ଜାତକପାଳି
॥ ନମୋ ତସ୍ସ ଭଗୱତୋ ଅରହତୋ ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ସ ॥
ଖୁଦ୍ଦକନିକାୟେ
ଜାତକପାଳି
(ଦୁତିୟୋ ଭାଗୋ)
୧୭. ଚତ୍ତାଲୀସନିପାତୋ
୫୨୧. ତେସକୁଣଜାତକଂ (୧)
‘‘ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ତଂ ପୁଚ୍ଛାମି, ସକୁଣ ଭଦ୍ଦମତ୍ଥୁ ତେ ।
ରଜ୍ଜଂ କାରେତୁକାମେନ, କିଂ ସୁ କିଚ୍ଚଂ କତଂ ୱରଂ’’ ॥
‘‘ଚିରସ୍ସଂ ୱତ ମଂ ତାତୋ, କଂସୋ ବାରାଣସିଗ୍ଗହୋ ।
ପମତ୍ତୋ ଅପ୍ପମତ୍ତଂ ମଂ, ପିତା ପୁତ୍ତଂ ଅଚୋଦୟି ॥
‘‘ପଠମେନେୱ ୱିତଥଂ, କୋଧଂ ହାସଂ ନିୱାରୟେ ।
ତତୋ କିଚ୍ଚାନି କାରେୟ୍ୟ, ତଂ ୱତଂ ଆହୁ ଖତ୍ତିୟ ॥
‘‘ୟଂ ତ୍ୱଂ ତାତ ତପୋକମ୍ମଂ [ତପେ କମ୍ମଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପୁବ୍ବେ କତମସଂସୟଂ ।
ରତ୍ତୋ ଦୁଟ୍ଠୋ ଚ ୟଂ କୟିରା, ନ ତଂ କୟିରା ତତୋ ପୁନ [ପୁନଂ (ପୀ॰)]॥
‘‘ଖତ୍ତିୟସ୍ସ ପମତ୍ତସ୍ସ, ରଟ୍ଠସ୍ମିଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନ ।
ସବ୍ବେ ଭୋଗା ୱିନସ୍ସନ୍ତି, ରଞ୍ଞୋ ତଂ ୱୁଚ୍ଚତେ ଅଘଂ ॥
‘‘ସିରୀ ତାତ ଅଲକ୍ଖୀ ଚ [ସିରୀ ଚ ତାତ ଲକ୍ଖୀ ଚ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପୁଚ୍ଛିତା ଏତଦବ୍ରୱୁଂ ।
ଉଟ୍ଠାନ [ଉଟ୍ଠାନେ (ସ୍ୟା॰)] ୱୀରିୟେ ପୋସେ, ରମାହଂ ଅନୁସୂୟକେ ॥
‘‘ଉସୂୟକେ ଦୁହଦୟେ, ପୁରିସେ କମ୍ମଦୁସ୍ସକେ ।
କାଲକଣ୍ଣୀ ମହାରାଜ, ରମତି [ରମାତି (କ॰)] ଚକ୍କଭଞ୍ଜନୀ ॥
‘‘ସୋ ତ୍ୱଂ ସବ୍ବେସୁ ସୁହଦୟୋ [ସୋ ତ୍ୱଂ ସବ୍ବେସଂ ସୁହଦୟୋ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ସୋ ତ୍ୱଂ ସବ୍ବେ ସୁହଦୟୋ (କ॰)], ସବ୍ବେସଂ ରକ୍ଖିତୋ ଭୱ ।
ଅଲକ୍ଖିଂ ନୁଦ ମହାରାଜ, ଲକ୍ଖ୍ୟା ଭୱ ନିୱେସନଂ ॥
‘‘ସ ଲକ୍ଖୀଧିତିସମ୍ପନ୍ନୋ, ପୁରିସୋ ହି ମହଗ୍ଗତୋ ।
ଅମିତ୍ତାନଂ କାସିପତି, ମୂଲଂ ଅଗ୍ଗଞ୍ଚ ଛିନ୍ଦତି ॥
‘‘ସକ୍କୋପି ହି ଭୂତପତି, ଉଟ୍ଠାନେ ନପ୍ପମଜ୍ଜତି ।
ସ କଲ୍ୟାଣେ ଧିତିଂ କତ୍ୱା, ଉଟ୍ଠାନେ କୁରୁତେ ମନୋ ॥
‘‘ଗନ୍ଧବ୍ବା ପିତରୋ ଦେୱା, ସାଜୀୱା [ସଞ୍ଜୀୱା (ପୀ॰)] ହୋନ୍ତି ତାଦିନୋ ।
ଉଟ୍ଠାହତୋ [ଉଟ୍ଠହତୋ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅପ୍ପମଜ୍ଜତୋ [ମପ୍ପମଜ୍ଜତୋ (କ॰)], ଅନୁତିଟ୍ଠନ୍ତି ଦେୱତା ॥
‘‘ସୋ ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ଅକ୍କୁଦ୍ଧୋ [ଅକ୍କୁଟ୍ଠୋ (ପୀ॰)], ତାତ କିଚ୍ଚାନି କାରୟ ।
ୱାୟମସ୍ସୁ ଚ କିଚ୍ଚେସୁ, ନାଲସୋ ୱିନ୍ଦତେ ସୁଖଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥେୱ ତେ ୱତ୍ତପଦା, ଏସାୱ [ଏସା ଚ (ପୀ॰)] ଅନୁସାସନୀ ।
ଅଲଂ ମିତ୍ତେ ସୁଖାପେତୁଂ, ଅମିତ୍ତାନଂ ଦୁଖାୟ [ଦୁକ୍ଖାୟ (ପୀ॰)] ଚ’’ ॥
‘‘ସକ୍ଖିସି ତ୍ୱଂ [ସକ୍ଖୀ ତୁୱଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କୁଣ୍ଡଲିନି, ମଞ୍ଞସି ଖତ୍ତବନ୍ଧୁନି [ଖତ୍ତିୟବନ୍ଧୁନୀ (ପୀ॰)]।
ରଜ୍ଜଂ କାରେତୁକାମେନ, କିଂ ସୁ କିଚ୍ଚଂ କତଂ ୱରଂ’’ ॥
‘‘ଦ୍ୱେୱ ତାତ ପଦକାନି, ୟତ୍ଥ [ୟେସୁ (ପୀ॰)] ସବ୍ବଂ ପତିଟ୍ଠିତଂ ।
ଅଲଦ୍ଧସ୍ସ ଚ ୟୋ ଲାଭୋ, ଲଦ୍ଧସ୍ସ ଚାନୁରକ୍ଖଣା ॥
‘‘ଅମଚ୍ଚେ ତାତ ଜାନାହି, ଧୀରେ ଅତ୍ଥସ୍ସ କୋୱିଦେ ।
ଅନକ୍ଖା କିତୱେ ତାତ, ଅସୋଣ୍ଡେ ଅୱିନାସକେ ॥
‘‘ୟୋ ଚ ତଂ ତାତ ରକ୍ଖେୟ୍ୟ, ଧନଂ ୟଞ୍ଚେୱ ତେ ସିୟା ।
ସୂତୋୱ ରଥଂ ସଙ୍ଗଣ୍ହେ, ସୋ ତେ କିଚ୍ଚାନି କାରୟେ ॥
‘‘ସୁସଙ୍ଗହିତନ୍ତଜନୋ, ସୟଂ ୱିତ୍ତଂ ଅୱେକ୍ଖିୟ ।
ନିଧିଞ୍ଚ ଇଣଦାନଞ୍ଚ, ନ କରେ ପରପତ୍ତିୟା ॥
‘‘ସୟଂ ଆୟଂ ୱୟଂ [ଆୟୱୟଂ (ପୀ॰)] ଜଞ୍ଞା, ସୟଂ ଜଞ୍ଞା କତାକତଂ ।
ନିଗ୍ଗଣ୍ହେ ନିଗ୍ଗହାରହଂ, ପଗ୍ଗଣ୍ହେ ପଗ୍ଗହାରହଂ ॥
‘‘ସୟଂ ଜାନପଦଂ ଅତ୍ଥଂ, ଅନୁସାସ ରଥେସଭ ।
ମା ତେ ଅଧମ୍ମିକା ୟୁତ୍ତା, ଧନଂ ରଟ୍ଠଞ୍ଚ ନାସୟୁଂ ॥
‘‘ମା ଚ ୱେଗେନ କିଚ୍ଚାନି, କରୋସି [କାରେସି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କାରୟେସି ୱା ।
ୱେଗସା ହି କତଂ କମ୍ମଂ, ମନ୍ଦୋ ପଚ୍ଛାନୁତପ୍ପତି ॥
‘‘ମା ତେ ଅଧିସରେ ମୁଞ୍ଚ, ସୁବାଳ୍ହମଧିକୋଧିତଂ [କୋପିତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]।
କୋଧସା ହି ବହୂ ଫୀତା, କୁଲା ଅକୁଲତଂ ଗତା ॥
‘‘ମା ତାତ ଇସ୍ସରୋମ୍ହୀତି, ଅନତ୍ଥାୟ ପତାରୟି ।
ଇତ୍ଥୀନଂ ପୁରିସାନଞ୍ଚ, ମା ତେ ଆସି ଦୁଖୁଦ୍ରୟୋ ॥
‘‘ଅପେତଲୋମହଂସସ୍ସ, ରଞ୍ଞୋ କାମାନୁସାରିନୋ ।
ସବ୍ବେ ଭୋଗା ୱିନସ୍ସନ୍ତି, ରଞ୍ଞୋ ତଂ ୱୁଚ୍ଚତେ ଅଘଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥେୱ ତେ ୱତ୍ତପଦା, ଏସାୱ ଅନୁସାସନୀ ।
ଦକ୍ଖସ୍ସୁଦାନି ପୁଞ୍ଞକରୋ, ଅସୋଣ୍ଡୋ ଅୱିନାସକୋ ।
ସୀଲୱାସ୍ସୁ [ସୀଲୱାସ୍ସ (ଟୀକା)] ମହାରାଜ, ଦୁସ୍ସୀଲୋ ୱିନିପାତିକୋ’’ [ୱିନିପାତକୋ (ପୀ॰)]॥
‘‘ଅପୁଚ୍ଛିମ୍ହ କୋସିୟଗୋତ୍ତଂ [ଅପୁଚ୍ଛିମ୍ହା କୋସିୟଗୋତ୍ତଂ (ସ୍ୟା॰), ଅପୁଚ୍ଛମ୍ହାପି କୋସିକଂ (ପୀ॰)], କୁଣ୍ଡଲିନିଂ ତଥେୱ ଚ ।
ତ୍ୱଂ ଦାନି ୱଦେହି ଜମ୍ବୁକ [ଜମ୍ବୁକ ତ୍ୱଂ ଦାନି ୱଦେହି (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ବଲାନଂ ବଲମୁତ୍ତମଂ’’ ॥
‘‘ବଲଂ ପଞ୍ଚୱିଧଂ ଲୋକେ, ପୁରିସସ୍ମିଂ ମହଗ୍ଗତେ ।
ତତ୍ଥ ବାହୁବଲଂ ନାମ, ଚରିମଂ ୱୁଚ୍ଚତେ ବଲଂ ॥
‘‘ଭୋଗବଲଞ୍ଚ ଦୀଘାୱୁ, ଦୁତିୟଂ ୱୁଚ୍ଚତେ ବଲଂ ।
ଅମଚ୍ଚବଲଞ୍ଚ ଦୀଘାୱୁ, ତତିୟଂ ୱୁଚ୍ଚତେ ବଲଂ ॥
‘‘ଅଭିଜଚ୍ଚବଲଂ ଚେୱ, ତଂ ଚତୁତ୍ଥଂ ଅସଂସୟଂ ।
ୟାନି ଚେତାନି ସବ୍ବାନି, ଅଧିଗଣ୍ହାତି ପଣ୍ଡିତୋ ॥
‘‘ତଂ ବଲାନଂ ବଲଂ ସେଟ୍ଠଂ, ଅଗ୍ଗଂ ପଞ୍ଞାବଂ ବଲଂ [ୱରଂ (ସୀ॰)]।
ପଞ୍ଞାବଲେନୁପତ୍ଥଦ୍ଧୋ, ଅତ୍ଥଂ ୱିନ୍ଦତି ପଣ୍ଡିତୋ ॥
‘‘ଅପି ଚେ ଲଭତି ମନ୍ଦୋ, ଫୀତଂ ଧରଣିମୁତ୍ତମଂ ।
ଅକାମସ୍ସ ପସୟ୍ହଂ ୱା, ଅଞ୍ଞୋ ତଂ ପଟିପଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଅଭିଜାତୋପି ଚେ ହୋତି, ରଜ୍ଜଂ ଲଦ୍ଧାନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ଦୁପ୍ପଞ୍ଞୋ ହି କାସିପତି, ସବ୍ବେନପି ନ ଜୀୱତି ॥
‘‘ପଞ୍ଞାୱ ସୁତଂ ୱିନିଚ୍ଛିନୀ [ପଞ୍ଞା ସୁତୱିନିଚ୍ଛିନୀ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପଞ୍ଞା କିତ୍ତି ସିଲୋକୱଡ୍ଢନୀ [ୱଦ୍ଧନୀ (ପୀ॰)]।
ପଞ୍ଞାସହିତୋ ନରୋ ଇଧ, ଅପି ଦୁକ୍ଖେ ସୁଖାନି ୱିନ୍ଦତି ॥
‘‘ପଞ୍ଞଞ୍ଚ ଖୋ ଅସୁସ୍ସୂସଂ, ନ କୋଚି ଅଧିଗଚ୍ଛତି ।
ବହୁସ୍ସୁତଂ ଅନାଗମ୍ମ, ଧମ୍ମଟ୍ଠଂ ଅୱିନିବ୍ଭୁଜଂ ॥
‘‘ୟୋ ଚ ଧମ୍ମୱିଭଙ୍ଗଞ୍ଞୂ [ୟୋ ଧମ୍ମଞ୍ଚ ୱିଭାଗଞ୍ଞୂ (ପୀ॰)], କାଲୁଟ୍ଠାୟୀ ମତନ୍ଦିତୋ ।
