା ଅହୂ ।
ଚରାପେତ୍ୱା ତହିଂ ଭେରିଂ-ଦୁଟ୍ଠଗାମିଣି ଭୂପତି,
ନ ହନିସ୍ସତୁ ଏଳାରଂ-ମଂ ମୁଞ୍ଚିୟ ପରୋ ଇତି ।
ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ସୟମାରୁୟ୍ହ-ସନ୍ନଦ୍ଧଂ କଣ୍ଡୁଲଂ କରିଂ,
ଏଳାରଂ ଅନୁବଣ୍ଧନ୍ତୋ-ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାର ମାଗମି ।
ପୁରେ ଦକ୍ଖିଣଭାଗମ୍ହି-ଉଭୋ ୟୁଜ୍ଝିଂସୁ ଭୂମିପା,
ତୋମରଂ ଖିପି ଏଳାରୋ-ଗାମଣି ତଂ ଅୱଞ୍ଚୟି ।
ୱିଜ୍ଝାପେସି ଚ ଦନ୍ତେହି-ତଂ ହତ୍ଥିଂ ସକହତ୍ଥିନା,
ତୋମରଂ ଖିପି ଏଳାରୋ-ସହତ୍ଥି ତତ୍ଥ ସୋ ପତି ।
ତତୋ ୱିଜିତ ସଙ୍ଗାମୋ-ସୟୋଗ୍ଗବଲୱାହନୋ,
ଲଙ୍କା ଏକାତପତ୍ତଂ ସୋ-କତ୍ୱାନ ପାୱିସି ପୁରଂ ।’’
ଅଥ ରାଜା ନଗରେ ଭେରିଂ ଚରାପେତ୍ୱା ସମନ୍ତା ୟୋଜନପ୍ପମାଣେ ମନୁସ୍ସେ ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା ଏଳାର ରଞ୍ଞୋ ସରୀରଂ ମହନ୍ତଂ ସକ୍କାରଂ କାରେତ୍ୱା କୂଟାଗାରେନ ନେତ୍ୱା ଝାପେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ତେଚିୟଂ କାରେତ୍ୱା ପରିହାରମଦାସି । ଅଜ୍ଜପି ରାଜାନୋ ତଂ ପଦେସମ୍ପତ୍ୱା ଭେରିଂ ନ ୱାଦାପେନ୍ତି । ଏୱଂ ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟ ମହାରାଜା ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ଦମିଳ ରାଜାନୋ ମାରେତ୍ୱା ଲଙ୍କାଦୀପଂ ଏକଚ୍ଛତ୍ତମକାସି ।
ୟଦା ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ୱିଜିତଂ ନଗରଂ ଗଣ୍ହି ତଦା ଦୀଘଜନ୍ତୁ ୟୋଧୋ ଏଳାରଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଭାଗିନେୟ୍ୟସ୍ସ ଭଲ୍ଲୁକସ୍ସ ୟୋଧ ଭାୱଂ ଆଚିକ୍ଖିତ୍ୱା ଇଧାଗମନତ୍ଥାୟ ତସ୍ସ ସନ୍ତିକଂ ପେସେସି । ଭଲ୍ଲୁକୋପି ଏଳାରସ୍ସ ଦଡ୍ଢଦିୱସତୋ ସତ୍ତମେ ଦିୱସେ ସଟ୍ଠିୟା ପୁରିସ ସହସ୍ସେହି ସଦ୍ଧିଂ ଓତିଣ୍ଣୋ ରଞ୍ଞୋ ମତଭାୱଂ ସୁତ୍ୱାପି ଲଜ୍ଜାୟ ୟୁଜ୍ଝିସ୍ସାମୀତି ମହାତିତ୍ଥତୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା କୋଲମ୍ବହାଲକେ ନାମ ଗାମେ ଖଣ୍ଧାୱାରଂ ନିୱେସେସି । ରାଜାପି ତସ୍ସା’ଗମନଂ ସୁତ୍ୱା ସନ୍ନଦ୍ଧୋ କଣ୍ଡୁଲଂ ଆରୁୟ୍ହ ୟୋଧପରିୱୁତୋ ମହତା ବଲକାୟେନ ଅଭିନିକ୍ଖମି । ଫୁସ୍ସଦେୱୋପି ପଞ୍ଚାୱୁଧ ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ରଞ୍ଞୋ ପଚ୍ଛିମାସନେ ନିସୀଦି । ଭଲ୍ଲୁକୋପି ପଞ୍ଚାୱୁଧ ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ହତ୍ଥିଂ ଆରୁୟ୍ହ ରାଜାଭିମୁଖୋ ଅଗଞ୍ଛି । ତଦା କଣ୍ଡୁଲୋ ତସ୍ସ ୱେଗମଣ୍ଦି ଭାୱତ୍ଥଂ ସନିକଂ ସନିକଂ ପଚ୍ଚୋସକକି ସେନାପି ହତ୍ଥିନା ସଦ୍ଧିଂ ତଥେୱ ପଚ୍ଚୋସକକି ।
ରାଜା ଫୁସ୍ସଦେୱଂ ଆହ ଅୟଂ ହତ୍ଥି ପୁବ୍ବେ ଅଟ୍ଠୱୀସତିୟା ୟୁଦ୍ଧେସୁ ଅପଚ୍ଚୋସକକିତ୍ୱା ଇଦାନି କସ୍ମା ପନ ପଚ୍ଚୋସକ୍କତୀତି । ସୋ ଆହାଦେୱ । ଅମ୍ହାକମେୱ ଜୟୋ ଅୟଂ ଗଜୋ ଜୟଭୂମିଂ ଅୱେକ୍ଖନ୍ତୋ ପଚ୍ଚୋସକ୍କତି ଜୟଭୂମିଂ ପତ୍ୱା ଠସ୍ସତୀତି ? ନାଗୋପି ପଚ୍ଚୋସକକିତ୍ୱ ପୁର ଦେୱସ୍ସ ପସ୍ସେ ମହାୱିହାର ସୀମନ୍ତେ ଅଟ୍ଠାସି ।
ତତୋ ଭଲ୍ଲୁକୋ ରାଜାଭିମୁଖା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ରାଜାନଂ ଉପ୍ପଣ୍ଡେସି ରାଜାପି ଖଗ୍ଗତଲେନ ମୁଖଂ ପିଧାୟ ତଂ ଅକ୍କୋସି ରଞ୍ଞୋ ମୁଖେ ୱିଜ୍ଝିସ୍ସାମୀତି ସରଂ ଖିପି । ସୋ ଖଗ୍ଗତଲ ମାଗଚ୍ଚଭୂମିୟଂ ପତି, ଭଲ୍ଲୁକୋ ମୁଖେ ୱିଦ୍ଧେସ୍ମିତି ସଞ୍ଞାୟ ଉକ୍କୁଟ୍ଠି, ଅକାସି ତଦା ରଞ୍ଞୋ ପଚ୍ଛିମାସନେ ନିସିନ୍ନୋ ଫୁସ୍ସଦେୱୋ ରଞ୍ଞୋ କୁଣ୍ଡଲଂ ଘଟେନ୍ତୋ ତସ୍ସ ମୁଖେ କଣ୍ଡଂ ପାତେସି ରଞ୍ଞୋ ପାଦେ କତ୍ୱା ପତମାନସ୍ସ ଜାଣୁମ୍ହି ଅପରେନ କଣ୍ଡେନ ୱିଜ୍ଝିତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ସୀସଂ କତ୍ୱା ପାତେସି । ରାଜା ଲଦ୍ଧଜୟୋ ନଗରଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ସରଂ ଆହରାପେତ୍ୱା ପୁଙ୍ଖେନ ଉଜୁକଂ ଠପାପେତ୍ୱା ତଂ ପମାଣଂ କହାପଣରାସିଂ କତ୍ୱା ଫୁସ୍ସଦେୱସ୍ସ ଅଦାସି ।
ଏୱଂ ଲଙ୍କାରଜ୍ଜଂ ଏକଚ୍ଛତ୍ତଂ କତ୍ୱା ରାଜା ୟୋଧାନଂ ୟଥାନୁରୂପଂ ଠାନନ୍ତରଂ ଅଦାସି । ଥେରପୁତ୍ତାଭୟୋ ପନ ଦୀୟମାନଂ ଟ୍ଠାନନ୍ତରଂ ନ ଗଣ୍ହି କସ୍ମା ନ ଗଣ୍ହସିତି ପୁଚ୍ଛିନୋ ୟୁଦ୍ଧଂ ଅତ୍ଥି ମହାରାଜାତି ଆହଂ । ଇଦାନି ଏକରଜ୍ଜେ କତେ କିଂ ନାମ ୟୁଦ୍ଧନ୍ତି ପୁଚ୍ଛିତେ କିଲେସ ଚୋରେହି ୟୁଜ୍ଝିସ୍ସ ମୀତି ଆହ । ରାଜା ପୁନପ୍ପୁନଂ ନିୱାରେସି ସୋପି ପୁନପ୍ପୁନ ୟାଚିତ୍ୱା ରାଜାନୁଞ୍ଞାୟ ପବ୍ବଜିତ୍ୱା ୱିପସ୍ସନାୟ କମ୍ମଂ କରୋନ୍ତୋ ଅରହତ୍ତଂ ପତ୍ୱା ପଞ୍ଚ ଖୀଣାସୱସତ ପରିୱାରୋ ଅହୋସି ।
ତତୋ ରାଜା ଅତ୍ତନୋ ପାସାଦତଲେ ସିରୀସୟନଗତୋ ମହତିଂ ସମ୍ପତ୍ତିଂ ଓଲୋକେତ୍ୱା ଅକ୍ଖୋଭିଣି ସେନାଘାତଂ ଅନୁସ୍ସରି । ଅନୁସ୍ସରନ୍ତସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ମହନ୍ତଂ ଦେମନସ୍ସଂ ଉପ୍ପଜ୍ଜି ସଗ୍ଗ ମଗ୍ଗନ୍ତରାୟୋ ମେ ଭୱେୟ୍ୟାତି ।
ତଦା ପିୟଙ୍ଗୁଦୀପେ ଅରହନ୍ତୋ ରଞ୍ଞୋ ପରିଚିତକ୍କଂ ଞତ୍ୱା ତଂ ଅସ୍ସାସେତୁଂ ଅଟ୍ଠ ଅରହନ୍ତେ ପେସ୍ସେ । ତେ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଆଗତଭାୱା ନିୱେଦେତ୍ୱା ପାସାଦତଲଂ ଅଭିରୁହିଂସୁ ରାଜା ଥେରେ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଆସନେ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ଆଗତ କାରଣଂ ପୁଚ୍ଛି । ଥେରାପି ଆଗତ କାରଣଂ ୱତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ତେନ କମ୍ମୁନା ସଗ୍ଗ-ମୋକ୍ଖନ୍ତରାୟଭାୱଂ ବୋଧେତ୍ୱ ପକ୍କମିଂସୁ ରାଜା ତେସଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା ଅସ୍ସାସଂ ପଟିଲଭିତ୍ୱା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା (ତେ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେତ୍ୱା) ସିରିସୟନଗତୋ ପୁନ ଚିନ୍ତେସି ।
ମାତିପିତରୋ ଖୋ ପନ ମା ଚୋ କଦାଚିପି ୱିନା ସଙ୍ଘେନ ଆହାରଂ ଭୁଞ୍ଜଥାତି ଅମ୍ହେହି ସପଥଂ କାରେସୁଂ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଅଦତ୍ୱା ଭୁତ୍ତଂ ଅତ୍ଥି ନୁ ଖୋ ନତ୍ଥିତି ଚିନ୍ତୟନ୍ତୋ ସତିସମ୍ମୋସେନ ସଙ୍ଘସ୍ସ ଅଦତ୍ୱା ପାତରାସକାଲେ ପରିଭୁତ୍ତଂ ଏକଂୟେୱ ମରିଚୱଟ୍ଟିଂ ଅଦ୍ଦସ । ଦିସ୍ୱା ଚ ଅୟୁତ୍ତଂ ମୟା କତଂ ଦଣ୍ଡକମ୍ମଂ ମେ କାତବ୍ବନ୍ତୀ ଚିନ୍ତେସି ଅଥ ରାଜା ଛତ୍ତମଙ୍ଗଲ ସତ୍ତାହେ ୱୀତିୱତ୍ତେ ମହତା ରାଜାନୁଭାୱେନ ମହନ୍ତେନ କୀଳାୱିଧାନେନ ଉଦକକୀଳଂ କୀଳିତୁଂ ଅଭିସିତ୍ତାନଂ ରାଜୁନଂ ଚାରିତ୍ତାନୁ ପାଲନତ୍ଥଞ୍ଚ ତିସ୍ସୱାପିଂ ଅଗମାସି । ରଞ୍ଞୋ ସବ୍ବଂ ପରିଚ୍ଛଦଂ ଉପାହନଛତ୍ତାନି ଚ ମରିଚୱଟ୍ଟି ୱିହାରଟ୍ଠାନମ୍ହି ଠପୟିଂସୁ ।
ତତ୍ରାପି ଥୂପଟ୍ଠାନେ ରାଜପୁରିସା ରଞ୍ଞୋ ସଧାତୁକଂ କୁନ୍ତଂ ଉଜୁକଂ ଠପେସୁଂ । ରାଜା ଦିୱସଭାଗଂ ଓରୋଧ ପରିୱୁତୋ କୀଳିତ୍ୱା ସାୟଣ୍ହେ ଜାତେ ନଗରଂ ଗମିସ୍ସାମ କୁନ୍ତଂ ୱଡ୍ଢେଥାତି ଆହ । ରାଜପୁରିସା କୁନ୍ତଂ ଗଣ୍ହନ୍ତା ଚାଲେତୁଂ ନାସକ୍ଖିଂସୁ ରାଜସେନ, ତଂ ଅଚ୍ଛରିୟଂ ଦିସ୍ୱା ସମାଗନ୍ତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେସି ରାଜାପି ମହନ୍ତଂ ଅଚ୍ଛରିୟଂ ଦିସ୍ୱା ହଟ୍ଠମାନସୋ ସମନ୍ତା ଆରକ୍ଖଂ ସଂୱିଦହିତ୍ୱା ନଗରଂ ପାୱିସି ।
ତତୋ ରାଜା କୁନ୍ତଂ ପରିକ୍ଖିପାପେତ୍ୱା ଚେତିୟଂ ତଂ ପରିକ୍ଖିପାପେତ୍ୱା ୱିହାରଞ୍ଚ କାରେସି । ୱିହାରୋ ତୀହି ସଂୱଚ୍ଛରେହି ନିଟ୍ଠାସିଂ ରାଜା ୱିହାରମହତ୍ଥାୟ ସଙ୍ଘଂ ସନ୍ନିପାତେସି ଭିକ୍ଖୂନଂ ସତସହସ୍ସାନି ଭିକ୍ଖୁନୀନଂ ନୱୁତି ସହସ୍ସାନି ସନ୍ନିପତିଂସୁ ତସ୍ମିଂ ସମାଗମେ ରାଜା ସଙ୍ଘଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଏୱମାହ ଭନ୍ତେ ୱିସ୍ସରିତ୍ୱା ୱିନା ସଙ୍ଘେନ ମରିଚୱଟ୍ଟିକଂ ପରିଭୁଞ୍ଜିଂ ତଦତ୍ଥଂ ଦଣ୍ଡକମ୍ମଂ ମେ ହୋତୂତି-ସଚେତିୟଂ ମରିଚୱଟ୍ଟିୟଂ ୱିହାରଂ କାରେସିଂ ପତିଗଣ୍ହାତୁ ଭନ୍ତେ ସଙ୍ଘୋ ସଚେତିୟଂ ୱିହାରନ୍ତି ଦକ୍ଖିଣୋଦକଂ ପାତେତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ୱିହାରଂ ଅଦାସି ।
ୱିହାରସ୍ସ ସମନ୍ତତୋ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ନିସୀଦନତ୍ଥାୟ ମହନ୍ତଂ ମଣ୍ଡପଂ କାରେସି ମଣ୍ଡପ ପାଦା ଅଭୟୱାପିୟା ଜଲେ ପତିଟ୍ଠିତା ଅହେସୁଂ । ସେସୋକାସେ କଥାଚନତ୍ଥି । ତତ୍ଥ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ସତ୍ତାହଂ ମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ସବ୍ବପରିକ୍ଖାରଂ ଅଦାସି । ତତ୍ଥ ସଙ୍ଘତ୍ଥେରେନ ଲଦ୍ଧ ପରିକ୍ଖାରୋ ସତସହସ୍ସଗ୍ଘନକୋ ଅହୋସି ।
‘‘ୟୁଦ୍ଧେ ଦାନେ ଚ ସୂରେନ-ସୂରିନା ରତନତ୍ତମେ,
ପସନ୍ନାମଲଚିତ୍ତେନ-ସାସନୁଜ୍ଜୋତନତ୍ଥିନା ।
ରଞ୍ଞା କତଞ୍ଞୁନା ତେନ-ଥୂପକାରାପନାଦିତୋ,
ୱିହାରମହନନ୍ତାନି - ପୂଜେତୁଂ ରତନତ୍ତୟଂ ।
ପରିଚ୍ଚତ୍ତଧନାନେତ୍ଥ-ଅନଗ୍ଘାନି ୱିମୁଞ୍ଚିୟ,
ସେସାନି ହୋନ୍ତି ଏକାୟ-ଊନା ୱିସତିକୋଟିୟୋ ।’’
ଏୱଂ ସପଞ୍ଞୋ ଭିଦୂରେ ଅସାରେ,
ଦେହେ ଧନେ ସଙ୍ଗମତିକ୍କମିତ୍ୱା
କତ୍ୱାନ ପୁଞ୍ଞଂ ସୁଖସାଦନତ୍ଥଂ,
ସାରଂ ଗହେତୁଂ ସତତଂ ୟତେୟ୍ୟାତି ।
ମରୀଚୱଟ୍ଟି ୱିହାରକଥା
୧୮. ତତୋ ରାଜା ଚିନ୍ତେସି ମହାମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରୋ କିର ମମ ଅୟ୍ୟକସ୍ସ ଦେୱାନମ୍ପିୟତିସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ଏୱମାହ । ନତ୍ତା ତେ ମହାରାଜ ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟୋ ୱିସଂ ହତ୍ଥସତିକଂ ସୋୱଣ୍ଣମାଲିଂ ଥୂପଂ କାରେସ୍ସତି । ସଙ୍ଘସ୍ସ ଚ ଉପୋସଥାଗାରଭୂତଂ ନୱଭୂମକଂ ଲୋହପାସାଦଂ କାରେସ୍ସତୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ଚ ପନ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ରାଜଗେହେ କରଣ୍ଡକେ ଠପିତଂ ସୁୱଣ୍ଣପଟ୍ଟଲେଖଂ ଦିସ୍ୱା ତଂ ୱାଚେସି । ଅନାଗତେ ଚତ୍ତାଲୀସଂ ୱସ୍ସସତଂ ଅତିକ୍କମ୍ମ କାକୱଣ୍ଣତିସ୍ସସ୍ସ ପୁତ୍ତୋ ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟୋ ଇଦଞ୍ଚିଦଞ୍ଚ କାରେସ୍ସତୀତି ସୁତ୍ୱା ହଟ୍ଠୋ ଉଦଗ୍ଗୋ ଅପ୍ପୋଠେସି-ଅୟ୍ୟେନ କିର ୱତମ୍ହି ଦିଟ୍ଠୋ ମହା ମହିଣ୍ଦେନାତି ।
ତତୋ ପାତୋୱ ମହାମେଘୱନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା ଏତଦୱୋଚ ? ଭନ୍ତେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଉପୋସଥାଗାରଂ କତ୍ୱା ଦେୱୱିମାନ ସଦିସଂ ପାସାଦଂ କାରେସ୍ସାମି ଦେୱଲୋକଂ ପେସେତ୍ୱା ପଟେ ୱିମାନାକାରଂ ଲିଖାପେତ୍ୱା ମେ ଦେଥାତି ? ସଙ୍ଘୋ ଅଟ୍ଠ ଖୀଣାସୱେ ପେସେସି । ତେ ତାୱତିଂସଭୱନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଦ୍ୱାଦସୟୋଜନୁବ୍ବେଧା ଅଟ୍ଠଚତ୍ତାଲୀସ ୟୋଜନ ପରିକ୍ଖେପଂ କୂଟାଗାରଂ ସହସ୍ସ ପତିମଣ୍ଡିତଂ ନୱଭୂମକଂ ସହସ୍ସଗବ୍ଭଂ ଖୀରଣ ଦେୱଧୀତାୟ ପୁଞ୍ଞାନୁଭାୱନିବ୍ବତ୍ତଂ ଆକାସଟ୍ଠଂ ରତନପାସାଦଂ ଓଲୋକେତ୍ୱା ହିଙ୍ଗୁଲକେନ ପଟେ ତଦାକାରଂ ଲିଖିତ୍ୱା ଆନେତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଅଦଂସୁ ସଙ୍ଘୋ ରଞ୍ଞୋ ପାହେସି ।
ତଂ ଦିସ୍ୱା ରାଜା ତୁଟ୍ଠମାନସୋ ତଦା ତଂ ଲେଖତୁଲ୍ୟଂ ଲୋହପାସାଦଂ କାରେସି । କମ୍ମନ୍ତାରମ୍ଭ କାଲେ ପନ ଚତୁସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ ଅଟ୍ଠସତସହସ୍ସାନି ହିରଞ୍ଞାନି ଠପାପେସି ତଦା ଚତୁସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ ସହସ୍ସ ସହସ୍ସଂ ୱତ୍ଥପୁଟାନି ଚେୱ ଗୁଳ-ତେଲ-ସକ୍ଖର-ମଧୁପୁରା ଅନେକସହସ୍ସଚାଟିୟୋ ଚ ଠପାପେସି । ପାସାଦେ ଅମୂଲକେନ କମ୍ମଂ ନ କାତବ୍ବନ୍ତି ଭେରିଂ ଚାରପେତ୍ୱା ଅମୂଲକେନ କତକମ୍ମଂ ଅଗ୍ଘାପେତ୍ୱା କାରକାନଂ ମୂଲଂ ଦାପେସି । ପାସାଦୋ ଏକେକେନ ପସ୍ସେନ ହତ୍ଥସତ ହତ୍ଥସତପ୍ପମାଣୋ ଅହୋସି ତଥା ଉବ୍ବେଧନ, ନୱଭୂମାୟୋ ଚସ୍ସ ଅହେସୁଂ ଏକେକିସ୍ସା ଭୂମିୟା ସତଂ ସତଂ କୂଟାଗାରାନି, ତାନି ସବ୍ବାନିପି ରତନଖଚିତାନି ଚେୱ ସୁୱଣ୍ଣ କିଙ୍କିଣିକାପନ୍ତି ପରିକ୍ଖିତ୍ତାନି ଚ ଅହେସୁଂ ତେସଂ କୂଟାଗାରାନି ନାନାରତନ ଭୂସିକା ପୱାଳ ୱେଦିକା ଚେୱ, ତାସଂ ପଦୁମାନି ଚ ନାନାରତନ ୱିଚିତ୍ତାନେୱ ଅହେସୁଂ । ତଥା ସହସ୍ସଗବ୍ଭା ଚ ନାନାରତନ ଖଚିତା ସୀୟପଞ୍ଜର ୱିଭୂସିତା ଚ । ୱେସ୍ସୱନସ୍ସ ନାରିୱାଭନୟାନଂ ସୁତ୍ୱା ତଦାକାରଂ ମଜ୍ଝେ ରତନ ମଣ୍ଡପଂ କାରେସି ।
ସୋ ଅନେକେହି ରତନତ୍ଥମ୍ଭେହି ସୀହୱ୍ୟଗ୍ଘାଦି ରୂପେହି ଦେୱତା ରୂପେହି ଚ ପତିମଣ୍ଡିତୋ ସମନ୍ତତୋ ଓଲମ୍ବକ ମୁତ୍ତା ଜାଲେନ ଚ ପରିକ୍ଖିତ୍ତୋ ଅହୋସି ପୱାଳୱେଦିକା ଚସ୍ସ ପୁବ୍ବେ ୱୁତ୍ତପ୍ପକାରାୱ ସତ୍ତରତନ ୱିଚିତ୍ତମଣ୍ଡପ ମଜ୍ଝେ ପନ ଏଳିକମୟ ଭୂମିୟା ଦନ୍ତମୟ ପଲ୍ଲଙ୍କୋ ଅହୋସି ଅପସ୍ସେନମ୍ପି ଦନ୍ତମୟମେୱ, ସୋ ସୁୱଣ୍ଣସୂରିୟମଣ୍ଡଲେହି ରଜତ ଚଣ୍ଦ ମଣ୍ଡଲେହି ମୁତ୍ତାମୟ ତାରକାହି ଚ ୱିଚିତ୍ତୋ ତତ୍ଥ ତତ୍ଥ ୟଥାରହଂ ନାନାରତନମୟ ପଦୁମାନି ଚେୱ ପସାଦ ଜନକାନି ଚ ଜାତକାନି ଅନ୍ତରନ୍ତରା ସୁୱଣ୍ଣଲତାୟୋ ଚ କାରେସି । ତତ୍ଥ ମହଗ୍ଘଂ ପଚ୍ଚତ୍ଥରଣଂ ଅତ୍ଥରିତ୍ୱା ମନୁଞ୍ଞଂ ଦନ୍ତ ୱିଜନିଂ ଠପେସି । ପୱାଳମୟ ପାଦୁକା କାରେସି । ତଥା ପଲ୍ଲଙ୍କସ୍ସୋପରି ଏଳିକଭୂମିୟା ପତିଟ୍ଠିତଂ ରଜତମୟଦଣ୍ଡଂ ସେତଚ୍ଚତ୍ତଂ କାରେସି । ତତ୍ଥ ସତ୍ତରତନମୟାନି ଅଟ୍ଠମଙ୍ଗଲାନି ଅନ୍ତରନ୍ତରା ଚ ମଣିମୁତ୍ତାମୟା ଚତୁପ୍ପାଦ ପନ୍ତିୟୋ ଚ କାରେସି । ଛତ୍ତନ୍ତେ ଚସ୍ସ ରତନମୟ ଘଣ୍ଟାପନ୍ତିୟୋ ଓଲମ୍ବିଂସୁ ।
ପାସାଦୋ ଛତ୍ତଂ ପଲ୍ଲଙ୍କୋ ମଣ୍ଡପୋ ଚାତି ଚତ୍ତାରୋ ଅନଗ୍ଘା ଅହେସୁଂ ମହଗ୍ଘାନି ମଞ୍ଚପୀଠାନି ପଞ୍ଞତ୍ୱୋ ତତ୍ଥ ମହଗ୍ଘାନି କମ୍ବଲାନି ଭୁମ୍ମତ୍ଥରଣାନି ଅତ୍ଥରାପେସି ଆୱମନ କୁମ୍ହି ଉଳୁଙ୍କୋ ଚ ସୋୱଣ୍ଣମୟାୟେୱ ଅହେସୁଂ । ସେସ ପରିଭୋଗ ଭଣ୍ଡେସୁ ୱତ୍ତବ୍ବମେୱ ନତ୍ଥି ଦ୍ୱାରକୋଟ୍ଠକୋପି ମନୋହର ପାକାରେନ ପରିକ୍ଖିତ୍ତୋ । ତମ୍ବଲୋହିଟ୍ଠିକାଭି ପନ ଛାଦିତତ୍ତା ପାସାଦସ୍ସ ଲୋହପାସାଦୋତି ୱୋହାରୋ ଅହୋସି ।
ଏୱଂ ତାୱତିଂସଭୱନେ ଦେୱସଭା ୱିୟ ପାସାଦଂ ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ସଙ୍ଘଂ ସନ୍ନିପାତେସି । ମରିଚୱଟ୍ଟି ୱିହାରମଗେ ୱିୟ ସଙ୍ଘୋ ସନ୍ନିପତି । ପଠମଭୂମିୟଂ ପୁଥୁଜ୍ଜନାୟେୱ ଅଟ୍ଠଂସୁ ଦୁତିୟଭୂମିୟା ତେପିଟକା, ତତିୟାଦିସୁ ତୀସୁ ଭୂମିସୁ କମେନ ସୋତାପନ୍ନ - ସକଦାଗାମି - ଅନାଗାମିନୋ, ଉପରି ଚତୁସୁ ଭୂମିସୁ ଖୀଣାସୱାୟେୱ ଅଟ୍ଠଂସୁ । ଏୱଂ ସଙ୍ଘଂ ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା ସଙ୍ଘସ୍ସ ପାସାଦଂ ଦତ୍ୱା ମରିଚୱଟ୍ଟି ୱିହାରମହେ ୱିୟ ସତ୍ତାହଂ ମହାଦାନମଦାସୀତି ।
