ଲୋକନୀତି
॥ ନମୋ ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଅରହତୋ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ॥
ଲୋକନୀତି
୧. ପଣ୍ଡିତକଣ୍ଡୋ
ନାନାସତ୍ଥସମୁଦ୍ଧଟଂ ।
ମାଗଧେନେୱ ସଙ୍ଖେପଂ,
ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ରତନତ୍ଥୟଂ ॥
ନୀତିଲୋକେ ପୁରିସସ୍ସ ସାରୋ,
ମାତା ପିତା ଆଚରିୟୋଚ ମିତ୍ତୋ ।
ତସ୍ମା ହି ନୀତିଂ ପୁରିସୋ ୱିଜଞ୍ଞା,
ଞାଣୀ ମହା ହୋତି ବହୁସ୍ସୁତୋଚ ॥
ଅଲସସ୍ସ କୁତୋ ସିପ୍ପଂ,
ଅସିପ୍ପସ୍ସ କୁତୋ ଧନଂ ।
ଅଧନସ୍ସ କୁତୋ ମିତ୍ତଂ,
ଅମିତ୍ତସ୍ସ କୁତୋ ସୁଖଂ ।
ଅପୁଞ୍ଞସ୍ସ କୁତୋ ୱରଂ ॥
ସିପ୍ପା ସମଂ ଧନଂ ନତ୍ଥି,
ସିପ୍ପଂ ଚୋରା ନଗଣ୍ହରେ ।
ଇଧ ଲୋକେ ସିପ୍ପଂ ମିତ୍ତଂ,
ପରଲୋକେ ସୁଖାୱହଂ ॥
ଅପ୍ପକଂ ନାତିମଞ୍ଞେୟ୍ୟ,
ଚିତ୍ତେ ସୁତଂ ନିଧାପୟେ ।
ୱମ୍ମିକୋଦକବିନ୍ଦୂୱ,
ଚିରେନ ପରିପୂରତି ॥
ଖୁଦ୍ଦୋତି ନାତିମଞ୍ଞେୟ୍ୟ,
ୱିଜ୍ଜଂ ୱା ସିପ୍ପମେୱ ୱା ।
ଏକମ୍ପି ପରିୟୋଦାତଂ,
ଜୀୱିତକପ୍ପକାରଣଂ ॥
ସେଲେ ସେଲେ ନ ମାଣିକଂ,
ଗଜେ ଗଜେ ନ ମୁତ୍ତିକଂ ।
ୱନେ ୱନେ ନ ଚନ୍ଦନଂ,
ଠାନେ ଠାନେ ନ ପଣ୍ଡିତଂ ॥
ପଣ୍ଡିତୋ ସୁତସମ୍ପନ୍ନୋ,
ୟତ୍ଥ ଅତ୍ଥୀତି ଚେ ସୁତୋ ।
ଗନ୍ତବ୍ବଂୱ ସୁତେସିନା ॥
ସିନେ ସିପ୍ପଂ ସିନେ ଧନଂ,
ସିନେ ପବ୍ବତମାରୁହଂ ।
ସିନେ କାମସ୍ସ କୋଧସ୍ସ,
ଇମେ ପଞ୍ଚ ସିନେ ସିନେ ॥
ସୁତି ସମ୍ମୁତି ସଙ୍ଖ୍ୟାଚ,
ୟୋଗା ନୀତି ୱିସେସକା ।
ଗନ୍ଧବ୍ବା ଗଣିକା ଚେୱ,
ଧନୁ ବେଦା ଚ ପୂରଣା ॥
ତିକିଚ୍ଛା ଇତିହାସା ଚ,
ଜୋତି ମାୟା ଚ ଛନ୍ଦତି ।
କେତୁ ମନ୍ତା ଚ ସଦ୍ଦା ଚ,
ସିପ୍ପାଟ୍ଠାରସକା ଇମେ ॥
ଅପୁଟ୍ଠୋ ପଣ୍ଡିତୋ ଭେରୀ,
ପଜ୍ଜୁନ୍ନୋ ମେ ହୋତି ପୁଚ୍ଛିତୋ ।
ବାଲୋ ପୁଟ୍ଠୋ ଅପୁଟ୍ଠୋପି,
ବହୁମ୍ପି ଭଣତେ ସଦା ॥
ପୋତ୍ଥକେସୁ ଚ ୟଂ ସିପ୍ପଂ,
ପରହତ୍ଥେସୁ ୟଂ ଧନଂ ।
ନ ତଂ ସିପ୍ପଂ ନ ତଂ ଧନଂ ॥
ଜଲପ୍ପମାଣଂ କୁମୁଦ୍ଦନାଲଂ,
କୁଲପ୍ପମାଣଂ ୱିନୟୋ ପମାଣଂ ।
ବ୍ୟତ୍ତିପ୍ପମାଣଂ କଥୀତୱାକ୍ୟଂ,
ପଥୱିୟା ପମାଣଂ ତିଣ ମିଲାତଂ ॥
ଅପ୍ପସ୍ସୁତୋ ସୁତଂ ଅପ୍ପଂ,
ବହୁଂ ମଞ୍ଞତି ମାନୱା ।
ସିନ୍ଧୂଦକଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୋ,
କୂପେ ତୋୟଂୱ ମଣ୍ଡୁକୋ ॥
ପଥମଂ ପରାଜୟେ ସିପ୍ପଂ,
ଦୁତିୟଂ ପରାଜୟେ ଧନଂ ।
ତତିୟଂ ପରାଜୟେ ଧମ୍ମଂ,
ଚତୁତ୍ଥଂ କିଂ କରିସ୍ସତି ॥
ବ୍ୟତ୍ତ ପୁତ୍ର କିମଲସୋ,
ଅବ୍ୟତ୍ତୋ ଭାରହାରକୋ ।
ବ୍ୟତ୍ତକୋ ପୂଜିତୋ ଲୋକେ,
ବ୍ୟତ୍ତ ପୁତ୍ର ଦିନେ ଦିନେ ॥
ମାତା ୱେରୀ ପିତା ସତ୍ରୁ,
କେନ ବାଲେ ନ ସିକ୍ଖିତା ।
ହଂସମଜ୍ଝେ ବକୋୟଥା ॥
କଣ୍ଟକଂ ଗିରି କୋ ତିକ୍ଖତି,
କୋ ଅଞ୍ଜନଂ ମିଗକ୍ଖିକଂ ।
ଉପ୍ପଥଂ ପଲ୍ଲଲେ କୋ ସୁଗନ୍ଧଂ,
କୁଲ-ପୁତ୍ତ-ରୂପୋ କୋ ପୱତ୍ତତି ।
ସାମଂ-ଭାୱୋ ॥
ନ ରସଂ ଅକୋତମ୍ବୁଲଂ,