ଅନୁଟ୍ଠହତି କାଲେନ, କମ୍ମଫଲଂ ତସ୍ସ ଇଜ୍ଝତି [କମ୍ମଫଲଂ ତସ୍ସିଜ୍ଝତି, ଫଲଂ ତସ୍ସ ସମିଜ୍ଝତି (କ॰)]॥
‘‘ଅନାୟତନ [ନା’ନାୟତନ (ପୀ॰)] ସୀଲସ୍ସ, ଅନାୟତନ [ନା’ନାୟତନ (ପୀ॰)] ସେୱିନୋ ।
ନ ନିବ୍ବିନ୍ଦିୟକାରିସ୍ସ, ସମ୍ମଦତ୍ଥୋ ୱିପଚ୍ଚତି ॥
‘‘ଅଜ୍ଝତ୍ତଞ୍ଚ ପୟୁତ୍ତସ୍ସ, ତଥାୟତନସେୱିନୋ ।
ଅନିବ୍ବିନ୍ଦିୟକାରିସ୍ସ, ସମ୍ମଦତ୍ଥୋ ୱିପଚ୍ଚତି ॥
‘‘ୟୋଗପ୍ପୟୋଗସଙ୍ଖାତଂ, ସମ୍ଭତସ୍ସାନୁରକ୍ଖଣଂ ।
ତାନି ତ୍ୱଂ ତାତ ସେୱସ୍ସୁ, ମା ଅକମ୍ମାୟ ରନ୍ଧୟି ।
ଅକମ୍ମୁନା ହି ଦୁମ୍ମେଧୋ, ନଳାଗାରଂୱ ସୀଦତି’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମାତାପିତୂସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ପୁତ୍ତଦାରେସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମିତ୍ତାମଚ୍ଚେସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ୱାହନେସୁ ବଲେସୁ ଚ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ଗାମେସୁ ନିଗମେସୁ ଚ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ରଟ୍ଠେସୁ [ରଟ୍ଠେ (ପୀ॰)] ଜନପଦେସୁ ଚ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ସମଣ [ସମଣେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ବ୍ରାହ୍ମଣେସୁ ଚ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମିଗପକ୍ଖୀସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ଧମ୍ମୋ ଚିଣ୍ଣୋ ସୁଖାୱହୋ [ଧମ୍ମୋ ସୁଚିଣ୍ଣୋ ସୁଖମାୱହତି (କ॰)]।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ସଇନ୍ଦା [ଇନ୍ଦୋ (ପୀ॰), ସିନ୍ଦା (କ॰)] ଦେୱା ସବ୍ରହ୍ମକା ।
ସୁଚିଣ୍ଣେନ ଦିୱଂ ପତ୍ତା, ମା ଧମ୍ମଂ ରାଜ ପାମଦୋ [ପମାଦୋ (ପୀ॰ କ॰)]॥
‘‘ତତ୍ଥେୱ ତେ [ୱେତେ (ପୀ॰)] ୱତ୍ତପଦା, ଏସାୱ [ଏସା ଚ (ପୀ॰)] ଅନୁସାସନୀ ।
ସପ୍ପଞ୍ଞସେୱୀ କଲ୍ୟାଣୀ, ସମତ୍ତଂ ସାମ [ସାମଂ (କ॰)] ତଂ ୱିଦୂ’’ତି ॥
ତେସକୁଣଜାତକଂ ପଠମଂ ।
୫୨୨. ସରଭଙ୍ଗଜାତକଂ (୨)
‘‘ଅଲଙ୍କତା କୁଣ୍ଡଲିନୋ ସୁୱତ୍ଥା, ୱେଳୁରିୟମୁତ୍ତାଥରୁଖଗ୍ଗବନ୍ଧା [ବଦ୍ଧା (ପୀ॰)]।
ରଥେସଭା ତିଟ୍ଠଥ କେ ନୁ ତୁମ୍ହେ, କଥଂ ୱୋ ଜାନନ୍ତି ମନୁସ୍ସଲୋକେ’’ ॥
‘‘ଅହମଟ୍ଠକୋ ଭୀମରଥୋ ପନାୟଂ, କାଲିଙ୍ଗରାଜା ପନ ଉଗ୍ଗତୋୟଂ [ଉଗ୍ଗତୋ ଅୟଂ (ପୀ॰), ଉଗ୍ଗତାୟଂ (କ॰)]।
ସୁସଞ୍ଞତାନଂ ଇସୀନଂ [ସୁସଞ୍ଞତାନିସିନଂ (ପୀ॰)] ଦସ୍ସନାୟ, ଇଧାଗତା ପୁଚ୍ଛିତାୟେମ୍ହ ପଞ୍ହେ’’ ॥
‘‘ୱେହାୟସଂ ତିଟ୍ଠସି [ତିଟ୍ଠତି (ପୀ॰)] ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେ, ପଥଦ୍ଧୁନୋ ପନ୍ନରସେୱ ଚନ୍ଦୋ ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ୟକ୍ଖ ମହାନୁଭାୱ, କଥଂ ତଂ ଜାନନ୍ତି ମନୁସ୍ସଲୋକେ’’ ॥
‘‘ୟମାହୁ ଦେୱେସୁ ସୁଜମ୍ପତୀତି, ମଘୱାତି ତଂ ଆହୁ ମନୁସ୍ସଲୋକେ ।
ସ ଦେୱରାଜା ଇଦମଜ୍ଜ ପତ୍ତୋ, ସୁସଞ୍ଞତାନଂ ଇସୀନଂ ଦସ୍ସନାୟ’’ ॥
‘‘ଦୂରେ ସୁତା ନୋ ଇସୟୋ ସମାଗତା, ମହିଦ୍ଧିକା ଇଦ୍ଧିଗୁଣୂପପନ୍ନା ।
ୱନ୍ଦାମି ତେ ଅୟିରେ ପସନ୍ନଚିତ୍ତୋ, ୟେ ଜୀୱଲୋକେତ୍ଥ ମନୁସ୍ସସେଟ୍ଠା’’ ॥
ଗନ୍ଧୋ ଇସୀନଂ ଚିରଦିକ୍ଖିତାନଂ [ଦକ୍ଖିତାନଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], କାୟା ଚୁତୋ ଗଚ୍ଛତି ମାଲୁତେନ ।
ଇତୋ ପଟିକ୍କମ୍ମ ସହସ୍ସନେତ୍ତ, ଗନ୍ଧୋ ଇସୀନଂ ଅସୁଚି ଦେୱରାଜ’’ ॥
‘‘ଗନ୍ଧୋ ଇସୀନଂ ଚିରଦିକ୍ଖିତାନଂ, କାୟା ଚୁତୋ ଗଚ୍ଛତୁ ମାଲୁତେନ ।
ୱିଚିତ୍ରପୁପ୍ଫଂ ସୁରଭିଂୱ ମାଲଂ, ଗନ୍ଧଞ୍ଚ ଏତଂ ପାଟିକଙ୍ଖାମ ଭନ୍ତେ ।
ନ ହେତ୍ଥ ଦେୱା ପଟିକ୍କୂଲସଞ୍ଞିନୋ’’ ॥
‘‘ପୁରିନ୍ଦଦୋ ଭୂତପତୀ ୟସସ୍ସୀ, ଦେୱାନମିନ୍ଦୋ ସକ୍କୋ [ଇଦଂ ପଦଂ ନତ୍ଥି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ)] ମଘୱା ସୁଜମ୍ପତି ।
ସ ଦେୱରାଜା ଅସୁରଗଣପ୍ପମଦ୍ଦନୋ, ଓକାସମାକଙ୍ଖତି ପଞ୍ହ ପୁଚ୍ଛିତୁଂ ॥
‘‘କୋ ନେୱିମେସଂ ଇଧ ପଣ୍ଡିତାନଂ, ପଞ୍ହେ ପୁଟ୍ଠୋ ନିପୁଣେ ବ୍ୟାକରିସ୍ସତି ।
ତିଣ୍ଣଞ୍ଚ ରଞ୍ଞଂ ମନୁଜାଧିପାନଂ, ଦେୱାନମିନ୍ଦସ୍ସ ଚ ୱାସୱସ୍ସ’’ ॥
‘‘ଅୟଂ ଇସି [ଇସୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସରଭଙ୍ଗୋ ତପସ୍ସୀ [ୟସସ୍ସୀ (ସୀ॰)], ୟତୋ ଜାତୋ ୱିରତୋ ମେଥୁନସ୍ମା ।
ଆଚେରପୁତ୍ତୋ [ଆଚରିୟପୁତ୍ତୋ (ପୀ॰ କ॰)] ସୁୱିନୀତରୂପୋ, ସୋ ନେସଂ ପଞ୍ହାନି ୱିୟାକରିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘କୋଣ୍ଡଞ୍ଞ ପଞ୍ହାନି ୱିୟାକରୋହି, ୟାଚନ୍ତି ତଂ ଇସୟୋ ସାଧୁରୂପା ।
କୋଣ୍ଡଞ୍ଞ ଏସୋ ମନୁଜେସୁ ଧମ୍ମୋ, ୟଂ ୱୁଦ୍ଧ [ୱଦ୍ଧ (ପୀ॰), ବୁଦ୍ଧ (କ॰)] ମାଗଚ୍ଛତି ଏସ ଭାରୋ’’ ॥
‘‘କତାୱକାସା ପୁଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭୋନ୍ତୋ, ୟଂ କିଞ୍ଚି ପଞ୍ହଂ ମନସାଭିପତ୍ଥିତଂ ।
ଅହଞ୍ହି ତଂ ତଂ ୱୋ ୱିୟାକରିସ୍ସଂ, ଞତ୍ୱା ସୟଂ ଲୋକମିମଂ ପରଞ୍ଚ’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ମଘୱା ସକ୍କୋ, ଅତ୍ଥଦସ୍ସୀ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
ଅପୁଚ୍ଛି ପଠମଂ ପଞ୍ହଂ, ୟଞ୍ଚାସି ଅଭିପତ୍ଥିତଂ’’ ॥
‘‘କିଂ ସୂ ୱଧିତ୍ୱା ନ କଦାଚି ସୋଚତି, କିସ୍ସପ୍ପହାନଂ ଇସୟୋ ୱଣ୍ଣୟନ୍ତି ।
କସ୍ସୀଧ ୱୁତ୍ତଂ ଫରୁସଂ ଖମେଥ, ଅକ୍ଖାହି ମେ କୋଣ୍ଡଞ୍ଞ ଏତମତ୍ଥଂ’’ ॥
‘‘କୋଧଂ ୱଧିତ୍ୱା ନ କଦାଚି ସୋଚତି, ମକ୍ଖପ୍ପହାନଂ ଇସୟୋ ୱଣ୍ଣୟନ୍ତି ।
ସବ୍ବେସଂ ୱୁତ୍ତଂ ଫରୁସଂ ଖମେଥ, ଏତଂ ଖନ୍ତିଂ ଉତ୍ତମମାହୁ ସନ୍ତୋ’’ ॥
‘‘ସକ୍କା ଉଭିନ୍ନଂ [ହି ଦ୍ୱିନ୍ନଂ (ପୀ॰)] ୱଚନଂ ତିତିକ୍ଖିତୁଂ, ସଦିସସ୍ସ ୱା ସେଟ୍ଠତରସ୍ସ [ସେଟ୍ଠନରସ୍ସ (ପୀ॰)] ୱାପି ।
କଥଂ ନୁ ହୀନସ୍ସ ୱଚୋ ଖମେଥ, ଅକ୍ଖାହି ମେ କୋଣ୍ଡଞ୍ଞ ଏତମତ୍ଥଂ’’ ॥
‘‘ଭୟା ହି ସେଟ୍ଠସ୍ସ ୱଚୋ ଖମେଥ, ସାରମ୍ଭହେତୂ ପନ ସାଦିସସ୍ସ ।
ୟୋ ଚୀଧ ହୀନସ୍ସ ୱଚୋ ଖମେଥ, ଏତଂ ଖନ୍ତିଂ ଉତ୍ତମମାହୁ ସନ୍ତୋ’’ ॥
‘‘କଥଂ ୱିଜଞ୍ଞା ଚତୁପତ୍ଥରୂପଂ [ଚତୁମଟ୍ଠରୂପଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ସେଟ୍ଠଂ ସରିକ୍ଖଂ ଅଥୱାପି ହୀନଂ ।
ୱିରୂପରୂପେନ ଚରନ୍ତି ସନ୍ତୋ, ତସ୍ମା ହି ସବ୍ବେସଂ ୱଚୋ ଖମେଥ’’ ॥
‘‘ନ ହେତମତ୍ଥଂ ମହତୀପି ସେନା, ସରାଜିକା ୟୁଜ୍ଝମାନା ଲଭେଥ ।
ୟଂ ଖନ୍ତିମା ସପ୍ପୁରିସୋ ଲଭେଥ, ଖନ୍ତୀ ବଲସ୍ସୂପସମନ୍ତି ୱେରା’’ ॥
‘‘ସୁଭାସିତଂ ତେ ଅନୁମୋଦିୟାନ, ଅଞ୍ଞଂ ତଂ ପୁଚ୍ଛାମି ତଦିଙ୍ଘ ବ୍ରୂହି ।