‘‘ପାସାଦହେତୁ ଚତ୍ତାନି-ମହାଚାଗେନ ରାଜିନା,
ଅନଗ୍ଘାନି ଠପେତ୍ୱାନ-ଅହେସୁଂ ତିଂସକୋଟିୟୋ ।’’
ପହାୟ ଗମନୀୟନ୍ତଂ-ଦତ୍ୱାନ ଧନସଞ୍ଚୟଂ,
ଅନୁଗାମିଧନଂ ଦାନଂ-ଏୱଂ କୁବ୍ବନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା ।
୧୯. ଅଥେକଦିୱସଂ ରାଜା ସତସହସ୍ସଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେତ୍ୱା ମହାବୋଧି ପୂଜଂ କାରେତ୍ୱା ନଗରଂ ପୱିସନ୍ତୋ ଥୂପଟ୍ଠାନେ ପତିଟ୍ଠିତଂ ସିଲାଥୂପଂ ଦିସ୍ୱା ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେରେନ ୱୁତ୍ତୱଚନଂ ଅନୁସ୍ସରିତ୍ୱା ମହାଥୂପଂ କାରେସ୍ସାମୀତି କତସନ୍ନିଟ୍ଠାନୋ ନଗରଂ ପୱିସିତ୍ୱା ମହଂତଲଂ ଆରୁୟ୍ହ ସୁଭୋଜନଂ ଭୁଞ୍ଜିତ୍ୱା ସିରିସୟନଗତୋ ଏୱଂ ଚିନ୍ତେସି ମୟା ଦମିଳେ ମଦ୍ଦମାନେନ ଅୟଂ ଲୋକୋ ଅତିୱିୟ ପୀଳିତୋ, କେନ ନୁ ଖୋ ଉପାୟେନ ଲୋକସ୍ସ ପିଳନଂ ଅକତ୍ୱା ଧମ୍ମେନ ସମେନ ମହା ଚେତିୟସ୍ସ ଅନୁଚ୍ଛୱିକଂ ଇଟ୍ଠକା ଉପ୍ପାଦେସ୍ସାମୀତି ତଂ ଚିନ୍ତିତଂ ଛତ୍ତଂ ଅଧିୱତ୍ଥା ଦେୱତା ଜାନିତ୍ୱା ରାଜା ଏୱଂ ଚିନ୍ତେସୀତି ଉଗ୍ଘୋସେସି ।
ପରମ୍ପରାୟ ଦେୱଲୋକେପି କୋଲାହଲମହୋସି ତଂ ଞତ୍ୱା ସକ୍କୋ ଦେୱରାଜଂ ୱିସ୍ସକମ୍ମଂ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା’ତାତ ! ୱିସ୍ସ କମ୍ମ ! ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟ ମହାରାଜା ମହା ଚେତିୟସ୍ସ ଇଟ୍ଠକତ୍ଥାୟ ଚିନ୍ତେସି । ତ୍ୱଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଉତ୍ତରପସ୍ସେ ନଗରତୋ ୟୋଜନପ୍ପମାଣେ ଠାନେ ଗମ୍ଭିର ନଦିୟା ତୀରେ ଇଟ୍ଠକା ମାପେତ୍ୱା ଏହି’ତି ପେସେସି ।
ତଂ ଞତ୍ୱା ୱିସ୍ସକମ୍ମ ଦେୱପୁତ୍ତୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥେୱ ମହାଚେତିୟାନୁଚ୍ଛୱିକଂ ଇଟ୍ଠକା ମାପେତ୍ୱା ଦେୱପୁରମେୱ ଗତୋ । ପୁନ ଦିୱସେ ଏକୋ ସୁନଖଲୁଦ୍ଦୋ ସୁନଖେ ଗହେତ୍ୱା ଅରଞ୍ଞଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥ ତତ୍ଥ ୱିଚରନ୍ତୋ ତଂ ଠାନଂ ପତ୍ୱା ଇଟ୍ଠକା ଅଦିସ୍ୱା ଚ ନିକ୍ଖମି । ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଏକା ଭୁମ୍ମା ଦେୱତା ତସ୍ସ ଇଟ୍ଠକା ଦସ୍ସେତୁଂ ମହନ୍ତଂ ଗୋଧାୱଣ୍ଣଂ ଗହେତ୍ୱା ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ ସୁନଖାନଞ୍ଚ ଅତ୍ତାନଂ ଦସ୍ସେତ୍ୱା ତେହି ଅନୁବଦ୍ଧୋ ଇଟ୍ଠକାଭିମୁଖଂ ଅତ୍ତ୍ୱା ଅନ୍ତରଧାୟି ।
ସୁନଖଲୁଦ୍ଦୋ ଇଟ୍ଠକା ଦିସ୍ୱା ଅମ୍ହାକଂ ରାଜା ଥୂପଂ କାରେତୁକାମୋ, ମହନ୍ତୋ ୱତ ନୋ ପଣ୍ଣାକାରୋ ଲଦ୍ଧୋତି ହଟ୍ଠମାନସୋ ପୁନ ଦିୱସେ ପାତୋଚ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଅତ୍ତନା ଦିଟ୍ଠଂ ଇଟ୍ଠକ ପଣ୍ଣାକାରଂ ରଞ୍ଞୋ ନିୱେଦେସି । ରାଜା ତଂ ସାସନଂ ସୁତ୍ୱା ଅତ୍ତମନୋ ହୁତ୍ୱା ତସ୍ସ ମହନ୍ତଂ ସକ୍କାରଂ କାରେତ୍ୱା ତଂୟେୱ ଇଟ୍ଠକ ଗୋପନଂ କାରେସି । ତତୋ ରାଜା ଅହମେୱ ଇଟ୍ଠକୋଲୋକନତ୍ଥାୟ ଗଚ୍ଛାମି - କୁନ୍ତଂ ୱଡ୍ଢେଥାତି ଆହ ।
ତସ୍ମିଂୟେୱ ଖଣେ ପୁନ ଅଞ୍ଞଂ ସାସନଂ ଆହରିଂସୁ । ନଗରତୋ ତିୟୋଜନମତ୍ଥକେ ଠାନେ ପୁବ୍ବୁତ୍ତରକଣ୍ଣେ ଆଚାର ୱିଟ୍ଠିଗାମେ ତିୟାମରତ୍ତିଂ ଅଭିପ୍ପୱଟ୍ଟେ ଦେୱେ ସୋଳସ କରୀସପ୍ପମାଣେ ପଦେସେ ସୁୱଣ୍ଣବୀଜାନି ଉଟ୍ଠହିଂସୁ । ତାନି ପମାଣତୋ ଉକ୍କଟ୍ଠାନି ୱିଦତ୍ଥିପ୍ପମାଣାନି । ଓମକାନି ଅଟ୍ଠଙ୍ଗୁଲପ୍ପମାଣାନି ଅହେସୁଂ, ଅଥ ୱିଭାତାୟ ରତ୍ତିୟା ଗାମୱାସିନୋ ସୁୱଣ୍ଣବିଜାନି ଦିସ୍ୱା ରାଛା’ରହଂ ୱତ ଭଣ୍ଡଂ ଉପ୍ପନ୍ନନ୍ତି ସମନ୍ତତୋ ଆରକ୍ଖା ସଂୱିଦହିତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣବୀଜାନି ପାତିୟଂ ପୂରେତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଦସ୍ସେସୁଂ ରାଜା ତେସମ୍ପି ୟଥାରହଂ ସକ୍କାରଂ କାରେତ୍ୱା ତେୟେୱ ସୁୱଣ୍ଣ ଗୋପକେ ଅକାସି ।
ଅଥ ତସ୍ମିଂୟେୱ ଖଣେ ଅଞ୍ଞଂ ସାସନଂ ଆହରିଂସୁ । ନଗରତୋ ପାଚୀନପସ୍ସେ ସତ୍ତୟୋଜନ ମତ୍ଥକୋ ଠାନେ ପାରଗଙ୍ଗାୟ ତମ୍ବୱିଟ୍ଠି ନାମ ଜନପଦେ ତମ୍ବଲୋହଂ ଉପ୍ପଜ୍ଜି । ଗାମିକା ପାତିଂ ପୂରେତ୍ୱା ତମ୍ବଲୋହଂ ଗହେତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଦସ୍ସେସୁଂ ରାଜା ୟଥାନୁରୂପଂ ସକ୍କାରଂ ତେସମ୍ପି କାରେତ୍ୱା ତେୟେୱ ଗୋପକେ ଅକାସି ।
ତଦନନ୍ତରଂ ଅଞ୍ଞଂ ସାସନଂ ଆହରିଂସୁ । ପୁରତୋ ଚତୁୟୋଜନମତ୍ଥକୋ ଠାନେ ପୁବ୍ବଦକ୍ଖିଣ କଣ୍ଣେ ସୁମନୱାପିଗାମେ ଉପ୍ପଲକୁରୁୱିଣ୍ଦ ମିସ୍ସକା ବହୂ ମଣୟୋ ଉପ୍ପଜ୍ଜିଂସୁ ଗାମିକା ପାତିଂ ପୂରେତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ମାନୟୋ ରଞ୍ଞୋ ଦସ୍ସେସୁଂ । ରାଜା ତେସମ୍ପି ସକ୍କାରଂ କାରେତ୍ୱା ତେୟେୱ ଗୋପକେ ଅକାସି ।
ତଦନନ୍ତରଂ ଅଞ୍ଞମ୍ପି ସାସନଂ ଆହରିଂସୁ । ନଗରତୋ ଦକ୍ଖିଣ ପସ୍ସେ ଅଟ୍ଠୟୋଜନ ମତ୍ଥକେ ଠାନେ ଅମ୍ବଟ୍ଠକୋଲ ଜନପଦେ ଏକସ୍ମିଂ ଲେଣେ ରଜତଂ ଉପ୍ପଜ୍ଜି ତସ୍ମିଂ ସମୟେ ନଗରୱାସିକୋ ଏକୋ ୱାଣିଜୋ ବହୂହି ସକଟେହି ହଳିଦ୍ଦି ସିଙ୍ଗିୱେରାଦୀନମତ୍ଥାୟ ମଲୟଂ ଗତୋ, ଲେଣସ୍ସ ଅୱିଦୂରେ ସକଟାନି ମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ପତୋଦଦାରୁଂ ପରିୟେସନ୍ତୋ ତଂ ପବ୍ବତଂ ଅଭିରୂଳ୍ହୋ ଏକଂ ପଣସୟଟ୍ଠିଂ ଅଦ୍ଦସ ।
ତସ୍ସ ମହନ୍ତଂ ଚାଟିପ୍ପମାଣଂ ଏକମେୱ ପଣସ ଫଲଂ ନରୁଣୟଟ୍ଠିଂ ନାମେତ୍ୱା ହେଟ୍ଠା ପାସାଣପିଟ୍ଠିୟଂ ଅଟ୍ଠାସି । ସୋ ତଂ ଫଲଭାରେନ ନମିତଂ ଦିସ୍ୱା ଉପଗନ୍ତ୍ୱା ହତ୍ଥେନ ପରାମସିତ୍ୱା ପକ୍କଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ୱଣ୍ଟଂ ଛିଣ୍ଦି ପଣସୟଟ୍ଠି ଉଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ୟଟାଟ୍ଠାନଂ ଅଟ୍ଠାସି ୱାଣିଜୋ ଅଗ୍ଗଂ ଦତ୍ୱା ଭୁଞ୍ଜିସ୍ସାମୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା କାଲଂ ଘୋସେସି । ତଦା ଚତ୍ତାରୋ ଖୀଣାସୱ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ତସ୍ସ ପୁରତୋ ପାତୁରହେସୁଂ । ୱାଣିଜୋ ତେ ଦିସ୍ୱା ଅତ୍ତମନୋ ପାଦେ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ତସ୍ସ ଫଲସ୍ସ ୱଣ୍ଟାସମନ୍ତା ୱାସିୟା ତଚ୍ଛେତ୍ୱା ଅପସ୍ସୟଂ ଲୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ଅପନାମେସି । ସମନ୍ତତୋ ୟୁସଂ ଓତରିତ୍ୱା ଅପସ୍ସୟାନିତଂ ଆୱାଟଂ ପୂରେସି ୱାଣିଜୋ ମନୋସିଲୋଦକୱଣ୍ଣ ପଣସୟୁସଂ ପତ୍ତେ ପୂରେତ୍ୱା ଅଦାସି । ତେ ଖୀଣାସୱା ତସ୍ସ ପସ୍ସନ୍ତସ୍ସେୱ ଆକାସମବ୍ଭୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ପକ୍କମିଂସୁ ।
ସୋ ପୁନ କାଲଂଘୋସେସି ଅଞ୍ଞେ ଚତ୍ତରୋ ଖୀଣାସୱା ଆଗମିଂସୁ । ତେସମ୍ପି ହତ୍ଥତୋ ପତ୍ତେ ଗହେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣୱଣ୍ଣେହି ପନ ସମିଞ୍ଜେହି ପୂରେତ୍ୱା ଅଦାସି ତେସୁ ତୟୋ ଥେରା ଆକାସେନ ପକ୍କମିଂସୁ ଇତରୋ ଇଣ୍ଦଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ ନାମ ଖୀଣାସୱୋ ତସ୍ସ ତଂ ରଜତଂ ଦସ୍ସେତୁକାମୋ ଉପରି ପବ୍ବତା ଓତରିତ୍ୱା ତସ୍ସ ଲେଣସ୍ସ ଅୱିଦୂରେ ନିସୀଦିତ୍ୱା ପଣସ ମିଞ୍ଜଂ ପରିଭୁଞ୍ଜତି ଉପାସକୋ ଥେରସ୍ସ ଗତକାଲେ ଅୱସେସ ମିଞ୍ଜଂ ଅତ୍ତନାପି ଖାଦିତ୍ୱା ସେସକଂ ଭଣ୍ଡିକଂ କତ୍ୱା ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ଥେରଂ ଦିସ୍ୱା ଉଦକଞ୍ଚ ପତ୍ତଧୋୱନସାଖଞ୍ଚ ଅଦାସି ।
ଥେରୋପି ଲେଣଦ୍ୱାରେନ ସକଟ ସମୀପଗାମି ମଗ୍ଗଂ ମାପେତ୍ୱା ଇମିନା ମଗ୍ଗେନ ଗଚ୍ଛ ଉପାସକାତି ଆହ । ସୋ ଥେରଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ତେନ ମଗ୍ଗେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ଲେଣଦ୍ୱାରଂ ପତ୍ୱା ସମନ୍ତା ଲେଣଂ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ତଂ ରଜତରାସିଂ ଦିସ୍ୱା ରଜତପିଣ୍ଡଂ ଗହେତ୍ୱା ଚାସିୟା ଛିଣ୍ଦିତ୍ୱା ରଜତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ମହନ୍ତଂ ସଜ୍ଝପିଣ୍ଡଂ ଗହେତ୍ୱା ସକଟ ସନ୍ତିକଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତିଣୋଦକ ସମ୍ପନ୍ନେ ଠାନେ ସକଟାନି ନିୱେସେତ୍ୱା ଲହୁଂ ଅନୁରାଧପୁରଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞ୍ଞୋ ଦସ୍ସେତ୍ୱା ତମତ୍ଥଂ ନିୱେଦେସି ରାଜା ତସ୍ସାପି ୟଥାରହଂ ସକ୍କାରଂ କାରେସି ।
ତଦନ୍ତରଂ ଅଞ୍ଞମ୍ପି ସାସନଂ ଆହରିଂସୁ ନଗରତୋ ପଚ୍ଛିମ ଦିସାଭାଗେ ପଞ୍ଚ ୟୋଜନ ମତ୍ଥକେ ଠାନେ ଉରୁୱେଲ ପବ୍ବତ ମହାମଲକମତ୍ତା ପଚାଳ ମିସ୍ସକା ସଟ୍ଠି ସକଟପ୍ପମାଣମୁତ୍ତା ସମୁଦ୍ଦତୋ ଥଲମୁଗ୍ଗମିଂସୁ କେୱଟ୍ଟା ଦିସ୍ୱା ରାଜାରହଂ ୱତ ଭଣ୍ଡଂ ଉପ୍ପନ୍ନନ୍ତି ରାସିଂ କତ୍ୱା ଆରକ୍ଖଂ ଦତ୍ୱା ପାତିଂ ପୂରେତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଦସ୍ସେତ୍ୱା ତମତ୍ଥଂ ନିୱେଦେସୁଂ । ରାଜା ତେସମ୍ପି ୟଥାରହଂ ସକ୍କାରଂ କାରେସି ।
ପୁନ ଅଞ୍ଞଂ ସାସନଂ ଆହରିଂସୁ ନଗରତୋ ପଚ୍ଛିମୁତ୍ତର କଣ୍ଣେ ସତ୍ତୟୋଜନ ମତ୍ଥକେ ଠାନେ ପେଳିୱାପି ଗାମସ୍ସ ୱାପିୟା ଓତିଣ୍ଣ କଣ୍ଦରେ ପୁଲିନ ପୁଟ୍ଠେ ନିସଦପୋତପ୍ପମାଣ ଦୀଘତୋ ୱିଦତ୍ଥିଚତୁରଙ୍ଗୁଲା ଉମ୍ମାପୁପ୍ଫୱଣ୍ଣା ଚତ୍ତାରୋ ମହାମଣି ଉପ୍ପଜ୍ଜିଂସୁ । ଅଥେକୋ ମତ୍ତୋ ନାମ ସୁନଖଲୁଦ୍ଦୋ ସୁନଖେ ଗହେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ୱିଚରନ୍ତୋ ତଂ ଠାନଂ ପତ୍ୱା ଦିସ୍ୱା ରାଜାରହଂ ୱତ ଭଣ୍ଡନ୍ତି ୱାଲିକାହି ପଟିଚ୍ଛାଦେତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ନିୱେଦେସି । ରାଜା ତସ୍ସାପି ୟଥାରହଂ ସକ୍କାରଂ କାରେସି । ଏୱଂ ରାଜା ଥୂପତ୍ଥାୟ ଉପ୍ପନ୍ନାନି ଇଟ୍ଠକାଦୀନି ତଦହେୱ ଅସ୍ସୋସି ଇଟ୍ଠକ ରଜତାନଂ ଉପ୍ପନ୍ନଟ୍ଠାନଂ ତେନେୱ ନାମଂ ଲଭି ।
ଥୂପସାଧନ ଲାଭକଥା
୨୦. ଅଥ ରାଜା ଥୂପତ୍ଥାୟ ଉପ୍ପନ୍ନାନି ସୁୱଣ୍ଣାଦୀନି ଆହରାପେତ୍ୱା ଭଣ୍ଡାଗାରେସୁ ରାସିଂ କାରେସି ତତୋ ସବ୍ବସମ୍ଭାରେ ସମତ୍ତେ ୱିସାଖ ପୁଣ୍ଣମୁପୋସଥଦିୱସେ ପତ୍ତ ୱିସାଖ ନକ୍ଖତ୍ତେ ମହାଥୂପକରଣତ୍ଥାୟ ଭୂମିପରିକମ୍ମଂ ଆରଭି । ରାଜା ଥୁପଟ୍ଠାନେ ପତିଟ୍ଠାପିତଂ ସିଲାଥୂପଂ ହରାପେତ୍ୱା ଥିରଭାୱତ୍ଥାୟ ସମନ୍ତତୋ ହତ୍ଥିପାକାର ପରିୟନ୍ତଂ ଗମ୍ଭୀରତୋ ସତରତନପ୍ପମାଣଂ ଭୂମିଂ ଖନାପେତ୍ୱା ପଂସୁଂ ଅପନେତ୍ୱା ୟୋଧେହି ଗୁଳପାସାଣେ ଅତ୍ଥରାପେତ୍ୱା କମ୍ମାରକୂଟେହି ଆହନାପେତ୍ୱା ଚୁଣ୍ଣୱିଚୁଣ୍ଣେ କାରେସି ।
ତତୋ ଚମ୍ମୱିନଦ୍ଧେହି ପାଦେହି ମହା ହତ୍ଥୀହି ମଦ୍ଦାପେତ୍ୱା ପାସାଣକୋଟ୍ଟିମସ୍ସୁପରି ନୱନୀତ ମତ୍ତିକଂ ଅତ୍ଥରାପେସି । ଆକାସ ଗଙ୍ଗାୟହି ତିପତିତଟ୍ଠାନେ ଉଦକବିନ୍ଦୂନି ଉଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ସମନ୍ତା ତିଂସ ୟୋଜନପ୍ପମାଣପଦେସେ ପତନ୍ତି ୟତ୍ଥ ସୟଞ୍ଜାତସାଲୀ ଉପ୍ପଜ୍ଜତ୍ତି ତଂ ଠାନଂ ନିଚ୍ଚମେୱ ତିନ୍ତତ୍ତା ନିନ୍ତସୀସକୋଳଂ ନାମ ଛାତଂ । ତତ୍ଥ ମତ୍ତିକା ସୁଖୁମୁତ୍ତା ନୱନୀତ ମତ୍ତିକାତି ୱୁଚ୍ଚତି ।
ତଂ ତତୋ ଖୀଣସୱା ସାମଣେରା ଆହରନ୍ତି ତାୟ ସବ୍ବତ୍ଥ ମତ୍ତିକାକିଚ୍ଚନ୍ତି ଞାତବ୍ବଂ । ମତ୍ତିକୋପରି ଇଟ୍ଠକା ଅତ୍ଥରାପେସି । ଇଟ୍ଠକୋପରି ଖରସୁକମ୍ମଂ, ତସ୍ସୋପରିକୁରୁୱିଣ୍ଦପାସାଣଂ, ତସ୍ସୋପରିଅୟୋଜାଲଂ, ତସ୍ସୋପରି ଖୀଣାସୱ ସାମଣେରେହି ହିମୱନ୍ତତୋ ଆହଟଂ ସୁଗଣ୍ଧମାରୁମ୍ବଂ, ତସ୍ସୋପରି ଖୀରପାସାଣଂ, ତସ୍ସୋପରି ଏଳିକପାସାଣଂ, ତସ୍ସୋପରି ସୀଲଂ ଅତ୍ଥରାପେସି । ସବ୍ବମତ୍ତିକାକିଚ୍ଚେ ନୱନୀତମତ୍ତିକା ଏୱ ଅହୋସି ।
ସିଲାସତ୍ଥାରୋପରି ରସୋଦକ ସନ୍ତିନ୍ତେନ କପିତ୍ଥ ନିୟ୍ୟାସେନ ଅଟ୍ଠଙ୍ଗୁଲବହଲତମ୍ବଲୋହପଟ୍ଟଂ, ତସ୍ସୋପରି ତିଲତେଲୟନ୍ତିନ୍ତାୟ ମନୋସିଲାୟ ସତ୍ତଙ୍ଗୁଲ ବହଲଂ ରଜତପଟ୍ଟଂ ଅତ୍ଥରାପେସି ଏୱଂ ରାଜା ସବ୍ବାକାରେନ ଭୂମିପରିକମ୍ମଂ କାରାପେତ୍ୱା ଆସାଳହି ସୁକ୍କପକ୍ଖସ୍ସ ଚାତୁଦ୍ଦସ ଦିୱସେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘା ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା ଏୱମାହ । ସ୍ୱେ ପୁଣ୍ଣମୁପୋସଥଦିୱସେ ଉତ୍ତରାସାଳ୍ହ ନକ୍ଖତ୍ତେନ ମହାଚେତିୟେ ମଙ୍ଗଲିଟ୍ଠକଂ ପତିଟ୍ଠାପେସ୍ସାମି ସ୍ୱେ ଥୂପୂଟ୍ଠାନେ ସବ୍ବୋ ସଙ୍ଘୋ ସନ୍ତିପତତୂତି ନଗରେ ଭେରିଂ ଚରାପେସି ମହାଜନୋ ଉପୋସଥିକୋ ହୁତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀନି ଗହେତ୍ୱା ଥୂପଟ୍ଠାନେ ସନ୍ନିପତତୂତି ।
ତତୋ ୱିସାଖସିରି ଦେୱନାମକେ ଦ୍ୱେ ଅମଚ୍ଚେ ଆଣାପେସି । ତୁମ୍ହେ ଗନ୍ତ୍ୱା ମହା ଚେତିୟଟ୍ଠାନଂ ଅଲଙ୍କରୋଥାତି । ତେ ଗନ୍ତ୍ୱା ସମନ୍ତତୋ ରଜତପଟ୍ଟୱଣ୍ଣୱାଲୁକଂ ଓକୀରାପେତ୍ୱା ଲାଜପଞ୍ଚମକାନି ପୁପ୍ଫାନି ୱିକିରିତ୍ୱା କଦଲିତୋରଣଂ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ପୁଣ୍ଣଘଟେ ଠପାପେତ୍ୱା ମଣିୱଣ୍ଣେ ୱେଳୁମ୍ହି ପଞ୍ଚପଣ୍ଣଧଜଂ ବଣ୍ଧାପେତ୍ୱା ଗଣ୍ଧସମ୍ପନ୍ନାନି ନାନାୱିଧ କୁସୁମାନିସଣ୍ଥରାପେତ୍ୱା ନାନାପ୍ପକାରେହି ତଂ ଠାନଂ ଅଲଙ୍କରିଂସୁ ।
ଅଥ ରାଜା ସକଲନଗରଞ୍ଚ ୱିହାରଗାମି ମଗ୍ଗଞ୍ଚ ଅଲଙ୍କାରାପେସି ପଭାତାୟ ରତ୍ତିୟା ନଗରେ ଚତୁସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ ମସ୍ସୁ କମ୍ମତ୍ଥାୟ ନହାପିତେ, ନହାପନତ୍ଥାୟନହାପନକେ, ଅଲଙ୍କାରତ୍ଥାୟ କପ୍ପକେୱ ନାନାୱିରାଗ ୱତ୍ଥ ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀନି ଚ ସୂପୱ୍ୟଞ୍ଜନ ସମ୍ପନ୍ନାନି ମଧୁରଭତ୍ତାନି ଚ ଠପାପେତ୍ୱା ସବ୍ବେ ନଗରା ଚ ଜାନପଦା ଚ ୟଥାରୁଚିଂ ମସ୍ସୂକମ୍ମଂ କାରେତ୍ୱା ନହାତ୍ୱା ଭୁଞ୍ଜିତ୍ୱା ୱତ୍ଥାଭରଣାଦୀହି ଅଲଙ୍କରିତ୍ୱା ମହାଚେତିୟଟ୍ଠାନଂ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୂତି ଆୟୁତ୍ତକେହି ଆରୋଚାପେସି ।
ସୟମ୍ପି ସବ୍ବାଭରଣ ୱିଭୂସିତୋ ଚତ୍ତାଲୀସ ପୁରିସ ସହସ୍ସେହି ସଦ୍ଧିଂ ଉପୋସକୋ ହୁତ୍ୱା ଅନେକେହି ସୁମଣ୍ଡିତ ପସାଧିତେହି ଅମଚ୍ଚେହି ଗହିତାରକ୍ଖୋ ଅଲଙ୍କତାହି ଦେୱକଞ୍ଞ ପମାହି ନାଟକିତ୍ଥିହି ପରିୱୁତୋ ଅମରଗଣ ପରିୱୁତୋ ଦେୱରାଜା ୱିୟ ଅତ୍ତନୋ ସିରିସମ୍ପତ୍ତିହା ମହାଜନଂ ତୋସୟନ୍ତୋ ଅନେକେହି ତୁରିୟ ସଙ୍ଘୁଟ୍ଠେହି ୱତ୍ତମାନେହି ଅପରଣ୍ହେ ମହାଥୂପଟ୍ଠାନଂ ଉପଗଞ୍ଜି । ମହା ଚେତିୟଟ୍ଠାନ ମଙ୍ଗଲତ୍ଥାୟ ପୁଟବଦ୍ଧାନି ୱତ୍ଥାନି ଅଟ୍ଠୁତ୍ତର ସହସ୍ସଂ ଠପାପେସି । ଚତୁସୁ ପସ୍ସେସୁ ୱତ୍ଥରାସିଂ କାରେସି ତେଲ-ମଧୁ-ସକ୍କର-ଫାଣିତାଦୀନି ଚ ଠପାପେସି ।