ଅଧନସ୍ସ, ଲଙ୍କତମ୍ପି ।
ଅଲୋନକନ୍ତୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନଂ,
ବ୍ୟାକରଣଂ ଅସିପ୍ପସ୍ସ ॥
ସୁସ୍ସୁସା ସୁତସମ୍ପନ୍ନୋ,
ସୁତାପଞ୍ଞାୟ ପୱଡ୍ଢତି ।
ପଞ୍ଞାୟ ଅତ୍ଥଂ ଜାନାତି,
ଞାତୋ ଅତ୍ଥୋ ସୁଖାୱହୋ ॥
ଭୋଜନଂ ମେଥୁନଂ ନିଦ୍ଦା,
ଗୋଣେ ପୋସେପି ୱିଜ୍ଜତି ।
ୱିଜ୍ଜା ୱିସେସୋ ପୋସସ୍ସ,
ତଂ ହୀନୋ ଗୋସମୋ ଭୱେ ॥
ନତ୍ଥି ୱିଜ୍ଜାସମଂମିତ୍ତଂ,
ନଚ ବ୍ୟାଧିସମୋ ରିପୁ ।
ନଚ କମ୍ମସମଂ ବଲଂ ॥
ହଂସୋ ମଜ୍ଝେ ନ କାକାନଂ,
ସୀହୋ ଗୁନ୍ନଂ ନ ସୋଭତେ ।
ଗଦ୍ରଭମଜ୍ଝେ ତୁରଙ୍ଗୋ,
ବାଲମଜ୍ଝେ ଚ ପଣ୍ଡିତୋ ॥
ୟାୱଜୀୱମ୍ପି ଚେ ବାଲୋ,
ପଣ୍ଡିତଂ ପୟିରୁପାସତି ।
ନ ସୋ ଧମ୍ମଂ ୱିଜାନାତି,
ଦବ୍ବି ସୂପରସଂ ୟଥା ॥
ମୁହୁତ୍ତମପି ଚେ ୱିଞ୍ଞୂ,
ପଣ୍ଡିତଂ ପୟିରୁପାସତି ।
ଖିପ୍ପଂ ଧମ୍ମଂ ୱିଜାନାତି,
ଜିୱ୍ହା ସୂପରସଂ ୟଥା ॥
ୱିନା ସତ୍ଥଂ ନ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟ,
ସୂରୋ ସଙ୍ଗାମଭୂମିୟଂ ।
ପଣ୍ଡିତ୍ୱାଦ୍ଧଗୂ ୱାଣିଜୋ,
ୱିଦେସଗମନୋ ତଥା ॥
ଧନନାସଂ ମନୋତାପଂ,
ଘରେ ଦୁଚ୍ଚରିତାନି ଚ ।
ପଣ୍ଡିତୋ ନ ପକାସୟେ ॥
ପତ୍ତାନୁରୂପକଂ ୱାକ୍ୟଂ,
ସଭାୱରୂପକଂ ପିୟଂ ।
ଅତ୍ତାନୁରୂପକଂ କୋଧଂ,
ୟୋ ଜାନାତି ସ ପଣ୍ଡିତୋ ॥
ଅ-ଧନସ୍ସ ରସଂ ଖାଦା,
ଅ-ବଲସ୍ସ ହଥା ନରା ।
ଅ-ପଞ୍ଞସ୍ସ ୱାକ୍ୟ-କଥା,
ଉମ୍ମତ୍ତକ-ସମା ଇମେ ॥
ଅନୱ୍ହାୟଂ ଗମୟନ୍ତୋ,
ଅ-ପୁଚ୍ଛା ବହୁ-ଭାସକୋ ।
ଅତ୍ତ-ଗୁଣଂ ପକାସେନ୍ତୋ,
ତି-ୱିଧଂ ହୀନ-ଲକ୍ଖଣଂ ॥
ଅପ୍ପ-ରୂପୋ ବହୁଂ ଭାସୋ,
ଅପ୍ପ-ପଞ୍ଞୋ ପକାସିତୋ ।
ଅପ୍ପ-ପୂରୋ ଘଟୋ ଖୋଭେ,
ଅପ୍ପ-ଖୀରା ଗାୱୀ ଚଥେ ॥
ମଣ୍ଡୂକେପି ଉକ୍ରେ ସୀହେ,
କାକଗ୍ଗହେ ପିୟେ ପିୟେ ।
ଧୀରା ପୁଚ୍ଛେ ୱୟେ ୱୟେ ॥
ମଣ୍ଡୂକେପି ଉକ୍ରେ ସୀହେ,
ସୂକରେପି ଉହେ ଦୀପେ ।
ବିଳାରେ ସଦିସେ ବ୍ୟଗ୍ଘେ,
ସବ୍ବ ଧୀରେ ସିପ୍ପ-ସମେ ॥
ନ ତିତ୍ତି ରାଜା ଧନମ୍ହି,
ପଣ୍ଡିତୋପି ସୁ-ଭାସିତେ ।
ଚକ୍ଖୁଂପି ପିୟ-ଦସ୍ସନେ,
ଜଲେ ସାଗରୋ ନ ତିତ୍ତି ॥
ରୂପ-ୟୋବ୍ବନ-ସମ୍ପନ୍ନା,
ୱିସାଥ-କୁଥ-ସମ୍ଭୱା ।
ୱିଜ୍ଜା-ହୀନା ନ ସୋଭନ୍ତି,
ନିଗନ୍ଧା ଇୱ କିଂସୁକା ॥
ହୀନେ ପୁତ୍ତୋ ରାଜାମଚ୍ଚୋ,
ବାଲ-ପୁତ୍ତୋ ଚ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ଅ-ଧନସ୍ସ ଧନଂ ବହୁ,
ପୁରିସାନଂ ନ ମଞ୍ଞଥ ॥
ୟୋ ସିପ୍ପ-ଲୋଭେନ,
ବହୁଂ ଗଣ୍ହାତି ତଂ ସିପ୍ପଂ ।
କଥେତୁମ୍ପି ନ ଉସ୍ସହେ ॥
ଭିଜ୍ଜେତୁଂ କୁମ୍ଭକାରୋ,
ସୋଭେତୁଂ କୁମ୍ଭ ଘଟ୍ଟତି ।
ନ ଖିପିତୁଂ ଅପାୟେସୁ,
ସିସ୍ସାନଂ ୱୁଡ୍ଢି-କାରଣା ॥
ତଗ୍ଗରଞ୍ଚ ପଲାସେନ,
ୟୋ ନରୋ ଉପନୟ୍ହତି ।
ପତ୍ତାପି ସୁରଭି ୱାୟନ୍ତି,
ଏୱଂ ଧୀରୂପସେୱନା ॥
ପଣ୍ଡିତକଣ୍ଡୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।
ସୁଜନକଣ୍ଡୋ