ୟଥା ଅହୁଂ [ଅହୂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଦଣ୍ଡକୀ ନାଳିକେରୋ [ନାଳିକୀରୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଅଥଜ୍ଜୁନୋ କଲାବୁ ଚାପି ରାଜା ।
ତେସଂ ଗତିଂ ବ୍ରୂହି ସୁପାପକମ୍ମିନଂ, କତ୍ଥୂପପନ୍ନା ଇସିନଂ ୱିହେଠକା’’ ॥
‘‘କିସଞ୍ହି [କିସଂପି (ପୀ॰)] ୱଚ୍ଛଂ ଅୱକିରିୟ ଦଣ୍ଡକୀ, ଉଚ୍ଛିନ୍ନମୂଲୋ ସଜନୋ ସରଟ୍ଠୋ ।
କୁକ୍କୁଳନାମେ ନିରୟମ୍ହି ପଚ୍ଚତି, ତସ୍ସ ଫୁଲିଙ୍ଗାନି ପତନ୍ତି କାୟେ ॥
‘‘ୟୋ ସଞ୍ଞତେ ପବ୍ବଜିତେ ଅହେଠୟି [ଅୱଞ୍ଚସି (ପୀ॰)], ଧମ୍ମଂ ଭଣନ୍ତେ ସମଣେ ଅଦୂସକେ ।
ତଂ ନାଳିକେରଂ ସୁନଖା ପରତ୍ଥ, ସଙ୍ଗମ୍ମ ଖାଦନ୍ତି ୱିଫନ୍ଦମାନଂ ॥
‘‘ଅଥଜ୍ଜୁନୋ ନିରୟେ ସତ୍ତିସୂଲେ, ଅୱଂସିରୋ ପତିତୋ ଉଦ୍ଧଂପାଦୋ [ଉଦ୍ଧପାଦୋ (ସ୍ୟା॰), ଅଦ୍ଧପାଦୋ (ପୀ॰)]।
ଅଙ୍ଗୀରସଂ ଗୋତମଂ ହେଠୟିତ୍ୱା, ଖନ୍ତିଂ ତପସ୍ସିଂ ଚିରବ୍ରହ୍ମଚାରିଂ ॥
‘‘ୟୋ ଖଣ୍ଡସୋ ପବ୍ବଜିତଂ ଅଛେଦୟି, ଖନ୍ତିଂ ୱଦନ୍ତଂ ସମଣଂ ଅଦୂସକଂ ।
କଲାବୁୱୀଚିଂ ଉପପଜ୍ଜ ପଚ୍ଚତି, ମହାପତାପଂ [ମହାଭିତାପଂ (ପୀ॰)] କଟୁକଂ ଭୟାନକଂ ॥
‘‘ଏତାନି ସୁତ୍ୱା ନିରୟାନି ପଣ୍ଡିତୋ, ଅଞ୍ଞାନି ପାପିଟ୍ଠତରାନି ଚେତ୍ଥ ।
ଧମ୍ମଂ ଚରେ ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣେସୁ, ଏୱଙ୍କରୋ ସଗ୍ଗମୁପେତି ଠାନଂ’’ ॥
‘‘ସୁଭାସିତଂ ତେ ଅନୁମୋଦିୟାନ, ଅଞ୍ଞଂ ତଂ ପୁଚ୍ଛାମି ତଦିଙ୍ଘ ବ୍ରୂହି ।
କଥଂୱିଧଂ ସୀଲୱନ୍ତଂ ୱଦନ୍ତି, କଥଂୱିଧଂ ପଞ୍ଞୱନ୍ତଂ ୱଦନ୍ତି ।
କଥଂୱିଧଂ ସପ୍ପୁରିସଂ ୱଦନ୍ତି, କଥଂୱିଧଂ ନୋ ସିରି ନୋ ଜହାତି’’ ॥
‘‘କାୟେନ ୱାଚାୟ ଚ ୟୋ’ଧ [ୟୋ ଚ (ପୀ॰)] ସଞ୍ଞତୋ, ମନସା ଚ କିଞ୍ଚି ନ କରୋତି ପାପଂ ।
ନ ଅତ୍ତହେତୂ ଅଲିକଂ ଭଣେତି [ଭଣାତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ତଥାୱିଧଂ ସୀଲୱନ୍ତଂ ୱଦନ୍ତି ॥
‘‘ଗମ୍ଭୀରପଞ୍ହଂ ମନସାଭିଚିନ୍ତୟଂ [ମନସା ୱିଚିନ୍ତୟଂ (ସୀ॰)], ନାଚ୍ଚାହିତଂ କମ୍ମ କରୋତି ଲୁଦ୍ଦଂ ।
କାଲାଗତଂ [କାଲାଭତଂ (ପୀ॰)] ଅତ୍ଥପଦଂ ନ ରିଞ୍ଚତି, ତଥାୱିଧଂ ପଞ୍ଞୱନ୍ତଂ ୱଦନ୍ତି ॥
‘‘ୟୋ ୱେ କତଞ୍ଞୂ କତୱେଦି ଧୀରୋ, କଲ୍ୟାଣମିତ୍ତୋ ଦଳ୍ହଭତ୍ତି ଚ ହୋତି ।
ଦୁଖିତସ୍ସ ସକ୍କଚ୍ଚ କରୋତି କିଚ୍ଚଂ, ତଥାୱିଧଂ ସପ୍ପୁରିସଂ ୱଦନ୍ତି ॥
‘‘ଏତେହି ସବ୍ବେହି ଗୁଣେହୁପେତୋ, ସଦ୍ଧୋ ମୁଦୂ ସଂୱିଭାଗୀ ୱଦଞ୍ଞୂ ।
ସଙ୍ଗାହକଂ ସଖିଲଂ ସଣ୍ହୱାଚଂ, ତଥାୱିଧଂ ନୋ ସିରି ନୋ ଜହାତି’’ ॥
‘‘ସୁଭାସିତଂ ତେ ଅନୁମୋଦିୟାନ, ଅଞ୍ଞଂ ତଂ ପୁଚ୍ଛାମି ତଦିଙ୍ଘ ବ୍ରୂହି ।
ସୀଲଂ ସିରିଞ୍ଚାପି ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମଂ, ପଞ୍ଞଞ୍ଚ କଂ ସେଟ୍ଠତରଂ ୱଦନ୍ତି’’ ॥
‘‘ପଞ୍ଞା ହି ସେଟ୍ଠା କୁସଲା ୱଦନ୍ତି, ନକ୍ଖତ୍ତରାଜାରିୱ ତାରକାନଂ ।
ସୀଲଂ ସୀରୀ ଚାପି ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମୋ [ଧମ୍ମା (ପୀ॰)], ଅନ୍ୱାୟିକା ପଞ୍ଞୱତୋ ଭୱନ୍ତି’’ ॥
‘‘ସୁଭାସିତଂ ତେ ଅନୁମୋଦିୟାନ, ଅଞ୍ଞଂ ତଂ ପୁଚ୍ଛାମି ତଦିଙ୍ଘ ବ୍ରୂହି ।
କଥଂକରୋ କିନ୍ତିକରୋ କିମାଚରଂ, କିଂ ସେୱମାନୋ ଲଭତୀଧ ପଞ୍ଞଂ ।
ପଞ୍ଞାୟ ଦାନିପ୍ପଟିପଂ [ଦାନି ପଟିପଦଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୱଦେହି, କଥଂକରୋ ପଞ୍ଞୱା ହୋତି ମଚ୍ଚୋ’’ ॥
‘‘ସେୱେଥ ୱୁଦ୍ଧେ ନିପୁଣେ ବହୁସ୍ସୁତେ, ଉଗ୍ଗାହକୋ ଚ ପରିପୁଚ୍ଛକୋ ସିୟା ।
ସୁଣେୟ୍ୟ ସକ୍କଚ୍ଚ ସୁଭାସିତାନି, ଏୱଂକରୋ ପଞ୍ଞୱା ହୋତି ମଚ୍ଚୋ ॥
‘‘ ପଞ୍ଞୱା କାମଗୁଣେ ଅୱେକ୍ଖତି, ଅନିଚ୍ଚତୋ ଦୁକ୍ଖତୋ ରୋଗତୋ ଚ ।
ଏୱଂ ୱିପସ୍ସୀ ପଜହାତି ଛନ୍ଦଂ, ଦୁକ୍ଖେସୁ କାମେସୁ ମହବ୍ଭୟେସୁ ॥
‘‘ସ ୱୀତରାଗୋ ପୱିନେୟ୍ୟ ଦୋସଂ, ମେତ୍ତଂ [ମେତ୍ତ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଚିତ୍ତଂ ଭାୱୟେ [ଭାୱେୟ୍ୟ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଅପ୍ପମାଣଂ ।
ସବ୍ବେସୁ ଭୂତେସୁ ନିଧାୟ ଦଣ୍ଡଂ, ଅନିନ୍ଦିତୋ ବ୍ରହ୍ମମୁପେତି ଠାନଂ’’ ॥
‘‘ମହତ୍ଥିୟଂ [ମହିଦ୍ଧିୟଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଆଗମନଂ ଅହୋସି, ତୱମଟ୍ଠକା [ମଟ୍ଠକ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଭୀମରଥସ୍ସ ଚାପି ।
କାଲିଙ୍ଗରାଜସ୍ସ ଚ ଉଗ୍ଗତସ୍ସ, ସବ୍ବେସ ୱୋ କାମରାଗୋ ପହୀନୋ’’ ॥
‘‘ଏୱମେତଂ ପରଚିତ୍ତୱେଦି, ସବ୍ବେସ ନୋ କାମରାଗୋ ପହୀନୋ ।
କରୋହି ଓକାସମନୁଗ୍ଗହାୟ, ୟଥା ଗତିଂ ତେ ଅଭିସମ୍ଭୱେମ’’ ॥
‘‘କରୋମି ଓକାସମନୁଗ୍ଗହାୟ, ତଥା ହି ୱୋ କାମରାଗୋ ପହୀନୋ ।
ଫରାଥ କାୟଂ ୱିପୁଲାୟ ପୀତିୟା, ୟଥା ଗତିଂ ମେ ଅଭିସମ୍ଭୱେଥ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବଂ କରିସ୍ସାମ ତୱାନୁସାସନିଂ, ୟଂ ୟଂ ତୁୱଂ ୱକ୍ଖସି ଭୂରିପଞ୍ଞ ।
ଫରାମ କାୟଂ ୱିପୁଲାୟ ପୀତିୟା, ୟଥା ଗତିଂ ତେ ଅଭିସମ୍ଭୱେମ’’ ॥
‘‘କତାୟ [କତାୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱଚ୍ଛସ୍ସ କିସସ୍ସ ପୂଜା, ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭୋନ୍ତୋ ଇସୟୋ ସାଧୁରୂପା ।
ଝାନେ ରତା ହୋଥ ସଦା ସମାହିତା, ଏସା ରତୀ ପବ୍ବଜିତସ୍ସ ସେଟ୍ଠା’’ ॥
‘‘ସୁତ୍ୱାନ ଗାଥା ପରମତ୍ଥସଂହିତା, ସୁଭାସିତା ଇସିନା ପଣ୍ଡିତେନ ।
ତେ ୱେଦଜାତା ଅନୁମୋଦମାନା, ପକ୍କାମୁ [ପକ୍କମୁ (କ॰)] ଦେୱା ଦେୱପୁରଂ ୟସସ୍ସିନୋ ॥
‘‘ଗାଥା ଇମା ଅତ୍ଥୱତୀ ସୁବ୍ୟଞ୍ଜନା, ସୁଭାସିତା ଇସିନା ପଣ୍ଡିତେନ ।
ୟୋ କୋଚିମା ଅଟ୍ଠିକତ୍ୱା [ଅଟ୍ଠିଂ କତ୍ୱା (କ॰)] ସୁଣେୟ୍ୟ, ଲଭେଥ ପୁବ୍ବାପରିୟଂ ୱିସେସଂ ।
ଲଦ୍ଧାନ ପୁବ୍ବାପରିୟଂ ୱିସେସଂ, ଅଦସ୍ସନଂ ମଚ୍ଚୁରାଜସ୍ସ ଗଚ୍ଛେ’’ ॥
‘‘ସାଲିସ୍ସରୋ ସାରିପୁତ୍ତୋ, ମେଣ୍ଡିସ୍ସରୋ ଚ କସ୍ସପୋ ।
ପବ୍ବତୋ ଅନୁରୁଦ୍ଧୋ ଚ, କଚ୍ଚାୟନୋ ଚ ଦେୱଲୋ [ଦେୱିଲୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ଅନୁସିସ୍ସୋ ଚ ଆନନ୍ଦୋ, କିସୱଚ୍ଛୋ ଚ କୋଲିତୋ ।
ନାରଦୋ ଉଦାୟୀ ଥେରୋ [ନାରଦୋ ପୁଣ୍ଣୋ ମନ୍ତାନୀପୁତ୍ତୋ (ସୀ॰)], ପରିସା ବୁଦ୍ଧପରିସା ।
ସରଭଙ୍ଗୋ ଲୋକନାଥୋ, ଏୱଂ ଧାରେଥ ଜାତକ’’ନ୍ତି ॥
ସରଭଙ୍ଗଜାତକଂ ଦୁତିୟଂ ।
୫୨୩. ଅଲମ୍ବୁସାଜାତକଂ (୩)
‘‘ଅଥ ବ୍ରୱି ବ୍ରହା ଇନ୍ଦୋ, ୱତ୍ରଭୂ ଜୟତଂ ପିତା ।
ଦେୱକଞ୍ଞଂ ପରାଭେତ୍ୱା, ସୁଧମ୍ମାୟଂ ଅଲମ୍ବୁସଂ ॥
‘‘ମିସ୍ସେ ଦେୱା ତଂ ୟାଚନ୍ତି, ତାୱତିଂସା ସଇନ୍ଦକା ।
ଇସିପ୍ପଲୋଭନେ [ଇସିପଲୋଭିକେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ଇସିଂ ପଲୋଭିକେ (ପୀ॰)] ଗଚ୍ଛ, ଇସିସିଙ୍ଗଂ ଅଲମ୍ବୁସେ ॥