ଅଥ ନାନାଦେସତୋ ବହୂ ଭିକ୍ଖୂ ଆଗମିଂସୁ ରାଜଗହା ସମନ୍ତା ଇଣ୍ଦିଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ ନାମ ଅସୀତି ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି ଗହେତ୍ୱା ଆକାସେନାଗଞ୍ଛି ତଥା ବାରାଣସିୟଂ ଇସିପତନେ ମହା ୱିହାରତୋ ଧମ୍ମସେନତ୍ଥେରୋ ନାମ ଦ୍ୱାଦସ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି । ସାୱତ୍ଥିୟଂ ଜେତୱନ ୱିହାରତୋ ପିୟଦସ୍ସି ନାମ ଥେରୋ ସଟ୍ଠି ଭିକ୍ଖୁ ସହସ୍ସାନି ୱେସାଲିୟଂ ମହା ୱନତୋ ବୁଦ୍ଧରକ୍ଖିତତ୍ଥେରୋ ଅଟ୍ଠାରସ ଭିକ୍ଖୁ ସହସ୍ସାନି, କୋସମ୍ବିୟଂ ଘୋସିତାରାମତୋ ମହାଧମ୍ମରକ୍ଖିତତ୍ଥେରୋ ତିଂସ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି । ଉଜ୍ଜେନିୟଂ ଦକ୍ଖିଣଗିରି ମହା ୱିହାରତୋ ଧମ୍ମରକ୍ଖିତତ୍ଥେରୋ ଚତ୍ତାଲୀସ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି-ପାଟଲିପୁତ୍ତେ ଅସୋକାରାମତୋ ମିତ୍ତିଣ୍ଣତ୍ଥେରୋ ଭିକ୍ଖୂନଂ ସତସହସ୍ସାନି ସଟ୍ଠିଞ୍ଚ ସହସ୍ସାନି ଗଣ୍ଧାର ରଟ୍ଠତୋ ଅତ୍ତିନ୍ନ ଥେରୋ ନାମ ଭିକ୍ଖୂନଂ ଦ୍ୱେ ସତସହସ୍ସାନି ଅସୀତିଞ୍ଚ ସହସ୍ସାନି । ମହାପଲ୍ଲୱ ଭୋଗତୋ ମହାଦେୱତ୍ଥେରୋ ଭିକ୍ଖୂନଂ ଚତ୍ତାରି ସତସହସ୍ସାନି ସଟ୍ଠିଞ୍ଚ ସହସ୍ସାନି ୟୋନକରଟ୍ଠେ ଅଲସଣ୍ଦା ନଗରତୋ ୟୋନକ ଧମ୍ମରକ୍ଖିତତ୍ଥେରୋ ତିଂସ ଭିକ୍ଖୁ ସହସ୍ସାନି । ୱିଞ୍ଝାଟୱିୱତ୍ତନିୟ ସେନାସନତୋ ଉତ୍ତରତ୍ଥେରୋ ଅସୀତି ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି । ମହାବୋଧିମଣ୍ଡ ୱିହାରତୋ ଚିତ୍ତଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ ତିଂସ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି ୱନୱାସିଭୋଗତୋ ଚଣ୍ଦଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ ଅସୀତି ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି । କେଲାସ ମହାୱିହାରତୋ ସୁରିଭଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ ଛନ୍ନୱୁତି ସହସ୍ସାନି ଗହେତ୍ୱା ଆକାସେନାଗଞ୍ଛି ।
‘‘ଭିକ୍ଖୂନଂ ଦୀପୱାସୀନଂ-ଆଗତାନଞ୍ଚ ସବ୍ବସୋ,
ଗଣନାୟ ପରିଚ୍ଛେଦୋ-ପୋରାଣେହି ନ ଭାସିତୋ ।
ସମାଗତାନଂ ଭିକ୍ଖୂନଂ-ସବ୍ବେସଂ ତଂ ସମାଗମେ,
ୱୁତ୍ତା ଖୀଣାସୱାୟେୱ-ତେ ଛନ୍ନୱୁତି କୋଟିୟୋ ।’’
ଅଥ ସଙ୍ଘୋ ପରିକ୍ଖିତ୍ତ ପୱାଳୱେଦିକା ୱିୟ ମଜ୍ଝେ ରଞ୍ଞୋ ଓକାସେ ଠପେତ୍ୱା ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ଅଘଟ୍ଟେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠାସି । ପାଚିନପସ୍ସେ ବୁଦ୍ଧରକ୍ଖିତନାମକୋ ଖୀଣାସାୱତ୍ଥେରୋ ଅତ୍ତନାସଦିସନାମକେ ପଞ୍ଚସତଖୀଣାସୱେ ଗହେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠାସି । ତଥା ଦକ୍ଖିଣପସ୍ସେ ପଚ୍ଛିମପସ୍ସେ ଉତ୍ତରପସ୍ସେ ଚ ଧମ୍ମରକ୍ଖିତ - ସଙ୍ଘରକ୍ଖିତ - ଆନଣ୍ଦ ନାମକା ଖୀଣାସୱତ୍ଥେରା ଅତ୍ତନା ସଦିସନାମକେ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚସତ ଖୀଣାସୱେ ଗହେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠଂସୁ ପିୟଦସ୍ସି ନାମ ଖୀଣାସୱତ୍ଥେରୋ ମହାଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ଗହେତ୍ୱା ପୁବ୍ବୁତ୍ତର କଣ୍ଣେ ଅଟ୍ଠାସି ।
ରାଜା କିର ସଙ୍ଘମଜ୍ଝଂ ପୱିସନ୍ତୋୟେୱ ସଚେ ମୟା କୟିରମାନଂ ଚେତିୟକମ୍ମଂ ଅନନ୍ତରାୟେନ ନିଟ୍ଠଂ ଗଚ୍ଛତି ପାଚିନ-ଦକ୍ଖିଣ-ପଚ୍ଛିମ-ଉତ୍ତରପସ୍ସେସୁ ବୁଦ୍ଧରକ୍ଖିତ-ଚମ୍ମରକ୍ଖିତ-ସଙ୍ଘରକ୍ଖିତ-ଆନଣ୍ଦ ନାମକା ଥେରା ଅତ୍ତନାସଦିସନାମକେ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚସତଭିକ୍ଖୁ ଗହେତ୍ୱା ତିଟ୍ଠନ୍ତୁ ପିୟଦସ୍ସି ନାମ ଥେରୋ ପୁବ୍ବୁତ୍ତରକଣ୍ଣେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ଗହେତ୍ୱା ତିଟ୍ଠତୂତି ଚିନ୍ତେସି । ଥେରାପି ରଞ୍ଞୋ ଅଧିପ୍ପାୟଂ ଞତ୍ୱା ତଥା ଠିତାତି ୱଦନ୍ତୀ ସିଦ୍ଧତ୍ଥେରୋ ପନ ମଙ୍ଗଲୋ-ସୁମନୋ-ପଦୁମୋ-ସୀୱଲି-ଚଣ୍ଦଗୁତ୍ତୋ-ସୂରିୟଗୁତ୍ତୋ-ଇଣ୍ଦଗୁ- ତ୍ତୋ-ସାଗରୋ-ଚିତ୍ତସେନୋ -ଜୟସେନୋ-ଅଚଲୋତି ଇମେହି ଏକାଦସହି ଥେରେହି ପରିୱୁତୋ ପୁଣ୍ଣଘଟେ ପୂରତୋ କତ୍ୱା ପୁରତ୍ଥାଭିମୁଖୋ ଅଟ୍ଠାସି ।
ଅଥ ରାଜା ତଥା ଠିତଂ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ଦିସ୍ୱା ପସନ୍ନଚିତ୍ତୋ ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ଚତୂସୁ ଠାନେସୁ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ପୁଣ୍ଣସଟଟ୍ଠାନଂ ପୱିସିତ୍ୱା ସୁୟଣ୍ଣଖୀଲେ ପଟିମୁକ୍କଂରଜତମୟଂ ପରିବ୍ଭମନ ଦଣ୍ଡଂ ୱିଜ୍ଜମାନମାତାପିତୂନଂ ଉଭତୋ ସୁଜାତେନ ସୁମଣ୍ଡିତ ପସାଧିତେନ ଅଭିମଙ୍ଗଲ ସମ୍ମତେନ ଅମଚ୍ଚପୁତ୍ତେନ ଗାହାପେତ୍ୱା ମହନ୍ତଂ ଚେତିୟାୱଟ୍ଟଂ କାରେତୁଂ ଆରଭି । ତଥା କାରେନ୍ତଂ ପନ ସିଦ୍ଧତ୍ଥତ୍ଥେରୋ ନିୱାରେସି । ଏୱଂ କିରସ୍ସ ଅହୋସି - ୟଦି ମହାରାଜା ମହନ୍ତଂ ଚେତିୟଂ କରୋତି, ଅନିଟ୍ଠିତେୟେୱ ମରିସ୍ସତି ଅନାଗତେ ଦୁପ୍ପରିହରିୟଞ୍ଚ ଭୱିସ୍ସତୀତି । ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ମହା ରାଜ ଥେରୋ ପାଣ୍ଡିତୋ, ଥେରସ୍ସ ୱଚନଂ କାତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି ଆହ ।
ରାଜା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଅଧିପ୍ପାୟଂ ଞତ୍ୱା ଥେରୋ କରୋତୀତି ମଞ୍ଞମାନୋ କୀଦିସଂ ଭନ୍ତେ ପମାଣଂ କରୋମୀତି ଆହ । ଥେରୋ ମମ ଗତଗତଟ୍ଠାନତୋ ଚେତିୟାୱଟ୍ଟଂ କରୋହୀତି ୱତ୍ୱା ଉପଦିସନ୍ତୋ ଆୱିଜ୍ଝିତ୍ୱା ଅଗମାସି । ରାଜା ଥେରସ୍ସ ୱୁତ୍ତନୟେନ ଚେତିୟାୱଟ୍ଟଂ କାରେତ୍ୱା ଥେରଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ନାମଂ ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ୱମ୍ବତ୍ୱା ପରିୱାରେତ୍ୱା ଠିତେ ସେସ ଏକାଦସ ଥେରେ ଚ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ପୂଜେତ୍ୱା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ତେସଂ ନାମାନି ଚ ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା ପରିବ୍ଭମନ ଦଣ୍ଡଗାହକସ୍ସ ଅମଚ୍ଚ ପୁତ୍ତସ୍ସ ତାମ ପୁଚ୍ଛି ।
ଅହଂ ଦେୱ ସୁପ୍ପତିଟ୍ଠିତ ବ୍ରହ୍ମା ନାମାତି ୱୁତ୍ତେ ତୱ ପିତା କିଂ ନାମୋତି ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱାନ ନଣ୍ଦିସେନୋ ନାମାତି ୱୁତ୍ତେ ମାତୁନାମଂ ପୁଚ୍ଛି । ସୁମନାଦେୱୀ ନାମାତି ୱୁତ୍ତେ ସବ୍ବେସଂ ନାମାନି ଅଭିମଙ୍ଗଲସମ୍ମତାନି, ମୟା କୟରମାନଂ ଚେତିୟକମ୍ମଂ ଅୱସ୍ସଂ ନିଟ୍ଠାନଂ ଗଚ୍ଛତିତି ହଟ୍ଠୋ ଅହୋସି, ତତୋ ରାଜା ମଜ୍ଝେ ଅଟ୍ଠ ସୁୱଣ୍ଣଘଟେ ରଜତଘଟେ ଚ ଠପାପେତ୍ୱା ତେ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠୁତ୍ତରସୟସ୍ସ ପୁଣ୍ଣଘଟେ ଠପାପେସି ।
ଅଥ ଅଟ୍ଠ ସୁୱଣ୍ଣିଟ୍ଠକା ଠପାପେସି । ତାସୁ ଏକେକଂ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠୁତ୍ତରସତ ଅଟ୍ଠୁତ୍ତରସତ ରଜତିଟ୍ଠକାୟୋ । ଅଟ୍ଠୁତ୍ତରସତ ଅଟ୍ଠୁତ୍ତରସତ ୱତ୍ଥାନି ଚ ଠପାପେସି । ଅଥ ସୁପ୍ପତିଟ୍ଠିତ ବ୍ରହ୍ମନାମେନ ଅମଚ୍ଚପୁତ୍ତେନ ଏକଂ ସୁୱଣ୍ଣିଟ୍ଠକଂ ଗାହାପେତ୍ୱା ତେନ ସଦିସ ନାମେହି ଚ ଜୀୱମାନକ ମାତାପିତୂହି ସତ୍ତହି ଅମଚ୍ଚପୁତ୍ତେହି ସେସ ସତ୍ତିଟ୍ଠକାୟୋ ଗାହାପେସି ।
ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ମିତ୍ତତ୍ଥେରୋ ନାମ ପୁରତ୍ଥିମ ଦିସାଭାଗେ ପରିବ୍ଭମିତ ଲେଖାୟ ଭୂମିୟଂ ଗଣ୍ଧପିଣ୍ଡଂ ଠପେସି । ଜୟସେନତ୍ଥେରୋ ନାମ ଉଦକଂ ଆସିଞ୍ଚିତ୍ୱା ସନ୍ତିନ୍ତେତ୍ୱା ସମଂ ଅକାସି । ସୁପ୍ପତିଟ୍ଠିତବ୍ରହ୍ମା ଭଦ୍ଦ ନକ୍ଖତ୍ତେନ ଏୱଂ ନାନାୱିଧ ମଙ୍ଗଲାନିସଙ୍ଖଟଟ୍ଠାନେ ପଠମଂ ମଙ୍ଗଲିକଟ୍ଠକଂ ପତିଟ୍ଠାପେସି । ସୁମନତ୍ଥେରୋନାମ ଜାତିସୁମନପୁପ୍ଫେହି ତଂ ପୂଜେସି । ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଉଦକପରିୟନ୍ତଂ କତ୍ୱା ମହାପଥୱି କମ୍ପୋ ଅହୋସି । ଏତେନେୱ ନୟେନ ସେସ ସତ୍ତିଟ୍ଠକାୟୋପି ପତିଟ୍ଠାପେସୁଂ ।
ତତୋ ରାଜା ରଜତିଟ୍ଠକାୟୋପି ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ମଙ୍ଗଲୱିଧାନଂ ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣପେଲାୟପୁପ୍ଫାନି ଗାହାପେତ୍ୱା ପାଚୀନପସ୍ସେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ପୁରତୋ ଠିତଂ ମହା ବୁଦ୍ଧରକ୍ଖିତତ୍ଥେରଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଥେରସ୍ସ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଠିତ ଭିକ୍ଖୂନଞ୍ଚ ନାମାନି ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା ତତୋ ଦକ୍ଖିଣପସ୍ସେ ଠିତଂ ମହାଧମ୍ମରକ୍ଖିତତ୍ଥେରଂ ପଚ୍ଛିମପସ୍ସେ ଠିତଂ ମହାସଙ୍ଘରକ୍ଖିତତ୍ଥେରଂ ଉତ୍ତରପସ୍ସେ ଠିତଂ ଆନଣ୍ଦତ୍ଥେରଞ୍ଚ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ପଞ୍ଚପତିଟ୍ଠିତେନ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ତଥେୱ ନାମାନି ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା ପୁବ୍ବୁତ୍ତର କଣ୍ଣଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥ ଠିତଂ ପିୟଦସ୍ସି ମହାଥେରଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ପୂଜେତ୍ୱା ନାମାନି ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା ସନ୍ତିକେ ଅଟ୍ଠାସି ।
ଥେରୋ ମଙ୍ଗଲଂ ୱଡ୍ଢେନ୍ତୋ ରଞ୍ଞୋ ଧମ୍ମଂ ଦେସେସି । ମଙ୍ଗଲପରିୟୋସାନେ ସମ୍ପତ୍ତ ଗିହିପରିସାସୁ ଚତ୍ତାଲୀସ ସହସ୍ସାନି ଅରହନ୍ତୋ ପତିଟ୍ଠହିଂସୁ । ଚତ୍ତାଲୀସ ସହସ୍ସାନି ସୋତାପତ୍ତିଫଲୋ ସହସ୍ସଂ ସକଦାଗାମିଫଲେ, ସହସ୍ସଂ ଅନାଗାମିଫଲେ, ଭିକ୍ଖୂନଂ ପନ ଅଟ୍ଠାରସସହସ୍ସାନି ଅରହତ୍ତଂ ପାପୁଣିଂସୁ । ଭିକ୍ଖୁନୀନଂ ଚତୁଦ୍ଦସ ସହସ୍ସାନୀତି ।
ଥୂପାରମ୍ହ କଥା
୨୧. ତତୋ ରାଜା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ୟାଚ ମହାଚେତିୟଂ ନିଟ୍ଠାତିନାୱ ମେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ଭିକ୍ଖଂ ଗଣ୍ହାତୂତି ଆହ । ଭିକ୍ଖୂ ନାଧିୱାସେସୁ, ଅନୁପୁବ୍ବେନ ୟାଚନ୍ତୋ ଉପଲ୍ଲଭିକ୍ଖୂନଂ ସତ୍ତାହଂ ଅଧିୱାସନଂ ଲଭିତ୍ୱା ଥୂପଟ୍ଠାନସ୍ସ ସମନ୍ତତୋ ଅଟ୍ଠାରସସୁ ଠାନେସୁ ମଣ୍ଡପେ କାରୟିତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ସତ୍ତାହଂ ମହାଦାନଂ ଦତ୍ୱା ସବ୍ବେସଂୟେୱ ତେଲ-ମଧୁ-ପାଣିତାଦି ଭେସଜ୍ଜଂ ଦତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେସି ତତୋ ନଗରେ ଭେରିଂଚାରାପେତ୍ୱା ସବ୍ବେ ଇଟ୍ଠକ ୱଡ୍ଢକି ସନ୍ତିପାତେସି । ତେ ପଞ୍ଚସତମତ୍ତା ଅହେସୁଂ ।
ତେସୁ ଏକୋ ଅହଂ ରଞ୍ଞୋ ଚିତ୍ତଂ ଆରାଧେତ୍ୱା ମହାଚେତିୟଂ କାତୁଂ ସକ୍କୋମୀତି ରାଜାନଂ ପସ୍ସି ରାଜା କଥଂ କରୋସୀତି ପୁଚ୍ଛି । ଅହଂ ଦେୱ ପେସିକାନଂ ସତଂ ଗହେତ୍ୱା ଏକାହଂ ଏକଂ ପଂସୁସକଟଂ ଖେପେତ୍ୱା କମ୍ମଂ କରୋମୀତି ଆହ । ରାଜା ଏୱଂ ସତି ପଂସୁରାସିକଂ ଭୱିସ୍ସତି । ତିଣରୁକ୍ଖାଦୀନି ଉପ୍ପଜ୍ଜିସ୍ସନ୍ତି ଅଦ୍ଧାନଂ ନପ୍ପୱତ୍ତତୀତି ତଂ ପଟିବାହି ।
ଅଞ୍ଞୋ ଅହଂ ପୁରିସସତଂ ଗହେତ୍ୱା ଏକାହଂ ଏକଂ ପଂସୁଗୁମ୍ବଂ ଖେପେତ୍ୱା କମ୍ମଂ କରୋମୀତି ଆହ ।
ଅଞ୍ଞୋ ପଂସୂନଂ ପଞ୍ଚମ୍ମଣାନି ଖେପେତ୍ୱା କମ୍ମଂ କରୋମୀତି ଆହ ।
ଅଞ୍ଞୋ ଦ୍ୱେ ଅମ୍ମଣାନି ଖେପେତ୍ୱା କମ୍ମଂ କରୋମୀତି ଆହ । ତେପି ରାଜା ପଟିବାହିୟେୱ ।
ଅଥ ଅଞ୍ଞୋ ପଣ୍ଡିତୋ ଇଟ୍ଠକ ୱଡ୍ଢକୀ ଅହଂ ଦେୱ ଉଦୁକ୍ଖଲେ କୋଟ୍ଟେତ୍ୱା ସୁପ୍ପେହି ୱଟ୍ଟେତ୍ୱା ନିସଦେପିଂସିତ୍ୱା ପଂସୂନଂ ଏକମ୍ମଣଂ ଏକାହେନେୱ ଖେପେତ୍ୱା ପେସିକାନଂ ସତଂ ଗହେତ୍ୱା କମ୍ମଂ କରୋମୀତି ଆହ ।
ରାଜା ଏୱଂ ସତି ମହାଚେତିୟେ ତିଣାଦୀନି ନ ଭୱିସ୍ସନ୍ତି ଚିରଟ୍ଠିତିକଞ୍ଚ ଭୱିସ୍ସତିତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ପୁନ ପୁଚ୍ଛି-କିଂ ସଣ୍ଠାନଂ ପନ କରିସ୍ସସୀତି ।
ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ୱିସ୍ସକମ୍ମ ଦେୱପୁତ୍ତୋ ୱଡ୍ଢକିସ୍ସ ସରୀରେ ଅଧିମୁଚ୍ଚି । ୱଡ୍ଢକୀ ସୁୱଣ୍ଣପାତିଂ ପୂରେତ୍ୱା ଉଦକମାହରାପେତ୍ୱା ପାଣିନା ଉଦକଂ ଗହେତ୍ୱା ଉଦକପିଟ୍ଠିୟଂ ଆହନି । ଏଳିକଘଟ ସଦିସଂ ମହନ୍ତଂ ଉଦକବୁବ୍ବୁଲଂ ଉଠ୍ଠାସି । ଦେୱ ଈଦିସଂ କରୋମୀତି ଆହ ।
ରାଜା ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ତସ୍ସ ସହସ୍ସଗ୍ଘନକଂ ସାଟକ ୟୁଗଲଂ, ସହସ୍ସଗ୍ଘନକଂୟେୱ ପୁଣ୍ଣକଂ ନାମ ସୁୱଣ୍ଣାଲଙ୍କାରଂ ସହସ୍ସଗ୍ଘନକା ପାଦୁକା, ଦ୍ୱାଦସ କହାପନ ସହସ୍ସାନି ଚ ଦତ୍ୱା ଅନୁରୂପଟ୍ଠାନେ ଗେହଞ୍ଚ ଖେତ୍ତଞ୍ଚ ଦାପେସି ।
ତତୋ ରାଜାରତ୍ତିଭାଗେ ଚିନ୍ତେସି କଥଂ ନାମ ମନୁସ୍ସେ ଅପୀଲେତ୍ୱା ଇଟ୍ଠକା ଆହରାପେୟ୍ୟନ୍ତି ଦେୱତା ରଞ୍ଞୋ ଚିତ୍ତଂ ଞତ୍ୱା ଚେତିୟସ୍ସ ଚତୁସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ ଏକେକଦିୱସପ୍ପହୋଣକଂ କତ୍ୱା ତସ୍ସାୟେୱ ରତ୍ତିୟା ଇଟ୍ଠକାରାସିଂ ଅକଂସୁ ୱିହାତାୟ ରତ୍ତିୟା ମନୁସ୍ସା ଦିସ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଆରୋଚେସୁଂ । ରାଜା ତୁସ୍ସିତ୍ୱା ୱଡ୍ଢକିଂ କମ୍ମେ ପଟ୍ଠପେସି । ଦେୱତା ଏତେନେୱ ନୟେନ ୟାୱ ମହାଚେତିୟସ୍ସ ନିଟ୍ଠାନଂ ତାୱ ଏକେକସ୍ସ ଦିୱସସ୍ସ ପହୋଣକଂ କତ୍ୱା ଇଟ୍ଠକା ଆହରିଂସୁ । ସକଲଦିୱସଭାଗେ କମ୍ମଂ କତଟ୍ଠାନେ ମତ୍ତିକା ଇଟ୍ଠକ ଚୁଣ୍ଣଂ ୱାପି ନ ପଞ୍ଞାୟତି । ରତ୍ତିୟଂ ଦେୱତା ଅନ୍ତରଧାପେନ୍ତି ।
ଅଥ ରାଜା ମହାଚେତିୟେକମ୍ମକାରାୟଚତୁପରିସାୟହତ୍ଥ କମ୍ମମୂଲତ୍ଥଂଚତୁସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ ଏକେକସ୍ମିଂ ଦ୍ୱାରେ ସୋଳସ କହାପନ ସହସ୍ସାନି ୱତ୍ଥାଲଙ୍କାର-ଗନ୍ଧ-ମାଲ-ତେଲ-ମଧୁ-ଫାଣିତ-ପଞ୍ଚକଟୁକ ଭେସଜ୍ଜାନି ନାନାୱିଧ ସୂପୱ୍ୟଞ୍ଜନ ସଂୟୁତ୍ତଂ ଭତ୍ତଂ ୟାଗୁଖଜ୍ଜକାଦୀନି ଅଟ୍ଠୱିଧ କପ୍ପିୟୟ ପାନକାନି ପଞ୍ଚୱିଧ ମୁଖୱାସ ସହିତ ତାମ୍ବୂଲାନି ଚ ଠପାପେତ୍ୱା ମହାଚେତିୟେ କମ୍ମଂ କରୋନ୍ତାଗହଟ୍ଠା ୱା ପବ୍ବଜିତା ୱା ୟଥାଜ୍ଝାସୟଂ ଗଣ୍ହନ୍ତୁ ମୁଲଂ ଅଗହେତ୍ୱା କମ୍ମଂ କରୋନ୍ତାନଂ କାତୁଂ ନ ଦେଥାତି ଆଣାପେସି ।