ସବ୍ଭିରେୱ ସମାସେଥ,
ସବ୍ଭି କୁବ୍ବେଥ ସନ୍ଥୱଂ ।
ସତଂ ସଦ୍ଧମ୍ମମଞ୍ଞାୟ,
ସେୟ୍ୟୋ ହୋତି ନ ପାପିୟୋ ॥
ଚଜ ଦୁଜ୍ଜନ ସଂସଗ୍ଗଂ,
ଭଜ ସାଧୁ ସମାଗମଂ ।
କର ପୁଞ୍ଞମହୋରତ୍ତିଂ,
ସର ନିଚ୍ଚମନିଚ୍ଚତଂ ॥
ବହିରତ୍ତକମେୱଚ ।
ଅନ୍ତୋ କିମୀହି ସମ୍ପୁଣ୍ଣା,
ଏୱଂ ଦୁଜ୍ଜନହଦ୍ଦୟା ॥
ୟଥାପି ପନସାପକ୍କା,
ବହି କଣ୍ଡକମେୱ ଚ ।
ଅନ୍ତୋ ଅମତସମ୍ପନ୍ନା,
ଏୱଂ ସୁଜନହଦୟା ॥
ସୁକ୍ଖୋପି ଚନ୍ଦନତରୁ ନ ଜହାତି ଗନ୍ଧଂ,
ନାଗୋ ଗତୋ ନରମୁଖେ ନ ଜହାତି ଲୀଳଂ ।
ୟନ୍ତାଗତୋ ମଧୁରସଂ ନ ଜହାତି ଉଚ୍ଛୁ,
ଦୁକ୍ଖୋପି ପଣ୍ଡିତଜନୋ ନ ଜହାତି ଧମ୍ମଂ ॥
ସୀହୋ ନାମ ଜିଘଚ୍ଛାପି,
ପଣ୍ଣାଦୀନି ନ ଖାଦତି ।
ସୀହୋ ନାମ କିସୋଚାପି,
ନାଗମଂସଂ ନ ଖାଦତି ॥
କୁଲ-ଜାତୋ କୁଲ-ପୁତ୍ତୋ,
କୁଲ-ୱଂସ-ସୁରକ୍ଖତୋ ।
ଅତ୍ତନା ଦୁକ୍ଖ-ପତ୍ତୋପି,
ହୀନ-କମ୍ମଂ ନ କାରୟେ ॥
ତତୋ ଚନ୍ଦଂୱ ସୀତଲଂ ।
ଚନ୍ଦ-ଚନ୍ଦନସୀତମ୍ହା,
ସାଧୁ ୱାକ୍ୟଂ ସୁଭାସିତଂ ॥
ଉଦେୟ୍ୟ ଭାଣୁ ପଚ୍ଛିମେ,
ମେରୁରାଜା ନମେୟ୍ୟପି ।
ସୀତଲା ନରକଗ୍ଗିପି,
ପବ୍ବତଗ୍ଗେ ଚ ଉପ୍ପଲଂ ॥
ୱିକସେ ନ ୱିପରୀତଂ,
ସାଧୁୱାୟ୍ୟଂ କୁଦାଚନଂ ॥
ସୁଖା ରୁକ୍ଖସ୍ସ ଛାୟାୱ,
ତତୋ ଞାତି ମାତା ପିତୁ ।
ତତୋ ଆଚରିୟୋ ରଞ୍ଞୋ,
ତତୋ ବୁଦ୍ଧସ୍ସନେକଧା ॥
ଭମରା ପୁପ୍ଫମିଚ୍ଛନ୍ତି,
ଗୁଣମିଚ୍ଛନ୍ତି ସୁଜନା ।
ମକ୍ଖିକା ପୂତିମିଚ୍ଛନ୍ତି,
ଦୋସମିଚ୍ଛନ୍ତି ଦୁଜ୍ଜନା ॥
ମାତାହୀନସ୍ସ ଦୁବ୍ଭାସା,
ପିତାହୀନସ୍ସ ଦୁକ୍ରିୟା ।
ଦୁବ୍ଭସାଚ ଦୁକୀରିୟା ॥
ମାତା ସେଟ୍ଠସ୍ସ ସୁଭାସା,
ପିତା ସେଟ୍ଠସ୍ସ ସୁକ୍ରିୟା ।
ଉଭୋ ମାତା ପିତା ସେଟ୍ଠା,
ସୁଭାସାଚ ସୁକୀରିୟା ॥
ସଙ୍ଗାମେ ସୂର-ମିଚ୍ଛନ୍ତି,
ମନ୍ତୀସୁ ଅକୂତୂହଲଂ ।
ପିୟଞ୍ଚ ଅନ୍ନପାନେସୁ,
ଅତ୍ଥେ ଜାତେ ଚ ପଣ୍ଡିତଂ ॥
ସୁନଖୋ ସୁନଖଂ ଦିସ୍ୱା,
ଦନ୍ତଂ ଦସ୍ସେତି ହିଂସିତୁଂ ।
ଦୁଜ୍ଜନୋ ସୁଜନଂ ଦିସ୍ୱା,
ରୋସୟଂ ହିଂସମିଚ୍ଛତି ॥
ମା ଚ ୱେଗେନ କିଚ୍ଚାନି,
କରୋସି କାରାପେସି ୱା ।
ସହସା କାରିତଂ କମ୍ମଂ,
ମନ୍ଦୋ ପଚ୍ଛାନୁତପ୍ପତି ॥
କୋଧଂ ୱିହିତ୍ୱା ନ କଦାଚିନସୋଚେ,
ମକ୍ଖପ୍ପହାନଂ ଇସୟୋ ଅୱଣ୍ଣୟୁଂ ।
ଏତଂ ଖନ୍ତିଂ ଉତ୍ତମମାହୁ ସନ୍ତୋ ॥
ଦୁକ୍ଖୋ ନିୱାସୋ ସମ୍ବାଧେ,
ଠାନେ ଅସୁଚିସଙ୍କତେ ।
ତତୋ ଅରିମ୍ହି ଅପ୍ପିୟେ,
ତତୋପି ଅକତଞ୍ଞୁନା ॥
ଓୱାଦେୟ୍ୟାନୁସାସେୟ୍ୟ,
ଗାପକା ଚ ନିୱାରୟେ ।
ସତଞ୍ହି ସୋ ପିୟୋ ହୋତି,
ଅସତଂ ହୋତି ଅପ୍ପିୟୋ ॥
ଉତ୍ତମତ୍ତନିୱାତେନ,
ସୂରଂ ଭେଦେନ ନିଜ୍ଜୟେ ।
ନୀଚଂ ଅପ୍ପକ ଦାନେନ,
ୱୀରିୟେନ ସମଂ ଜୟେ ॥
ନ ୱିସଂ ୱିସମିଚ୍ଚାହୁ,
ଧନଂ ସଙ୍ଘସ୍ସ ଉଚ୍ଚତେ ।
ୱିସଂ ଏକଂୱ ହନତି,
ସବ୍ବଂ ସଙ୍ଘସ୍ସ ସନ୍ତକଂ ॥
ଜୱନେ ଭଦ୍ରଂ ଜାନନ୍ତି,
ବଲିଦ୍ଦଞ୍ଚ ୱାହେନା ।
ଭାସମାନେନ ପଣ୍ଡିତଂ ॥
ଧନମପ୍ପମ୍ପି ସାଧୂନଂ,
କୂପେ ୱାରିୱ ନିସ୍ସୟୋ ।
ବହୁଂ ଅପି ଅସାଧୂନଂ,
ନଚ ୱାରୀୱ ଅଣ୍ଣୱେ ॥