‘‘ପୁରାୟଂ ଅମ୍ହେ ଅଚ୍ଚେତି [ନାଚ୍ଚେତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ୱତ୍ତୱା [ୱତୱା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ବ୍ରହ୍ମଚରିୟୱା ।
ନିବ୍ବାନାଭିରତୋ ୱୁଦ୍ଧୋ [ୱଦ୍ଧୋ (ପୀ॰), ବୁଦ୍ଧୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ତସ୍ସ ମଗ୍ଗାନି ଆୱର’’ ॥
‘‘ଦେୱରାଜ କିମେୱ ତ୍ୱଂ, ମମେୱ ତୁୱଂ ସିକ୍ଖସି ।
ଇସିପ୍ପଲୋଭନେ [ଇସିପଲୋଭିକେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ଇସିଂ ପଲୋଭିକେ (ପୀ॰)] ଗଚ୍ଛ, ସନ୍ତି ଅଞ୍ଞାପି ଅଚ୍ଛରା ॥
‘‘ମାଦିସିୟୋ ପୱରା ଚେୱ, ଅସୋକେ ନନ୍ଦନେ ୱନେ ।
ତାସମ୍ପି ହୋତୁ ପରିୟାୟୋ, ତାପି ୟନ୍ତୁ ପଲୋଭନା’’ [ପଲୋଭିକା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ସଚ୍ଚଂ ଭଣସି, ସନ୍ତି ଅଞ୍ଞାପି ଅଚ୍ଛରା ।
ତାଦିସିୟୋ ପୱରା ଚେୱ, ଅସୋକେ ନନ୍ଦନେ ୱନେ ॥
‘‘ନ ତା ଏୱଂ ପଜାନନ୍ତି, ପାରିଚରିୟଂ ପୁମଂ ଗତା ।
ୟାଦିସଂ ତ୍ୱଂ ପଜାନାସି, ନାରି ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନେ ॥
‘‘ତ୍ୱମେୱ ଗଚ୍ଛ କଲ୍ୟାଣି, ଇତ୍ଥୀନଂ ପୱରା ଚସି ।
ତୱେୱ ୱଣ୍ଣରୂପେନ, ସୱସମାନୟିସ୍ସସି’’ [ୱସମାନାପୟିସ୍ସସି (ସ୍ୟା॰), ୱସମାନାମୟିସ୍ସସି (ପୀ॰), ତଂ ୱସମାନୟିସ୍ସସି (କ॰)]॥
‘‘ନ ୱାହଂ ନ ଗମିସ୍ସାମି, ଦେୱରାଜେନ ପେସିତା ।
ୱିଭେମି ଚେତଂ ଆସାଦୁଂ, ଉଗ୍ଗତେଜୋ ହି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ॥
‘‘ଅନେକେ ନିରୟଂ ପତ୍ତା, ଇସିମାସାଦିୟା ଜନା ।
ଆପନ୍ନା ମୋହସଂସାରଂ, ତସ୍ମା ଲୋମାନି ହଂସୟେ’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ପକ୍କାମି, ଅଚ୍ଛରା କାମୱଣ୍ଣିନୀ ।
ମିସ୍ସା ମିସ୍ସିତୁ [ମିସ୍ସେତୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମିଚ୍ଛନ୍ତୀ, ଇସିସିଙ୍ଗଂ ଅଲମ୍ବୁସା ॥
‘‘ସା ଚ ତଂ ୱନମୋଗୟ୍ହ, ଇସିସିଙ୍ଗେନ ରକ୍ଖିତଂ ।
ବିମ୍ବଜାଲକସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ସମନ୍ତା ଅଡ୍ଢୟୋଜନଂ ॥
‘‘ପାତୋୱ ପାତରାସମ୍ହି, ଉଦଣ୍ହସମୟଂ [ଉଦୟସମୟଂ (ସ୍ୟା॰), ଉଦନ୍ତସମୟଂ (କ॰)] ପତି ।
ଅଗ୍ଗିଟ୍ଠଂ ପରିମଜ୍ଜନ୍ତଂ, ଇସିସିଙ୍ଗଂ ଉପାଗମି’’ ॥
‘‘କା ନୁ ୱିଜ୍ଜୁରିୱାଭାସି, ଓସଧୀ ୱିୟ ତାରକା ।
ୱିଚିତ୍ତହତ୍ଥାଭରଣା [ୱିଚିତ୍ତୱତ୍ଥାଭରଣା (ସୀ॰)], ଆମୁତ୍ତମଣିକୁଣ୍ଡଲା [ଆମୁକ୍କମଣିକୁଣ୍ଡଲା ( ?)]॥
‘‘ଆଦିଚ୍ଚୱଣ୍ଣସଙ୍କାସା, ହେମଚନ୍ଦନଗନ୍ଧିନୀ ।
ସଞ୍ଞତୂରୂ ମହାମାୟା, କୁମାରୀ ଚାରୁଦସ୍ସନା ॥
‘‘ୱିଲଗ୍ଗା [ୱିଲାକା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମୁଦୁକା ସୁଦ୍ଧା, ପାଦା ତେ ସୁପ୍ପତିଟ୍ଠିତା ।
ଗମନା କାମନୀୟା [କମନା କମନୀୟା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତେ, ହରନ୍ତିୟେୱ ମେ ମନୋ ॥
‘‘ଅନୁପୁବ୍ବାୱ ତେ ଊରୂ, ନାଗନାସସମୂପମା ।
ୱିମଟ୍ଠା ତୁୟ୍ହଂ ସୁସ୍ସୋଣୀ, ଅକ୍ଖସ୍ସ ଫଲକଂ ୟଥା ॥
‘‘ଉପ୍ପଲସ୍ସେୱ କିଞ୍ଜକ୍ଖା, ନାଭି ତେ ସାଧୁ ସଣ୍ଠିତା ।
ପୂରା କଣ୍ହଞ୍ଜନସ୍ସେୱ, ଦୂରତୋ ପଟିଦିସ୍ସତି ॥
‘‘ଦୁୱିଧା ଜାତା ଉରଜା, ଅୱଣ୍ଟା ସାଧୁ ପଚ୍ଚୁଦା ।
ପୟୋଧରା ଅପତିତା [ଅପ୍ପତୀତା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଅଡ୍ଢଲାବୁସମା ଥନା ॥
‘‘ଦୀଘା କମ୍ବୁତଲାଭାସା, ଗୀୱା ଏଣେୟ୍ୟକା ୟଥା ।
ପଣ୍ଡରାୱରଣା ୱଗ୍ଗୁ, ଚତୁତ୍ଥମନସନ୍ନିଭା ॥
‘‘ଉଦ୍ଧଗ୍ଗା ଚ ଅଧଗ୍ଗା ଚ, ଦୁମଗ୍ଗପରିମଜ୍ଜିତା ।
ଦୁୱିଜା ନେଲସମ୍ଭୂତା, ଦନ୍ତା ତୱ ସୁଦସ୍ସନା ॥
‘‘ଅପଣ୍ଡରା ଲୋହିତନ୍ତା, ଜିଞ୍ଜୂକ [ଜିଞ୍ଜୁକ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଫଲସନ୍ନିଭା ।
ଆୟତା ଚ ୱିସାଲା ଚ, ନେତ୍ତା ତୱ ସୁଦସ୍ସନା ॥
‘‘ନାତିଦୀଘା ସୁସମ୍ମଟ୍ଠା, କନକବ୍ୟା [କନକଗ୍ଗା (ପୀ॰)] ସମୋଚିତା ।
ଉତ୍ତମଙ୍ଗରୁହା ତୁୟ୍ହଂ, କେସା ଚନ୍ଦନଗନ୍ଧିକା ॥
‘‘ୟାୱତା କସିଗୋରକ୍ଖା, ୱାଣିଜାନଂ [ୱଣିଜାନଂ (ପୀ॰)] ଚ ୟା ଗତି ।
ଇସୀନଞ୍ଚ ପରକ୍କନ୍ତଂ, ସଞ୍ଞତାନଂ ତପସ୍ସିନଂ ॥
‘‘ନ ତେ ସମସମଂ ପସ୍ସେ, ଅସ୍ମିଂ ପଥୱି [ପୁଥୁୱି (ପୀ॰)] ମଣ୍ଡଲେ ।
କୋ ୱା ତ୍ୱଂ କସ୍ସ ୱା ପୁତ୍ତୋ, କଥଂ ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ’’ ॥
‘‘ନ ପଞ୍ହକାଲୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, କସ୍ସପେୱଂ ଗତେ ସତି ।
ଏହି ସମ୍ମ ରମିସ୍ସାମ, ଉଭୋ ଅସ୍ମାକମସ୍ସମେ ।
ଏହି ତଂ ଉପଗୂହିସ୍ସଂ [ଉପଗୁୟ୍ହିସ୍ସଂ (ସ୍ୟା॰)], ରତୀନଂ କୁସଲୋ ଭୱ’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ପକ୍କାମି, ଅଚ୍ଛରା କାମୱଣ୍ଣିନୀ ।
ମିସ୍ସା ମିସ୍ସିତୁମିଚ୍ଛନ୍ତୀ, ଇସିସିଙ୍ଗଂ ଅଲମ୍ବୁସା’’ ॥
‘‘ସୋ ଚ ୱେଗେନ ନିକ୍ଖମ୍ମ, ଛେତ୍ୱା ଦନ୍ଧପରକ୍କମଂ [ଦନ୍ଧପଦକ୍କମଂ (କ॰)]।
ତମୁତ୍ତମାସୁ ୱେଣୀସୁ, ଅଜ୍ଝପ୍ପତ୍ତୋ [ଅଜ୍ଝାପତ୍ତୋ (ପୀ॰)] ପରାମସି ।
‘‘ତମୁଦାୱତ୍ତ କଲ୍ୟାଣୀ, ପଲିସ୍ସଜି ସୁସୋଭନା [ସୁସୋଭଣୀ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଚୱିତମ୍ହି [ଚୱି ତମ୍ହା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ବ୍ରହ୍ମଚରିୟା, ୟଥା ତଂ ଅଥ ତୋସିତା ॥
‘‘ମନସା ଅଗମା ଇନ୍ଦଂ, ୱସନ୍ତଂ ନନ୍ଦନେ ୱନେ ।
ତସ୍ସା ସଙ୍କପ୍ପମଞ୍ଞାୟ, ମଘୱା ଦେୱକୁଞ୍ଜରୋ ॥
‘‘ପଲ୍ଲଙ୍କଂ ପହିଣୀ ଖିପ୍ପଂ, ସୋୱଣ୍ଣଂ ସୋପୱାହନଂ ।
ସଉତ୍ତରଚ୍ଛଦପଞ୍ଞାସଂ, ସହସ୍ସପଟିୟତ୍ଥତଂ [ପଟିକତ୍ଥତଂ (ସୀ॰)]॥
‘‘ତମେନଂ ତତ୍ଥ ଧାରେସି, ଉରେ କତ୍ୱାନ ସୋଭନା ।
ୟଥା ଏକମୁହୁତ୍ତଂୱ, ତୀଣି ୱସ୍ସାନି ଧାରୟି ॥
‘‘ୱିମଦୋ ତୀହି ୱସ୍ସେହି, ପବୁଜ୍ଝିତ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ଅଦ୍ଦସାସି ହରିତ [ହରୀ (ପୀ॰)] ରୁକ୍ଖେ, ସମନ୍ତା ଅଗ୍ଗିୟାୟନଂ ॥
‘‘ନୱପତ୍ତୱନଂ ଫୁଲ୍ଲଂ, କୋକିଲଗ୍ଗଣଘୋସିତଂ ।
ସମନ୍ତା ପୱିଲୋକେତ୍ୱା, ରୁଦଂ ଅସ୍ସୂନି ୱତ୍ତୟି ॥
‘‘ନ ଜୁହେ ନ ଜପେ [ଜପ୍ପେ (କ॰)] ମନ୍ତେ, ଅଗ୍ଗିହୁତ୍ତଂ ପହାପିତଂ ।
କୋ ନୁ ମେ ପାରିଚରିୟାୟ, ପୁବ୍ବେ ଚିତ୍ତଂ ପଲୋଭୟି ॥
‘‘ଅରଞ୍ଞେ ମେ ୱିହରତୋ, ୟୋ ମେ ତେଜା ହ ସମ୍ଭୁତଂ [ସମ୍ଭତଂ (ପୀ॰)]।
ନାନାରତ୍ନପରିପୂରଂ, ନାୱଂୱ ଗଣ୍ହି ଅଣ୍ଣୱେ’’ ॥
‘‘ଅହଂ ତେ ପାରିଚରିୟାୟ, ଦେୱରାଜେନ ପେସିତା ।