ଅଥେକୋ ଥେରୋ ଚେତିୟକମ୍ମେ ସହାୟ ଭାୱଂ ଇଚ୍ଛନ୍ତୋ କମ୍ମକରଣଟ୍ଠାନେ ମତ୍ତିକା ସଦିସଂ କତ୍ୱା ଅତ୍ତାନଂ ଅଭିସଙ୍ଖଟଂ ମତ୍ତିକା ପିଣ୍ଡଂ ଏକେନ ହତ୍ଥେନ ଗହେତ୍ୱା ଅଞ୍ଞେନ ମାଲା ଗହେତ୍ୱା ମହାଚେତିୟଙ୍ଗଣଂ ଆରୁୟ୍ହ ରାଜକମ୍ମିକେ ୱଞ୍ଚେତ୍ୱା ୱଡ୍ଢକିସ୍ସ ଅଦାସି । ସୋ ଗଣ୍ହନ୍ତୋୱ ପକତିମତ୍ତି କା ନା ଭୱତୀତି ଞତ୍ୱା ଥେରସ୍ସ ମୁଖଂ ଓଲୋକେସି ତସ୍ସାକାରଂ ଞତ୍ୱା ତତ୍ଥ କୋଲାହଲ ମହୋସି ଅନୁକ୍କମେନ ରାଜା ସୁତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ୱଡ୍ଢକିଂ ପୁଚ୍ଛି-ତୁୟ୍ହଂ କିର ଭଣେ ଏକୋ ଭିକ୍ଖୁ ଅମୂଲକ ମତ୍ତିକାପିଣ୍ଡଂ ଅଦାସୀତି ।
ସୋ ଏୱମାହ-ୟେଭୁୟ୍ୟେନ ଅୟ୍ୟା ଏକେନ ହତ୍ଥେନ ପୁପ୍ଫଂ ଏକେନ ମତ୍ତିକାପିଣ୍ଡେ ଗହେତ୍ୱା ଆହରିତ୍ୱା ଦେନ୍ତି ତେନାହଂ ଅଜାନିତ୍ୱା କମ୍ମେ ଉପନେସିଂ ‘‘ଅୟଂ ପନ ଆଗନ୍ତୁକୋ, ଅୟଂ ନେୱାସିକୋତି ଏତ୍ତକଂ ଜାନାମୀତି ।‘‘ତେନ ହି ତଂ ଥେରଂ ଇମସ୍ସ ଦସ୍ସେହୀତି ଏକଂ ମହଲ୍ଲକ ବଲତ୍ଥଂ ୱଡ୍ଢକିସ୍ସ ସନ୍ତିକେ ଠପେସି ୱଡ୍ଢକୀ ପୁନ ଆଗତକାଲେ ତଂ ଥେରଂ ବଲତ୍ଥସ୍ସ ଦସ୍ସେସି ସୋ ତଂ ସଞ୍ଜାନିତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଆରୋଚେସି ।
ରାଜା ତସ୍ସ ସଞ୍ଞଂ ଅଦାସି । ତୋ ତ୍ୱଂ ତୟୋ ଜାତିସୁମନ ମକୁଲକୁମ୍ଭେ ମହାବୋଧି ଅଙ୍ଗଣେ ରାସିଂ କତ୍ୱା ଗଣ୍ଧଞ୍ଚ ଠପେତ୍ୱା ମହାବୋଧି ଅଙ୍ଗଣଂ ଗତ କାଲେ ଆଗନ୍ତୁକସ୍ସ ଥେରସ୍ସ ପୂଜନତ୍ଥାୟ ରଞ୍ଞୋ ଦାପିତଂ ଗଣ୍ଧମାଲାନ୍ତି ୱତ୍ୱା ଦେହୀତି । ବଲତ୍ଥୋ ରଞ୍ଞୋ ୱୁତ୍ତନୟେନେୱ ତସ୍ସ ବୋଧି ଅଙ୍ଗଣଂ ଗତ କାଲେ ତଂ ଗଣ୍ଧମାଲଂ ଅଦାସି ।
ସୋପି ସୋମନସ୍ସପ୍ପତ୍ତୋ ହୁତ୍ୱା ସେଲସଣ୍ଥରଂ ଧୋୱିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧେନ ପରିଭଣ୍ଡଂ କତ୍ୱା ସିଲାସନ୍ଥରଂ କତ୍ୱା ପୁପ୍ଫଂ ପୂଜେତ୍ୱା ଚତୁସୁ ଠାନେସୁ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ପାଚୀନଦ୍ୱାରେ ଅଞ୍ଜଲିଂ ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପୀତିଂ ଉପ୍ପାଦେତ୍ୱା ପୁପ୍ଫ ପୂଜଂ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ଅଟ୍ଠାସି ।
ବଲତ୍ଥୋ ତସ୍ମିଂ କାଲେ ତଂ ଥେରଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଏୱମାହ । ଭନ୍ତେ ତୁମ୍ହାକଂ ଚେତିୟକମ୍ମେ ସହାୟଭାୱତ୍ଥାୟ ଦିନ୍ନସ୍ସ ଅମୂଲକ ମତ୍ତିକାପିଣ୍ଡସ୍ସ ମୂଲଂ ଦିନ୍ନଭାୱଂ ରାଜା ଜାନାପେତି ଅତ୍ତନୋ ୱନ୍ଦନେନ ୱନ୍ଦାପେତୀତି । ତଂ ସୁତ୍ୱା ଥେରୋ ଅନତ୍ତମନୋ ଅହୋସି । ବଲତ୍ଥୋ ତିଟ୍ଠନ୍ତୁ ଭନ୍ତେ ତୟୋ ସୁମନ ମକୁଲ କୁମ୍ଭାତତ୍ତକାନେୱ ସୁୱଣ୍ଣପୁପ୍ଫାନିପି ଏତଂ ମତ୍ତିକପିଣ୍ଡଂ ନାଗ୍ଘନ୍ତି । ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେଥ ଭନ୍ତେତି ପକ୍କାମି ।
ତଦା କୋଟ୍ଠିୱାଲଜନପଦେ ପିୟଙ୍ଗଲ୍ଲ ୱିହାରୱାସୀ ଏକୋ ଥେରୋ ଇଟ୍ଠକୱଡ୍ଢକିସ୍ସ ଞାତକୋ ଅହୋସି । ସୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ୱଡ୍ଢକିନା ସଦ୍ଧିଂ ମନ୍ତେତ୍ୱା ଦୀଘ ବହଲ କିରିୟତୋ ଇଟ୍ଠକପ୍ପମାଣଂ ଜାନିତ୍ୱା ଗନ୍ତ୍ୱା ସହତ୍ଥେନେୱ ସକ୍କଚ୍ଚଂ ମତ୍ତିକଂ ମଦ୍ଦିତ୍ୱା ଇଟ୍ଠକଂ କତ୍ୱା ପଚିତ୍ୱା ପତ୍ତତ୍ଥୱିକାୟ ପକ୍ଖିପିତ୍ୱା ପଚ୍ଚାଗନ୍ତ୍ୱା ଏକେନ ହତ୍ଥେନ ରଞ୍ଞୋ ଇଟ୍ଠକଂ ଏକେନ ପୁପ୍ଫଂ ଗହେତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଇଟ୍ଠକାସ ସଦ୍ଧିଂ ରଞ୍ଞୋ ଇଟ୍ଠକଂ ଅଦାସି । ୱଡ୍ଢକୀ ଗହେତ୍ୱା କମ୍ମେ ଉପନେସି ।
ଥେରୋ ସଞ୍ଜାତ ପୀତି ସୋମନସ୍ସୋ ମହାଚେତିୟେ କମ୍ମଂ କରୋନ୍ତୋ ଇଟ୍ଠ କସାଲପରିୱେଣେ ୱସତି ତସ୍ସ ତଂ କମ୍ମଂ ପାକଟଂ ଅହୋସି । ରାଜା ୱଡ୍ଢକିଂ ପୁଚ୍ଛି-ଭଣେ ଏକେନ କିର ଅୟ୍ୟେନ ଅମୂଲିକ ଇଟ୍ଠକା ଦିନ୍ନାତି । ସଚ୍ଚଂ ଦେୱ, ଏକେନ ଅୟ୍ୟେନ ଦିନ୍ନ ଇଟ୍ଠକା ଅମ୍ହାକଂ ଇଟ୍ଠକାୟ ସଦିସାତି କମ୍ମେ ଉପନେସିନ୍ତି ଆହ । ପୁନ ତଂ ଇଟ୍ଠକଂ ସଞ୍ଜାନାସୀତି ରଞ୍ଞା ୱୁତ୍ତେ ଞାତକାନୁଗ୍ଗହେନ ନ ଜାନାମୀତି ଆହ ।
ରାଜା ୟଦି ଏୱଂ ତଂ ଇମସ୍ସ ଦନ୍ନେହୀତି ବଲତ୍ଥଂ ଠପେସି ସୋ ତଂ ପୁବ୍ବେ ୱିୟ ବଲତ୍ଥସ୍ସ ଦସ୍ସେସି । ବଲତ୍ଥୋ ପରିୱେଣଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ସନ୍ତିକେ ନିସୀଦିତ୍ୱା ପଟିସଣ୍ଥାରଂ କତ୍ୱା ଭନ୍ତେ ତୁମ୍ହେ ଆଗନ୍ତୁକା ନେୱାସିକାତି ପୁଚ୍ଛି । ଆଗନ୍ତୁକୋମ୍ହୀ ଉପାସକାତି । କତର ରଟ୍ଠୱାସିକୋ ଭନ୍ତେତି କୋଟ୍ଠିୱାଲଜନପଦେ ପିୟଙ୍ଗଲ୍ଲ ୱିହାରୱାସିମ୍ହି ଉପାସକାତି ଇଧେୱ ୱସଥ ଗଚ୍ଛଥାତି । ଇଧ ନ ୱସାମ ଅସୁକଦିୱସେ ଗଚ୍ଛାମାତି ଆହ । ବଲତ୍ଥୋପି ଅହମ୍ପି ତୁମ୍ହେହି ସଦ୍ଧିଂ ଆଗମିସ୍ସାମି । ମୟ୍ହମ୍ପି ଗାମୋ ଏତସ୍ମିଂୟେୱ ଜନପଦେ ଅସୁକ ଗାମୋ ନାମାତି ଆହ । ଥେରୋ ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛି । ବଲତ୍ଥୋ ତଂ ପୱତ୍ତିଂ ରଞ୍ଞୋ ନିୱେଦେସି ।
ରାଜା ବଲତ୍ଥସ୍ସ ସହସ୍ସଗ୍ଘନକଂ ୱତ୍ଥୟୁଗଲଂ ମହଗ୍ଘଂ ରତ୍ତକମ୍ବଲଂ ଉପାହନୟୁଗଂ ସୁଗଣ୍ଧତେଲନାଳିଂ ଅଞ୍ଞ୍ଚ ବହୁଂ ସମଣପରିକ୍ଖାରଂ ଥେରସ୍ସ ଦେହୀତି ଦାପେସି ସୋପି ପରିକ୍ଖାରଂ ଗହେତ୍ୱା ପରିୱେଣଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଥେରେନ ସଦ୍ଧିଂ ରତ୍ତିଂ ୱସିତ୍ୱା ପାତୋ ସଦ୍ଧିଂୟେୱ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଅନୁପୁବ୍ବେନ ଗନ୍ତ୍ୱା ପିୟଙ୍ଗଲ୍ଲ ୱିହାରସ୍ସ ଦିସ୍ସମାନେ ଠାନେ ସୀତଚ୍ଛାୟାୟ ଥେରଂ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ପାଦେ ଧୋୱିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧତେଲେନ ମକ୍ଖେତ୍ୱା ଗୁଳୋଦକଂ ପାୟେତ୍ୱା ଉପାହନଂ ପଟିମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ଇଦଂ ମେ ପରିକ୍ଖାରଂ କୁଲୂପଗଥେରସ୍ସତ୍ଥାୟ ଗହିତଂ, ଇଦାନି ତୁମ୍ହାକଂ ଦମ୍ମି, ଇଦଂ ପନ ସାଟକୟୁଗଂ ମମ ପୁତ୍ତସ୍ସ ମଙ୍ଗଲତ୍ଥାୟ ଗହିତଂ, ତୁମ୍ହେ ଚୀୱରଂ କତ୍ୱା ପାରୁପଥାତି ୱତ୍ୱା ଥେରସ୍ସ ପାଦମୂଲେ ଠପେସି ।
ଥେରୋ ସାଟକୟୁଗଂ ପତ୍ତତ୍ଥୱିକାୟ ପକ୍ଖିପିତ୍ୱା ସେସପରିକ୍ଖାରଂ ଭଣ୍ଡିକଂ କତ୍ୱା ଉପାହନଂ ଆରୁୟ୍ହଂ କତ୍ତୟଟ୍ଠିଂ ଗହେତ୍ୱା ମଗ୍ଗଂ ପଟ୍ପଜ୍ଜି । ବଲତ୍ଥୋ ତେନ ସଦ୍ଧିଂ ଥୋକଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ‘‘ତିଟ୍ଠଥ ଭନ୍ତେ, ମୟ୍ହଂ ଅୟଂ ମଗ୍ଗୋ‘‘ତି ୱତ୍ୱା ପୁବ୍ବେ ୱୁତ୍ତନୟେନେୱ ରଞ୍ଞୋ ସାସନଂ ଥେରସ୍ସ ଆରୋଚେସି
ଥେରୋ ତଂ ସୁତ୍ୱା ମହନ୍ତେନ ପରକ୍କମେନ କତକମ୍ମଂ ଅକତଂ ୱିୟ ଜାତନ୍ତି ଦୋମନସ୍ସପ୍ପତ୍ତୋ ହୁତ୍ୱା ଅସ୍ସୁଧାରଂ ପୱତ୍ତେତ୍ୱା’ଉପାସକ ତୱ ପରିକ୍ଖାରଂ ତ୍ୱମେୱ ଗଣ୍ହାହୀ‘‘ତି ଠିତକୋୱ ସବ୍ବାପରିକ୍ଖାରଂ ଛଡ୍ଡେସି ବଲତ୍ଥୋ କିଂ ନାମ ଭନ୍ତେ ୱଦଥ ଏସ ରାଜା ତୁୟ୍ହଂ ଭୱଗ୍ଗପ୍ପମାଣଂ କତ୍ୱା ପଚ୍ଚୟଂ ଦେନ୍ତୋପି ତୱ ଇଟ୍ଠକାନୁରୂପଂ କାତୁଂ ନ ସକ୍କୋତି । କେୱଲଂ ପନ ମହାଚେତିୟେ କମ୍ମଂ ଅଞ୍ଞେସଂ ଅପତ୍ତକଂ କତ୍ୱା କରୋମୀତି ଅଧିପ୍ପାୟେନ ଏୱଂ କାରେତି ତୁମ୍ହେ ପନ ଭନ୍ତେ ଅତ୍ତନା ଲଦ୍ଧପରିକ୍ଖାରଂ ଗହେତ୍ୱା ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେଥାତି ୱତ୍ୱା ଥେରଂ ସଞ୍ଞାପେତ୍ୱା ପକ୍କାମି । ଇମସ୍ମିଂ ପନ ଚେତିୟେ ଭତିୟା କମ୍ମଂ କତ୍ୱା ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେତ୍ୱା ସଗ୍ଗେ ନିବ୍ବତ୍ତ ସତ୍ତାନଂ ପମାଣଂ ନତ୍ଥି ।
ତାୱତିଂସ ଭୱନେ କିର ନିବ୍ବତ୍ତ ଦେୱଧୀତରୋ ଅତ୍ତନୋ ସମ୍ପତ୍ତିଂ ଓଲୋକେତ୍ୱା କେନ ନୁ କୋ କମ୍ମେନ ଇମଂ ସମ୍ପତ୍ତିଂ ଲଭିମ୍ହାତି ଆୱଜ୍ଜମାନା ମହାଚେତିୟେ ଭତିୟା କମ୍ମଂ କତ୍ୱା ଲଦ୍ଧଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ଭତିୟା କତକମ୍ମସ୍ସାପି ଫଲଂ ଈଦିସଂ, ଅତ୍ତନୋ ସନ୍ତକେନ କମ୍ମଫଲଂ ସଦ୍ଦହିତ୍ୱା କତକମ୍ମସ୍ସ ଫଲଂ କୀଦିସଂ ଭୱିସ୍ସତୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ଦିବ୍ବଗଣ୍ଧମାଲଂ ଆଦାୟ ରତ୍ତିଭାଗେ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ପୂଜେତ୍ୱା ଚେତିୟଂ ୱନ୍ଦନ୍ତି ।
ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଭାତିୱଙ୍କୱାସୀ ମହାସୀୱତ୍ଥେରୋ ନାମ ଚେତିୟଂ ୱନ୍ଦନତ୍ଥାୟ ଗତୋ, ତା ୱନ୍ଦନ୍ତିୟୋ ଦିସ୍ୱା ମହାସତ୍ତପଣ୍ଣିରୁକ୍ଖସମୀପେ ଠିତୋ ତାସଂ ୟଥାରୁଚିଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଗମନକାଲେ ପୁଚ୍ଛି ? ତୁମ୍ହାକଂ ସରୀରାଲୋକେନ ସକଲତମ୍ବପଣ୍ଣିଦିପୋ ଏକାଲୋକୋ, କିଂ କମ୍ମଂ କରିତ୍ଥାତି ଭନ୍ତେ ଅମ୍ହାକଂ ସନ୍ତକେ କତକମ୍ମଂ ନାମ ନତ୍ଥି ଇମସ୍ମିଂ ଚେତିୟେ ମନଂ ପସାଦେତ୍ୱା ଭତିୟା କମ୍ମଂ କରିମ୍ହାତି ଆହଂସୁ ଏୱଂ ବୁଦ୍ଧସାସନେ ପସନ୍ନଚିତ୍ତେନ ଭତିୟା କତକମ୍ମମ୍ପି ମହପ୍ଫଲଂ ହୋତି । ତସ୍ମା-
‘‘ଚିତ୍ତପ୍ପସାଦମତ୍ତେନ-ସୁଗତେ ଗତି ଉତ୍ତମା,
ଲବ୍ଭତୀତି ୱିଦିତ୍ୱାନ-ଥୂପପୂଜଂ କରେ ବୁଦ୍ଧୋ’’ତି ।
ଏୱଂ ରାଜା ଚେତିୟକମ୍ମଂ କାରାପେନ୍ତୋ ପୁପ୍ଫଧାନତ୍ତୟଂ ନିଟ୍ଠାପେସି । ତଂ ଖୀଣାସୱ ଥିରଭାୱତ୍ଥାୟ ଭୂମିସମଂ କତ୍ୱା ଓସୀଦାପେସୁଂ, ଏୱଂ ନୱୱାରେ ଚିତଂ ଚିତଂ ଓସୀଦାପେସୁଂ । ରାଜା କାରଣଂ ଅଜାନନ୍ତୋ ଅନତ୍ତମନୋ ହୁତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ସନ୍ନିପାତେସି । ଅସୀତି ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି ସନ୍ନିପତିଂସୁ ରାଜା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ପୁଚ୍ଛି’ଭନ୍ତେ ମହାଚେତିୟେ ପୁପ୍ଫଧାନତ୍ତୟଂ ନୱୱାରେ ନ ଜାନାମୀ’ତି ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ଆହ ମହାରାଜ ତୁୟ୍ହଂ କମ୍ମସ୍ସ ୱା ଜୀୱିତସ୍ସ ୱା ଅନ୍ତରାୟୋ ନତ୍ଥି । ଅନାଗତେ ଥିରଭାୱତ୍ଥାୟ ଇଦ୍ଧିମନ୍ତେହି ଓସୀଦାପିତଂ, ଇତୋ ପଟ୍ଠାୟ ନ ଓସୀଦାପେସ୍ସନ୍ତି । ତ୍ୱଂ ଅଞ୍ଞଥତ୍ତଂ ଅକତ୍ୱା ମହାଥୂପଂ ସମାପେହୀତି । ତଂ ସୁତ୍ୱା ହଟ୍ଠୋ ରାଜା ଥୂପକମ୍ମଂ କାରେସି ।
ଦସପୁପ୍ଫଧାନାନି ଦସହି ଇଟ୍ଠକାକୋଟୀହି ନିଟ୍ଠନଂ ଗମିଂସୁ ପୁନ ପୁପ୍ଫଧାନତ୍ତୟେ ନିଟ୍ଠିତେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ଉତ୍ତର-ସୁମନ ନାମକେ ଦ୍ୱେ ଖୀଣାସୱ ସାମଣେରେ ଆଣାପେସି । ତୁମ୍ହେ ସମଚତୁରସ୍ସଂ ଅଟ୍ଠରତନ ବହଲଂ ଏକେକ ପସ୍ସତୋ ଅସୀତି ଅସିତି ହତ୍ଥପ୍ପମାଣଂ ଛମେଦକ ୱଣ୍ଣପାସାଣେ ଆହରଥାତି । ତେ ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ଉତ୍ତରକୁରୁଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଚୁତ୍ତପ୍ପକାରପ୍ପମାଣେ ଭଣ୍ଡିପୁପ୍ଫନିହେଛ ମେଦୱଣ୍ଣପାସାଣେ ଆହରିତ୍ୱା ଏକଂ ପାସାଣଂ ଧାତୁଗବ୍ଭସ୍ସ ଭୂମିୟଂ ଅତ୍ଥରିତ୍ୱା ଚତ୍ତାରୋ ପାସାଣେ ଚତୁସୁ ପସ୍ସେସୁ ସଂୱିଧାୟ ଅପରଂ ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ପିଦହନତ୍ଥାୟ ପାଚୀନ ଦିସାଭାଗେ ୱାଲୁକ ପାକାର ସମୀପେ ଅଦିସ୍ସମାନଂ କତ୍ୱା ଠପେସୁଂ ।
୨୨. ତତୋ ରାଜା ଧାତୁଗବ୍ଭସ୍ସ ମଜ୍ଝେ ସବ୍ବରତନମୟଂ ସବ୍ବାକାରସମ୍ପନ୍ନଂ ମନୋହରଂ ବୋଧିରୁକ୍ଖଂ କାରେସି ସୋ ହି ଇଣ୍ଦନୀଲମଣିଭୂମିୟଂ ପତିଟ୍ଠିତୋ, ତସ୍ସମୂଲାନି ପଚାଳମୟାନି, ଖଣ୍ଧୋ ସିରିୱଚ୍ଛାଦୀହି ଅଟ୍ଠମଙ୍ଗଲିକେହି ପୁପ୍ଫପନ୍ତି ଲତାପନ୍ତି ଚତୁପ୍ପଦ ହଂସପନ୍ତିହି ଚ ୱିଚିତ୍ତୋ ଅଟ୍ଠାରସ ହତ୍ଥୁବ୍ବେଧୋ ରଜତମୟୋ ଅହୋସି ।
ପଞ୍ଚମହାସାଖାପି ଅଟ୍ଠାରସହତ୍ଥାଚ, ପତ୍ତାପି ମଣିମୟାନି, ପଣ୍ଡୁପତ୍ତାନି, ହେମମୟାନି, ଫଲା ପୱାଳମୟାନି । ତଥା ଅଙ୍କୁରୋପରି ଚେଲୱିତାନଂ ବଣ୍ଧାପେସି । ତସ୍ସ ଅନ୍ତେ ସମନ୍ନତୋ ମୁତ୍ତମୟ କିଙ୍କିଣିକଜାଲଂ ଓଲମ୍ବତି । ସ୍ୱଣ୍ଣଘଣ୍ଟାପନ୍ତି ଚ ସୁୱଣ୍ଣଦାମାନି ଚ ତହିଂ ତହିଂ ଓଲମ୍ବନ୍ତି ୱିତାନସ୍ସ ଚତୁସୁ କଣ୍ଣେସୁ ନୱସତସହସ୍ସଗ୍ଘନକୋ ଏକେକୋ ମୁତ୍ତାକଲାପୋ ଓଲମ୍ବତି । ତତ୍ଥ ୟଥାନୁରୂପଂ ନାନାରତନ କତାନେୱ ଚଣ୍ଦ-ସୂରିୟ-ତାରକାରୂପାନି ପଦୁମାନି ଚ ଅପ୍ପିତାନି ଅହେସୁଂ । ମହଗ୍ଘାନି ଅନେକୱଣ୍ଣାନି ଅଟ୍ଠୁତ୍ତର ସହସ୍ସାନି ୱତ୍ଥାନି ଓଲମ୍ବିଂସୁ ।
ତତୋ ବୋଧିରୁକ୍ଖସ୍ସ ସମନ୍ତତୋ ସତ୍ତ ରତନମୟ ୱେଦିକା କାରେତ୍ୱା ମହାମଲକ ମୁତ୍ତା ଅତ୍ଥରାପେସି ମୁତ୍ତା ୱେଦିକାନଂ ଅନ୍ତରେ ଗଣ୍ଧୋଦକ ପୁଣ୍ଣ ସତ୍ତରତନମୟ ପୁଣ୍ଣଘଟ ପନ୍ତିୟୋ ଠପାପେସି । ତାସୁ ସୁୱଣ୍ଣଘଟେ ପୱାଳମୟାନି ପୁପ୍ଫାନି ଅହେସୁଂ । ପୱାଳଘଟେ ସୁୱଣ୍ଣମୟାନି ପୁପ୍ଫାନି । ମଣିଘଟେ ରଜତମୟାନି ପୁପ୍ଫାନି ରଜତଘଟେ ମଣିମୟାନିପୁପ୍ଫାତି । ସତ୍ତରତନଘଟେ ସତ୍ତରତନମୟାନି ପୁପ୍ଫାନି ଅହେସୁଂ ।
ବୋଧିରୁକ୍ଖସ୍ସ ପାଚୀନ ଦିସାଭାଗେ ରତନମୟେ କୋଟିଅଗ୍ଘନକେ ପଲ୍ଲଙ୍କେ ଘନକୋଟ୍ଟିମ ସୁୱଣ୍ଣମୟଂ ବୁଦ୍ଧପଟିମଂ ନିସୀଦାପେସି । ତସ୍ସା ପଟିମାୟ ୱୀସତି ନଖା ଅକ୍ଖିନଂ ସେତଟ୍ଠାନାନି ଚ ଫଳକମୟାନି । ହତ୍ଥତଲ ପାଦତଲ ଦନ୍ତାୱରଣାନି ଅକ୍ଖୀନଂ ରତ୍ତଟ୍ଠାତାନି ଚ ପୱାଳମୟାନି କେସ ଭମୁକାନି ଅକ୍ଖିନଂ କାଳକଟ୍ଠାନାନି ଚ ଇଣ୍ଦନୀଲ ମଣିମୟାନି ଉଣ୍ଣାଲୋମଂ ପନଂ ରଜତମୟଂ ଅହୋସି । ତତୋ ସହମ୍ପତି ମହା ବ୍ରହ୍ମାନଂ ରଜତଚ୍ଛତ୍ତଂ ଧାରେତ୍ୱା ଠିନଂ କାରେସି । ତତା ଦ୍ୱୀସୁ ଦେୱଲୋକେସୁ ଦେୱତାହି ସଦ୍ଧିଂ ୱିଜୟୁତ୍ତରସଙ୍ଖଂ ଗହେତ୍ୱା ଅଭିସେକଂ ଦଦମାନଂ ସକ୍କଂ ଦେୱରାଜାନଂ ପଞ୍ଚସିଖ ଦେୱପୁତ୍ତଂ ବେଳୁୱ ପଣ୍ଡୁ ୱୀଣମାଦାୟ ଗଣ୍ଧବ୍ବଂ କୁରୁମାନଂ । ମହାକାଳ ନାଗରାଜାନଂ ନାଗକଞ୍ଞାପରିୱୁତଂ ନାନାୱିଧେନଥୁତିଘୋସେନ ତଥାଗତଂ ୱଣ୍ଣେନ୍ତଂ କାରେସି ।
ୱସୱତ୍ତିମାରମ୍ପନ ବାହୁସହସ୍ସଂ ମାପେତ୍ୱା ତିସୂଲ ମୁଗ୍ଗରାଦି ନାନାୱୁଧାନି ଗହେତ୍ୱା ସହସ୍ସକୁମ୍ଭଂ ଗିରିମେଖଲ ହତ୍ଥିକ୍ଖଣ୍ଧ ମାରୁୟ୍ହ ମାରବଲଂ ପରିୱାରେତ୍ୱା ବୋଧିମଣ୍ଡଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଅନେକ ଭିଂସନକଂ କୁରୁମାନଂ କାରେସି । ସେସାସୁ ଦିସାସୁ ପାଚୀନ ଦିସାଭାଗେ ପଲ୍ଲଙ୍କସଦିସେ କୋଟି କୋଟି ଅଗ୍ଘନକେ ତୟୋ ପଲ୍ଲଙ୍କେ ଅତ୍ଥରାପେତ୍ୱା ଦନ୍ତମୟଂ ଦଣ୍ଡଂ ପୱାଳୱୀଜନିଂ ଠପାପେସି । ବୋଧିକ୍ଖଣ୍ଧଂ ଉସ୍ସୀସକେ କତ୍ୱା ନାନାରତନଂ ମଣ୍ଡିତଂ କୋଟିଅଗ୍ଘନକଂ ରଜତ ସୟନଂ ଅତ୍ଥରାପେସି ।
ଦସବଲସ୍ସ ଅଭିସମ୍ବୋଧିମ୍ପତ୍ୱା ଅନିମିସେନ ଚକ୍ଖୁନା ବୋଧିପଲ୍ଲଙ୍କଂ ଓଲୋକିତଟ୍ଠାନଂ ସତ୍ତାହମେୱ ରତନଚଙ୍କମେ ଚଙ୍କମିତଟ୍ଠାନଂ ଓଲୋକିତଟ୍ଠାନଂ ସତ୍ତାହମେୱ ରତନଚଙ୍କମେ ଚଙ୍କମିତଟ୍ଠାନଂ ରତନଘରଂ ପୱିସିତ୍ୱା ଧମ୍ମସମ୍ମସିତଟ୍ଠାନଂ ମୁଚଲିଣ୍ଦମୂଲଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ନିସିନ୍ନସ୍ସ ମୁଚଲିଣ୍ଦେନ ନାଗେନ ସତ୍ତକ୍ଖତ୍ତୁଂ ଭୋଗେହି ପରିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଉପରି ଫଣଂ କତ୍ୱା ଠିତଟ୍ଠାନଂ, ତତୋ ଅଜପାଲ ନିଗ୍ରୋଧ ମୂଲଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ନିସିନ୍ନଟ୍ଠାନଂ, ତତୋ ରାଜାୟତନଂ ଭୋଜନେ ଉପନୀତେ ଚତୁମହାରାଜେହି ଉପନୀତ ପତ୍ତପଟିଗ୍ଗହଣଂ କାରେସି ।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାୟାଚନଂ ଧମ୍ମଚକ୍କପ୍ପୱତ୍ତନଂ ସସପବ୍ବଜ୍ଜଂ, ଭଦ୍ଦୱଗ୍ଗିୟ ପବ୍ବଜ୍ଜଂ, ତେଭାତିକ ଜଟିଲ ଦମନଂ, ଲଟ୍ଠିୱନୁୟ୍ୟାନେ ବିମ୍ବିସାରୋପଗମଣଂ, ରାଜଗହପ୍ପୱେସନଂ, ୱେଳୁୱନ ପଟିଗ୍ଗହଣଂ ଅସୀତି ମହାସାୱକେ ଚ କାରେସି ତତୋ କପିଲୱତ୍ଥୁଗମନଂ ରତନଚଙ୍କମେ ଠତଟ୍ଠାନଂ, ରାହୁଲପବ୍ବଜ୍ଜଂ, ନଣ୍ଦ୍ରପବ୍ବଜ୍ଜଂ ଜେତୱନପଟିଗ୍ଗହଣଂ, ଗଣ୍ଡମ୍ବମୂଲେ ୟମକ ପାଟିହାରିକଂ ଦେୱଲୋକେ ।