ନଜ୍ଜୋ ପିୱନ୍ତି ନୋ ଆପଂ,
ରୁକ୍ଖା ଖାଦନ୍ତି ନୋ ଫଲଂ ।
ୱସ୍ସନ୍ତି କ୍ୱଚି ନୋ ମେଘା,
ପରତ୍ଥାୟ ସତଂ ଧନଂ ॥
ଅପତ୍ଥେୟ୍ୟଂ ନ ପତ୍ଥେୟ୍ୟ,
ଅ ଚିନ୍ତେୟ୍ୟଂ ନ ଚିନ୍ତୟେ ।
ଧମ୍ମମେୱ ସୁଚିନ୍ତେୟ୍ୟ,
କାଲଂ ମୋଘଂ ନ ଅଚ୍ଚୟେ ॥
ଅଚିନ୍ତିତମ୍ପି ଭୱତି,
ଚିନ୍ତିତମ୍ପି ୱିନସ୍ସତି ।
ନ ହି ଚିନ୍ତାମୟା ଭୋଗା,
ଇତ୍ଥିୟା ପୁରିସସ୍ସୱା ॥
ଅସନ୍ତସ୍ସ ପିୟୋ ହୋତି,
ସନ୍ତେ ନ କୁରୁତେ ପିୟଂ ।
ତଂ ପରାଭୱତୋ ମୁଖଂ ॥
ସୁଜନକଣ୍ଡୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।
୪. ବାଲଦୁଜ୍ଜନକଣ୍ଡୋ
ଅତିପ୍ପିୟୋ ନ କାତବ୍ବୋ,
ଖଲୋ କୋତୂହଲଂ କରୋ ।
ସିରସା ୱହ୍ୟମାନୋପି,
ଅଡ୍ଢପୂରୋ ଘଟୋ ୟଥା ॥
ସପ୍ପୋ ଦୁଟ୍ଠୋ ଖଲୋ ଦୁଟ୍ଠୋ,
ସପ୍ପୋ ଦୁଟ୍ଠତରୋ ଖଲୋ ।
ମନ୍ତୋସଧେହି ସୋ ସପ୍ପୋ,
ଖଲୋ କେନୁପସମ୍ମତି ॥
ୟୋ ବାଲୋ ମଞ୍ଞତି ବାଲ୍ୟଂ,
ପଣ୍ଡିତୋ ୱାପି ତେନ ସୋ ।
ବାଲୋୱ ପଣ୍ଡିତମାନୀ,
ସୋ ୱେ ବାଲୋତି ୱୁଚ୍ଚତି ॥
ମଧୁଂୱ ମଞ୍ଞତୀ ବାଲୋ,
ୟାୱ ପାପଂ ନ ପଚ୍ଚତି ।
ଅଥ ଦୁକ୍ଖଂ ନିଗଚ୍ଛତି ॥
ନ ସାଧୁ ବଲୱା ବାଲୋ,
ସହସା ୱିନ୍ଦତେ ଧନଂ ।
କାୟସ୍ସ ଭେଦା ଦୁପ୍ପଞ୍ଞୋ,
ନିରୟଂ ସୋପପଜ୍ଜତି ॥
ଘରେ ଦୁଟ୍ଠୋ ଚ ମୂସୀକୋ ଚ,
ୱନେ ଦୁଟ୍ଠୋ ଚ ୱାନରୋ ।
ସକୁଣେ ଚ ଦୁଟ୍ଠୋ କାକୋ,
ନରେ ଦୁଟ୍ଠୋଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ॥
ଦୀଘା ଜାଗରତୋ ରତ୍ତି,
ଦୀଘଂ ସନ୍ତସ୍ସ ୟୋଜନଂ ।
ଦୀଘୋ ବାଲାନ ସଂସାରୋ,
ସଦ୍ଧମ୍ମଂ ଅ-ୱିଜାନତଂ ॥
ତିଲ ମତ୍ତଂ ପରେସଂୱ,
ଅପ୍ପ ଦୋସଞ୍ଚ ପସ୍ସତି ।
ନାଳିକେରମ୍ପି ସଦୋସଂ,
ଖଲ-ଜାତୋ ନ ପସ୍ସତି ॥
ନତ୍ତଦୋସଂ ପରେ ଜଞ୍ଞା,
ଜଞ୍ଞା ଦୋସଂ ପରସ୍ସତୁ ।
ପର ଦୋସଞ୍ଚ ଲକ୍ଖୟେ ॥
ପଣ୍ଡିତସ୍ସ ପସଂସାୟ,
ଦଣ୍ଡୋ ବାଲେନ ଦୀୟତେ ।
ପଣ୍ଡିତୋ ପଣ୍ଡିତେନେୱ,
ୱଣ୍ଣିତୋୱ ସୁୱଣ୍ଣିତୋ ॥
ଲୁଦ୍ଧଂ ଅତ୍ଥେନ ଗଣ୍ହେୟ୍ୟ,
ଥଦ୍ଧଂ ଅଞ୍ଜଲି କମ୍ମୁନା ।
ଛନ୍ଦାନୁୱତ୍ତିୟା ମୂଳ୍ହଂ,
ୟଥାଭୂତେନ ପଣ୍ଡିତଂ ॥
ବାଲଦୁଜ୍ଜନକଣ୍ଡୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।
୪. ମିତ୍ତକଣ୍ଡୋ
ହିତକାରୋ ପରୋ ବନ୍ଧୁ,
ବନ୍ଧୂପି ଅହିତୋ ପରୋ ।
ଅ ହିତୋ ଦେହଜୋ ବ୍ୟାଧି,
ହିତଂ ଅରଞ୍ଞମୋସଧଂ ॥
ପରୋକ୍ଖେ ଗୁଣ-ହନ୍ତାରଂ,
ପଚ୍ଚକ୍ଖେ ପିୟୱାଦିନଂ ।
ୱିସକୁମ୍ଭେ ୟଥା ମଧୁଂ ॥
ଧନହୀନେ ଚଜେ ମିତ୍ତୋ,
ପୁତ୍ତଦାରା ସହୋଦରା ।
ଧନୱନ୍ତଂୱ ସେୱନ୍ତି,
ଧନଂ ଲୋକେ ମହା ସଖା ॥
ଜାନେୟ୍ୟ ପେସେନ ଭଚ୍ଚଂ,
ବନ୍ଧୁଂ ୱାପି ଭୟାଗତେ ।
ଅପ୍ପକାସୁ ତଥା ମିତ୍ତଂ,
ଦାରଞ୍ଚ ୱିଭୱକ୍ଖୟେ ॥
ସୋ ବନ୍ଧୁ ୟୋ ହିତେ ୟୁତ୍ତୋ,
ପିତରୋ ହୋନ୍ତି ପୋସକୋ ।
ତଂ ମିତ୍ତଂ ୟତ୍ଥ ୱିସ୍ସାସୋ,
ସା ଭରିୟା ଚ ୟସ୍ସ ନିବ୍ବୂତି ॥
ନ ୱିସ୍ସସେ ଅ-ୱିସ୍ସତ୍ତଂ,
ମିତ୍ତଞ୍ଚାପି ନ ୱିସ୍ସସେ ।
କଦାଚି କୁପିତୋ ମିତୋ,