ଅୱଧିଂ [ଅୱଧୀ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ଚିତ୍ତଂ ଚିତ୍ତେନ, ପମାଦୋ [ପମାଦା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତ୍ୱଂ ନ ବୁଜ୍ଝସି’’ ॥
‘‘ଇମାନି କିର ମଂ ତାତୋ, କସ୍ସପୋ ଅନୁସାସତି ।
କମଲାସଦିସିତ୍ଥିୟୋ [ସରିସିତ୍ଥିୟୋ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ତାୟୋ ବୁଜ୍ଝେସି ମାଣୱ ॥
‘‘ଉରେ ଗଣ୍ଡାୟୋ ବୁଜ୍ଝେସି, ତାୟୋ ବୁଜ୍ଝେସି ମାଣୱ ।
ଇଚ୍ଚାନୁସାସି ମଂ ତାତୋ, ୟଥା ମଂ ଅନୁକମ୍ପକୋ ॥
‘‘ତସ୍ସାହଂ ୱଚନଂ ନାକଂ, ପିତୁ ୱୁଦ୍ଧସ୍ସ ସାସନଂ ।
ଅରଞ୍ଞେ ନିମ୍ମନୁସ୍ସମ୍ହି, ସ୍ୱଜ୍ଜ ଝାୟାମି [ସ୍ୱାଜ୍ଜଜ୍ଝାୟାମି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଏକକୋ ॥
‘‘ସୋହଂ ତଥା କରିସ୍ସାମି, ଧିରତ୍ଥୁ ଜୀୱିତେନ ମେ ।
ପୁନ ୱା ତାଦିସୋ ହେସ୍ସଂ, ମରଣଂ ମେ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତେଜଂ [ତେଜଞ୍ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱୀରିୟଞ୍ଚ, ଧିତିଂ [ଧିତିଞ୍ଚ (ପୀ॰)] ଞତ୍ୱା ଅୱଟ୍ଠିତଂ [ସୁୱଡ୍ଢିତଂ (ସୀ॰)]।
ସିରସା ଅଗ୍ଗହୀ ପାଦେ, ଇସିସିଙ୍ଗଂ ଅଲମ୍ବୁସା ॥
‘‘ମା ମେ କୁଜ୍ଝ [କୁଜ୍ଝି (ପୀ॰)] ମହାୱୀର, ମା ମେ କୁଜ୍ଝ [କୁଜ୍ଝି (ପୀ॰)] ମହାଇସେ ।
ମହା ଅତ୍ଥୋ ମୟା ଚିଣ୍ଣୋ, ତିଦସାନଂ ୟସସ୍ସିନଂ ।
ତୟା ସଂକମ୍ପିତଂ ଆସି, ସବ୍ବଂ ଦେୱପୁରଂ ତଦା’’ ॥
‘‘ତାୱତିଂସା ଚ ୟେ ଦେୱା, ତିଦସାନଞ୍ଚ ୱାସୱୋ ।
ତ୍ୱଞ୍ଚ ଭଦ୍ଦେ ସୁଖୀ ହୋହି, ଗଚ୍ଛ କଞ୍ଞେ ୟଥାସୁଖଂ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ପାଦେ ଗହେତ୍ୱାନ, କତ୍ୱା ଚ ନଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ ।
ଅଞ୍ଜଲିଂ ପଗ୍ଗହେତ୍ୱାନ, ତମ୍ହା ଠାନା ଅପକ୍କମି ॥
‘‘ୟୋ ଚ ତସ୍ସାସି ପଲ୍ଲଙ୍କୋ, ସୋୱଣ୍ଣୋ ସୋପୱାହନୋ ।
ସଉତ୍ତରଚ୍ଛଦପଞ୍ଞାସୋ, ସହସ୍ସପଟିୟତ୍ଥତୋ ।
ତମେୱ ପଲ୍ଲଙ୍କମାରୁୟ୍ହ, ଅଗା ଦେୱାନ ସନ୍ତିକେ ॥
‘‘ତମୋକ୍କମିୱ ଆୟନ୍ତିଂ, ଜଲନ୍ତିଂ ୱିଜ୍ଜୁତଂ ୟଥା ।
ପତୀତୋ ସୁମନୋ ୱିତ୍ତୋ, ଦେୱିନ୍ଦୋ ଅଦଦା ୱରଂ’’ ॥
‘‘ୱରଞ୍ଚେ ମେ ଅଦୋ ସକ୍କ, ସବ୍ବଭୂତାନମିସ୍ସର ।
ନିସିପ୍ପଲୋଭିକା [ନ ଇସିପଲୋଭିକା (ସ୍ୟା॰), ନ ଇସିପଲୋଭିୟଂ (ପୀ॰)] ଗଚ୍ଛେ, ଏତଂ ସକ୍କ ୱରଂ ୱରେ’’ତି ॥
ଅଲମ୍ବୁସାଜାତକଂ ତତିୟଂ ।
୫୨୪. ସଙ୍ଖପାଲଜାତକଂ (୪)
‘‘ଅରିୟାୱକାସୋସି ପସନ୍ନନେତ୍ତୋ, ମଞ୍ଞେ ଭୱଂ ପବ୍ବଜିତୋ କୁଲମ୍ହା ।
କଥଂ ନୁ ୱିତ୍ତାନି ପହାୟ ଭୋଗେ, ପବ୍ବଜି ନିକ୍ଖମ୍ମ ଘରା ସପଞ୍ଞ’’ [ସପଞ୍ଞୋ (ସ୍ୟା॰), ସପଞ୍ଞା (ପୀ॰)]॥
‘‘ସୟଂ ୱିମାନଂ ନରଦେୱ ଦିସ୍ୱା, ମହାନୁଭାୱସ୍ସ ମହୋରଗସ୍ସ ।
ଦିସ୍ୱାନ ପୁଞ୍ଞାନ ମହାୱିପାକଂ, ସଦ୍ଧାୟହଂ ପବ୍ବଜିତୋମ୍ହି ରାଜ’’ ॥
‘‘ନ କାମକାମା ନ ଭୟା ନ ଦୋସା, ୱାଚଂ ମୁସା ପବ୍ବଜିତା ଭଣନ୍ତି ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ଏତମତ୍ଥଂ, ସୁତ୍ୱାନ ମେ ଜାୟିହିତିପ୍ପସାଦୋ’’ ॥
‘‘ୱାଣିଜ୍ଜ [ୱଣିଜ୍ଜ (ପୀ॰)] ରଟ୍ଠାଧିପ ଗଚ୍ଛମାନୋ, ପଥେ ଅଦ୍ଦସାସିମ୍ହି ଭୋଜପୁତ୍ତେ [ମିଲାଚପୁତ୍ତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ପୱଦ୍ଧକାୟଂ ଉରଗଂ ମହନ୍ତଂ, ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛନ୍ତେ ପମୋଦମାନେ’’ ॥
‘‘ସୋହଂ ସମାଗମ୍ମ ଜନିନ୍ଦ ତେହି, ପହଟ୍ଠଲୋମୋ ଅୱଚମ୍ହି ଭୀତୋ ।
କୁହିଂ ଅୟଂ ନୀୟତି [ନିୟ୍ୟତି (କ॰)] ଭୀମକାୟୋ, ନାଗେନ କିଂ କାହଥ ଭୋଜପୁତ୍ତା ॥
‘‘ନାଗୋ ଅୟଂ ନୀୟତି ଭୋଜନତ୍ଥା [ଭୋଜନତ୍ଥଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପୱଦ୍ଧକାୟୋ ଉରଗୋ ମହନ୍ତୋ ।
ସାଦୁଞ୍ଚ ଥୂଲଞ୍ଚ ମୁଦୁଞ୍ଚ ମଂସଂ, ନ ତ୍ୱଂ ରସଞ୍ଞାସି ୱିଦେହପୁତ୍ତ ॥
‘‘ଇତୋ ମୟଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ସକଂ ନିକେତଂ [ନିକେତନଂ (ପୀ॰)], ଆଦାୟ ସତ୍ଥାନି ୱିକୋପୟିତ୍ୱା ।
ମଂସାନି ଭୋକ୍ଖାମ [ଭକ୍ଖାମ (ସ୍ୟା॰)] ପମୋଦମାନା, ମୟଞ୍ହି ୱେ ସତ୍ତୱୋ ପନ୍ନଗାନଂ ॥
‘‘ସଚେ ଅୟଂ ନୀୟତି ଭୋଜନତ୍ଥା, ପୱଦ୍ଧକାୟୋ ଉରଗୋ ମହନ୍ତୋ ।
ଦଦାମି ୱୋ ବଲିବଦ୍ଦାନି [ବଲିୱଦ୍ଦାନି (ପୀ॰)] ସୋଳସ, ନାଗଂ ଇମଂ ମୁଞ୍ଚଥ ବନ୍ଧନସ୍ମା ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ନୋ ଭକ୍ଖୋ ଅୟଂ ମନାପୋ, ବହୂ ଚ ନୋ ଉରଗା ଭୁତ୍ତପୁବ୍ବା [ବହୁଂ ଚ ନୋ ଉରଗୋ ଭୁତ୍ତପୁବ୍ବୋ (କ॰)]।
କରୋମ ତେ ତଂ ୱଚନଂ ଅଳାର [ଆଳାର (କ॰) ଏୱମୁପରିପି], ମିତ୍ତଞ୍ଚ ନୋ ହୋହି ୱିଦେହପୁତ୍ତ ॥
‘‘ତଦସ୍ସୁ ତେ ବନ୍ଧନା ମୋଚୟିଂସୁ, ୟଂ ନତ୍ଥୁତୋ ପଟିମୋକ୍କସ୍ସ ପାସେ ।
ମୁତ୍ତୋ ଚ ସୋ ବନ୍ଧନା ନାଗରାଜା, ପକ୍କାମି ପାଚୀନମୁଖୋ ମୁହୁତ୍ତଂ ॥
‘‘ଗନ୍ତ୍ୱାନ ପାଚୀନମୁଖୋ ମୁହୁତ୍ତଂ, ପୁଣ୍ଣେହି ନେତ୍ତେହି ପଲୋକୟୀ ମଂ ।
ତଦାସ୍ସହଂ ପିଟ୍ଠିତୋ ଅନ୍ୱଗଚ୍ଛିଂ, ଦସଙ୍ଗୁଲିଂ ଅଞ୍ଜଲିଂ ପଗ୍ଗହେତ୍ୱା ॥
‘‘ଗଚ୍ଛେୱ ଖୋ ତ୍ୱଂ ତରମାନରୂପୋ, ମା ତଂ ଅମିତ୍ତା ପୁନରଗ୍ଗହେସୁଂ ।
ଦୁକ୍ଖୋ ହି ଲୁଦ୍ଦେହି ପୁନା ସମାଗମୋ, ଅଦସ୍ସନଂ ଭୋଜପୁତ୍ତାନ ଗଚ୍ଛ ॥
‘‘ଅଗମାସି ସୋ ରହଦଂ ୱିପ୍ପସନ୍ନଂ, ନୀଲୋଭାସଂ ରମଣୀୟଂ ସୁତିତ୍ଥଂ ।
ସମୋତତଂ [ସମୋନତଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଜମ୍ବୁହି ୱେତସାହି, ପାୱେକ୍ଖି ନିତ୍ତିଣ୍ଣଭୟୋ ପତୀତୋ ॥
‘‘ସୋ ତଂ ପୱିସ୍ସ ନ ଚିରସ୍ସ ନାଗୋ, ଦିବ୍ବେନ ମେ ପାତୁରହୁଂ ଜନିନ୍ଦ ।
ଉପଟ୍ଠହୀ ମଂ ପିତରଂୱ ପୁତ୍ତୋ, ହଦୟଙ୍ଗମଂ କଣ୍ଣସୁଖଂ ଭଣନ୍ତୋ ॥
‘‘ତ୍ୱଂ ମେସି ମାତା ଚ ପିତା [ପିତା ଚ (ପୀ॰)] ଅଳାର, ଅବ୍ଭନ୍ତରୋ ପାଣଦଦୋ ସହାୟୋ ।
ସକଞ୍ଚ ଇଦ୍ଧିଂ ପଟିଲାଭକୋସ୍ମି [ପଟିଲାଭିତୋସ୍ମି (ପୀ॰)], ଅଳାର ପସ୍ସ ମେ ନିୱେସନାନି ।
ପହୂତଭକ୍ଖଂ ବହୁଅନ୍ନପାନଂ, ମସକ୍କସାରଂ ୱିୟ ୱାସୱସ୍ସ’’ ॥
‘‘ତଂ ଭୂମିଭାଗେହି ଉପେତରୂପଂ, ଅସକ୍ଖରା ଚେୱ ମୁଦୂ ସୁଭା ଚ ।
ନୀଚତ୍ତିଣା [ନୀଚା ତିଣା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅପ୍ପରଜା ଚ ଭୂମି, ପାସାଦିକା ୟତ୍ଥ ଜହନ୍ତି ସୋକଂ ॥
‘‘ଅନାୱକୁଲା ୱେଳୁରିୟୂପନୀଲା, ଚତୁଦ୍ଦିସଂ ଅମ୍ବୱନଂ ସୁରମ୍ମଂ ।
ପକ୍କା ଚ ପେସୀ ଚ ଫଲା ସୁଫୁଲ୍ଲା, ନିଚ୍ଚୋତୁକା ଧାରୟନ୍ତୀ ଫଲାନି ॥
‘‘ତେସଂ ୱନାନଂ ନରଦେୱ ମଜ୍ଝେ, ନିୱେସନଂ ଭସ୍ସରସନ୍ନିକାସଂ ।
ରଜତଗ୍ଗଳଂ ସୋୱଣ୍ଣମୟଂ ଉଳାରଂ, ଓଭାସତୀ ୱିଜ୍ଜୁରିୱନ୍ତଲିକ୍ଖେ ॥
‘‘ମଣୀମୟା ସୋଣ୍ଣମୟା [ସୋୱଣ୍ଣମୟା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଉଳାରା, ଅନେକଚିତ୍ତା ସତତଂ ସୁନିମ୍ମିତା ।