‘‘ନିସିନ୍ନେ’’ତି କତ୍ଥଚି ।
ଅଭିଧମ୍ମ ଦେସନା ଦେୱୋରୋହଣ ପାଟୀହୀରଂ ଥେରପଞ୍ହ ସମାଗମଞ୍ଚ କାରେସି ।
ତଥା ମହାସମୟସୁତ୍ତ-ରାହୁଲୋୱାଦ ସୁତ୍ତ-ମଙ୍ଗସୁତ୍ତପାରାୟନ ସୁତ୍ତ ସମାଗମଂ ଧନପାଲ-ଆଳୱକ-ଅଙ୍ଗୁଲିମାଲ-ଅପଲାଲ ଦମନଂ ଆୟୁସଙ୍ଖାର ୱୋସ୍ସଜ୍ଜନଂ ସୂକରମଦ୍ଦୱ ପରିଗ୍ଗହଣଂ ସିଙ୍ଗିୱଣ୍ଣ ୱତ୍ଥୟୁଗ ପଟିଗ୍ଗହଣଂ ପସନ୍ନୋଦକପାନଂ ପରିନିବ୍ବାନଂ ଦେୱମନୁସ୍ସ ପରିଦେୱନଂ ମହାକସ୍ସପତ୍ଥେରସ୍ସଭଗୱତୋପାଦୱଣ୍ଦନଂ ସରୀର ଙହନଂ ଅଗ୍ଗିନିବ୍ବାନଂ ଆଳାହନସକ୍କାରଂ ଦେଣେନ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ କତଧାତୁ ୱିଭାଗଞ୍ଚ କାରେସି ।
ତଥା ଅଦ୍ଧଚ୍ଛଟ୍ଠାନି ଜାତକସତାନି କାରେସି । ୱେସ୍ସନ୍ତରଜାତକଂ ପନ କାରେନ୍ତୋ ସଞ୍ଜୟ ମହାରାଜଂ ଫୁସତୀଦେୱିଂ ମଦ୍ଦିଦେୱିଂ ଜାଲିୟ କୁମାରଂ କଣ୍ହାଜିନଞ୍ଚ କାରେସି । ତତୋ ପଣ୍ଡୱ ହତ୍ଥିଦାନଂ ସତ୍ତ ସତକ ମହାଦାନଂ ନଗର ୱିଲୋକନଂ ସିନ୍ଧୱଦାନଂ ଦେୱତାହି ରୋହିତଥ ୱଣ୍ଣେନ ରଥସ୍ସ ୱହନଂ ରଥଦାନଂ ସୟମେୱୋଣତ ଦୁମତୋ ଫଲଂ ଗହେତ୍ୱା ଦାରକାନଂ ମଧୁମଂସ ଦିନ୍ନ ନେସାଦସ୍ସ ସୁୱଣ୍ଣ ସୂଚିଦାନଂ ୱଙ୍କପବ୍ବତକୁଚ୍ଛିମ୍ହି ପବ୍ବଜ୍ଜାୱେସେନ ୱସିତଟ୍ଠାନଂ ପୂଜକସ୍ସ ଦାରକଦାନଂ ସକ୍କବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଭରିୟଂଦାନଂ ପୂଜକସ୍ସ ଦେୱତାନୁଭାୱେକ ଦାରକେ ଗହେତ୍ୱା ଗନ୍ତ୍ୱା ସଞ୍ଜୟ ନରିଣ୍ଦସ୍ସ ପୁରତୋ ଗତଟ୍ଠାନଂ ତତୋ ୱଙ୍କପବ୍ବତକୁଚ୍ଛିୟଂ ଛନ୍ନଂ ଖତ୍ତିୟାନଂ ସମାଗମଂ ୱେସ୍ସନ୍ତରସ୍ସ ମଦ୍ଦିୟା ଚ ଅଭିସେକଂ ପତ୍ତଟ୍ଠାନଂ ନକରମ୍ପୱିଟ୍ଠେ ସତ୍ତରତନୱସ୍ସଂ ୱସ୍ସିତଟ୍ଠାନଂ ତତୋ ଚୱିତ୍ୱା ତୁସିତପୁରେ ନିବ୍ବତ୍ତଟ୍ଠାନଞ୍ଚ ସବ୍ବଂ ୱିତ୍ଥାରେନ କାରେସି ।
ତତୋ ଦସ ସହସ୍ସ ଚକ୍କୱାଳଦେୱତାହି ବୁଦ୍ଧ ଭାୱାୟ ଆୟାଚିତଟ୍ଠାନଂ ଅପୁନରାୱତ୍ତନଂ ମାତୁକୁଚ୍ଛିଓକ୍କମନଂ ମହାମାୟାଦେୱିଂ ସୁଦ୍ଧୋଦନ ମହାରାଜଂ ଲୁମ୍ବିନୀୱନେ ଜାତଟ୍ଠାନଂ ଅନ୍ତଲିକ୍ଖତୋ ଦ୍ୱିନ୍ନଂ ଉଦକଧାରାନଂ ପତନଂ ଉତ୍ତରାଭିମୁଖଂ ସତ୍ତପଦୱୀତିହାର ଗମନଂ କାଳଦେୱଳସ୍ସ ଜଟାମତ୍ଥକେ ମହାପୁରିସସ୍ସ ପାଦପତିଟ୍ଠାନ ଅନତିୱତ୍ତମାନାୟ ଜମ୍ବୁଚ୍ଛାୟାୟ ଧାତୀନଂ ପମାଦଂ ଦିସ୍ୱା ସିରିସୟନେ ପଲ୍ଲଙ୍କେ ନିସୀଦିତ୍ୱା ଝାନସମାପନ୍ନଟ୍ଠାନଞ୍ଚ କାରେସି ।
ତତୋ ରାହୁଲ ମାତରଂ ରାହୁଲ ଭଦ୍ଦକଞ୍ଚ କାରେସି ତତୋ ଏକୂନ ତିଂସୱସ୍ସକାଲେ ଉୟ୍ୟାନେ କୀଳତତ୍ଥାୟ ଗମନ ସମୟେ ଜିଣ୍ଣ ୱ୍ୟାଧିତ ମତ ସଙ୍ଖ୍ୟାତେ ତୟୋ ଦେୱଦୂତେ ଦିସ୍ୱା ନିୱତ୍ତନଟ୍ଠାନଂ ଚତୁତ୍ଥୱାରେ ପବ୍ବଜିତରୂପଂ ଦିସ୍ୱା ସାଧୁପବ୍ବଜ୍ଜାତି ଚିତ୍ତଂ ଉପ୍ପାଦେତ୍ୱା ଉୟ୍ୟାନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଉୟ୍ୟାନସିରିଂ ଅନୁଭୱିତ୍ୱା ସାୟଣ୍ହ ସମୟେ ନହାତ୍ୱା ମଙ୍ଗଲ ସିଲାପଟ୍ଟେ ନିସିନ୍ନମତ୍ତ ୱିସ୍ସକଟ୍ଠାନା ଅଲଙ୍କରଣଟ୍ଠାଣଂ ତତୋ ମଜ୍ଝିମରତ୍ତିୟଂ ନାଟକାନଂ ୱିପ୍ପକାରଂ ଦିସ୍ୱା କଣ୍ଥକ ହୟ ୱରମାରୁୟ୍ହ) ମହାଭିନିକ୍ଖମଣଂ ନିକ୍ଖମିତଟ୍ଠାନଂ ଦସ ସହସ୍ସ) ଚକ୍କୱାଳ ଦେୱତାହି କତ ପୂଜାୱିଧିଂ କଣ୍ଥକନିୱତ୍ତନ ଚେତିୟଟ୍ଠାନଂ ଅନୋମା ନଦୀତୀରେ ପବ୍ବଜ୍ଜଂ ରାଜଗହପ୍ପୱେସନଂ ପଣ୍ଡୱ ପବ୍ବତଚ୍ଛ ୟାୟ ରଞ୍ଞୋ ବିମ୍ବିସାରମ୍ମ ରଜ୍ଜକରଣତ୍ଥାୟ ଆୟାଚନଂ ସୁଜାତାୟ ଦିନ୍ନ ଖୀରପାୟାସ ପଟିଗ୍ଗହଣଂ ନେରଞ୍ଜରାୟ ନଦିୟା ତୀରେ ପାୟାସ ପରିଭୋଗଂ ନଦିୟା ପାତିୱିସ୍ସଟ୍ଠଂ ପାଟିହାରିୟଂ ସାଲୱନେ ଦିୱାୱିହାର ଗତଟ୍ଠାନଂ ସୋତ୍ଥିୟେନ ଦିନ୍ନ କୁସତିଣପଟିଗ୍ଗହଣଂ ବୋଧିମଣ୍ଡଂ ଆରୁୟ୍ହ ନିସିନ୍ନଟ୍ଠାନଞ୍ଚ ସବ୍ବଂ ୱିତ୍ଥାରେନ କାରେସି ।
ତତୋ ମହିଣ୍ଦତ୍ଥେର ପମୁଖେ ସତ୍ତ ସହ ଆଗତେ ଚ କାରାପେସି । ଚତୁସୁ ଦିସାସୁ ଖଗ୍ଗହତ୍ଥେ ଚତ୍ତାରୋ ମହାରାଜାନୋ କାରେସି ତତୋ ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ଦେୱପୁତ୍ତେ ତତୋ ସୁୱଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡ ଦୀପକଧାରା ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ଦେୱକୁମାରିୟୋ ତତୋ ଅଟ୍ଠୱୀସତି ୟକ୍ଖସେନାପତିନୋ ତତୋ ଅଞ୍ଜଲିଂ ପଗ୍ଗୟ୍ହ ଠିତ ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ରତନମୟ ପୁପ୍ପକଲାପେ ଗହେତ୍ୱା ଠିତ ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ସୁୱଣ୍ଣଘଟେ ଗହେତ୍ୱା ଠିତି ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ନଚ୍ଚନକ ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ତୁରିୟୱାଦକ ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ପଚ୍ଚେକ ସତସହସ୍ସଗ୍ଘନକେ ଦସହତ୍ଥପ୍ପମାଣେ ଆଦାସେ ଗହେତ୍ୱା ଠିତ ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ତଥେୱ ସତସହସ୍ସଗ୍ଘନକ ପୁପ୍ଫ ସାଖାୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଠିତଦେୱତାୟୋ ତତୋ ଚଣ୍ଦମଣ୍ଡଲେ ଗହେତ୍ୱା ଠିତଦେୱତାୟୋ ସୂରିୟମଣ୍ଡଲେ ଗହେତ୍ୱା ଠିତଦେୱତାୟୋ ତତୋ ପଦୁମାନି ଗହେତ୍ୱା ଠିତ ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ଛତ୍ତାନି ଗହେତ୍ୱା ଠିତଦେୱତାୟୋ ତତୋ ୱିଚିତ୍ତୱେସଧରେ ମଲ୍ଲଦେୱପୁତ୍ତେ ତତୋ ଦୁସ୍ସପୋଠନ ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ରତନଗ୍ଘିକେ ଗହେତ୍ୱା ଠିତଦେୱତାୟୋ ତତୋ ଧମ୍ମଚକ୍କାକି ଗହେତ୍ୱା ଠିତଦେୱତାୟୋ ତତୋ ଖଗ୍ଗଧରା ଦେୱତାୟୋ ତତୋ ପଞ୍ଚହତ୍ଥପ୍ପମାଣ ଗଣ୍ଧିତେଲପୂରିତା ଦୁକୂଲୱଟ୍ଟିୟଂ ପଜ୍ଜଲିତ ଦୀପକଞ୍ଚନନ ପାତିୟୋ ସୀସେହି ଧାରେତ୍ୱା ଠିତଦେୱତାୟୋ ଚ କାରାପେସି ।
ତତୋ ଚତୁସୁକଣ୍ଣେସୁଫଳିକମୟଅଗ୍ଘିୟ ମତ୍ଥକେ ଚତ୍ତାରୋମହାମଣ ଠପାପେସି ଚତୁସୁ କଣ୍ଣେସୁ ସୁୱଣ୍ଣ-ମଣି-ମୁତ୍ତ-ୱଜିରାନଂ ଚତ୍ତାରୋ ରାସିୟୋ କାରେସି ତତୋ ମେଘୱଣ୍ଣ ପାସାଣଭିତ୍ତିୟଂ ୱିଜ୍ଜୁଲ୍ଲତା କାରେସି ତତୋ ରତନ ଲତାୟୋ ତତୋ ଚାଳୱିଜତିୟୋ ତତୋ ନିଲୁପ୍ପଲେ ଗହେତ୍ୱା ଠିତ ନାଗମଣୱିକାୟୋ କାରେସି ।
ରାଜା ଏକ୍ତିକାନି ରୂପକାନି ଘନକୋଟ୍ଟିମ ସୁୱଣ୍ଣେହେୱ କାରେସି । ଅୱସେସମ୍ପି ପୂଜାୱିଧିଂ ସତ୍ତରତନେହେୱ କାରେସୀତି । ଏତ୍ଥ ଚ ୱୁତ୍ତପ୍ପକାରମ୍ପନ ପୂଜନୀୟଭଣ୍ଡଂ ଅନନ୍ତମପରିମାଣଂ ହୋତି ତଥା ହି ଅମ୍ବପାସାନୱାସୀ ଚିତ୍ତଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋନାମ ହେଟ୍ଠା ଲୋହପାସାଦେ ସନ୍ନିପତିତାନଂ ଦ୍ୱାଦସନ୍ନଂ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନଂ ଧମ୍ମଂ କଥେନ୍ତୋ ରଥୱିନୀତସୁତ୍ତଂ ଆରଭିତ୍ୱା ମହା ଧାତୁନିଧାନଂ ୱଣ୍ଣେନ୍ତୋ ଏକଚ୍ଚେ ନ ସଦ୍ଦହିସ୍ସନ୍ତୀତି ମଞ୍ଞମାନୋ ଓସକ୍କିତ୍ୱା କଥେସି । ତସ୍ମିଂ ଖଣେ କୋଟପବ୍ବତୱାସୀ ମହାତିସ୍ସତ୍ଥେରୋ ନାମ ଖୀଣାସୱୋ ଅୱିଦୂରେ ନିସୀଦିତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ସୁଣନ୍ତୋ ଆୱୁସୋ ଧମ୍ମକଥିକ ତୱ କଥାତୋ ପରିହୀନମ୍ପି ଅତ୍ଥି । ଅପଚ୍ଚୋ ସକକିତ୍ୱା ୱିତ୍ଥାରେନ କଥେହୀତି ଆହ । ଅଥ ଇମସ୍ମିଂୟେୱ ଦୀପେ ଭାତିୟ ମହାରାଜା ନାମ ସଦ୍ଦୋ ପସନ୍ନୋ ଅହୋସି ସୋ ସାୟଂ ପାତଂ ମହଚେତିୟଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱାୱ ଭୁଞ୍ଜତି । ଏକଦିୱସଂ ୱିନିଚ୍ଛୟେ ନିସୀଦିତ୍ୱ ଦୁବ୍ବୀନିଚ୍ଛିତଂ ଅଟ୍ଟଂ ୱିନିଚ୍ଛିନନ୍ତୋ ଅତିସାୟଂ ୱୁଟ୍ଠିତୋ ଥୂପୱଣ୍ଦନଂ ୱିସ୍ସରିତ୍ୱା ଭୋଜନେ ଉପନୀତେ ହତ୍ଥଂ ଓତାରେତ୍ୱା ମନୁସ୍ସେ ପୁଚ୍ଛିଅଜ୍ଜ ମୟା ଅୟ୍ୟକୋ ୱନ୍ଦିତୋ ନ ୱନ୍ଦିତୋତି । ପୋରାଣକ ରାଜାନୋ ହି ସତ୍ଥାରଂ ଅୟ୍ୟକୋତି ୱଦନ୍ତି । ମନୁସ୍ସା ନ ୱନ୍ଦିତୋ ଦେୱାତି ଆହଂସୁ ।
ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ରାଜା ହତ୍ଥେନ ଗହିତ ଭତ୍ତପିଣ୍ଡଂ ପାତିୟଂ ପାତେତ୍ୱା ଉଟ୍ଠାୟ ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରଂ ୱିୱରାପେତ୍ୱା ଆଗନ୍ତ୍ୱା ପାଚୀନ ଦ୍ୱାରେନ ମହାଚେତିୟଙ୍ଗଣଂ ଆରୁୟ୍ହ ୱନ୍ଦନ୍ତୋ ଅନ୍ତୋ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ଖୀଣାସୱାନଂ ଧମ୍ମଂ ଓସାରଣସଦ୍ଦଂ ସୁତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେତି ମଞ୍ଞମାନୋ ତତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱା ଅଦିସ୍ୱା ଏତେନେୱ ନୟେନ ଇତରାନିପି ଦ୍ୱାରାନି ଗନ୍ତ୍ୱା ତତ୍ଥାପି ଅଦିସ୍ୱା ଅୟ୍ୟା ଧମ୍ମଂ ଓସାରେନ୍ତୋ ୱିଚରନ୍ତୀତି ମଞ୍ଞମାନୋ ଓଲୋକନତ୍ଥାୟ ଚତୁସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ ମନୁସ୍ସେ ଠପେତ୍ୱା ସୟଂ ପୁନ ୱିଚରିତ୍ୱା ଅପସ୍ସନ୍ତୋ ମନୁସ୍ସେ ପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା ବହିଦ୍ଧା ନତ୍ଥି ଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ଅନ୍ତୋ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ଭୱିସ୍ସତିତି ସନ୍ନିଟ୍ଠାନଂ କତ୍ୱା ପାଚୀନଦ୍ୱାରେ ଆସନ୍ନତରେ ମହା ଚେତିୟାଭିମୁଖୋ ହତ୍ଥପାଦେ ପସାରେତ୍ୱା ଜୀୱିତୁଂ ପରିଚ୍ଚଜିତ୍ୱା ଦଳ୍ହସମାଦାନଂ କତ୍ୱା ନିପଜ୍ଜି । ସଚେ ମା ଅୟ୍ୟା ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ନ ଓଲୋକାପେନ୍ତି-ସତ୍ତାହଂ ନିରାହାରୋ ହୁତ୍ୱା ସୁସ୍ସମାନୋ ଭୂସମୁଟ୍ଠି ୱିୟ ୱିପ୍ପକିରିୟମାନୋପି ନ ଉଟ୍ଠହିସ୍ସାମୀତି । ତସ୍ସ ଗୁଣାନୁଭାୱେନ ସକ୍କସ୍ସ ଭୱନଂ ଉଣ୍ହାକାରଂ ଦସ୍ସେସି ।
ସକ୍କୋ ଆୱଜ୍ଜନ୍ତୋ ତଂ କାରଣଂ ଞତ୍ୱା ଅଗନ୍ତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ଓସାରେନ୍ତାନଂ ଥେରାନଂ ଏୱମାହ । ଅୟଂ ଭନ୍ତେ ରାଜା ଧମ୍ମିକୋ ବୁଦ୍ଧସାସନେ ପସନ୍ନୋ ଇମସ୍ମିଂ ଠାନେ ସଜ୍ଝାୟନ ସଦ୍ଦଂ ସୁତ୍ୱା ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ଅପସ୍ସିତ୍ୱା ନ ଉଟ୍ଠହିସ୍ସାମୀତି ଦଳ୍ହସମାଦାନଂ କତ୍ୱା ନିପନ୍ନୋ ସଚେ ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ନ ପସ୍ସତି ତତ୍ଥେୱ ମରିସ୍ସତି । ତଂ ପୱେସେତ୍ୱା ଧାତୁ ଗବ୍ଭଂ ଓଲୋକାପେଥାତି । ଥେରାପି ତସ୍ସ ଅନୁକମ୍ପାୟ ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ଦସ୍ସେତୁଂ ଏକଂ ଥେରଂ ଆଣାପେସୁଂ ରାଜାନଂ ଆନେତ୍ୱା ଧାତୁଗବ୍ଭା ଓଲୋକାପେତ୍ୱା ପେସେହୀତି । ସୋ ରଞ୍ଞୋ ହତ୍ଥେ ଗହେତ୍ୱା ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ପୱେସେତ୍ୱା ୟଥାରୁଚିଂ ୱନ୍ଦାପେତ୍ୱା ସବ୍ବଂ ସଲ୍ଲକ୍ଖିତକାଲେ ପେସେସି ରାଜା ନଗରଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଅପରେନ ସମୟେନ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ଅତ୍ତନା ଦିଟ୍ଠରୂପକେସୁ ଏକଦେସାନି ସୁୱଣ୍ଣଖଚିତାନି କାରେତ୍ୱା ରାଜଙ୍ଗଣେ ମହନ୍ତଂ ମଣ୍ଡପଂ କାରେତ୍ୱା ତସ୍ମିଂ ମଣ୍ଡପେ ତାନି ରୂପକାନି ସଂୱିଦହାପେତ୍ୱା ନଗରେ ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା ଧାତୁଗବ୍ଭେ ମୟା ଦିଟ୍ଠାନି ସୁୱଣ୍ଣରୂପକାନି ଈଦିସାନି ଆହ । ତେସଂ ରୂପକାନଂ ନିୟାମେନ କତତ୍ତା ନିୟାମକ ରୂପକାନି ନାମ ଜାତାନି ।
ରାଜା ସଂୱଚ୍ଛରେ ସଂୱଚ୍ଛରେ ତାନି ରୂପକାନି ନୀହରାପେତ୍ୱା ନାଗରାନଂ ଦସ୍ସେସି ପଠମଂ ଦସ୍ସିତକାଲେ ନାଗରା ପସୀଦିତ୍ୱା ଏକେକ କୁଲତୋ ଏକେକଂ ଦାରକଂ ନୀହରିତ୍ୱା ପବ୍ବାଜେସୁଂ । ପୁନ ରାଜା ଅୟ୍ୟା ଏତଂ ପକାରଂ ଅଜାନନକା ବହୂ ତେସମ୍ପି ଆରୋଚେସ୍ସାମୀତି ୱିହାରଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ହେଟ୍ଠା ଲୋହପାସାଦେ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା ସୟଂ ଧମ୍ମାସନଗତୋ ତିୟାମ ରତ୍ତିଂ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ଅଧିକାରଂ କଥେତ୍ୱା ପରିୟୋସାପେତୁମସକ୍କାନ୍ତୋସେୱ ଉଟ୍ଠାସି । ତତ୍ଥେକୋ ଭିକ୍ଖୁ ରାଜାନଂ ପୁଚ୍ଛି-ମହାରାଜ ତ୍ୱଂ ପାତରାସଭତ୍ତଂ ଭୂତ୍ୱା ଆଗତୋସି । ତିୟାମ ରତ୍ତିଂ ୱଣ୍ଣେନ୍ତୋ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ପୂଜାୱିଧିମ୍ପି ପରିୟୋସାପେତୁଂ ନାସକ୍ଖି ଅଞ୍ଞମ୍ପି ବହୁଂ ଅତ୍ଥିତି ।
ରାଜା କିଂ କଥେତ ଭନ୍ତେ, ତୁମ୍ହାକଂ ମୟା କଥିତଂ ଦସଭାଗେସୁ ଏକଭାଗମ୍ପି ନପ୍ପହୋତି । ଅହମ୍ପନ ମୟା ସଲ୍ଲକ୍ଖିତ ମତ୍ତମେୱ କଥେସିଂ । ଅନନ୍ତଂ ଭନ୍ତେ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ପୂଜାୱିଧାନନ୍ତି ଆହ ଏୱଂ ଅନନ୍ତଂ ପୂଜନୀୟଭଣ୍ଡଂ ସମଚତୁରସ୍ସେ ଏକେକ ପସ୍ସତୋ ଅସୀତି ଅସୀତି ହତ୍ଥପ୍ପମାଣେ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ନିରନ୍ତରଂ କତ୍ୱା ପୁରେତୁମ୍ପି ନ ସୁକରଂ, ପଗେୱ ୟଥାରହଂ ସଂୱିଧାତୁ ତିଟ୍ଠତୁ ତାୱ ଧାତୁଗବ୍ଭୋ ୟାୱ ମହାଚେତିୟେ ୱାଲୁକ ପାକାର ପରିଚ୍ଛେଦା ନିରନ୍ତରଂ ପୁରେତୁମ୍ପି ନ ସକ୍କା । ତସ୍ମା ତଂ ସବ୍ବଂ ପୂଜନୀୟଭଣ୍ଡଂ ତତ୍ଥ କଥଂ ଗଣ୍ହୀତି ୟଦେତ୍ଥ ୱତ୍ତବ୍ବଂ ପୋରାଣେହି ୱୁତ୍ତମେୱ ।
ନିଗ୍ରୋ ଧପିଟ୍ଠି ତେପିଟକ ମହାସୀୱତ୍ଥେରୋ କିର ରାଜଗେହେ ନିସିଦିତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଦସବଲ ସୀହନାଦସୁତତଂ କଥେନ୍ତୋ ଧାତୁନିଧାନଂ ୱଣ୍ଣେତ୍ୱା ସୁତ୍ତନ୍ତଂ ୱିନିୱଟ୍ଟେସି । ରାଜା ଥେରସ୍ସ ଏୱମାହ-ଅୟଂ ଭନ୍ତେ ଧାତୁଗବ୍ଭା ସମଚତୁରସ୍ସୋ, ଏକେକପସ୍ସତୋ ଅସୀତି ଅସୀତି ହତ୍ଥପ୍ପମାଣେ ଏତ୍ତକାନି ପୂଜନୀୟ ଭଣ୍ଡାନି ଏତ୍ଥ ଟ୍ଠିତାନୀତି କୋ ସଦ୍ଦହେସ୍ସତିତି । ଥେରୋ ଆହ । ଇଣ୍ଦସାଲଗୁହାକିତ୍ତକପ୍ପମାଣାତି ତୟା ସୁତପୁବ୍ବାତି । ରାଜା ଖୁଦ୍ଦକ ମଞ୍ଚକପ୍ପମାଣା ଭନ୍ତେତି ଆହ । ତତୋ ଥେରୋ ଆହ, ମହାରାଜ ଅମ୍ହାକଂ ସତ୍ଥାରା ସକ୍କସସ ସକ୍କ ପଞ୍ହସୁତ୍ତନ୍ତଂ କଥନଦିୱସେ ଗୁହାୟ କିତ୍ତକା ପରିସା ଓସଟାତି ସୁତପୁବ୍ବାତି । ରାଜା ଦ୍ୱୀସୁ ଭନ୍ତେ ଦେୱଲୋକେସୁ ଦେୱତାତି ଆହ । ଏୱଂ ସନ୍ତେ ତମ୍ପି ଅସଦ୍ଦହେୟ୍ୟଂ ନୁ ମହାରାଜାତି ଥେରେନ ୱୁତ୍ତେ ରାଜା ତଂ ପନ ଦେୱାନଂ ଦେୱିଦ୍ଧିୟା ଅହୋସି ଦେୱିଦ୍ଧି ନାମ ଅଚିନ୍ତେୟ୍ୟା ଭନ୍ତେତି ଆହ ।