ସବ୍ବଂ ଦୋସଂ ପକାସୟେ ॥
ସକିଂ ଦୁଟ୍ଠଞ୍ଚ ୟୋ ମିତ୍ତଂ,
ପୁନ ସନ୍ଧିତୁମିଚ୍ଛତି ।
ଗବ୍ଭମସ୍ସତରୀ ୟଥା ॥
ୱହେ ଅ-ମିତ୍ତଂ ଖନ୍ଧେନ,
ୟାୱ କାଲୋ ଅନାଗତୋ ।
ତମେୱ ଆଗତେ କାଲେ,
ସେଲେ ଭିନ୍ଦେ ଘଟଂ ଇୱ ॥
ଇଣସେସୋ ଅଗ୍ଗିସେସୋ,
ସତ୍ରୁସେସୋ ତଥେୱ ଚ ।
ପୁନପ୍ପୁନଂ ୱିୱଡ୍ଢନ୍ତି,
ତସ୍ମା ସେସଂ ନ କାରୟେ ॥
ପଦୁମଂୱ ମୁଖଂ ୟସ୍ସ,
ୱାଚା ଚନ୍ଦନ ସୀତଲା ।
ତାଦିସଂ ନୋପସେୱେୟ୍ୟ,
ହଦୟେତୁ ହଲାହଲଂ ॥
ନ ସେୱେ ଫରୁସଂ ସାମିଂ,
ନଚ ସେୱେୟ୍ୟ ମଚ୍ଛରିଂ ।
ତତୋ ଅପଗ୍ଗଣ୍ହଂ ସାମିଂ,
ନେୱ ନିଗ୍ଗହିତଂ ତତୋ ॥
ସିଙ୍ଗୀ ପଞ୍ଞାସ ହତ୍ଥେନ,
ୱଜ୍ଜେ ସତେନ ୱାଜିନଂ ।
ଦେସ ଚାଗେନ ଦୁଜ୍ଜନଂ ॥
କୁଦେସଞ୍ଚ କୁମିତ୍ତଞ୍ଚ,
କୁକୁଲଞ୍ଚ କୁବନ୍ଧୱଂ ।
କୁଦାରଞ୍ଚ କୁଦାସଞ୍ଚ,
ଦୂରତୋ ପରିୱଜ୍ଜୟେ ॥
ରୋଗାତୁରେ ଚ ଦୁବ୍ଭିକ୍ଖେ,
ବ୍ୟସନେ ସତ୍ତୁ ୱିଗ୍ଗହେ ।
ରାଜଦ୍ୱାରେ ସୁସାନେ ଚ,
ୟେ ତିଟ୍ଠନ୍ତି ସୁମିତ୍ତକା ॥
ସୀତୱାଚୋ ବହୁମିତ୍ତୋ,
ଫରୁସୋ ଅପ୍ପମିତ୍ତକୋ ।
ଉପମଂ ଏତ୍ଥ ଞାତବ୍ବା,
ଚନ୍ଦ-ସୂରିୟ-ରାଜୂନଂ ॥
ମିତ୍ତକଣ୍ଡୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।
୫. ଇତ୍ଥିକଣ୍ଡୋ
କୋକିଲାନଂ ସଦ୍ଦଂ ରୂପଂ,
ନାରୀରୂପଂ ପତିବ୍ବତା ।
ଖମା ରୂପଂ ତପସ୍ସିନଂ ॥
ଇତ୍ଥୀନଞ୍ଚ ଧନଂ ରୂପଂ,
ପୁରିସାନଂ ୱିଜ୍ଜା ଧନଂ ।
ଭିକ୍ଖୂନଞ୍ଚ ଧନଂ ସୀଲଂ,
ରାଜାନଞ୍ଚ ଧନଂ ବଲଂ ॥
ତପସ୍ସିନୋ କିସା ସୋଭା,
ଥୂଲା ସୋଭା ଚତୁପ୍ପଦା ।
ପୁରିସା ୱିଜ୍ଜୱା ସୋଭା,
ଇତ୍ଥୀ ସୋଭାସ ସାମିକା ॥
ପଞ୍ଚ ରତ୍ୟା ସୁଗନ୍ଧବ୍ବା,
ସତ୍ତ ରତ୍ୟା ଧନୁଗ୍ଗହା ।
ଏକ ମାସା ସୁଭରିୟା,
ଅଡ୍ଢ ମାସା ସିସ୍ସା ମଲା ॥
ହିଂ ରମତି ପଙ,
ହଙ ରମତି ପୋକ ॥
ଥୀ ରମତି ପୁ,
ଖୁ ରମତି ଧଂ ॥
ଜିଣ୍ଣମନ୍ନଂ ପସଂସେୟ୍ୟ,
ଦାରଞ୍ଚ ଗତୟୋବ୍ବନଂ ।
ରଣା ପୁନାଗତା ସୂରଂ,
ସସ୍ସଞ୍ଚ ଗେହମାଗତଂ ॥
ଭିକ୍ଖୁ ଦ୍ୱତ୍ତି-ୱିହାରିକୋ ।
ଦ୍ୱତ୍ତି-ପାସ-ମୁତ୍ତୋ ପକ୍ଖୀ,
କତ-ମାୟା ବହୂଥରଂ ॥
ଦୁଜ୍ଜନଂ ପହାରାଦମେ,
ମିତ୍ତଂ ଦମେ ଅ-ଭାଣିକା ।
ଇତ୍ଥିଞ୍ଚ ବ୍ୟସନା ଦମେ,
ରାଗିନଂ ଅପ୍ପ ଭୋଜନା ॥
ନ ରତ୍ତି ୱିନା ଚନ୍ଦିମା,
ୱୀଚିଂ ୱିନା ଚ ଅଣ୍ଣୱୋ ।
ହଂସଂ ୱିନା ପୋକ୍ଖରଣୀ,
ପତିଂ କଞ୍ଞାଚ ସୋଭତେ ॥
ପତିନା ଜନିତୋ ଭୋଗୋ,
ଇତ୍ଥିୟାୱ ସଂଗୋପ୍ପିତୋ ।
ପୁରିସୋୱ ହି ପଧାନୋ,
ଇତ୍ଥୀ ସୁତ୍ତଂୱ ସୂଚିୟା ॥
ସବ୍ବାନଦୀ ୱଙ୍କନଦୀ,
ସବ୍ବେ କଟ୍ଠମୟା ୱନା ।
ସବ୍ବିତ୍ଥିୟୋ କରେ ପାପଂ,
ଲଭମାନେ ନିୱାତକେ ॥
ସମ୍ପସ୍ସତଣ୍ହିଂ ବହୁପାକଭୁତ୍ତିନିଂ ।
ଅଗ୍ଗନ୍ତଭୁତ୍ତିଂ ପରଗେହୱାସିନିଂ,
ନାରିଂ ଚଜେ ପୁତ୍ତସତମ୍ପି ପୂମା ॥
ଭୁତ୍ତେସୁ ମଣ୍ଡେସୁ ଜନୀୱ କନ୍ତିନୀ,
ଗୁୟ୍ହେଚ ଠାନେ ଭଗିନୀୱ ହିରିଣୀ ।
କମ୍ମେସୁ ପତ୍ତେସୁ କରୋତି ଦାସୀୱ,
ଭୟେସୁ ମନ୍ତୀ ସୟନେସୁ ରାମୟେ ।
ରୂପୀସୁ ସିକ୍ଖୀ କୁପନେସୁ ଖନ୍ତିନୀ,