ପରିପୂରା କଞ୍ଞାହି ଅଲଙ୍କତାଭି, ସୁୱଣ୍ଣକାୟୂରଧରାହି ରାଜ ॥
‘‘ସୋ ସଙ୍ଖପାଲୋ ତରମାନରୂପୋ, ପାସାଦମାରୁୟ୍ହ ଅନୋମୱଣ୍ଣୋ ।
ସହସ୍ସଥମ୍ଭଂ ଅତୁଲାନୁଭାୱଂ, ୟତ୍ଥସ୍ସ ଭରିୟା ମହେସୀ ଅହୋସି ॥
‘‘ଏକା ଚ ନାରୀ ତରମାନରୂପା, ଆଦାୟ ୱେଳୁରିୟମୟଂ ମହଗ୍ଘଂ ।
ସୁଭଂ ମଣିଂ ଜାତିମନ୍ତୂପପନ୍ନଂ, ଅଚୋଦିତା ଆସନମବ୍ଭିହାସି ॥
‘‘ତତୋ ମଂ ଉରଗୋ ହତ୍ଥେ ଗହେତ୍ୱା, ନିସୀଦୟୀ ପାମୁଖଆସନସ୍ମିଂ ।
ଇଦମାସନଂ ଅତ୍ର ଭୱଂ ନିସୀଦତୁ, ଭୱଞ୍ହି ମେ ଅଞ୍ଞତରୋ ଗରୂନଂ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞା ଚ ନାରୀ ତରମାନରୂପା, ଆଦାୟ ୱାରିଂ ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ।
ପାଦାନି ପକ୍ଖାଲୟୀ ମେ ଜନିନ୍ଦ, ଭରିୟାୱ [ଭରିୟା ଚ (ପୀ॰)] ଭତ୍ତୂ ପତିନୋ ପିୟସ୍ସ ॥
‘‘ଅପରା ଚ ନାରୀ ତରମାନରୂପା, ପଗ୍ଗୟ୍ହ ସୋୱଣ୍ଣମୟାୟ [ସୋୱଣ୍ଣମୟା (ପୀ॰)] ପାତିୟା ।
ଅନେକସୂପଂ ୱିୱିଧଂ ୱିୟଞ୍ଜନଂ, ଉପନାମୟୀ ଭତ୍ତ ମନୁଞ୍ଞରୂପଂ ॥
‘‘ତୁରିୟେହି [ତୂରିୟେହି (କ॰)] ମଂ ଭାରତ ଭୁତ୍ତୱନ୍ତଂ, ଉପଟ୍ଠହୁଂ ଭତ୍ତୁ ମନୋ ୱିଦିତ୍ୱା ।
ତତୁତ୍ତରିଂ [ତଦୁତ୍ତରିଂ (କ॰)] ମଂ ନିପତୀ ମହନ୍ତଂ, ଦିବ୍ବେହି କାମେହି ଅନପ୍ପକେହି ॥
‘‘ଭରିୟା ମମେତା ତିସତା ଅଳାର, ସବ୍ବତ୍ତମଜ୍ଝା ପଦୁମୁତ୍ତରାଭା ।
ଅଳାର ଏତାସ୍ସୁ ତେ କାମକାରା, ଦଦାମି ତେ ତା ପରିଚାରୟସ୍ସୁ ॥
‘‘ସଂୱଚ୍ଛରଂ ଦିବ୍ବରସାନୁଭୁତ୍ୱା, ତଦାସ୍ସୁହଂ [ତଦସ୍ସହଂ (ପୀ॰)] ଉତ୍ତରିମଜ୍ଝଭାସିଂ [ଉତ୍ତରି ପଚ୍ଚଭାସିଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ଉତ୍ତରିଂ ପଚ୍ଚଭାସିଂ (ପୀ॰)]।
ନାଗସ୍ସିଦଂ କିନ୍ତି କଥଞ୍ଚ ଲଦ୍ଧଂ, କଥଜ୍ଝଗମାସି ୱିମାନସେଟ୍ଠଂ’’ ॥
‘‘ଅଧିଚ୍ଚ ଲଦ୍ଧଂ ପରିଣାମଜଂ ତେ, ସୟଂକତଂ ଉଦାହୁ ଦେୱେହି ଦିନ୍ନଂ ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ [ତେ (ପୀ॰)] ନାଗରାଜେତମତ୍ଥଂ, କଥଜ୍ଝଗମାସି ୱିମାନସେଟ୍ଠଂ’’ ॥
‘‘ନାଧିଚ୍ଚ ଲଦ୍ଧଂ ନ ପରିଣାମଜଂ ମେ, ନ ସୟଂକତଂ ନାପି ଦେୱେହି ଦିନ୍ନଂ ।
ସକେହି କମ୍ମେହି ଅପାପକେହି, ପୁଞ୍ଞେହି ମେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘କିଂ ତେ ୱତଂ କିଂ ପନ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, କିସ୍ସ ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଅୟଂ ୱିପାକୋ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ନାଗରାଜେତମତ୍ଥଂ, କଥଂ ନୁ ତେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘ରାଜା ଅହୋସିଂ ମଗଧାନମିସ୍ସରୋ, ଦୁୟ୍ୟୋଧନୋ ନାମ ମହାନୁଭାୱୋ ।
ସୋ ଇତ୍ତରଂ ଜୀୱିତଂ ସଂୱିଦିତ୍ୱା, ଅସସ୍ସତଂ ୱିପରିଣାମଧମ୍ମଂ ॥
‘‘ଅନ୍ନଞ୍ଚ ପାନଞ୍ଚ ପସନ୍ନଚିତ୍ତୋ, ସକ୍କଚ୍ଚ ଦାନଂ ୱିପୁଲଂ ଅଦାସିଂ [ଅଦାସି (ପୀ॰)]।
ଓପାନଭୂତଂ ମେ ଘରଂ ତଦାସି, ସନ୍ତପ୍ପିତା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେ ନତ୍ଥି] ‘‘ମାଲଞ୍ଚ ଗନ୍ଧଞ୍ଚ ୱିଲେପନଞ୍ଚ, ପଦୀପିୟଂ [ପଦୀପୟଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୟାନମୁପସ୍ସୟଞ୍ଚ ।
ଅଚ୍ଛାଦନଂ ସେୟ୍ୟମଥନ୍ନପାନଂ, ସକ୍କଚ୍ଚ ଦାନାନି ଅଦମ୍ହ ତତ୍ଥ [ଅୟଂ ଗାଥା ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେ ନତ୍ଥି]॥
‘‘ତଂ ମେ ୱତଂ ତଂ ପନ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, ତସ୍ସ ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଅୟଂ ୱିପାକୋ ।
ତେନେୱ ମେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ, ପହୂତଭକ୍ଖଂ ବହୁଅନ୍ନପାନଂ’’ ।
‘‘ନଚ୍ଚେହି ଗୀତେହି ଚୁପେତରୂପଂ, ଚିରଟ୍ଠିତିକଂ ନ ଚ ସସ୍ସତାୟଂ ॥
‘‘ଅପ୍ପାନୁଭାୱା ତଂ ମହାନୁଭାୱଂ, ତେଜସ୍ସିନଂ ହନ୍ତି ଅତେଜୱନ୍ତୋ ।
କିମେୱ ଦାଠାୱୁଧ କିଂ ପଟିଚ୍ଚ, ହତ୍ଥତ୍ତ [ହତ୍ଥତ୍ଥ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମାଗଚ୍ଛି ୱନିବ୍ବକାନଂ [ୱଣିବ୍ବକାନଂ (ସୀ॰)]॥
‘‘ଭୟଂ ନୁ ତେ ଅନ୍ୱଗତଂ ମହନ୍ତଂ, ତେଜୋ ନୁ ତେ ନାନ୍ୱଗଂ ଦନ୍ତମୂଲଂ ।
କିମେୱ ଦାଠାୱୁଧ କିଂ ପଟିଚ୍ଚ, କିଲେସମାପଜ୍ଜି ୱନିବ୍ବକାନଂ’’ ॥
‘‘ନ ମେ ଭୟଂ ଅନ୍ୱଗତଂ ମହନ୍ତଂ, ତେଜୋ ନ ସକ୍କା ମମ ତେହି ହନ୍ତୁଂ [ତେଭିହନ୍ତୁଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମାନି ସୁକିତ୍ତିତାନି, ସମୁଦ୍ଦୱେଲାୱ ଦୁରଚ୍ଚୟାନି ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ ଅଳାର, ଉପୋସଥଂ ନିଚ୍ଚମୁପାୱସାମି ।
ଅଥାଗମୁଂ ସୋଳସ ଭୋଜପୁତ୍ତା, ରଜ୍ଜୁଂ ଗହେତ୍ୱାନ ଦଳ୍ହଞ୍ଚ ପାସଂ ॥
‘‘ଭେତ୍ୱାନ ନାସଂ ଅତିକସ୍ସ [ଅନ୍ତକସ୍ସ (କ॰)] ରଜ୍ଜୁଂ, ନୟିଂସୁ ମଂ ସମ୍ପରିଗୟ୍ହ ଲୁଦ୍ଦା ।
ଏତାଦିସଂ ଦୁକ୍ଖମହଂ ତିତିକ୍ଖଂ [ତିତିକ୍ଖିଂ (ପୀ॰)], ଉପୋସଥଂ ଅପ୍ପଟିକୋପୟନ୍ତୋ’’ ॥
‘‘ଏକାୟନେ ତଂ ପଥେ ଅଦ୍ଦସଂସୁ, ବଲେନ ୱଣ୍ଣେନ ଚୁପେତରୂପଂ ।
ସିରିୟା ପଞ୍ଞାୟ ଚ ଭାୱିତୋସି, କିଂ ପତ୍ଥୟଂ [କିମତ୍ଥିୟଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନାଗ ତପୋ କରୋସି ॥
‘‘ନ ପୁତ୍ତହେତୂ ନ ଧନସ୍ସ ହେତୁ, ନ ଆୟୁନୋ ଚାପି ଅଳାର ହେତୁ ।
ମନୁସ୍ସୟୋନିଂ ଅଭିପତ୍ଥୟାନୋ, ତସ୍ମା ପରକ୍କମ୍ମ ତପୋ କରୋମି’’ ॥
‘‘ତ୍ୱଂ ଲୋହିତକ୍ଖୋ ୱିହତନ୍ତରଂସୋ, ଅଲଙ୍କତୋ କପ୍ପିତକେସମସ୍ସୁ ।
ସୁରୋସିତୋ ଲୋହିତଚନ୍ଦନେନ, ଗନ୍ଧବ୍ବରାଜାୱ ଦିସା ପଭାସସି [ପଭାସି (କ॰)]॥
‘‘ଦେୱିଦ୍ଧିପତ୍ତୋସି ମହାନୁଭାୱୋ, ସବ୍ବେହି କାମେହି ସମଙ୍ଗିଭୂତୋ ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ନାଗରାଜେତମତ୍ଥଂ, ସେୟ୍ୟୋ ଇତୋ କେନ ମନୁସ୍ସଲୋକୋ’’ ॥
‘‘ଅଳାର ନାଞ୍ଞତ୍ର ମନୁସ୍ସଲୋକା, ସୁଦ୍ଧୀ ୱ ସଂୱିଜ୍ଜତି ସଂୟମୋ ୱା ।
ଅହଞ୍ଚ ଲଦ୍ଧାନ ମନୁସ୍ସୟୋନିଂ, କାହାମି ଜାତିମରଣସ୍ସ ଅନ୍ତଂ’’ ॥
‘‘ସଂୱଚ୍ଛରୋ ମେ ୱସତୋ [ୱୁସିତୋ (ପୀ॰)] ତୱନ୍ତିକେ, ଅନ୍ନେନ ପାନେନ ଉପଟ୍ଠିତୋସ୍ମି ।
ଆମନ୍ତୟିତ୍ୱାନ ପଲେମି ନାଗ, ଚିରପ୍ପୱୁଟ୍ଠୋସ୍ମି [ଚିରପ୍ପୱୁତ୍ଥୋ ଅସ୍ମି (ପୀ॰)] ଅହଂ ଜନିନ୍ଦ’’ ॥
‘‘ପୁତ୍ତା ଚ ଦାରା ଅନୁଜୀୱିନୋ ଚ [ଚ’ନୁଜୀୱିନୋ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନିଚ୍ଚାନୁସିଟ୍ଠା ଉପତିଟ୍ଠତେ ତଂ ।
କଚ୍ଚିନ୍ନୁ ତଂ ନାଭିସପିତ୍ଥ [ନାଭିସଂସିତ୍ଥ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କୋଚି, ପିୟଞ୍ହି ମେ ଦସ୍ସନଂ ତୁୟ୍ହଂ [ତୁୟ୍ହ (ପୀ॰)] ଅଳାର’’ ॥