ତତୋ ଥେରୋ ମହାରାଜ ତଂ ଏକାୟୟେୱ ଦେୱିଦ୍ଧିୟା ଅହୋସି । ଇଦଂ ପନ ରଞ୍ଞୋ ରାଜିଦ୍ଧିୟା ଦେୱାନଂ ଦେୱିଦ୍ଧିୟା ଅରିୟାନଂ ଅରିୟିଦ୍ଧିୟାତି ଇମାହି ତୀହି ଇଦ୍ଧୀହି ଜାତନ୍ତି ଅୱୋଚ । ରାଜା ଥେରସ୍ସ ୱଚନଂ ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ଥେରଂ ସେତଚ୍ଛତ୍ତେନ ପୂଜେତ୍ୱା ମତ୍ଥକେ ଛତ୍ତଂ ଧାରେନ୍ତୋ ମହା ୱିହାରଂ ଆନେତ୍ୱା ପୁନ ମହାଚେତିୟସ୍ସ ସତ୍ତାହଂ ଛତ୍ତଂ ଦତ୍ୱା ଜାତି ସୁମନପୁପ୍ଫ ପୂଜଂ ଅକାସୀତି । ଏତସ୍ସତ୍ଥସ୍ସ ସାଧନତ୍ଥମେୱ ଅଞ୍ଞାନିପି ବହୂନି ୱତ୍ଥୂନି ଦସ୍ସିତାନି ତାନି କିନ୍ତେହୀତି ଅମ୍ହେ ଉପେକ୍ଖିତାନି ଏତ୍ଥ ଚ ରାଜା ମହେସକ୍ଖୋ ମହାନୁଭାୱୋ ପୂରିତପାରମି କତାଭିନୀହାରୋତି ତସ୍ସୱସେନ ରାଜିଦ୍ଧିୱେଦିତବ୍ବା ସକ୍କେନ ଆଣତ୍ତେନ ୱିସ୍ସକମ୍ମୁନା ଦେୱପୁତ୍ତେନ ଆଦିତୋ ପଟ୍ଠାୟ ଆୱିସିତ୍ୱା କତତ୍ତା ତସ୍ସ ୱସେନ ଦେୱିଦଧି ୱେଦିତବ୍ବା, କମ୍ମାଧିଟ୍ଠାୟକ ଇଣ୍ଦଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ ଖୁଦ୍ଦାନୁଖୁଦ୍ଦକଂ କମ୍ମଂ ଅନୁୱିଧାୟନ୍ତୋ କାରେସି ନ କେୱଲଂଥେରୋୟେୱ, ସବ୍ବେପି ଅରିୟା ଅତ୍ତନା ଅତ୍ତନା କତ୍ତବ୍ବ କିଚ୍ଚେସୁ ଉସ୍ସୁକ୍କମାପନ୍ନାୟେୱ ଅହେସୁନ୍ତି ଇମାହି ତୀହି ଇଦ୍ଧୀହି କତନ୍ତି ୱେଦିତବ୍ବଂ ।
ୱୁତ୍ତଞ୍ହେତଂ ମହାୱଂସୋ ।
ଇଣ୍ଦଗୁତ୍ତ ମହାଥେରୋ-ଛଳଭିଞ୍ଞୋ ମହାମତି,
କମ୍ମାଧିଟ୍ଠାୟକୋ ଏତ୍ଥ-ସବ୍ବଂ ସଂୱିଦହି ଇମଂ ।
ସବ୍ବଂ ରାଜିଦ୍ଧିୟା ଏତଂ ଦେୱତାନଞ୍ଚ ଇଦ୍ଧିୟା ।
ଇଦ୍ଧିୟା ଅରିୟାନଞ୍ଚ-ଅସମ୍ବାଧା ପତିଟ୍ଠିତ’’ନ୍ତି ।
ଧାତୁଗବ୍ବ ରୂପୱଣ୍ଣନାକଥା
୨୩. ଏୱଂ ରାଜା ଧାତୁଗବ୍ଭେ କତ୍ତବ୍ବ କମ୍ମଂ ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଚାତୁଦ୍ଦସି ଦିୱସେ ୱିହାରଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ସନ୍ନିପାତେସି, ସନ୍ନିପତ୍ତି ଭିକ୍ଖୂ ତିଂସ ସହସ୍ସାନି ଅହେସୁଂ ରାଜା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଂ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଏୱମାହ । ଧାତୁଗବ୍ଭେ ମୟା କତ୍ତବ୍ବକମ୍ମଂ ନିଟ୍ଠାପିତଂ, ସ୍ୱେ ଆସାଳଭିମୁପୋସଥ ଦିୱସେ ଉତ୍ତରସାଳ୍ହ ନକ୍ଖତ୍ତେନ ଧାତୁନିଧାନଂ ଭୱିସ୍ସତି ଧାତୁୟୋ ଜନାଥ ଭନ୍ତେତି ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଭାରଂ କତ୍ୱା ନଗରମେୱାଗଞ୍ଜି ।
ଅଥ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ଧାତୁ ଆହରଣକଂ ଭିକ୍ଖୁଂ ଗୱେସନ୍ତୋ ପୂଜା ପରିୱେଣ ୱାସିକଂ ସୋଳସ ୱସ୍ସୁଦ୍ଦେସିକଂ ଛଳଭିଞ୍ଞଂ ସୋଣୁତ୍ତରଂ ନାମ ସାମଣେରଂ ଦିସ୍ୱା ତଂ ପକ୍କୋସାପେତ୍ୱା ଆୱୁସୋ ସୋଣୁତ୍ତର ରାଜା ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଧାତୁ ଆଭରଣଂ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଭାରମକାସି । ତସ୍ମା ତୟା ଧାତୁୟୋ ଆହରିତବ୍ବାତି ଆହରାମି ଭନ୍ତେ ଧାତୁୟୋ କୁତୋ ଲଚ୍ଛାମୀତି ପୁଚ୍ଛି ତସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ଏୱମାହ । ଆୱୁସୋ ସୋଣୁତ୍ତର ତତାଗତୋ ମରଣମଞ୍ଚେ ନିପନ୍ନୋ ସକ୍କଂ ଦେୱରାଜାନଂ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା ମୟ୍ହଂ ଅଟ୍ଠଦୋଣପ୍ପମାଣେସୁ ସାରୀରିକ ଧାତୁସୁ ଏକଂ ଦୋଣଂ କୋଳିୟରାଜୁହି ସକ୍କତଂ, ଅନାଗତେ ତମ୍ବପଣ୍ଣି ଦୀପେ ମହାଚେତିୟେ ପତିଟ୍ଠହିସ୍ସତୀତି ଆହ ।
ଅଥ ଭଗୱତି ପରିନିବ୍ବୁତେ ଦୋଣ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଧାତୁୟୋ ଅଟ୍ଠ କୋଟ୍ଠାସେ କତ୍ୱା ଅଟ୍ଠନ୍ନଂ ନଗରୱାସୀନଂ ଅଦାସି ତେ ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ନଗରେ ଚେତିୟଂ କାରେତ୍ୱା ପରିହରିଂସୁ ତେସୁ ରାମଗାମେ କୋଳିୟେହି କତଚେତିୟେ ମହୋଘେନ ଭିନ୍ନେ ଧାତୁକରଣ୍ଡକୋ ସମୁଦ୍ଦଂ ପୱିସିତ୍ୱା ରତନୱାଲୁକା ପିଟ୍ଠେ ଛବ୍ବଣ୍ଣରଂସି ସମାକିଣ୍ଣୋ ଅଟ୍ଠାସି ।
ନାଗା ଦିସ୍ୱା ମଞ୍ଜେରିକ ନାଗ ଭୱନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ମହାକାଳ ନାଗ ରଞ୍ଞୋ ଆରୋଚେସୁଂ ସୋ ଦସକୋଟି ନାଗ ସହସ୍ସ ପରିୱୁତୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣ-ପୱାଳ-ମିଣି-ରଜତଧଜେ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ପଞ୍ଚଙ୍ଗିକ ତୁରିୟ ପଗ୍ଗହୀତ ନାନାୱିଧ ନାଗ ନାଟକାନଂ ମଜ୍ଝହତୋ ଧାକୁକରଣ୍ଡଂ ମଣିଚଙ୍ଗୋଟକେ ଠପେତ୍ୱା ସୀସେନାଦାୟ ମହାସକ୍କାର ସମ୍ମାନଂ କରୋନ୍ତୋ ନାଗଭୱନଂ ନେତ୍ୱା ଛନ୍ନୱୁତି କୋଟିଧନେ ପୂଜେତ୍ୱା ସବ୍ବରତନେହି ଚେତିୟଞ୍ଚ ଚେତିୟଘରଞ୍ଚ ମାପେତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ପରିହରତି । ମହାକସ୍ସପତ୍ଥେରୋ ଅଜାତସତ୍ତୁନୋ ଧାତୁନିଧାନଂ କରୋନ୍ତୋ ରାମଗାମେ ଧାତୁୟୋ ଠପେତ୍ୱା ସେସ ଧାତୁୟୋ ଆହରିତ୍ୱା ଅଦାସି ରାଜା ରାମଗାମେ ଧାତୁୟୋ କସ୍ମା ନାହଟାତି ପୁଚ୍ଛି ।
ଥେରୋ ମହାରାଜ ତାସଂ ଅନ୍ତରାୟୋ ନତ୍ଥି ଅନାଗତେ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପେ ମହାଚେତିୟେ ପତିଟ୍ଠହିସ୍ସନ୍ତୀତି ଆହ । ଅସୋକୋ ଧମ୍ମରାଜାପି ଧାତୁନିଧାନଂ ଉଗ୍ଘାଟେତ୍ୱା ଓଲୋକେନ୍ତୋ ଅଟ୍ଠମଂ ଧାତୁଦୋଣଂ ଅଦିସ୍ୱା ଅପରଂ ଧାତୁଂ ଦୋଣଂ କତ୍ଥ ଭନ୍ତେତି ପୁଚ୍ଛି ମହାରାଜ ତଂ କୋଳିୟେହି ଗଙ୍ଗାତୀରେ କତ ଚେତିୟେ ପତିଟ୍ଠିତଂ, ମହୋଘେନ ଚେତିୟେ ଭିନ୍ନେ ମହାସମୁଦ୍ଦଂ ପାୱିସି ।
ତଂ ନାଗା ଦିସ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ନାଗଭୱନଂ ନେତ୍ୱା ପରିହରନ୍ତୀତି ଖୀଣାସୱା ଆହଂସୁ ରାଜା ନାଗଭୱନଂ ନାମ ମମ ଆଣାପୱତ୍ତନଟ୍ଠାନଂ, ତମ୍ପି ଆହରାମି ଭନ୍ତେତି ଆହ । ମହାରାଜ ତା ଧାତୁୟୋ ଅନାଗତେ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପେ ମହାଚେତିୟେ ପତିଟ୍ଠହିସ୍ସନ୍ତିତି ନିୱାରେସୁଂ । ତସ୍ମା ତ୍ୱଂ ମଞ୍ଛେରିକ ନାଗ ଭୱନଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ତଂ ପୱତ୍ତିଂ ନାଗ ରଞ୍ଞୋ ନିୱେଦେତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ଆହର, ସ୍ୱେ ଧାତୁ ନିଧାନଂ ଭୱିସ୍ସତୀତି । ସୋଣୁତ୍ତରୋ ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ପରିୱେଣଂ ଅଗମାସି ।
ରାଜାପି ନଗରଂ ଅନ୍ତ୍ୱା ନଗରେ ଭେରିଂ ଚରାପେସି- ସ୍ୱେ ଧାତୁନିଧାନଂ ଭୱିସ୍ସତି ନାଗରା ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ୱିଭୱାନୁରୂପେନ ଅଲଙ୍କରିତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀନି ଗହେତ୍ୱା ମହାଚେତିୟଙ୍ଗଣଂ ଓତରନ୍ତୁତି । ସକ୍କୋପି ୱିସ୍ସକମ୍ମଂ ଆଣାପେସି-ସ୍ୱେ ମହାଚେତିୟେ ଧାତୁନିଧାନଂ ଭୱିସ୍ସତି । ସକଲ ତମ୍ପପଣ୍ଣିଦୀପଂ ଅଲଙ୍କରୋହୀତି । ସୋ ପୁନଦିୱସେ ଏକୂନୟୋଜନସତିକଂ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପଂ କସୀଣମଣ୍ଡଲଂ ୱିୟ ସମଂ କତ୍ୱା ରଜତପଟ୍ଟସଦିସଂ ୱାଲୁକାକିଣ୍ଣଂପଞ୍ଚୱଣ୍ଣପୁପ୍ଫସମାକୂଲଂ କତ୍ୱା ସମନ୍ତତୋ ପୁଣ୍ଣଘଟପନ୍ତିୟୋ ଠପାପେତ୍ୱା ସାଣୀହି ପରିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଉପରି ଚେଲୱିତାନଂ ବଣ୍ଧିତ୍ୱା ପଥୱିତଲେ ଥଲପଦୁମାନି ଆକାସେ ଓଲମ୍ବକ ପଦୁମାନି ଦସ୍ସେତ୍ୱା ଅଲଙ୍କତ ଦେୱସଭଂ ୱିୟ ସଜ୍ଜେସି । ମହାସମୁଦ୍ଦଞ୍ଚ ସନ୍ନିସିନ୍ନଂ ପଞ୍ଚୱିଧ ପଦୁମସଞ୍ଚନ୍ନଂ ଅକାସି ।
ଧାତୁ ଆନୁଭାୱେନ ସକଲ ଚକ୍କୱାଳଂ ଗବ୍ଭୋକ୍କମନାଭିସମ୍ବୋଧିକାଲାଦିସୁ ୱିୟ ସଜ୍ଜିତଂ ଅହୋସି ନାଗରାପ ନଗର ୱୀଥିୟୋ ସମ୍ମଜ୍ଜିତ୍ୱା ମୁତ୍ତାଫଲ ସଦିସଂ ୱାଲୁକଂ ଓକିରିତ୍ୱା ଲାଜପଞ୍ଚମକ ପୁପ୍ଫାନି ସମୋକିରିତ୍ୱା ନାନାୱିରାଗ ଧଜପଟାକାୟୋ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣଘଟ କଦଲିତୋରଣ ମାଲଗଘିକାଦୀହି ଅଲଙ୍କରିତ୍ୱା ନଗରଂ ସଜ୍ଜେସୁ । ରାଜା ନଗରସ୍ସ ଚତୁସୁ ଦ୍ୱାରେସୁ ଅନାଥାନଂ ମନୁସ୍ସାନଂ ପରିଭୋତ୍ଥାୟ ନାନାପ୍ପକାର ଖାଦନୀୟ ଭୋଜନୀୟ ଗଣ୍ଧମାଲ ୱତ୍ଥାଭରଣ ପଞ୍ଚୱିଧି ମୁଧୱାସ ସହିତ ତାମ୍ବୁଲାନି ଚ ଠପାପେସି ।
ଅଥ ରାଜା ସବ୍ବାଭରଣ ୱିଭୂସିତୋ କୁମୁଦ ପନ୍ନୱଣ୍ଣ ଚତୁସିଣ୍ଧୱୟୁତ୍ତ ରଥୱରମାରୁୟ୍ହ ଅଲଙ୍କତଂ କଣ୍ଡୁଲଂ ହତ୍ଥିଂ ପୁରତୋ କତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣଚଙ୍ଗୋଟକଂ ସୀସେ କତ୍ୱା ସେତଚ୍ଛତ୍ତସ୍ସ ହେଟ୍ଠା ଅଟ୍ଠାସି । ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ସକ୍କଂ ଦେୱରାଜାନଂ ଦେୱଚ୍ଛରା ୱିୟ ନାନାଭରଣୱିଭୂସିତା ଦେୱକଞ୍ଞୁପମା ଅନେକ ସହସ୍ସ ନାଟକିତ୍ଥିୟୋ ଚେୱ ଦସମହାୟୋଧା ଚ ଚତୁରଙ୍ଗିନୀ ସେନା ଚ ରାଜାନଂ ପରିୱାରେସୁଂ ।
ତଥା ଅଟ୍ଠୁତ୍ତର ସହସ୍ସ ଇତ୍ଥିୟୋ ଚ ପୁଣ୍ଣଘଟେ ଗରହତ୍ୱା ପରିୱାରେସୁଂ । ଅଟ୍ଠୁତ୍ତର ସହସ୍ସ ଅଟ୍ଠୁତ୍ତର ସରସ୍ସପ୍ପମାଣେୟେୱ ପୁରିସା ଚେୱ ଇତ୍ଥିୟୋ ଚ ପୁପ୍ଫସମୁଗ୍ଗାନି ଦଣ୍ଡଦୀପିକା ନାନାୱଣ୍ଣ ଧଜେ ଚ ଗହେତ୍ୱା ପରିୱାରେସୁଂ । ଏୱଂ ରାଜା ମହନ୍ତେନ ରାଜାନୁଭାୱେନ ନଣ୍ଦନୱନଂ ନିକ୍ଖନ୍ତ ଦେୱରାଜା ୱିୟ ନିକ୍ଖମି । ତଦା ନାନାୱିଧ ତୁରିୟ ଘୋସେହି ଚେୱ ହତ୍ଥସ୍ସ ରଥ ସଦ୍ଦେହି ଚ ମହାପଥୱିଭିଜ୍ଜନାକାରପ୍ପତ୍ତା ୱିୟ ଅହୋସି ।
ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ସୋଣୁତ୍ତରୋ ଅତ୍ତନୋ ପରିୱେଣେୟେୱ ନିସିନ୍ନୋ ତୁରିୟ ଘୋସେନ ରଞ୍ଞୋ ନିକ୍ଖନ୍ତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ଅଭିଞ୍ଞାପାଦକଂ ଚତୁତ୍ଥଜ୍ଝାନଂ ସମାପଜ୍ଜିତ୍ୱା ଅଧିଟ୍ଠୟା ପଥୱିୟଂ ନିମୁଜ୍ଜିତ୍ୱା ମଞ୍ଜେରିକ ନାଗଭୱନେ ମହାକାଳାନାଗରଞ୍ଞୋ ପୁରତୋ ପାତୁରହୋସି । ନାଗରାଜା ସୋଣୁତ୍ତରଂ ଦିସ୍ୱା ଉଟ୍ଠାୟାସନା ଅଭିୱାଦେତ୍ୱା ଗଣ୍ଧୋଦକେନ ପାଦେ ଧୋୱିତ୍ୱା ୱଣ୍ଣ ଗଣ୍ଧ ସମ୍ପନ୍ନ କୁସୁମେହି ପୂଜେତ୍ୱା ଏକାମନ୍ତଂ ନିସୀଦିତ୍ୱା କୁତୋ ଆଗତତ୍ଥ ଭନ୍ତେତି ପୁଚ୍ଛି ତମ୍ବପଣ୍ଣି ଦୀପତୋ ଆଗତମ୍ହାହି ୱୁତ୍ତେ କିମତ୍ଥାୟାତି ପୁଚ୍ଛି ।
ମହାରାଜ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପେ ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟ ମହାରାଜା ମହା ଚେତିୟଂ କାରେନ୍ତୋ ଧାତୁୟୋ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଭାରମକାସି । ମହାୱିହାରେ ତିଂସମତ୍ତାନି ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନି ସନ୍ନିପତିତ୍ୱା ମହାଥୂପତ୍ଥାୟ ଠପିତଧାତୁୟୋ ମହାକାଳ ନାଗ ରଞ୍ଞୋ ସନ୍ତିକେ ଠିତା, ତସ୍ସ ତଂ ପୱତ୍ତିଂ କଥେତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ଆହରାତି ମଂ ପେସେସୁଂ, ତସ୍ମା ଇଧାଗତୋମ୍ହୀତି ଆହ ।
ତଂ ସୁତ୍ୱା ନାଗରାଜା ପବ୍ବତେନ ୱିୟ ଅଜ୍ଝୋତ୍ଥଟୋ ମହନ୍ତେନ ମଦାମନସ୍ସେନ ଅଭିଭୂତୋ ଏୱଂ ଚିନ୍ତେସି ମୟଂ ପନ ଇମା ଧାତୁୟୋ ପୂଜେତ୍ୱା ଅପାୟତୋ ମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ସଗ୍ଗେ ନିବ୍ବତ୍ତିସ୍ସମାତି ଅମଞ୍ଞିମ୍ହ । ଅୟଂ ପନ ଭିକ୍ଖୁ ମହିଦ୍ଧିକୋ ମହାନୁଭାୱୋ, ସଚେ ଇମା ଧାତୁୟୋ ଇମସ୍ମିଂ ଠାନେ ଠିତୋ ଭୱେୟ୍ୟୁଂ, ଅମ୍ହେ ଅଭିଭୱିତ୍ୱାପି ଗଣ୍ହିତୁଂ ସକ୍କୁଣେୟ୍ୟ । ଧାତୁୟୋ ଅପନେତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ପରିସଂ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ପରିସ ପରିୟନ୍ତେ ଠିତଂ ୱାସୁଲଦତ୍ତଂ ନାମ ଅତ୍ତନୋ ଭାଗିନେୟ୍ୟଂ ଦିସ୍ୱା ତସ୍ସ ସଞ୍ଞମଦାସି ସୋ ମାତୁଲସ୍ସ ଅଧିପ୍ପାୟଂ ଞତ୍ୱା ଚେତିୟଘରଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଧାତୁକରଣ୍ଡକଂ ଆଦାୟ ଗିଲିତ୍ୱା ସିନେରୁପବ୍ବତ ପାଦମୂଲଂ ଗନ୍ତ୍ୱା-
ୟୋଜନସତାମାୱଟ୍ଟଂ ଦୀଘଂ ତିସତ ୟୋଜନଂ,
ଫଣାନେକସହସ୍ସାନି-ମାପିସିତ୍ୱା ମହିଦ୍ଧିକୋ,
ସିନେରୁ ପାଦମୂଲମ୍ହି-ଧୁମାୟନ୍ତୋ ଚ ପଜ୍ଜଲଂ,
ଆଭୁଜିତ୍ୱାନ ସୋ ଭୋଗେ-ନିପଜ୍ଜି ୱାଲୁକାତଲେ ।
‘‘ଅନେକାନି ସହସ୍ସାନି-ଅତ୍ତନା ସଦିସେ ଅହି,
ମାପୟିତ୍ୱା ସୟାପେସି-ସମନ୍ତା ପରିୱାରିତେ,
ବହୂ ଦେୱା ଚ ନାଗା ଚ-ଓସରିଂସୁ ତହିଂ ତଦା,
ୟୁଦ୍ଧଂ ଉଭିନ୍ନଂ ନାଗାନଂ-ସସ୍ସିସ୍ସାମ ମୟଂ ଇତି ।’’
ତତୋ ନାଗରାଜା ଭାଗିନେୟ୍ୟେନ ଧାତୁୟୋ ଅପନୀତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ଏୱମାହ- ମମ ସନ୍ତିକେ ଧାତୁୟୋ ନତ୍ଥି, ତୁମ୍ହେ ଇଧ ପପଞ୍ଚ ଅକତ୍ୱା ସୀଘଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ତଂ ପୱତ୍ତିଂ ଆରୋଚେଥ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘୋ ଅଞ୍ଞତୋ ଧାତୁଂ ପରିୟେସିସ୍ସତୀତି ସାମଣେରୋ ଆଦିତେ ପଟ୍ଠାୟ ଧାତୁ ଆଗମନଂ ୱତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ତୱ ସନ୍ତିକେୟେୱ, ପପଞ୍ଚଂ ଅକତ୍ୱା ଦେହୀତି ଚୋଦେସି ।
ତତୋ ନାଗରାଜା ସାମଣେରେନ ମୂଲମ୍ହି ଗହିତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ୟେନ କେନଚି ପରିୟାୟେନ ଧାତୁୟୋ ଅଦତ୍ୱାୱ ପେସିତୁଂ ୱଟ୍ଟତୀତି ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ସାମଣେରଂ ଧାତୁଘରଂ ନେତ୍ୱା ଚେତିୟଞ୍ଚ ଚେତିୟଘରଞ୍ଚ ଦସ୍ସେସି । ତଂ ପନ ଚେତିୟଞ୍ଚ ଚେତିୟଘରଞ୍ଚ ସବ୍ବରତନମୟମେୱ ଅହୋସି ।
ୱୁତ୍ତଞ୍ହେତଂ ମହାୱଂସେ
‘‘ଅନେକଧା ଅନେକେହି ରତନେହି ସୁସଙ୍ଖତଂ,
ଚେତିୟଂ ଚେତିୟଘରଂ-ପସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁ ସୁନିମ୍ମିତ’’ନ୍ତି ।
ଦସ୍ସେତ୍ୱା ଚ ପନ ଚେତିୟଘରତୋ ଓରୁୟ୍ହ ଅଦ୍ଧଚଣ୍ଦକପାସାଣେ ପୱାଳପଦୁମମ୍ହି ଠତ୍ୱା ଇମସ୍ସ ଚେତିୟସ୍ସ ଚେତିୟଘରସ୍ସ ଚ ଅଗ୍ଘଂ କରୋହି ଭନ୍ତେତି ଆହ ସାମଣେରୋ ନ ସକ୍କୋମ ମହାରାଜ ଅଗ୍ଘଂ କାତୁଂ, ସକଲେପି ତମ୍ଭପଣ୍ଣିଦୀପେ ରତନାନି ଇମଂ ଅଦ୍ଧଚଣ୍ଦକ ପାସାଣଂ ନାଗ୍ଘତୀତି ଆହ ।
ନାଗରାଜା ଏୱଂ ସନ୍ତେ ମହାସକ୍କାରଟ୍ଠାନତୋ ଅପ୍ପସକ୍କାରଟ୍ଠାନଂ ଧାତୂନଂ ନୟନଂ ଅୟୁତ୍ତଂ ନନୁ ଭିକ୍ଖୂତି ଆହ । ସାମଣେରୋ ଏୱମାହମହାରାଜ ବୁଦ୍ଧା ନାମ ଧମ୍ମଗରୁକା, ନ ଆମିସ ଗରୁକଂ, ତୁମ୍ହେସୁ ଚକ୍କୱାଳପ୍ପମାଣଂ ରତନଘରଂ ମାପେତ୍ୱା ସବ୍ବରତନସ୍ସ ପୂରେତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ପରିହରନ୍ତେସୁପି ଏକନାଗୋପି ଧମ୍ମାଭିସମୟଂ କାତୁଂ ସମତ୍ଥୋ ନାମ ନତ୍ଥି ୟସ୍ମା-
‘‘ସଚ୍ଚାଭିସମୟୋ ନାଗ-ତୁମ୍ହାକମ୍ପି ନ ୱିଜ୍ଜତି । ସଚ୍ଚାଭିସମୟଟ୍ଠାନଂ-ନେତୁଂ ୟୁତ୍ତଞ୍ହି ଧାତୁୟୋ । ସଂସାରଦୁକ୍ଖମୋକ୍ଖାୟ-ଉପ୍ପଜ୍ଜନ୍ତ ତଥାଗତା, ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ୱେତ୍ଥାଦୀପ୍ପାୟୋ-ତେନ ନେସ୍ସାମି ଧାତୁୟୋ । ଧାତୁନିଧାନଂ ଅଜ୍ଜେୱ-ସୋ ହି ରାଜା କରିସ୍ସତି ।