ସା ନାରୀ ସେଟ୍ଠାତି ୱଦନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା ।
କାୟସ୍ସ ଭେଦାଚ ଦିୱେଭୱେୟ୍ୟ ସା ॥
ସାମା ମିଗକ୍ଖୀ ତନୁମଜ୍ଝଗତ୍ତା,
ସୂରୂ ସୁକେସୀ ସମଦନ୍ତପନ୍ତୀ ।
ଗମ୍ଭୀରନାଭୀ ୟୁୱତୀ ସୁସୀଲୀ,
ହୀନେ କୁଲେ ଜାତାପି ୱିୱାହ୍ୟା ॥
ସରଦଂରତୁ-କାଲାନଂ,
ଭରିୟାନଂ ରୂପୱତୀ ।
ଜେଟ୍ଠୋ ପଧାନଂ ପୁତ୍ତାନଂ,
ଦିସାନଂ ଉତ୍ତରାଦିସା ॥
ୟା ଇଚ୍ଛେ ପୁରିସୋ ହୋତୁଂ,
ଜାତି ଜାତି ପୁନପ୍ପୁନଂ ।
ଇନ୍ଦଂୱ ପାରିଚାରିକା ॥
ୟୋ ଇଚ୍ଛେ ପୁରିସୋ ହୋତୁଂ,
ଜାତି ଜାତି ପୁନପ୍ପୁନଂ ।
ପରଦାନଂ ୱିୱଜ୍ଜେୟ୍ୟ,
ଧୋତପାଦୋୱ କଦ୍ଦମଂ ॥
ଅତିକ୍କନ୍ତ ୱୟୋ ପୋସୋ,
ଆନେତି ତିମ୍ବରୁତ୍ତନିଂ ।
ତସ୍ସା ଇସ୍ସା ଅସଦ୍ଧାତି,
ତଂ ପରାଭୱତୋ ମୁଖଂ ॥
ଇତ୍ଥିକଣ୍ଡୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।
୬. ରାଜକଣ୍ଡୋ
ଏକୟାମଂ ସୟେ ରାଜା,
ଦ୍ୱିୟାମଞ୍ଞେୱ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ଘରାୱାସୋ ତିୟାମଂୱ,
ଚତୁୟାମଂ ତୁ ୟାଚକୋ ॥
ଧନୱା ସୁତୱା ରାଜା,
ନଦୀ ୱେଜ୍ଜୋ ଚିମେପଞ୍ଚ ।
ନ ତତ୍ଥ ଦିୱସଂ ୱସେ ॥
ୟସ୍ମିଂ ପଦେସେ ନ ମାନୋ,
ନ ପେମଂ ନଚ ବନ୍ଧୱା ।
ନଚ ୱିଜ୍ଜାଗମୋ କୋଚି,
ନ ତତ୍ଥ ଦିୱସଂ ୱସେ ॥
ଅପୁତ୍ତକଂ ଘରଂ ସୁଞ୍ଞଂ,
ରଟ୍ଠଂ ସୁଞ୍ଞଂ ଅରାଜକଂ ।
ଅ ସିପ୍ପସ୍ସ ମୁଖଂ ସୁଞ୍ଞଂ,
ସବ୍ବ ସୁଞ୍ଞଂ ଦଲିଦ୍ଦକା ॥
ଧନମିଚ୍ଛେୟ୍ୟ ୱାଣିଜ୍ଜୋ,
ୱିଜ୍ଜମିଚ୍ଛେ ଭଜେସୁତଂ ।
ପୁତ୍ତମିଚ୍ଛେ ତରୁଣିତ୍ଥିଂ,
ରାଜାମଚ୍ଚଂ ୱସଂ ଗମେ ॥
ନଟ୍ଠୋୟତି ଅସନ୍ତୁଟ୍ଠୋ,
ସନ୍ତୁଟ୍ଠୋ ଚ ମହୀପତି ।
ଲଜ୍ଜା ଚ ଗଣିକା ନଟ୍ଠା,
ନିଲ୍ଲଜ୍ଜା କୁଲଧୀତିକା ॥
ପକ୍ଖୀନଂ ବଲମାକାସୋ,
ମଚ୍ଛାନମୁଦକଂ ବଲଂ ।
କୁମାରାନଂ ରୁଦଂ ବଲଂ ॥
ଖମା ଜାଗରିୟୁଟ୍ଠାନଂ,
ସଂୱିଭାଗୋ ଦୟିକ୍ଖଣା ।
ନାୟକସ୍ସ ଗୁଣା ଏତେ,
ଇଚ୍ଛିତବ୍ବା ସତଂ ଗୁଣା ॥
ସକିଂ ୱଦନ୍ତି ରାଜାନୋ,
ସକିଂ ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ସକିଂ ସପ୍ପୁରିସା ଲୋକେ,
ଏସ ଧମ୍ମୋ ସନନ୍ତନୋ ॥
ଅଲସୋ ଗିହୀ କାମଭୋଗୀ ନ ସାଧୁ,
ଅସଞ୍ଞତୋ ପବ୍ବଜିତୋ ନ ସାଧୁ ।
ରାଜା ଅନିସମ୍ମକାରୀ ନ ସାଧୁ,
ପଣ୍ଡିତୋ କୋଧନୋ ତଂପି ନ ସାଧୁ ॥
ବହୱୋ ୟତ୍ଥ ନେତ୍ତାରୋ,
ସବ୍ବେ ପଣ୍ଡିତମାନିନୋ ।
ସବ୍ବେ ମହତ୍ତମିଚ୍ଛନ୍ତି,
ତେସଂ କମ୍ମଂ ୱିନସ୍ସତି ॥
ଆୟଂ ଖୟଂ ସୟଂ ଜଞ୍ଞା,
ରାଜା ସୟଂ କତାକତଂ ।
ପଗ୍ଗହେ ପଗ୍ଗହାରହଂ ॥
ପିଟ୍ଠିତୋକ୍କଂ ନିସେୱେୟ୍ୟ,
କୁଚ୍ଛିନାୱ ହୁତାସନଂ ।
ସାମିକଂ ସବ୍ବଭାଗେନ,
ପରଲୋକଂ ଅମୋହୱା ॥
ଅଗ୍ଗି ଆପୋ ଇତ୍ଥିମୂଳ୍ହୋ,
ସପ୍ପୋ ରାଜ-କୁଲାନିଚ ।
ଅପୟନ୍ତେନ ଗନ୍ତବ୍ବା,
ଅଚ୍ଚେକ-ପାଣହାରକା ॥
ପଦୁଟ୍ଠ-ଭରିୟ-ସଂୱାସୋ,
ପଦୁଟ୍ଠ ଚିତ୍ତ ଦାସକୋ ।
ସ-ସପ୍ପେ ଚ ଘରେ ୱାସୋ,