‘‘ୟଥାପି ମାତୂ ଚ ପିତୂ ଅଗାରେ, ପୁତ୍ତୋ ପିୟୋ ପଟିୱିହିତୋ ୱସେୟ୍ୟ [ସେୟ୍ୟୋ (ପୀ॰)]।
ତତୋପି ମୟ୍ହଂ ଇଧମେୱ ସେୟ୍ୟୋ, ଚିତ୍ତଞ୍ହି ତେ ନାଗ ମୟୀ ପସନ୍ନଂ’’ ॥
‘‘ମଣୀ ମମଂ ୱିଜ୍ଜତି ଲୋହିତଙ୍କୋ [ଲୋହିତଙ୍ଗୋ (କ॰)], ଧନାହରୋ ମଣିରତନଂ ଉଳାରଂ ।
ଆଦାୟ ତ୍ୱଂ [ତଂ (ପୀ॰)] ଗଚ୍ଛ ସକଂ ନିକେତଂ, ଲଦ୍ଧା ଧନଂ ତଂ ମଣିମୋସ୍ସଜସ୍ସୁ’’ ॥
‘‘ଦିଟ୍ଠା ମୟା ମାନୁସକାପି କାମା, ଅସସ୍ସତା ୱିପରିଣାମଧମ୍ମା ।
ଆଦୀନୱଂ କାମଗୁଣେସୁ ଦିସ୍ୱା, ସଦ୍ଧାୟହଂ ପବ୍ବଜିତୋମ୍ହି ରାଜ ॥
‘‘ଦୁମପ୍ଫଲାନୀୱ ପତନ୍ତି ମାଣୱା, ଦହରା ଚ ୱୁଦ୍ଧା ଚ ସରୀରଭେଦା ।
ଏତମ୍ପି ଦିସ୍ୱା ପବ୍ବଜିତୋମ୍ହି ରାଜ, ଅପଣ୍ଣକଂ ସାମଞ୍ଞମେୱ ସେୟ୍ୟୋ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହୱେ ସେୱିତବ୍ବା ସପଞ୍ଞା, ବହୁସ୍ସୁତା ୟେ ବହୁଠାନଚିନ୍ତିନୋ ।
ନାଗଞ୍ଚ ସୁତ୍ୱାନ ତୱଞ୍ଚଳାର, କାହାମି ପୁଞ୍ଞାନି ଅନପ୍ପକାନି’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହୱେ ସେୱିତବ୍ବା ସପଞ୍ଞା, ବହୁସ୍ସୁତା ୟେ ବହୁଠାନଚିନ୍ତିନୋ ।
ନାଗଞ୍ଚ ସୁତ୍ୱାନ ମମଞ୍ଚ ରାଜ, କରୋହି ପୁଞ୍ଞାନି ଅନପ୍ପକାନୀ’’ତି ॥
ସଙ୍ଖପାଲଜାତକଂ ଚତୁତ୍ଥଂ ।
୫୨୫. ଚୂଳସୁତସୋମଜାତକଂ (୫)
‘‘ଆମନ୍ତୟାମି ନିଗମଂ, ମିତ୍ତାମଚ୍ଚେ ପରିସ୍ସଜେ [ପାରିସଜ୍ଜେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]।
ସିରସ୍ମିଂ ପଲିତଂ ଜାତଂ, ପବ୍ବଜ୍ଜଂ ଦାନି ରୋଚହଂ’’ ॥
‘‘ଅଭୁମ୍ମେ କଥଂ ନୁ ଭଣସି, ସଲ୍ଲଂ ମେ ଦେୱ ଉରସି କପ୍ପେସି [କମ୍ପେସି (ପୀ॰)]।
ସତ୍ତସତା ତେ ଭରିୟା, କଥଂ ନୁ ତେ ତା ଭୱିସ୍ସନ୍ତି’’ ॥
‘‘ପଞ୍ଞାୟିହିନ୍ତି ଏତା, ଦହରା ଅଞ୍ଞମ୍ପି ତା ଗମିସ୍ସନ୍ତି ।
ସଗ୍ଗଞ୍ଚସ୍ସ ପତ୍ଥୟାନୋ, ତେନ ଅହଂ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ଦୁଲ୍ଲଦ୍ଧଂ ମେ ଆସି ସୁତସୋମ, ୟସ୍ସ ତେ ହୋମହଂ ମାତା ।
ୟଂ ମେ ୱିଲପନ୍ତିୟା, ଅନପେକ୍ଖୋ ପବ୍ବଜସି ଦେୱ ॥
‘‘ଦୁଲ୍ଲଦ୍ଧଂ ମେ ଆସି ସୁତସୋମ, ୟଂ ତଂ ଅହଂ ୱିଜାୟିସ୍ସଂ ।
ୟଂ ମେ ୱିଲପନ୍ତିୟା, ଅନପେକ୍ଖୋ ପବ୍ବଜସି ଦେୱ’’ ॥
‘‘କୋ ନାମେସୋ ଧମ୍ମୋ, ସୁତସୋମ କା ଚ ନାମ ପବ୍ବଜ୍ଜା ।
ୟଂ ନୋ ଅମ୍ହେ ଜିଣ୍ଣେ, ଅନପେକ୍ଖୋ ପବ୍ବଜସି ଦେୱ ॥
‘‘ପୁତ୍ତାପି ତୁୟ୍ହଂ ବହୱୋ, ଦହରା ଅପ୍ପତ୍ତୟୋବ୍ବନା ।
ମଞ୍ଜୂ ତେପି [ତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତଂ ଅପସ୍ସନ୍ତା, ମଞ୍ଞେ ଦୁକ୍ଖଂ ନିଗଚ୍ଛନ୍ତି’’ ॥
‘‘ପୁତ୍ତେହି ଚ ମେ ଏତେହି, ଦହରେହି ଅପ୍ପତ୍ତୟୋବ୍ବନେହି ।
ମଞ୍ଜୂହି ସବ୍ବେହିପି ତୁମ୍ହେହି, ଚିରମ୍ପି ଠତ୍ୱା ୱିନାସଭାୱୋ’’ [ୱିନାଭାୱୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଛିନ୍ନଂ ନୁ ତୁୟ୍ହଂ ହଦୟଂ, ଅଦୁ ତେ [ଆଦୁ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଆଦୂ (ସ୍ୟା॰)] କରୁଣା ଚ ନତ୍ଥି ଅମ୍ହେସୁ ।
ୟଂ ନୋ ୱିକନ୍ଦନ୍ତିୟୋ [ୱିକ୍କନ୍ଦନ୍ତିୟୋ (ସୀ॰)], ଅନପେକ୍ଖୋ ପବ୍ବଜସି ଦେୱ’’ ॥
‘‘ନ ଚ ମୟ୍ହଂ ଛିନ୍ନଂ ହଦୟଂ, ଅତ୍ଥି କରୁଣାପି ମୟ୍ହଂ ତୁମ୍ହେସୁ ।
ସଗ୍ଗଞ୍ଚ ପତ୍ଥୟାନୋ, ତେନ ଅହଂ [ତେନାହଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ତେନମହଂ (ପୀ॰)] ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ଦୁଲ୍ଲଦ୍ଧଂ ମେ ଆସି, ସୁତସୋମ ୟସ୍ସ ତେ ଅହଂ ଭରିୟା ।
ୟଂ ମେ ୱିଲପନ୍ତିୟା, ଅନପେକ୍ଖୋ ପବ୍ବଜସି ଦେୱ ॥
‘‘ଦୁଲ୍ଲଦ୍ଧଂ ମେ ଆସି, ସୁତସୋମ ୟସ୍ସ ତେ ଅହଂ ଭରିୟା ।
ୟଂ ମେ କୁଚ୍ଛିପଟିସନ୍ଧିଂ [ମଂ କୁଚ୍ଛିମତିଂ ସନ୍ତିଂ (ପୀ॰)], ଅନପେକ୍ଖୋ ପବ୍ବଜସି ଦେୱ ॥
‘‘ପରିପକ୍କୋ ମେ ଗବ୍ଭୋ, କୁଚ୍ଛିଗତୋ ୟାୱ ନଂ ୱିଜାୟାମି ।
ମାହଂ ଏକା ୱିଧୱା, ପଚ୍ଛା ଦୁକ୍ଖାନି ଅଦ୍ଦକ୍ଖିଂ’’ ॥
‘‘ପରିପକ୍କୋ ତେ ଗବ୍ଭୋ, କୁଚ୍ଛିଗତୋ ଇଙ୍ଘ ତ୍ୱଂ [ତ୍ୱ (ସୀ॰), ନଂ (ପୀ॰)] ୱିଜାୟସ୍ସୁ ।
ପୁତ୍ତଂ ଅନୋମୱଣ୍ଣଂ, ତଂ ହିତ୍ୱା ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ମା ତ୍ୱଂ ଚନ୍ଦେ ରୁଦି, ମା ସୋଚି ୱନତିମିରମତ୍ତକ୍ଖି ।
ଆରୋହ ୱରପାସାଦଂ [ଚ ପାସାଦଂ (ପୀ॰)], ଅନପେକ୍ଖୋ ଅହଂ ଗମିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘କୋ ତଂ ଅମ୍ମ କୋପେସି, କିଂ ରୋଦସି ପେକ୍ଖସି ଚ ମଂ ବାଳ୍ହଂ ।
କଂ ଅୱଜ୍ଝଂ ଘାତେମି [ଘାତେମି କଂ ଅୱଜ୍ଝଂ (ପୀ॰), ତଂ ଅୱଜ୍ଝଂ ଘାତେମି (କ॰)], ଞାତୀନଂ ଉଦିକ୍ଖମାନାନଂ’’ ॥
‘‘ନ ହି ସୋ ସକ୍କା ହନ୍ତୁଂ, ୱିଜିତାୱୀ [ଜୀୱିତାୱୀ (ପୀ॰)] ୟୋ ମଂ ତାତ କୋପେସି ।
ପିତା ତେ ମଂ ତାତ ଅୱଚ, ଅନପେକ୍ଖୋ ଅହଂ ଗମିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ୟୋହଂ ପୁବ୍ବେ ନିୟ୍ୟାମି, ଉୟ୍ୟାନଂ ମତ୍ତକୁଞ୍ଜରେ ଚ ୟୋଧେମି ।
ସୁତସୋମେ ପବ୍ବଜିତେ, କଥଂ ନୁ ଦାନି କରିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ମାତୁଚ୍ଚ [ମାତୁ ଚ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ମେ ରୁଦନ୍ତ୍ୟା [ରୁଦତ୍ୟା (ପୀ॰)], ଜେଟ୍ଠସ୍ସ ଚ ଭାତୁନୋ ଅକାମସ୍ସ ।
ହତ୍ଥେପି ତେ ଗହେସ୍ସଂ, ନ ହି ଗଚ୍ଛସି [ଗଞ୍ଛିସି (ପୀ॰)] ନୋ ଅକାମାନଂ’’ ॥
‘‘ଉଟ୍ଠେହି ତ୍ୱଂ ଧାତି, ଇମଂ କୁମାରଂ ରମେହି ଅଞ୍ଞତ୍ଥ ।
ମା ମେ ପରିପନ୍ଥମକାସି [ମକା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସଗ୍ଗଂ ମମ ପତ୍ଥୟାନସ୍ସ’’ ॥
‘‘ୟଂ ନୂନିମଂ ଦଦେୟ୍ୟଂ [ଜହେୟ୍ୟଂ (ପୀ॰)] ପଭଙ୍କରଂ, କୋ ନୁ ମେ ଇମିନାତ୍ଥୋ [କୋ ନୁ ମେ ଇମିନା ଅତ୍ଥୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), କୋ ନୁ ମେ ନତ୍ଥୋ (ପୀ॰)]।
ସୁତସୋମେ ପବ୍ବଜିତେ, କିଂ ନୁ ମେନଂ କରିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘କୋସୋ ଚ ତୁୟ୍ହଂ ୱିପୁଲୋ, କୋଟ୍ଠାଗାରଞ୍ଚ ତୁୟ୍ହଂ ପରିପୂରଂ ।
ପଥୱୀ ଚ ତୁୟ୍ହଂ ୱିଜିତା, ରମସ୍ସୁ ମା ପବ୍ବଜି [ପବ୍ବଜସ୍ସୁ (ସୀ॰), ପବ୍ବଜ (ପୀ॰)] ଦେୱ’’ ॥
‘‘କୋସୋ ଚ ମୟ୍ହଂ ୱିପୁଲୋ, କୋଟ୍ଠାଗାରଞ୍ଚ ମୟ୍ହଂ ପରିପୂରଂ ।
ପଥୱୀ ଚ ମୟ୍ହଂ ୱିଜିତା, ତଂ ହିତ୍ୱା ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ମୟ୍ହମ୍ପି ଧନଂ ପହୂତଂ, ସଙ୍ଖାତୁଂ [ସଙ୍ଖ୍ୟାତୁଂ (ସୀ॰)] ନୋପି ଦେୱ ସକ୍କୋମି ।
ତଂ ତେ ଦଦାମି ସବ୍ବମ୍ପି [ତଂ ଦେୱ ତେ ଦଦାମି ସବ୍ବମ୍ପି (ସୀ॰), ତଂ ତେ ଦଦାମି ସବ୍ବଂ (ପୀ॰)], ରମସ୍ସୁ ମା ପବ୍ବଜି ଦେୱ’’ ॥