ତସ୍ମା ପପଞ୍ଚମକରିତ୍ୱା-ଲହୁଂ ମେ ଦେହି ଧାତୁୟେ’’ତି-ଆହ । ଏୱଂ ୱୁତ୍ତେ ନାଗରାଜା ଅପ୍ପଟିହାନୋ ୟୁତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଭାଗିନେୟ୍ୟେନ ଧାତୁୟୋ ଗୋପିତୋତି ମଞ୍ଞମାନୋ ଏୱମାହ । ତୁମ୍ହେ ଭନ୍ତେ ଚେତିୟେ ଧାତୂନଂ ଅତ୍ଥିଭାୱଂ ୱା ନତ୍ଥିଭାୱଂ ୱା ଅଜାନନ୍ତା ଦେହି ଦେହୀତି ୱଦଥ । ଅହଂ ନତ୍ଥୀତି ୱଦାମି । ସଚେ ପସ୍ସଥ ଗହେତ୍ୱା ଗଚ୍ଛଥାତି । ଗଣ୍ହାମି ମହାରାଜାତି, ଗଣ୍ହ ଭିକ୍ଖୂତି । ଗଣ୍ହାମି ମହାରାଜାତି, ଗଣ୍ହ ଭିକ୍ଖୂତି ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ପଟିଞ୍ଞଂ ଗହେତ୍ୱା ।
‘‘ସୁଖୁମଂ କରଂ ମାପୟିତ୍ୱା-ଥିକ୍ଖୂ ତତ୍ର ଠିତୋଚ ସୋ,
ଭାଗିନେୟ୍ୟସ୍ସ ୱଦନେ-ହତ୍ଥମ୍ପକ୍ଖିପ୍ପ ତାୱଦେ,
ଧାତୁକରଣ୍ଡମଦାୟ-ତିଟ୍ଠ ନାଗାତି ଭାସିହ,
ନିମୁଜ୍ଜିତ୍ୱା ପଥୱିୟଂ-ପରିୱେଣମ୍ହି ଉଟ୍ଠହି ।’’
ତଦା ସାମଣେରସ୍ସ ନାଗେନ ସଦ୍ଧିଂ ୟୁଦ୍ଧଂ ପସ୍ସିସ୍ସାମାତି ସମାଗତା ଦେୱ-ନାଗ ପରିସାପ ଭିକ୍ଖୁନାଗସ୍ସ ୱିଜୟଂ ଦିସ୍ୱା ହଟ୍ଠା ପମୋଦିତୋ ଧାତୁୟୋ ପୂଜୟନ୍ତାୱ ତେନେୱ ସହ ଆଗମୁଂ, ନାଗରାଜା ସାମଣେରସ୍ସ ଗତ କାଲେ ଭିକ୍ଖୁଂ ୱଞ୍ଚେତ୍ୱା ପେସିତୋମ୍ହୀତି ହଟ୍ଠତୁଟ୍ଠୋ ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଆଗମତ୍ଥାୟ ଭାଗିନେୟ୍ୟସ୍ସ ସାସନଂ ପେସେସି ।
‘‘ଭାଗିନେୟ୍ୟୋ’ଥ କୁଚ୍ଛିମ୍ହି-ଅପସ୍ସିତ୍ୱା କରଣ୍ଡକଂ,
ପରିଦେୱମାନୋ ଆଗନ୍ତ୍ୱା-ମାତୁଲସ୍ସ ନିୱେଦୟି ।
ତଦା ସୋ ନାଗରାଜାପି-ୱଞ୍ଚିତମ୍ହ ମୟଂ ଇତି,
ପରିଦେୱି ନାଗା ସବ୍ବେପି-ପରିଦେୱିଂସୁ ପିଣ୍ଡିତା ।’’
ତତୋ ନାଗଭୱନେ ସବ୍ବେ ନାଗା ସମାଗନ୍ତ୍ୱା କେସେ ମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ଉଭୋହି ହତ୍ଥେହି ହଦୟେ ଗହେତ୍ୱା ନୀଲୁପ୍ପଲ ସଦିସେହି ନେତ୍ତେହି ୱିଲୀନ ସୋକମିୱ ଅସ୍ସୁଧାରଂ ପୱତ୍ତୟମାନା-
‘‘ପରିଦେୱମାନା ଆଗନ୍ତ୍ୱା-ନାଗା ସଙ୍ଘସ୍ସ ସନ୍ତିକେ,
ବହୁଧା ପରିଦେୱିଂସ-ଧାତାହରଣ ଦୁକ୍ଖିତା’’ତି ।
ପରିଦେୱିତ୍ୱା ଚ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ଏୱମାହଂସୁ- ଭନ୍ତେ କସ୍ସଚି ପୀଳଂ ଅକତ୍ୱା ଅମ୍ହାକଂ ପୁଞ୍ଞାନୁଭାୱେନ ଲଭିତ୍ୱା ଚୀରପରିହଟ ଧାତୁୟୋ କସ୍ମା ଅନୱସେସଂ କତ୍ୱା ଅହରାପେଥ ଅମ୍ହାକଂ ସଗ୍ଗମୋକ୍ଖନ୍ତରାୟଂ କରୋଥାତି ।
’ତେସଂ ସଙ୍ଘୋ’ନୁକମ୍ପାୟ-ଥୋକଂ ଧାତୁମଦାପୟି,
ତେ ତେନ ତୁଟ୍ଠା ଗନ୍ତ୍ୱାନ-ପୂଜାଭଣ୍ଡାନି ଆହରୁଂ ।
ତତୋ ସକ୍କୋ ଦେୱାନମିଣ୍ଦୋ ୱିସ୍ସକମ୍ମଂ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା ସାମଣେରସ୍ସ ଉଟ୍ଠିତଟ୍ଠାନେ ସତ୍ତରତନମୟଂ ମଣ୍ଡପଂ ମାପେହୀତି ଆହ । ସୋ ତସ୍ମିୟେୱ ଖଣେ ମଣ୍ଡପଂ ମାପେସି ଅଥ ସକ୍କୋ ଦ୍ୱୀସୁ ଦେୱଲୋକେସୁ ଦେୱପରିସାୟ ପରିୱୁତୋ ସୁୱଣ୍ଣଚଙ୍ଗୋଟକେନ ସଦ୍ଧିଂ ରତନ ପଲ୍ଲଙ୍କମାଦାୟ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ତସ୍ମିଂ ମଣ୍ଡପେ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ସାମଣେରସ୍ସ ହତ୍ଥତୋ ଧାତୁକରଣ୍ଡକଂ ଗହେତ୍ୱା ତସ୍ମିଂ ପଲ୍ଲଙ୍କେ ପତିଟ୍ଠାପେସି । ତଦା-
’ବ୍ରହ୍ମା ଛତ୍ତମଧାରେସି-ସନ୍ତୁସିତୋ ୱାଲୱିଜନିଂ,
ମଣିତାଲୱଣ୍ଟଂ ସୁୟାମୋ-ସକ୍କୋ ସଙ୍ଖନ୍ତୁ ସୋଦକଂ ।
ଚତ୍ତାରୋ ତୁ ମହାରାଜ-ଅଟ୍ଠଂସୁ ଖଗ୍ଗପାଣିନୋ,
ସମୁଗ୍ଗହତ୍ଥା ଦ୍ୱତ୍ତିଂସା-ଦେୱପୁତ୍ତା ମହିଦ୍ଧିକା ।
ପାରିଚ୍ଛତ୍ତକ ପୁପ୍ଫେହି ପୂଜୟନ୍ତା ତହିଂ ଠିତା,
କୁମାରିୟୋପି ଦ୍ୱତ୍ତିଂସା-ଦଣ୍ଡିଦୀପଧରା ଠିତା ।
ପଲାପେତ୍ୱା ଦୁଟ୍ଠୟକ୍ଖେ-ୟକ୍ଖସେନାପତି ପନ
ଅଟ୍ଠୱୀସତି ଅଟ୍ଠଂସୁ-ଆରକ୍ଖଂ କୁରୁମାନକା ।
ୱୀଣଂ ୱାଦୟମାନୋୱ-ଅଟ୍ଠା ପଞ୍ଚସିଖୋ ତହିଂ,
ରଙ୍ଗଭୂମିଂ ମାପୟିତ୍ୱା-ତିମ୍ବରୂ ତୁରିୟଘୋସୱା ।
ଅନେକା ଦେୱପୁତ୍ତା ଚ-ସାଧୁଗୀତପ୍ପୟୋଜକା,
ମହାକାଲୋ ନାଗରାଜା-ଥୂୟମାନୋ ଅନେକଧା ।
ଦିବ୍ବତୁରିୟାନି ୱଜ୍ଜନ୍ତି-ଦିବ୍ବସଙ୍ଗିତି ୱତ୍ତତି,
ଦିବ୍ବଗଣ୍ଧା ଚ ୱସ୍ସାନି-ୱସ୍ସାପେନ୍ତି ଚ ଦେୱତା ।
ତଦା ଇଣ୍ଦଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ ମାରସ୍ସ ପଟିବାହନତ୍ଥାୟ ଚକ୍କୱାଳପରିୟନ୍ତଂ କତ୍ୱା ଆକାସେ ଲୋହଛତ୍ତଂ ମାପେସି । ପଞ୍ଚନିକାୟିକ ଥେରା ଧାତୁୟୋ ପରିୱାରେତ୍ୱା ପଞ୍ଚସୁ ଠାନେସୁ ନିସୀଦିତ୍ୱା ଗଣସଜ୍ଝାୟମକଂସୁ । ତସ୍ମିଂ କାଲେ ରାଜା ତଂ ଠନଂ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ସିସତୋ ସୁୱଣ୍ଣ ଚଙ୍ଗୋଟକଂ ଓତାରେତ୍ୱା ଧାତୁ ଚଙ୍ଗୋଟକଂ ଅତ୍ତନୋ ଚଙ୍ଗୋଟକେ ଠପେତ୍ୱା ପଲ୍ଲଙ୍କେ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱା ପଞ୍ଚପତିଟ୍ଠିତେନ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ସିରସି ଅଞ୍ଜଲିଂ ପଗ୍ଗୟ୍ହ ଅକ୍ଖୀନି ଉମ୍ମୀଲେତ୍ୱା ଓଲୋକେନ୍ତୋ ଅଟ୍ଠାସି । ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଧାତୁମତ୍ଥକେ ସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ଦିସ୍ସତି ଛତ୍ତଗାହକ ବ୍ରହ୍ମା ନ ଦିସ୍ସତି । ତଥା ତାଲୱଣ୍ଟ ୱିଜନି ଆଦୟୋ ଦିସ୍ସନ୍ତି ଗାହକା ନ ଦିସ୍ସନ୍ତି ଦିବ୍ବତୁରିୟଘୋସ ସଙ୍ଗିତିୟୋ ସୁୟ୍ୟନ୍ତି ଗଣ୍ଧବ୍ବ ଦେୱତା ନ ଦିସ୍ସନ୍ତି । ରାଜା ଏତଂ ଅଚ୍ଛରିୟଂ ଦିସ୍ୱା ଇଣ୍ଦଗୁତ୍ତତ୍ଥେରଂ ଏୱମାହ-ଦେୱତା ଦିବ୍ବଛତ୍ତେନ ପୂଜେସୁଂ ଅହଂ ମାନୁସ କଚ୍ଛତ୍ତେନ ପୂଜେମି ଭନ୍ନେତି । ଥେରୋ ୟୁତ୍ତଂ ମହାରାଜାତି ଆହ । ରାଜା ଅତ୍ତନୋ ସୁୱଣ୍ଣପିଣ୍ଡିକେ ସେତଚ୍ଛତ୍ତେନ ପୂଜେତ୍ୱା ସୁୱଣ୍ଣଭିଂକାରଂ ଗହେତ୍ୱା ଅଭିସେକୋଦକଂ ଦତ୍ୱା ତଂ ଦିୱସଂ ସକଲତମ୍ବପଣ୍ଣି ଦୀପେ ରଜ୍ଜଂ ଅଦାସି ।
ତତୋ ସବ୍ବତୁରିୟାନି ପଗ୍ଗଣ୍ହିଂସୁ, ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେତ୍ୱ ମହନ୍ତଂ ସକ୍କାରମକଂସୁ ପୁନ ରାଜା ଥେରଂ ପୁଚ୍ଛି - ଅମ୍ହାକଂ ସତ୍ଥା ଦିବ୍ବମାନୁସକାନି ଦ୍ୱେ ଛତ୍ତାନି ଧାରେସି ଭନ୍ତେ । ନ ଦ୍ୱେ ଛତ୍ତାନି ତୀଣି ଛତ୍ତାନି ମହାରାଜାତି । ଅଞ୍ଞଂ ଛତ୍ତଂ ନପସ୍ସାମି ଭନ୍ନେତି । ସୀଲପତିଟ୍ଠଂ ସମାଧିଦଣ୍ଡକଂ ଇଣ୍ଦ୍ରିୟସଲାକଂ ବଲମାଲଂ ମଗ୍ଗଫଲପତ୍ତ ସଞ୍ଛନ୍ନଂ ୱିମୁତ୍ତିୱରସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ଉସ୍ସାପେତ୍ୱା ଞାଣାଭିସେକମ୍ପତ୍ତୋ ଧମ୍ମରତନ ଚକ୍କଂ ପୱତ୍ତେତ୍ୱା ଦସସହସ୍ସ ଚକ୍କୱାଳେସୁ ବୁଦ୍ଧରଜ୍ଜଂ ହତ୍ଥଗତଂ କତ୍ୱା ରଜ୍ଜଂ କାରେସୀତି ରାଜା ତୀଣିଚ୍ଛତ୍ତ ଧାରକସ୍ସ ସତ୍ଥୁନୋ ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ରଜ୍ଜଂ ଦମ୍ମୀତି ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ଧାତୁୟୋ ରଜ୍ଜେନ ପୂଜେସି ।
ତତୋ ରାଜା ଦେୱମନୁସ୍ସେସୁ ଦିବ୍ବଗଣ୍ଧମାଲାଦୀହି ପୂଜେନ୍ତେସୁ ଅନେକେସୁ ତୁରିୟଘୋସ ସଙ୍ଗିତେସୁ ୱତ୍ତମାନେସୁ ଧାତୁକରଣ୍ଡକଂ ସୀସେନାଦାୟ ରତନମଣ୍ଡପତୋ ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘ ପରିୱୁତୋ ମହାଚେତିୟଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ପାଚୀନଦ୍ୱାରେନାରୁୟ୍ହ ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ଓତରି । ତତୋ ମହାଚେତିୟଂ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଛନ୍ନୱୁତି କୋଟିପ୍ପମାଣ ଅରହନ୍ତୋ ଅଟ୍ଠଂସୁ ।
ରାଜା ସୀସତୋ ଧାତୁକରଣ୍ଡକଂ ଓତାରେତ୍ୱା ମହାରହେ ସୟନପିଟ୍ଠେ ଠପେସ୍ସାମୀତି ଚିନ୍ତେସି ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଧାତୁକରଣ୍ଡକୋ ରଞ୍ଞୋ ସୀସତୋ ସତ୍ତ ତାଲପ୍ପମାଣେ ଠାନେ ଗନ୍ତ୍ୱା ସୟମେୱ ୱିଚରି ଧାତୁୟୋ ଆକାସମୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ଦ୍ୱତ୍ତିଂସ ମହା ପୁରିସଲକ୍ଖଣ ଅସିତି ଅନୁବ୍ୟଞ୍ଜନା ବ୍ୟାମପ୍ପଭା ପତିମଣ୍ଡିତଂ କେତୁମାଲୋପ ସୋଭିତଂ ନିଲ-ପୀତ-ଲୋହିତାଦି ଭେଦ ୱିଚିତ୍ର ରଂସିଜାଲା ସମୁଜ୍ଜଲଂ ବୁଦ୍ଧୱେସଂ ଗହେତ୍ୱା ଗଣ୍ଡମ୍ବମୂଲେ ୟମକ ପାଟିହାରିୟଂ ସଦିସ ୟମକ ପାଟିହାରିୟଂ ଅକଂସୁ । ତଂ ଧାତୁପାଟିହାରିୟଂ ଦିସ୍ୱା ପସୀଦିତ୍ୱା ଅରହତ୍ତମ୍ପତ୍ତା ଦେୱମନୁସ୍ସା ଦ୍ୱାଦସକୋଟିୟୋ ଅହେସୁଂ । ସେସଫଲତ୍ତୟଂ ପତ୍ତା ଗଣନପଥମତୀତା ଅହେସୁଂ । ଏୱଂ ଧାତୁୟୋ ଅନେକଧା ପାଟିହାରିୟଂ ଦସ୍ସେତ୍ୱା ବୁଦ୍ଧୱେସଂ ୱିସ୍ସଜ୍ଜେତ୍ୱା କରଣ୍ଡକଂ ପୱିସିତ୍ୱା ତେନ ସଦ୍ଧିଂ ଓତରିତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ସୀସେ ପତିଟ୍ଠହିଂସୁ ।
ରାଜା ଅମତେନ ୱିୟ ଅଭିସିତ୍ତୋ ସଫଲଂ ମନୁସ୍ସତ୍ତ ପଟିଲାଭଂ ମଞ୍ଞମାନୋ ଉଭୋହି ହତ୍ଥେହି ଧାତୁକରଣ୍ଡକଂ ଗହେତ୍ୱା ନାଟକ ପରିୱୁତୋ ଅଲଙ୍କତ ସୟନ ସମୀପଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ଧାତୁଚଙ୍ଗୋଟକଂ ରତନପଲ୍ଲଙ୍କେ ଠପେତ୍ୱା ଗଣ୍ଧୱାସିତୋଦକେନ ହତ୍ଥେ ଧୋୱିତ୍ୱା ୱତୁଜାତିୟ ଗଣ୍ଧେନ ଉବ୍ବଟ୍ଟେତ୍ୱା ରତନକରଣ୍ଡକଂ ୱିଚରିତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ଗହେତ୍ୱା ଏୱଂ ଚିନ୍ତେସି ।
‘‘ଅନାକୁଲା କେହିଚିପି ୟଦି ହେସ୍ସସ୍ତି ଧାତୁୟୋ,
ଜନସ୍ସ ସରଣଂ ହୁତ୍ୱା ୟଦି ଠସ୍ସନ୍ତି ଧାତୁୟୋ ।
ସତ୍ଥୁନିପନ୍ନା କାରେନ ପରିନିବ୍ବାନ ମଞ୍ଚକେ,
ନିପଜ୍ଜନ୍ତୁ ସୁପଞ୍ଞତ୍ତେ-ସୟନମ୍ହି ମହାରହେ’’ତି ।
ଏୱଂ ଚିନ୍ତେତ୍ୱା ପନ ୱରସୟନପିଟ୍ଠେ ଧାତୁୟୋ ଠପେସି ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଧାତୁୟୋ ରଞ୍ଞା ଚିନ୍ତିତ ନିୟାମେନେୱ ମହାରହେ ସୟନେ ବୁଦ୍ଧୱେସେନ ସୟିଂସୁ ।
‘‘ଆସାଳହି ସୁକ୍କପକ୍ଖସ୍ସ ପନ୍ନରସ ଉପୋସଥେ,
ଉତ୍ତରାସାଳ୍ହ ନକ୍ଖତ୍ତେ ଏୱଂ ଧାତୁ ପତିଟ୍ଠିତା ।
ସହ ଧାତୁ ପତିଟ୍ଠାନା ଅକମ୍ପିତ୍ଥ ମହାମହୀ, ପାଟିହୀରାନି ନେକାନି ପୱତ୍ତିଂସୁ ଅନେକଧା ।’’
ତଦହି ଉଦକପରିୟନ୍ତଂ କତ୍ୱା ଅୟଂ ମହାପଥୱୀ ସଙ୍କମ୍ପି ସମ୍ପକମ୍ପି ସମ୍ପୱେଧି, ମହାସମୁଦ୍ଦୋ ସଙ୍ଖୂଭି, ଆକାସେ ୱିଜ୍ଜୁଲ୍ଲତା ନିଚ୍ଛରିଂସୁ । ଖଣିକୱସ୍ସଂ ୱସ୍ସି, ଛ ଦେୱଲୋକା ଏକକୋଲାହଲ ମହୋସି ରାଜା ଏତଂ ଅଚ୍ଛରିୟଂ ଦିସ୍ୱା ପସନ୍ନୋ ଅତ୍ତନୋ କଞ୍ଚନ ମାଲିକ ସେତଚ୍ଛତ୍ତେନ ଧାତୁୟୋ ପୂଜେତ୍ୱା ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦିପେ ରଜ୍ଜଂ ସତ୍ତାହଂ ଦତ୍ୱା ତିଂସ ସତସହସ୍ସଗ୍ଘନକଂ ଅଲଙ୍କାର ଭଣ୍ଡଂ ଓମୁଞ୍ଚିତ୍ୱା ପୂଜେସି । ତଥା ସବ୍ବାପି ନାଟକିତ୍ଥିୟୋ ଅମଚ୍ଚା ସେସ ମହାଜନୋ ଦେୱା ଚ ସବ୍ବାଭରଣାନି ପୂଜେସୁଂ ତସ୍ମା-
ତିଟ୍ଠନ୍ତଂ ସୁଗତଂ ତିଲୋକମହିତଂ ୟୋ ପୂଜୟେ ସାଦରଂ,
ୟୋ ୱା ସାସପ ବୀଜମତ୍ତମ୍ପି ତଂ ଧାତୁଂ ନରୋ ପୂଜୟେ ।
ତେସଂ ପୁଞ୍ଞଫଲଂ ସମାନମୀତି ତଂ ଚିତ୍ତପ୍ପସାଦେ ସମେ,
ଞତ୍ୱା ତଂ ପରିନିବ୍ବୁତେପି ସୁଗତେ ଧାତୁଂ ବୁଧୋ ପୂଜୟେ’ତି ।
ତତୋ ରାଜା ଚୀୱରୱତ୍ଥାନି ଚେୱ ଗୁଳ-ସପ୍ପି ଆଦି ଭେସଜ୍ଜାନି ଚ ସଙ୍ଘସ୍ସ ଦତ୍ୱା ସବ୍ବରତ୍ତିଂ ଗଣସଜ୍ଝାୟଂ କାରେସି ପୁନ ଦିୱସେ ନଗରେ ଭେରିଂ ଚରାପେସି ମହାଜନୋ ଇମଂ ସତ୍ତାହଂ ଗଣ୍ଧମାଲାଦୀନି ଆଦିୟ ଗନ୍ତ୍ୱା ଧାତୁୟୋ ୱନ୍ଦତୂତି ଇଣ୍ଦଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋପି ସକଲ ତମ୍ବପଣ୍ଣି ଦୀପେ ମନୁସ୍ସା ଧାତୁୟୋ ୱନ୍ଦିତୁକାମା, ତଂ ଖଣଂୟେୱ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ୟଥାଟ୍ଠାନଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତୂତି ଅଧିଟ୍ଠାସି ।
ତେ ତଥେୱ ଧାତୁୟୋ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ଗମିଂସୁ ରାଜା ସତ୍ତାହଂ ସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାଦାନଂ ପୱତ୍ତେତ୍ୱା ସତ୍ତାହସ୍ସ ଅଚ୍ଚୟେନ ଧାତୁଗବ୍ଭେ ମୟା କତ୍ତବ୍ବକିଚ୍ଚଂ ନିଟ୍ଠାପିତଂ, ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ପିଦହଥ ଭନ୍ତେତି ସଙ୍ଘସ୍ସ ଆରୋଚେସି । ସଙ୍ଘୋ ଉତ୍ତରସୁମନ ସାମଣେରେ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା ତୁମ୍ହେହି ପୁବ୍ବେ ଆହଟ ମେଦୱଣ୍ଣ ପାସାଣେନ ଧାତୁ ଗବ୍ଭଂ ପିଦହଥାତି ଆହ । ତେ ସାଧୂତି ସମ୍ପଟିଚ୍ଛିତ୍ୱା ଧାତୁଗବ୍ଭଂ ପିଦହିଂସୁ ।
ତତୋ ଖୀଣାସୱା ଧାତୁଗବ୍ଭେ ଗଣ୍ଧା ମା ସୁସନ୍ତୁ ମାଲା ମା ମିଲାୟନ୍ତୁ । ଦୀପା ମା ନିବ୍ବାୟନ୍ତୁ ରତନାନି ମା ୱିୱଣ୍ଣାନି ହୋନ୍ତୁ ପୂଜନୀୟଭଣ୍ଡାନି ମା ନସ୍ସନ୍ତୁ । ମେଦୱଣ୍ଣ ପାସାଣା ସନ୍ଧୀୟନ୍ତୁ, ପଚ୍ଚତ୍ଥିକାନଂ ଓକାସୋ ମା ହୋତୂତି ଅଧିଟ୍ଠହିଂସୁ ।
ଏୱଂ ରାଜା ଧାତୁ ନିଧାପେତ୍ୱା ପୁନ ନଗରେ ଭେରିଂ ଚରାପେସି ମହା ଚେତିୟେ ଧାତୁଂ ନିଧାପେତ୍ୱା ଧାତୁଂ ଆହରିତ୍ୱା ନିଧାନଂ କରୋନ୍ତୂତି । ମହାଜନୋ ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ବଲାନୁରୂପେନ ସୁୱଣ୍ଣ ରଜତାଦି କରଣ୍ଡେ କାରାପେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ଧାତୁୟୋ ପତିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଧାତୁନିଧାନସ୍ସୁପରି ମେଦୱଣ୍ଣ ପାସାଣ ପିଟ୍ଠିୟଂ ନିଦହିଂସୁ । ସବ୍ବେହି ସନ୍ନିହିତ ଧାତୁୟୋ ସହସ୍ସମତ୍ତା ଅହେସୁନ୍ତି ।
ଇତି ସାଧୁଜନ ମନୋପସାଦନତ୍ଥାୟ କତେ ଥୂପୱଂସେ ଧାତୁନିଧାନ କଥା ନିଟ୍ଠିତା ।
୨୪. ତତୋ ରାଜା ତଂ ସବ୍ବଂ ପିଦହେତ୍ୱା ଚେତିୟଂ କରୋନ୍ତୋ ଉଦରେନ ସଦ୍ଧିଂ ଚତୁରସ୍ସ କୋଟ୍ଠକଂ ନିଟ୍ଠାପେସି ଅଥ ଛତ୍ତକମ୍ମେ ସୁଧାକମ୍ମେ ଚ ଅନିଟ୍ଠିତେୟେୱ ମାରଣନ୍ତିକ ରୋଗେନ ଗିଲାନୋ ହୁତ୍ୱା ଦୀଘୱାପିତୋ କନିଟ୍ଠଭାତରଂ ପକ୍କୋସାପେତ୍ୱା ଚେତିୟେ ଅନିଟ୍ଠିତଂ ଛତ୍ତକମ୍ମଂ ସୁଧାକମ୍ମଞ୍ଚ ସୀଘଂ ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ମଂ ତୋସେହି ତାତାତି ଆହ । ସୋ ରଞ୍ଞୋ ଦୁବ୍ବଲଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ଅନ୍ତରେ ଅନିଟ୍ଠିତକମ୍ମଂ କାତୁଂ ନ ସକ୍କାତି ସୁଦ୍ଧୱତ୍ଥେହି କଞ୍ଚୁକଂ କାରେତ୍ୱା ଚେତିୟେ ପଟିମୁଞ୍ଚାପେତ୍ୱା ଚିତ୍ତକାରେହି କଞ୍ଚୁକ ମତ୍ଥକେ ୱେଦିକା ଚ ପୁଣ୍ଣଘଟ ପଞ୍ଚଙ୍ଗୁଲି ପନ୍ତିୟୋ ଚ କାରାପେସି ।
ନଳକାରେହି ୱେଳୁମୟ ଛତ୍ତଂ କାରେତ୍ୱା ଖରପତ୍ତମୟେ ଚଣ୍ଦସୂରିୟମଣ୍ଡଲେ ମୁଦ୍ଧନି ୱେଦିକା କାରେତ୍ୱା ଲାଖାକୁକୁଟ୍ଠକେହି ତଂ ୱିଚିତ୍ତଂ କତ୍ୱା ଥୂପକମ୍ମଂ ନିଟ୍ଠିତନ୍ତି ରଞ୍ଞୋ ଅରୋଚେସି ରାଜା ତେନ ହି ମଂ ମହାଚେତିୟଂ ଦସ୍ସେହୀତି ୱତ୍ୱା ସିୱିକାୟ ନିପଜ୍ଜିତ୍ୱା ଚେତିୟା ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ଦକ୍ଖିଣଦ୍ୱାରେ ଭୂମିସୟନଂ ପଞ୍ଞାପେତ୍ୱା ତତ୍ଥ ନିପନ୍ନୋ ଦକ୍ଖିଣେନ ପସ୍ସେନ ସୟିତ୍ୱା ମହାଥୂପଂ ୱାମପସ୍ସେନ ସୟିତ୍ୱା ଲୋହପାସାଦଂ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ପସନ୍ନ ଚିତ୍ତୋ ଅହୋସି । ତଦା ରଞ୍ଞୋ ସାସନସ୍ସ ବହୂପକାରଭାୱଂ ସଲ୍ଲକ୍ଖେତ୍ୱା ଗିଲାନ ପୁଚ୍ଛନତ୍ଥାୟ ତତୋ ତତୋ ଆଗତା ଭିକ୍ଖୁ ଛନ୍ନୱୁତି କୋଟିୟୋ ରାଜାନଂ ପରିୱାରେତ୍ୱା ଅଟ୍ଠଂସୁ । ତତୋ ସଙ୍ଘୋ ୱଗ୍ଗ ୱଗ୍ଗା ହୁତ୍ୱା ଗଣସଜ୍ଝାୟଂ ଅକାସି ।