ମଚ୍ଚୁ ଏୱ ନ ସଂସୟୋ ॥
ମୂଳ୍ହ ସିସ୍ସୋ ପଦେସେନ,
କୁନାରୀ ଭରଣେନ ଚ ।
ଅସତା ସମ୍ପୟୋଗେନ,
ପଣ୍ଡିତୋପ୍ପୱସୀଦତି ॥
ମାତା ପୁତ୍ତକରଂ ପାପଂ,
ସିସ୍ସପାପଂ ଗୁରୁକତା ।
ରାଜପାପଂ ପୁରୋହିତୋ ॥
ଅକୋଧେନ ଜିନେ କୋଧଂ,
ଅସାଧୁଂ ସାଧୁନା ଜିନେ ।
ଜିନେ ମଚ୍ଛରିଂ ଦାନେନ,
ସଚ୍ଚେନାଲୀକୱାଦିନଂ ।
ଅଦନ୍ତଂ ଦମନଂ ଦାନଂ,
ଦାନଂ ସବ୍ବତ୍ଥ ସାଧକଂ ।
ଦାନେନ ପିୟ ୱାଚାୟ,
ଉନ୍ନମନ୍ତି ନମନ୍ତି ଚ ।
ଦାନଂ ସିନେହଭେସଜ୍ଜଂ,
ମଚ୍ଛେରଂ ଦୋସନୋସଧଂ ।
ଦାନଂ ୟସସ୍ସୀ ଭେସଜ୍ଜଂ,
ମଚ୍ଛେରଂ କପଣୋସଧଂ ॥
ବହୂନମପ୍ପସାରାନଂ,
ସାମଗ୍ଗିୟା ଜୟଂ ଜୟେ ।
ତିଣେହି ୱତ୍ତତେ ୟୋତ୍ତଂ,
ତେନ ନାଗୋପି ବଜ୍ଝତେ ॥
ସହାୟୋ ଅସମତ୍ଥୋପି,
ତେଜସା କିଂକରିସ୍ସତି ।
ସୟମେ ୱୂପସମ୍ପତି ॥
ନ ରଞ୍ଞା ସମକଂ ଭୁଞ୍ଜେ,
କାମଭୋଗଂ କୁଦାଚନଂ ।
ଆକପ୍ପଂ ରସ ଭୁତ୍ତିଂୱା,
ମାଲା ଗନ୍ଧ ୱିଲେପନଂ ।
ୱତ୍ଥଂ ସବ୍ବଅଲଙ୍କାରଂ,
ନ ରଞ୍ଞା ସଦିସଂ କରେ ॥
ନ ମେ ରାଜା ସଖା ହୋତି,
ନ ରାଜା ହୋତି ମେଥୁନୋ ।
ଏସୋ ସାମିକୋ ମୟ୍ହନ୍ତି,
ଚିତ୍ତେ ନିଟ୍ଠଂ ସୁଥାପୟେ ॥
ନାତିଦୂରେ ଭଜେ ରଞ୍ଞୋ,
ନାଚ୍ଚାସନ୍ନୋପୱାତକେ ।
ଉଜୁକେ ନାତିନିନ୍ନେ ଚ,
ନ ଭଜେ ଉଚ୍ଚମାସନେ ॥
ଛଦୋସେ ୱଜ୍ଜେ ସେୱକୋ,
ତିଟ୍ଠେ ଅଗ୍ଗିଂୱ ସଂୟତୋ ॥
ଗୁଣୀ ସବ୍ବଞ୍ଞୁ ତୁଲ୍ୟୋପି,
ନସୋଭତି ଅନିସ୍ସୟୋ ।
ହେମଂ ନିସ୍ସାୟ ସୋଭତି ॥
ରାଜକଣ୍ଡୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।
୭. ପକିଣ୍ଣକକଣ୍ଡୋ
ଇତ୍ଥିମିସ୍ସେ କୁତୋସୀଲଂ,
ମଂସ ଭକ୍ଖେ କୁତୋଦୟା ।
ସୁରା ପାନେ କୁତୋସଚ୍ଚଂ,
ମହାଲୋଭେ କୁତୋହିରୀ ।
ମହାତନ୍ଦେ କୁତୋସିପ୍ପଂ,
ମହା କୋଧେ କୁତୋଧନଂ ॥
ସୁରା ୟୋଗୋ ୱିକାଲୋ ଚ,
ସମଜ୍ଜ ଚରଣାଲସଂ ।
ଖିଡ୍ଡାଧୁତ୍ତୋ ପାପମିତ୍ତୋ,
ଭୋଗନାସମୁଖା ଇମେ ॥
ଦିୱା ନାଦିକ୍ଖା ୱତ୍ତବ୍ବଂ,
ରତ୍ତୋ ନାୱଚନେନ ଚ ।
ସଞ୍ଚରେୟ୍ୟ ଭୟା ଭୀତୋ,
ୱନେ ୱନଚରୀ ୟଥା ॥
ଜୀୱନ୍ତାପି ମତାପଞ୍ଚ,
ବ୍ୟାସେନ ପରିକିତ୍ତିତା ।
ଇଣୱା ନିତ୍ୟସେୱକୋ ॥
ଅନାଗତଂ ଭୟଂ ଦିସ୍ୱା,
ଦୂରତୋ ପରିୱଜ୍ଜୟେ ।
ଆଗତଞ୍ଚ ଭୟଂ ଦିସ୍ୱା,
ଅ ଭୀତୋ ହୋତି ପଣ୍ଡିତୋ ॥
ନିଦ୍ଦାଲୁକୋ ପମତ୍ତୋଚ,
ସୁଖତ୍ତୋ ରୋଗୱାଲସୋ ।
ମହିଚ୍ଛୋ କମ୍ମାରାମୋଚ,
ସତ୍ତେ ତେ ସତ୍ଥୱଜ୍ଜିତା ॥
ଦୁଗ୍ଗତଂ ଗଚ୍ଛ ହେ ଲାଭ,
ଲାଭୀ ଲାଭେନ ପୂରତି ।
ଥଲେ ପୱସ୍ସ ପଜ୍ଜୁନ୍ନ,
ସିନ୍ଧୁ ଆପେନ ପୂରତି ।
ନତ୍ଥିଦଂ କମ୍ମପ୍ପଧାନକଂ ॥
ନ ହି କୋଚି କତେ କିଚ୍ଚେ,
କତ୍ତାରଂ ସମୁପେକ୍ଖତେ ।
ତସ୍ମା ସବ୍ବାନି କିଚ୍ଚାନି,
ସାୱ ସେସେନ କାରୟେ ॥
ତୂଲଂ ସଲ୍ଲହୁକଂ ଲୋକେ,
ତତୋ ଚାପଲ୍ଲ-ଜାତିକୋ ।
ପମତ୍ତୋ ବୁଦ୍ଧସାସନେ ॥
ପାସାଣଛତ୍ତଂ ଗରୁକଂ,
ତତୋ ଦେୱାନଚିକ୍ଖଣଂ ।
ତତୋ ୱୁଡ୍ଢାନମୋୱାଦୋ,
ତତୋ ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ସାସନଂ ॥