ରାଜା ତସ୍ମିଂ ସମାଗମେ ଥେରପୁତ୍ତାଭୟତ୍ଥେରଂ ଅଦିସ୍ୱା ଏୱଂ ଚିନ୍ତେସି । ସୋ ମୟି ଦମିଳେହି ସଦ୍ଧିଂ ଅଟ୍ଠୱୀସତି ମହାୟୁଦ୍ଧେ କୟିରମାସେ ଅପଚ୍ଚୋସକକିତ୍ୱା ଇଦାନି ମରଣୟୁଦ୍ଧେ ୱତ୍ତମାଣେ ମୟ୍ହଂ ପରାଜୟଂ ଦିସ୍ୱା ମଞ୍ଞେ ନାଗଚ୍ଛତୀତି । ତଦା ଥେରୋ କରିଣ୍ଦ ନଦୀ ସୀସେ ପଜ୍ଜଲିତ ପବ୍ବତେ ୱସନ୍ତୋ ରଞ୍ଞୋ ପରିୱିତକ୍କଂ ଞତ୍ୱା ପଞ୍ଚସତ ଖୀଣାସୱ ପରିୱୁସେତା ଆକାସେନାଗନ୍ତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ପୁରତୋ ପାତୁରହୋସି ।
ରାଜା ଥେରଂ ଦିସ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ପୁରତୋ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ଏୱମାହ ଭନ୍ତେ ତୁମ୍ହେହି ସଦ୍ଧିଂ ଦସମହା ୟୋଧେ ଗହେତ୍ୱା ଦମିଳେହି ସଦ୍ଧି ୟୁଜ୍ଝିଂ । ଇଦାନି ଏକକୋୱ ମଚ୍ଚୂନା ସଦ୍ଧିଂ ୟୁଜ୍ଝିତୁଂ ଆରଭିଂ । ମଚ୍ଚୁ ସତ୍ତୁମ୍ପନ ପରାଜେତୁଂ ନ ସକ୍କୋମୀତି । ତତୋ-
ଥେରପୁତ୍ତାଭୟତ୍ଥେରୋ ମା ଭାୟି ମନୁଜାଧିପ,
କିଲେସ ସତ୍ତୁଂ ଅଜିନିତ୍ୱା ଅଜେୟ୍ୟୋ ମଚ୍ଚୂସତ୍ତୁକୋ ।
ଇତି ୱତ୍ୱା ଏୱଂ ଅନୁସାସି । ମହାରାଜ ସବ୍ବୋୟେୱ ଲୋକ ସନ୍ନିୱାସେ ଜାତିୟା ଅନୁଗତୋ, ଜରାୟ ଅନୁସଟୋ, ୱ୍ୟାଧିନା ଅଭିଭୂତୋ, ମରଣେନ ଅବ୍ଭାହତୋ । ତେତାହ-
‘‘ୟଥାପି ସେଲା ୱିପୁଲା-ନହଂ ଆହଚ୍ଚ ପବ୍ବତା,
ସମନ୍ତା ଅନୁପରିୟେୟ୍ୟୁଂ-ନିପ୍ପୋଥେନ୍ତା ଚତୁଦ୍ଦିସଂ ।
ଏୱଂ ଜରା ଚ ମଚ୍ଚୁ ଚ-ଅଧିୱତ୍ତନ୍ତି ପାଣିନୋ,
ଖତ୍ତିୟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ୱେସ୍ସେ ସୁଦ୍ଦେ ଚଣ୍ଡାଲ ପୁକ୍କୁସେ,
ନ କିଞ୍ଚି ପରିୱଜ୍ଜେତି-ସବ୍ବମେୱାଭିମଦ୍ଦତି ।
ନ ତତ୍ଥ ହତ୍ଥିନଂ ଭୂମି-ନ ରଥାନଂ ନ ପତ୍ତିୟା,
ନ ଚାପି ମନ୍ତୟୁଦ୍ଧେନ-ସକ୍କା ଜେତୁଂ ଧନେନ ୱା’’ତି ।
ତସ୍ମା ଇଦଂ ମରଣଂ ନାମ ମହାୟସାନଂ ମହାସମ୍ମତାଦୀନଂ ମହା ପୁଞ୍ଞାନଂ ଜୋତିୟାଦୀନଂ ମହାଥାମାନଂ ବଲଦେୱାଦୀନଂ ଇଦ୍ଧିମନ୍ତାନଂ ମହାମୋଗ୍ଗଲ୍ଲାନାଦୀନଂ ପଞ୍ଞାୱନ୍ତାନଂ ସାରିପୁତ୍ତାଦୀନଂ ସୟମ୍ଭୂଞାଣେନ ଅଧିଗତ ସଚ୍ଚାନଂ, ପଚ୍ଚେକବୁଦ୍ଧାନଂ ସବ୍ବଗୁଣସମନ୍ନାଗତାନଂ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧାନମ୍ପି ଉପରି ନିରାସଙ୍କମେୱ ପତତି କିମଙ୍ଗପନଞ୍ଞେସୁ ସତ୍ତେସୁ ।
ମହାୟସା ରାଜୱରା ଗତା ତେ ସବ୍ବେ ମହାସମ୍ମତ ଆଦୟୋପି,
ଅନିଚ୍ଚଭାୱଂ ବଲଦେୱ ଆଦି ମହାବଲା ଚେୱ ତଥା ଗମିଂସୁ ।
ୟେ ପୁଞ୍ଞୱନ୍ତାନି ଗତା ପସିଦ୍ଧିଂ ମହଦ୍ଧନଂ ଜୋତିୟମେଣ୍ଡକାଦୀ,
ଉପାୱିସିଂ ୱଚ୍ଚୁମୁଖଂ ସଭୋଗା ସବ୍ବେପି ତେ ରାହୁମୁଖଂ ସସୀୱ ।
ୟୋ ଇଦ୍ଧିମନ୍ତେସୁ ତଥାଗତସ୍ସ ପୁତ୍ତେସୁସେଟ୍ଠୋ ଇତି ୱିସ୍ସୁତୋପି,
ଥେରୋ ମହାରାଜସହେୱ ଇଦ୍ଧିବଲେନ ସୋ ମଚ୍ଚୁମୁଖଂ ପୱିଟ୍ଠୋ ।
ସବ୍ବେସୁ ସତ୍ତେସୁ ଜିନଂ ଠପେତ୍ୱା ନେୱତ୍ଥି ପଞ୍ଞାୟ ସମୋପି ୟେନ,
ସୋ ଧମ୍ମସେନାପତି ସାୱକୋପି ଗତୋ ମହାରାଜ ଅନିଚ୍ଚତଂ’ଚ ।
ସୟମ୍ଭୂଞାଣସ୍ସ ବଲେନ ସନ୍ତିଂ ଗତା ମହାରାଜ ସୟମ୍ଭୂନୋପି,
ସବ୍ବେପି ତେ ଞାଣବଲୂପ ପନ୍ନା ଅନିଚ୍ଚତଂ ନେୱ ଅତିକ୍କମିଂସୁ ।
ତିଲୋକନାଥୋ ପୁରିସୁତ୍ତମୋ ସୋ ଅନିଚ୍ଚଭାୱଂ ସମତିକ୍କମିତ୍ୱା,
ନାସକ୍ଖି ଗନ୍ତୁଂ ସୁଗତୋପି ରାଜ ଅଞ୍ଞେସୁ ସତ୍ତେସୁ କଥାୱ ନତ୍ଥି ।
ତସ୍ମା ମହାରାଜ ଭୱେସୁ ସତ୍ତା ସବ୍ବେପି ନାସୁଂ ମରଣା ୱିମୁତ୍ତା,
ସବ୍ବମ୍ପି ସଙ୍ଖାରଗତଂ ଅନିଚ୍ଚଂ ଦୂକ୍ଖଂ ଅନତ୍ତାତି ୱିଚିନ୍ତୟସ୍ସୁ ।
‘‘ଦୁତିୟେ ଅତ୍ତଭାୱେପି ଧମ୍ମଚ୍ଛଣ୍ଦୋ ମହା ହି ତେ,
ଉପଟ୍ଠିତେ ଦେୱଲୋକେ ହିତ୍ୱା ଦିବ୍ବସୁଖଂ ତୁୱଂ ।
ଇଧାଗମ୍ମ ବହୁଂ ପୁଞ୍ଞଂ ଅକାସି ଚ ଅନେକଧା,
କରଣମ୍ପେକ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସାସନଜ୍ଜୋତନାୟ ତେ ।
ମହା ରାଜ କତଂ ପୁଞ୍ଞଂ ୟାୱଜ୍ଜ ଦିୱସା ତୟା,
ସବ୍ବଂ ଅନୁସ୍ସରେଥେୱ ସୁଖଂ ସଜ୍ଜୁ ଭୱିସ୍ସତି ।
ତଂ ସୁତ୍ୱା ତୁଟ୍ଠମାନସୋ ରାଜା ଭନ୍ତେ ତୁମ୍ହେ ମଚ୍ଚୁୟୁଦ୍ଧେପି ଅପସ୍ସୟାତି ୱତ୍ୱା ଲଦ୍ଧସ୍ସାସୋ ପୁଞ୍ଞପୋତ୍ଥକଂ ୱାଚେତୁଂ ଆଣାପେସି ଲେଖକୋ ପୁଞ୍ଞପୋତ୍ଥକଂ ଏୱଂ ୱାଚେସି ।
‘‘ଏକୂନସତୱିହାରା ମହାରାଜେନ କାରିତା,
ଏକୂନସତକୋଟୀହି ୱିହାରୋ ମରିଚଟ୍ଟି ଚ ।
ଉତ୍ତମୋ ଲୋହପାସାଦୋ ତିଂସକୋଟୀହି କାରିତୋ,
ମହାଥୂପେ ଅନଗ୍ଘାନି କାରିତା ଚତୁୱୀସତି ।
ମହାଥୂପମ୍ହି ସେସାନି କରିତାନି ସୁବୁଦ୍ଧିନା,
କୋଟିସହସ୍ସଂ ଅଗ୍ଘନ୍ତି ମହାରାଜ ତୟା ପୁନ ।
କୋଳମ୍ବ ନାମ ମଲେୟ ଅକ୍ଖକ୍ଖାୟିକ ଛାତକେ,
କୁଣ୍ଡଲାନି ମହଗ୍ଘାନି ଦୁୱେ ଦତ୍ୱାନ ଗଣ୍ହିୟ ।
ଖୀଣାସୱାନଂ ପଞ୍ଚନ୍ନଂ ମହାଥେରାନମୁତ୍ତମୋ,
ଦିନ୍ନୋ ପସନ୍ନଚିତ୍ତେନ କଙ୍ଗୁ ଅମ୍ବିଲ ପିଣ୍ଡକୋ ।
ଚୂଳଙ୍ଗଣିୟ ୟୁଦ୍ଧମ୍ହି ପରଜ୍ଝିତ୍ୱା ପଲାୟତା,
କାଲଂ ଘୋସାପୟିତ୍ୱାନ ଆଗତସ୍ସ ୱିହାୟସା ।
ଖୀଣାସୱସ୍ସ ୟତିନୋ ଅତ୍ତାନମନପେକ୍ଖିୟ,
ଦିନ୍ନଂ ସରକ ଭତ୍ତନ୍ତି ପୁଞ୍ଞପୋତ୍ଥଂ ଅୱାଚୟି ।
୨୫. ତଂ ସୁତ୍ୱା ରାଜା ତୁସ୍ସିତ୍ୱା ଠପେହି ଠପେହି ଭଣେତି ୱତ୍ୱା ଏୱମାହ । ମରିଚୱଟ୍ଟି ୱିହାରମହସତ୍ତାହେ ଥୂପାରମ୍ହସତ୍ତାହେ ଚ ଚାତୁଦ୍ଦିସ ଉଭତୋ ସଙ୍ଘସ୍ସ ମହାରହଂ ମହାଦାନଂ ପୱତ୍ତେସିଂ । ଚତୁୱୀସତି ମହାୱିସାଖପୂଜା କାରେସିଂ ତମ୍ବପଣ୍ଣିଦୀପେ ମହାଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ଚୀୱରମଦାସିଂ ସତ୍ତ ସତ୍ତ ଦୀନାନି ଲଙ୍କା ରଜ୍ଜଂ ସାସନସ୍ସ ପଞ୍ଚକ୍ଖତ୍ତୁଂ ଅଦାସିଂ ସପ୍ପି ସନ୍ନିତ୍ତ ସୁପରିସୁଦ୍ଧ ୱଟ୍ଟିୟା ଦ୍ୱାଦସଠାନେସୁ, ସତ୍ତଂ ଦୀପସହସ୍ସଂ ଜାଲେସିଂ ଅଟ୍ଠାରସ୍ସୁ ଠାନେସୁ ଗିଲାନାନଂ ୱେଜ୍ଜେହି ଭେସଜ୍ଜଞ୍ଚ ଭତ୍ତଞ୍ଚ ନିଚ୍ଚଂ ଦାପେସି । ଚତୁଚତ୍ତାଲୀସ ଠାନେସୁ ତେଲୁଲ୍ଲୋପକଞ୍ଚ ଅଦାସିଂ । ତତ୍ତକେସୁୟେୱ ଠାନେସୁ ଘତପକ୍କଜାଲପୂୱେ ଭତ୍ତେନ ସଦ୍ଧିଂ ନିଚ୍ଚଂ ଦାପେସିଂ ।
ମାସେ ମାସେ ଅଟ୍ଠସୁ ଉପୋସଥଦିୱସେସୁ ଲଙ୍କାଦୀପେ ସବ୍ବୱିହାରେସୁ ଦୀପତେଲଂ ଦାପେସିଂ । ଆମିସ ଦାନତୋ ଧମ୍ମଦାନଂ ମହନ୍ତନ୍ତି ସୁତ୍ୱା ହେଟ୍ଠଂ ଲୋହପାସାଦେ ଧମ୍ମାସନେ ନିସୀଦିତ୍ୱା ମଙ୍ଗଲ ସୁତ୍ତଂ ଓସାରେତୁଂ ଆରଭିତ୍ୱାପି ସଙ୍ଘ ଗାରୱେନ ଓସାରେତୁଂ ନାସକ୍ଖିଂ । ତତୋ ପଟ୍ଠାୟ ଧମ୍ମଦେସକେ ସକ୍କରିତ୍ୱା ସବ୍ବୱିହାରେସୁ ଧମ୍ମକଥଂ କଥାପେସିଂ ଏକେକସ୍ସ ଧମ୍ମକଥିକସ୍ସ ନାଳ ନାଳିପ୍ପମାଣାନି ସପ୍ପିଫାଣିତ ସକ୍ଖରାନି ଚତୁରଙ୍ଗୁଲ ମୁଟ୍ଠିପ୍ପମାଣଂ ୟଟ୍ଠିମଧୁକଂ ସାଟକଦ୍ୱୟଞ୍ଚ ମାସସ୍ସ ଅଟ୍ଠସୁ ଉପୋସଥ ଦିସେସୁ ଦାପେସିଂ । ଏତଂ ସବ୍ବମ୍ପି ଇସ୍ସରିୟେ ଠତ୍ୱା ଦିନ୍ନତ୍ତା ମମ ଚିତ୍ତଂ ସ ଆରାଧେତି । ଜୀୱିତଂ ପନ ଅନପେକ୍ଖିତ୍ୱା ଦୁଗ୍ଗତେନ ମୟା ଦିନ୍ନଦାନଦ୍ୱୟମେୱ ଆରାଧେତୀତି ।
ତଂ ସୁତ୍ୱା ଅଭୟତ୍ଥେରୋ ମହାରାଜ ପସାଦନୀୟଟ୍ଠାନେୟେୱ ପସାଦଂ ଅକାସି ତଂ ପନ ପିଣ୍ଡପାତଦ୍ୱୟଂ ପରିସ୍ସ ପୀଳଂ ଅକତ୍ୱା ଲଦ୍ଧ ଧମ୍ମିକ ପଚ୍ଚୟତ୍ତା ଅତ୍ତାନଂ ଅନୱଲୋକେତ୍ୱା ଅସଜ୍ଜମାନେନ ଦିନ୍ନତ୍ତା ପଟିଗ୍ଗାହକାନଂ ୟାୱଦତ୍ଥଂ କତ୍ୱା ଦିନ୍ନତ୍ତା ପୀତିପାମୋଜ୍ଜଂଜନୟିତ୍ୱା ବଲୱ ସଦ୍ଧାୟ ଦିନ୍ନତ୍ତା ଦେୟ୍ୟଧମ୍ମସ୍ସ ନିରୱସେସଂ ପରିଭୋଗଂ ଗତତ୍ତାତି ଇମେହି ପଞ୍ଚହି କାରଣେହି ମହନ୍ତତ୍ତି ୱତ୍ୱା ମହାରାଜ କଙ୍ଗୁ ଅମ୍ବିଲି ପିଣ୍ଡଗାହକତ୍ଥେରେସୁ ମଲିୟମହାଦେୱତ୍ଥେରୋ ସମନ୍ତକୂଟେ ପଞ୍ଚନ୍ନଂ ଭିକ୍ଖୁସତାନଂ ଦତ୍ୱା ପରିଭୁଞ୍ଜି ପଥୱି ଚାଲନକ ଧମ୍ମଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋ କଲ୍ୟାଣୀୟ ୱିହାରେ ପଞ୍ଚନ୍ନଂ ଭିକ୍ଖୁସତାନଂ ଦତ୍ୱା ପରିଭୁଞ୍ଜି ।
ତଲଙ୍ଗରୱାସୀ ଧମ୍ମଗୁତ୍ତତ୍ଥେରୋପି ପିୟଙ୍ଗୁଦୀପେ ଦ୍ୱାଦସନ୍ନଂ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନଂ ଦତ୍ୱା ପରିଭୁଞ୍ଜି । ମଙ୍ଗଣୱାସୀ ଚୁଳତିସ୍ସତ୍ଥେରୋ କେଲାସକୂଟେ ୱିହାରେ ସଟ୍ଠିସହସ୍ସାନଂ ଭିକ୍ଖୂନଂ ଦତ୍ୱା ପରିଭୁଞ୍ଜି ମହାଭଗ୍ଗତ୍ଥେରୋପି ଉକ୍କାନଗର ୱିହାରେ ସତ୍ତସତାନଂ ଭିକ୍ଖୂନଂ ଦତ୍ୱା ପରିଭୁଞ୍ଜି ସରକ ଭତ୍ତଗାହକତ୍ଥେରୋ ପନ ପିୟଙ୍ଗୁଦୀପେ ଦ୍ୱାଦସନ୍ନଂ ଭିକ୍ଖୁସହସ୍ସାନଂ ଦତ୍ୱା ପରିଭୋଗମକାସୀତି ୱତ୍ୱା ରଞ୍ଞୋ ଚିତ୍ତଂ ହାସେସି ।
ରାଜା ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେତ୍ୱା ଏୱମାହ-ଅହମ୍ଭନ୍ତେ ଚତୁୱୀସତି ୱସ୍ସାନି ରଜ୍ଜଂ କାରେନ୍ତୋ ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘସ୍ସ ପହୂପକାରୋ ଅହୋସିଂ । କାୟୋପି ମେ ସଙ୍ଘସ୍ସ ଉପକାରକୋ ହୋତୁ ସଙ୍ଘଦାସସ୍ସ ମେ ସରୀରଂ ମହାଚେତିୟସ୍ସ ଦସ୍ସନଟ୍ଠାନେ ସଙ୍ଘସ୍ସ କମ୍ମମାଲକେ ଝାପେଥାତି । ତତୋ କନିଟ୍ଠଂ ଆମନ୍ତେତ୍ୱା’ତାତ ! ତିସ୍ସ ! ମହାଥୂପେ ଅନିଟ୍ଠିତଂ କମ୍ମଂ ସାଧୁକଂ ନିଟ୍ଠାପେସି । ସାୟଂ ପାତୋ ଚ ମହାଥୂପେ ପୁପ୍ଫପୂଜଂ କାରେତ୍ୱା ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ଉପହାରଂ କାରେହି । ମୟା ଠପିତଂ ଦାନୱଟ୍ଟଂ ସବ୍ବଂ ଅପରିହାପେତ୍ୱା ସଙ୍ଘସ୍ସ କତ୍ତବ୍ବକିଚ୍ଚେସୁ ସଦା ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ହୋହୀ’ତି ଅନୁସାୟିତ୍ୱା ତୁଣ୍ହି ଅହୋସି ।
ତସ୍ମିଂ ଖଣେ ଭିକ୍ଖୁ ଗଣସଜ୍ଝାୟଂ ଆରଭିଂସୁ ଦେୱତା ପନ ଛଦେୱ ଲୋକତୋ ଛ ରଥେ ଗହେତ୍ୱା ଆଦାୟ ପଟିପାଟିୟା ଠପେତ୍ୱା ମହାରାଜ ଅମ୍ହାକଂ ଦେୱଲୋକୋ ରମଣୀୟୋ, ଅମ୍ହାକଂ ଦେୱଲୋକୋ ରମଣୀୟୋତି ୱତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ଦେୱଲୋକଂ ଆଗମନତ୍ଥାୟ ୟାଚିଂସୁ ରାଜା ତେସଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା ୟାୱାହଂ ଧମ୍ମଂ ସୁଣାମି- ତାୱ ଅଧିୱାସେଥାତି ତେ ହତ୍ଥସଞ୍ଞାୟ ନିୱାରେସି ସଙ୍ଘୋ ଗଣସଜ୍ଝାୟଂ ନିୱାରେସୀତି ମଞ୍ଞିତ୍ୱା ସଜ୍ଝାୟଂ ଠପାପେସି ।
ରାଜା କସ୍ମା ଭନ୍ତେ ଗଣସଜ୍ଝାୟଂ ଠପେଥାତି ଆହ । ମହାରାଜ ତୟା ହତ୍ଥସଞ୍ଞାୟ ନିୱାରିତତ୍ତାତି । ଭନ୍ତେ ତୁମ୍ହାକଂ ସଞ୍ଞଂ ନାଦାସିଂ । ଦେୱତା ଛଦେୱଲୋକତୋ ଛ ରଥେ ଆନେତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ ଅତ୍ତନୋ ଦେୱଲୋକଂ ଗନ୍ତୁଂ ୟାଚନ୍ତି ତସ୍ମା ତେସଂ ୟାୱାହଂ ଧମ୍ମଂ ସୁଣାମି ତାୱ ଆଗମେଥାତି ସଞ୍ଞଂ ଅଦାସିନ୍ତି ତଂ ସୁତ୍ୱା କେଚି ଅୟଂ ରାଜା ମରଣଭୟଭିତୋ ୱିପ୍ପଲପତି, ମରଣତୋ ଅଭାୟନକ ସତ୍ତୋ ନାମ ନତ୍ଥୀତି ମଞ୍ଞିଂସୁ ।
ତତୋ ଅଭୟତ୍ଥେରୋ ଆହ କଥଂ ମହାରାଜ ସଦ୍ଦହିତୁଂ ସକ୍କା ଛ ଦେୱଲୋକତୋ ଛ ରଥା ଆନୀତାତି ତଂ ସୁତ୍ୱା ରାଜା ଆକାସେ ପୁପ୍ଫଦାମାନି ଖିପାପେସି । ତାନି ଗନ୍ତ୍ୱା ୱିସୁଂ ରଥଧୁରେ ଓଲମ୍ବିଂସୁ ମହାଜନୋ ଆକାସେ ଓଲମ୍ବନ୍ତାନି ପୁପ୍ଫଦାମାନି ଦିସ୍ୱା ନିକ୍କଙ୍ଖୋ ଅହୋସି ।
ତତୋ ରାଜା ଥେରଂ ପୁଚ୍ଛି-କତମୋ ପନ ଭନ୍ତେ ଦେୱଲୋକୋ ରମଣୀୟୋତି । ତୁସିତଭୱନଂ ପନ ମହାରାଜ ରମଣୀୟଂ, ବୁଦ୍ଧଭାୱାୟ ସମୟଂ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ମେତ୍ତେୟ୍ୟୋ ବୋଧିସତ୍ତୋପି ତସ୍ମିଂୟେୱ ୱସତୀତି ଆହ ।
ତଂ ସୁତ୍ୱା ରାଜା ତସ୍ମିଂ ଆଲୟଂ କତ୍ୱା ମହାଥୂପଂ ଓଲୋକେନ୍ତୋ ନିପନ୍ନୋୱ ଚୱିତ୍ୱା ସୁତ୍ତପ୍ପବୁଦ୍ଧୋ ୱିୟ ତୁସିତ ଭୱନତୋ ଆହଟ । ରଥେ ନିବ୍ବତ୍ତିତ୍ୱା ଅତ୍ତନୋ କତପୁଞ୍ଞସ୍ସ ଥଲଂ ମହାଜନସ୍ସ ପାକଟଂ କାତୁଂ ରଥେୟେୱ ଠତ୍ୱା ଦିବ୍ବାଭରଣ ୱିଭୂସିତୋ ମହାଜନସ୍ସ ପସ୍ସନ୍ତସ୍ସେୱ ତିକ୍ଖତ୍ତୁଂ ମହାଥୂପଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ କତ୍ୱା ଭିକ୍ଖୁସଙ୍ଘଞ୍ଚ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ତୁସିତଭୱନଂ ଅଗମାସି ।
ଏୱଂ ଅସାରେ ନିଚୟେ ଧନାନଂ ଅନିଚ୍ଚସଙ୍ଘଂ ସତ୍ତଂ ସପଞ୍ଞା,
କତ୍ୱନ ଚାଗଂ ରତନତ୍ତୟମହି ଆଦାୟ ସାରଂ ସୁଗତିଂ ୱଜନ୍ତି ।
ରଞ୍ଞୋ ନାଟକତ୍ଥିୟୋ ମତଭାୱଂ ଞତ୍ୱା ୟତ୍ଥ ଠିତା ମକୁଳଂ ମୋଚୟିଂସୁ ତତ୍ଥଂ ଠାନେ କତସାଲା ମକୁଳମୁତ୍ତସାଲାନାମଜାତା । ରଞ୍ଞୋ ସରୀରସ୍ମିଂ ଚିତକଂ ଆରୋପିତେ ୟତ୍ଥ ମହାଜନୋ ହତ୍ଥେ ପଗ୍ଗହେତ୍ୱା ୱିରଚି । ତତ୍ଥ କତସାଲା ୱିରଚିତ୍ଥସାଲା ନାମ ଜାତା । ରଞ୍ଞୋ ସରୀରଂ ୟତ୍ଥ ଝାପେସୁଂ - ସୋ ସୀମାମାଲକୋ ରାଜମାଲକୋ ନାମ ଜାତୋ । ଅଥ ରଞ୍ଞୋ କନିଟ୍ଠଭାତା ସଦ୍ଧାତିସ୍ସମହାରାଜା ନାମ ହୁତ୍ୱା ଚେତିୟେ ଅନିଟ୍ଠତଂ ଜତ୍ତକମ୍ମଂ ସୁଧାକମ୍ମଞ୍ଚ ନିଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ଥୂପମକାସୀତି
ଇତି ସାଧୁଜନ ମନୋପସାଦନତ୍ଥାୟ କତେ ଥୂପୱଂସେ ମହାଚେତିୟେ କତା ନିଟ୍ଠିତା ।
୨୬. ଏତରହି ଦୁଟ୍ଠଗାମଣି ଅଭୟ ମହାରାଜସ୍ସ ପିତା କାକୱଣ୍ଣତିସ୍ସ ରାଜା ମେତ୍ତେୟ୍ୟସ୍ସ ଭଗୱତୋ ପିତା ଭୱିସ୍ସତି । ୱିହାରମହାଦେୱୀ ମାତା ଭୱିସ୍ସତି । ଦୁଟ୍ଠଗାମିଣି ଅଭୟୋ ଅଗ୍ଗସାୱକୋ ଭୱିସ୍ସତି । କନିଟ୍ଠୋ ଦୁତିୟ ସାୱକୋ ଭୱିସସତି । ରଞ୍ଞୋ ପିତୁଚ୍ଛା ଅନୁଳାଦେୱୀ ଅଗ୍ଗମହେସୀ ଭୱିସ୍ସତି । ରଞ୍ଞୋ ପୁତ୍ତୋ ସାଲି ରାଜକୁମାରୋ ପୁତ୍ତୋ ଭୱିସ୍ସତି । ଭଣ୍ଡାଗାରିକ ସଙ୍ଘାମଚ୍ଚୋ ଅଗ୍ଗୁପଟ୍ଠାକୋ ଭୱିସ୍ସତି ତସ୍ସାମଚ୍ଚସ୍ସ ଧୀତା ଅଗ୍ଗୁପଟ୍ଠାୟିକା ଭୱିସ୍ସତୀତି ଏୱଂ ସବ୍ବେପି କତାଧିକାରା ହେତୁ ସମ୍ପନ୍ନା ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଧମ୍ମଂ ସୁତ୍ୱା ଦୁକ୍ଖସ୍ସନ୍ତଂ କରିତ୍ୱା ଅନୁପାଦିସେସାୟ ନିବ୍ବାନଧାତୁୟା ପରିନିବ୍ବାୟିସ୍ସନ୍ତୀତି ।
ଏତ୍ତାୱତା ଚ
ମହିଣ୍ଦସେନ ନାମମ୍ହି ୱସନ୍ତୋ ପରିୱେଣକେ,
ପତ୍ତଚୀୱରପାଦୋ ? ୟୋ ପିଟକତ୍ତୟ ପାରଗୋ ।
ସଦ୍ଧାସିଲଗୁଣୁପେତୋ ସବ୍ବସତ୍ତହିତେ ରତୋ,
ତେନ ସାଧୁ ସମଜ୍ଝିଟ୍ଠୋ ୟମହଂ କାତୁମାରଭିଂ ।
ସୋଦାନି ନିଟ୍ଠଂ ସମ୍ପତ୍ତୋ ଥୂପୱଂସୋ ଅନାକୁଲୋ,
ପରିପୁଣ୍ଣୋ ସଙ୍ଖଥା ସାଧୁ ପଣ୍ଡିତେହି ପସଂସିତୋ ।
ୟଂ ପତ୍ତଂ କୁସଲଂ କମ୍ମଂ କରୋନ୍ତେନ ଇମଂ ମୟଂ,
ତେନ ଏତେନ ପୁଞ୍ଞେନ ସତ୍ତା ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ନିବ୍ବୁତିଂ ।
ଅନନ୍ତରାୟେନ ୟଥା ଚ ସିଦ୍ଧିଂ
ମୂପାଗତୋ ଥୂପୱରସ୍ସ ୱଂସୋ,
ତଥେୱ ସଦ୍ଧମ୍ମସିତା ଜନାନଂ
ମନୋ ରଥା ସୀଘମୁପେନ୍ତୁ ସିଦ୍ଧିଂ ।
ପରିସମ୍ଭିଦାମଗ୍ଗସ୍ସ ୟେନ ଲୀଲତ୍ଥ ଦୀପନି
ଟୀକା ୱିରଚିତା ସାଧୁ ସଦ୍ଧମ୍ମୋଦୟ କାମିନା ।
ତଥା ପକରଣେ ସଚ୍ଚସଙ୍ଖେପେ ଅତ୍ଥଦୀପନା,
ଧୀମତା ସୁକତା ୟେନ ସୁଟ୍ଠୁ ସୀହଳ ଭାସତୋ
ୱିସୁଦ୍ଧିମଗ୍ଗ ସଙ୍ଖେପେ ୟେନ ଅତ୍ଥପ୍ପକାସନା,
ୟୋଗୀ ନମୁପକାରାୟ କତା ସୀହଳଭାସତୋ ।
ପରକ୍କମ ନରିଣ୍ଦସ୍ସ ସବ୍ବଭୂପାନ କେତୁନୋ,
ଧମ୍ମାଗାରେ ନିୟୁତ୍ତୋ ୟୋ ପିଟକତ୍ତୟ ପାରଗୋ ।
ସାସନଂ ସୁଟ୍ଠିତଂ ୟସ୍ସ ଅନ୍ତେୱାସିକ ଭିକ୍ଖୁସୁ,
ତେନ ୱାଚିସ୍ସରତ୍ଥେର ପାଦେନ ଲିଖିତୋ ଅୟନ୍ତି ।
ଥୂପୱଂସୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।