କାୟସ୍ସ ଦକ୍ଖିଣ ହତ୍ଥୋ,
ଦୋସୋ ଏତ୍ଥ କନିଟ୍ଠକୋ ।
କଣ୍ଣ ଘାନାନ-ମକ୍ଖୀନଂ,
ୱାମୋ ତୁ ପାଦ-ପାସକୋ ॥
ତମ୍ବୂଲସ୍ସ ମଜ୍ଝ ପତ୍ତେ,
କୁୱେରୋ ରକ୍ଖତୀ ସଦା ।
ମୂଲମ୍ହି ରକ୍ଖତି ୟକ୍ଖୋ,
ଅଗ୍ଗମ୍ହି କାଲକଣ୍ଣିକା ।
ତାନି ଭୁଞ୍ଜେୟ୍ୟ ଛିନ୍ଦିତ୍ୱା,
ସିରୀ ଏୱଂ ପୱଡ୍ଢତି ॥
ସମ୍ପୁଣ୍ଣରକ୍ଖୋ ବ୍ରହ୍ମାୱ,
ଅଚ୍ଚୁରକ୍ଖୋ ଚ ବିସ୍ସଣୋ ।
ତସ୍ମା ହି ତେ ପୂଜୟନ୍ତୁ,
ସଦା ମାନେନ୍ତି ତଂ ନରଂ ॥
ପୋସକା ଭୋଗଦାୟକା ।
ତସ୍ମା ହି ମାତା ପିତୂୱ,
ମାନୟେ ସକ୍କରେୟ୍ୟ ଚ ॥
ୟେଚ ଖାଦନ୍ତି ଗୋମଂସଂ,
ମାତୁ ମଂସଂୱ ଖାଦରେ ।
ମତେସୁ ତେସୁ ଗିଜ୍ଝାନଂ,
ଦଦେ ସୋତେ ଚ ୱାହୟେ ॥
ଗୁରୁସିଦ୍ଧୋ ସିପ୍ପାରମ୍ଭୋ,
ରୱି ସୋକ୍ରା ଚ ମଜ୍ଝିମୋ ।
ନ ସିପ୍ପୋ ବୁଦ୍ଧଚନ୍ଦରୋ,
ସୋରୀ ଅଙ୍ଗାଚ ମରଣଂ ॥
ଅଟ୍ଠମିୟଂ ଗୁରୁଂ ହନ୍ତି,
ସିସ୍ସଂ ହନ୍ତି ଚତୁଦ୍ଦସିଂ ।
ସିପ୍ପଂ ହନ୍ତି ଦସ ସିପ୍ପଂ,
ମାତାପିତା ଚ ପୁଣ୍ଣମିଂ ॥
ନାଳିକଂ ସତ୍ତ ନଭୁଞ୍ଜେ,
ନ ଲାବୁଂ ନୱମଂ ତଥା ।
ଦ୍ୱାଦସ ପ୍ରିନ୍ନଂତ୍ରିମିନଂ,
ଭୁଞ୍ଜେ ସିପ୍ପଂ ୱିନସ୍ସତି ॥
ଗାମସ୍ସତ୍ଥଂ କୁୱଂ ଚଜେ ।
ଗାମ ଚଜେ ଜନପଦତ୍ଥଂ,
ଅତ୍ତତ୍ଥଂ ପଥୱିଂ ଚଜେ ॥
ଦେସଂ ଓସ୍ସଜ୍ଜ ଗଚ୍ଛନ୍ତି,
ସୀହୋ ସପ୍ପୁରିସୋ ଗଜୋ ।
ତତ୍ଥେୱ ନିଧନଂ ୟନ୍ତି,
କାକୋ କାପୁରିସୋ ମିଗୋ ॥
ୟମ୍ହି ପଦେସେ ନ ମାନୋ,
ନ ପେମଂ ନ ଚ ବନ୍ଧୱା ।
ନ ଚ ୱିଜ୍ଜାଗାହୋ କୋଚି,
ନ ତତ୍ଥ ୱସନଂ କରେ ॥
ଚରତ୍ୟେକେନ ପାଦେନ,
ତିଟ୍ଠତ୍ୟେକେନ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ଅ ନିସମ୍ମ ପରଂ ଠାନଂ,
ନ ପୁବ୍ବମାଲୟଂ ଜହେ ॥
ଧନ ଧଞ୍ଞ ପୟୋଗେସୁ,
ତଥା ୱିଜ୍ଜାଗମେସୁ ଚ ।
ଦୂତେସୁ ଅପଚାରେସୁ,
ଚଜ୍ଜା ଲଜ୍ଜା ତଦା ଭୱେ ॥
ବୁଦ୍ଧିଚାପି ଚତୁଗ୍ଗୁଣୋ ।
ଛଗ୍ଗୁଣୋ ହୋତି ୱାୟାମୋ,
କାମୋତ୍ୱଟ୍ଠ-ଗୁଣୋ ଭୱେ ॥
ପବ୍ବେ ପବ୍ବେ କମେନୁଚ୍ଛୁ,
ୱିସେସରସୱାଗ୍ଗତୋ ।
ତଥା ସୁମେତ୍ତିକୋ ସାଧୁ,
ୱିପରୀତୋୱ ଦୁଜ୍ଜନୋ ॥
କସ୍ସକୋ ୱାଣିଜୋ ମଚ୍ଚୋ,
ସମଣୋ ସୁତ ସୀଲୱା ।
ତେସୁ ୱିପୁଲ ଜାତେସୁ,
ରଟ୍ଠମ୍ପି ୱିପୁଲଂ ସିୟା ॥
ଅସଜ୍ଝାୟ ମଲା ମନ୍ତା,
ଅନୁଟ୍ଠାନ ମଲା ଘରା ।
ମଲଂ ୱଣ୍ଣସ୍ସ କୋସଜ୍ଜଂ,
ପମାଦୋ ରକ୍ଖତୋ ମଲଂ ॥
ହୀନାନଂ ଗଚ୍ଛତେ ୱିତ୍ତଂ,
ୱୀରାନଂ ସନ୍ତକତ୍ତନଂ ।
ୱଦନ୍ତି ଚ ହୀନା ଜନା,
ପୁବ୍ବ-କମ୍ମପ୍ପଧାନକା ॥
ୱାୟମିଂସୁ ସବ୍ବକମ୍ମେ ।
ନ ଚେ ସିଜ୍ଝତି ତଂ କମ୍ମଂ,
ଅ-ଫଲଂ ଏୱ କୋ ଦୋସୋ ॥
ନୀଚଂ କୁଲଂ ନିପଞ୍ଞଂ ୱା,
ନିରୂପଂ ନିବଲଂ ସମଂ ।
ଇମଂ କାଲଂ ଛୁତ୍ତକାଲଂ,
ଧନମେୱ ୱିସେସକଂ ॥
ପକିଣ୍ଣକକଣ୍ଡୋ ନିଟ୍ଠିତୋ ।
ପଣ୍ଡିତୋ ସୁଜନୋ କଣ୍ଡୋ,
ଦୁଜ୍ଜନୋ ମିତ୍ତ-ଇତ୍ଥି ଚ ।
ରାଜା ପକିଣ୍ଣକୋ ଚାତି,
ସତ୍ତ-କଣ୍ଡ-ୱିଭୂସିତଂ ॥
ୱିସୁଦ୍ଧା ଚାର-ଥେରେନ,
ୱିସୁଦ୍ଧାରାମ-ୱାସିନା ।
ସବ୍ବ-କୁଲାନମତ୍ଥାୟ,
ୱିସୋଧିତଂ ପଥକ୍ଖୟେ ॥