‘‘ଜାନାମି [ଜାନାମି ତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଧନଂ ପହୂତଂ, କୁଲୱଦ୍ଧନ ପୂଜିତୋ ତୟା ଚସ୍ମି ।
ସଗ୍ଗଞ୍ଚ ପତ୍ଥୟାନୋ, ତେନ ଅହଂ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ଉକ୍କଣ୍ଠିତୋସ୍ମି ବାଳ୍ହଂ, ଅରତି ମଂ ସୋମଦତ୍ତ ଆୱିସତି [ଆୱୀସତି (କ॰)]।
ବହୁକାପି [ବହୁକା ହି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ମେ ଅନ୍ତରାୟା, ଅଜ୍ଜେୱାହଂ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ତୁୟ୍ହଂ ରୁଚିତଂ, ସୁତସୋମ ଅଜ୍ଜେୱ ଦାନି ତ୍ୱଂ ପବ୍ବଜ ।
ଅହମ୍ପି ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ନ ଉସ୍ସହେ ତୟା ୱିନା ଅହଂ ଠାତୁଂ’’ ॥
‘‘ନ ହି ସକ୍କା ପବ୍ବଜିତୁଂ, ନଗରେ ନ ହି ପଚ୍ଚତି ଜନପଦେ ଚ’’ ।
‘‘ସୁତସୋମେ ପବ୍ବଜିତେ, କଥଂ ନୁ ଦାନି କରିସ୍ସାମ’’ ॥
‘‘ଉପନୀୟତିଦଂ ମଞ୍ଞେ, ପରିତ୍ତଂ ଉଦକଂୱ ଚଙ୍କୱାରମ୍ହି ।
ଏୱଂ ସୁପରିତ୍ତକେ ଜୀୱିତେ, ନ ଚ ପମଜ୍ଜିତୁଂ କାଲୋ ॥
‘‘ଉପନୀୟତିଦଂ ମଞ୍ଞେ, ପରିତ୍ତଂ ଉଦକଂୱ ଚଙ୍କୱାରମ୍ହି ।
ଏୱଂ ସୁପରିତ୍ତକେ ଜୀୱିତେ, ଅନ୍ଧବାଲା [ଅଥ ବାଲା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପମଜ୍ଜନ୍ତି ॥
‘‘ତେ ୱଡ୍ଢୟନ୍ତି ନିରୟଂ, ତିରଚ୍ଛାନୟୋନିଞ୍ଚ ପେତ୍ତିୱିସୟଞ୍ଚ ।
ତଣ୍ହାୟ ବନ୍ଧନବଦ୍ଧା, ୱଡ୍ଢେନ୍ତି ଅସୁରକାୟଂ’’ ॥
‘‘ଊହଞ୍ଞତେ ରଜଗ୍ଗଂ, ଅୱିଦୂରେ ପୁବ୍ବକମ୍ହି ଚ [ପୁପ୍ଫକମ୍ହି ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପାସାଦେ ।
ମଞ୍ଞେ ନୋ କେସା ଛିନ୍ନା, ୟସସ୍ସିନୋ ଧମ୍ମରାଜସ୍ସ’’ ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ପାସାଦୋ, ସୋୱଣ୍ଣ [ସୋୱଣ୍ଣୋ (ପୀ॰)] ପୁପ୍ଫମାଲ୍ୟୱୀତିକିଣ୍ଣୋ ।
ୟହି [ୟମ୍ହି (ପୀ॰)] ମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ପାସାଦୋ, ସୋୱଣ୍ଣପୁପ୍ଫମାଲ୍ୟୱୀତିକିଣ୍ଣୋ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ କୂଟାଗାରଂ, ସୋୱଣ୍ଣପୁପ୍ଫମାଲ୍ୟୱୀତିକିଣ୍ଣଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ କୂଟାଗାରଂ, ସୋୱଣ୍ଣ [ସୋୱଣ୍ଣଂ (ପୀ॰)] ପୁପ୍ଫମାଲ୍ୟୱୀତିକିଣ୍ଣଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ଅସୋକୱନିକା, ସୁପୁପ୍ଫିତା ସବ୍ବକାଲିକା ରମ୍ମା ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ଅସୋକୱନିକା, ସୁପୁପ୍ଫିତା ସବ୍ବକାଲିକା ରମ୍ମା ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଉୟ୍ୟାନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଉୟ୍ୟାନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ କଣିକାରୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ କଣିକାରୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ପାଟଲିୱନଂ [ପାଟଲୀୱନଂ (ସୀ॰)], ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ପାଟଲିୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଅମ୍ବୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଅମ୍ବୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ପୋକ୍ଖରଣୀ, ସଞ୍ଛନ୍ନା ଅଣ୍ଡଜେହି ୱୀତିକିଣ୍ଣା ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଇତ୍ଥାଗାରେହି ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ପୋକ୍ଖରଣୀ, ସଞ୍ଛନ୍ନା ଅଣ୍ଡଜେହି ୱୀତିକିଣ୍ଣା ।
ୟହିମନୁୱିଚରି ରାଜା, ପରିକିଣ୍ଣୋ ଞାତିସଙ୍ଘେନ’’ ॥
‘‘ରାଜା ୱୋ ଖୋ [ରାଜା ଖୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପବ୍ବଜିତୋ, ସୁତସୋମୋ ରଜ୍ଜଂ ଇମଂ ପହତ୍ୱାନ [ପହନ୍ତ୍ୱାନ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
କାସାୟୱତ୍ଥୱସନୋ, ନାଗୋୱ ଏକକୋ [ଏକକୋୱ (ସୀ॰)] ଚରତି’’ ॥
‘‘ମାସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ରତିକୀଳିତାନି, ହସିତାନି ଚ ଅନୁସ୍ସରିତ୍ଥ [ଅନୁସ୍ସରିତ୍ଥୋ (ପୀ॰)]।
ମା ୱୋ କାମା ହନିଂସୁ, ରମ୍ମଂ ହି [ସୁରମ୍ମଞ୍ହି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ସୁଦସ୍ସନଂ [ସୁଦସ୍ସନଂ ନାମ (ସୀ॰)] ନଗରଂ ॥
‘‘ମେତ୍ତଚିତ୍ତଞ୍ଚ [ମେତ୍ତଞ୍ଚ (ପୀ॰)] ଭାୱେଥ, ଅପ୍ପମାଣଂ ଦିୱା ଚ ରତ୍ତୋ ଚ ।
ଅଗଚ୍ଛିତ୍ଥ [ଅଥ ଗଞ୍ଛିତ୍ଥ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଦେୱପୁର, ଆୱାସଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମିନ’’ନ୍ତି [ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନନ୍ତି (ପୀ॰)]॥
ଚୂଳସୁତସୋମଜାତକଂ ପଞ୍ଚମଂ ।
ଚତ୍ତାଲୀସନିପାତଂ ନିଟ୍ଠିତଂ ।
ତସ୍ସୁଦ୍ଦାନଂ –
ସୁୱପଣ୍ଡିତଜମ୍ବୁକକୁଣ୍ଡଲିନୋ, ୱରକଞ୍ଞମଲମ୍ବୁସଜାତକଞ୍ଚ ।
ପୱରୁତ୍ତମସଙ୍ଖସିରୀୱ୍ହୟକୋ, ସୁତସୋମଅରିନ୍ଧମରାଜୱରୋ ॥
୧୮. ପଣ୍ଣାସନିପାତୋ
୫୨୬. ନିଳିନିକାଜାତକଂ (୧)
‘‘ଉଦ୍ଦୟ୍ହତେ [ଉଡ୍ଡୟ୍ହତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜନପଦୋ, ରଟ୍ଠଞ୍ଚାପି ୱିନସ୍ସତି ।
ଏହି ନିଳିନିକେ [ନିଳିକେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ଏୱମୁପରିପି] ଗଚ୍ଛ, ତଂ ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୟ’’ ॥
‘‘ନାହଂ ଦୁକ୍ଖକ୍ଖମା ରାଜ, ନାହଂ ଅଦ୍ଧାନକୋୱିଦା ।
କଥଂ ଅହଂ ଗମିସ୍ସାମି, ୱନଂ କୁଞ୍ଜରସେୱିତଂ’’ ॥
‘‘ଫୀତଂ ଜନପଦଂ ଗନ୍ତ୍ୱା, ହତ୍ଥିନା ଚ ରଥେନ ଚ ।
ଦାରୁସଙ୍ଘାଟୟାନେନ, ଏୱଂ ଗଚ୍ଛ ନିଳିନିକେ ॥
‘‘ହତ୍ଥିଅସ୍ସରଥେ ପତ୍ତୀ, ଗଚ୍ଛେୱାଦାୟ ଖତ୍ତିୟେ ।
ତୱେୱ ୱଣ୍ଣରୂପେନ, ୱସଂ ତମାନୟିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘କଦଲୀଧଜପଞ୍ଞାଣୋ, ଆଭୁଜୀପରିୱାରିତୋ ।
ଏସୋ ପଦିସ୍ସତି ରମ୍ମୋ, ଇସିସିଙ୍ଗସ୍ସ ଅସ୍ସମୋ ॥
‘‘ଏସୋ ଅଗ୍ଗିସ୍ସ ସଙ୍ଖାତୋ, ଏସୋ ଧୂମୋ ପଦିସ୍ସତି ।
ମଞ୍ଞେ ନୋ ଅଗ୍ଗିଂ ହାପେତି, ଇସିସିଙ୍ଗୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ’’ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ ଆୟନ୍ତିଂ, ଆମୁତ୍ତମଣିକୁଣ୍ଡଲଂ ।
ଇସିସିଙ୍ଗୋ ପାୱିସି ଭୀତୋ, ଅସ୍ସମଂ ପଣ୍ଣଛାଦନଂ ॥
‘‘ଅସ୍ସମସ୍ସ ଚ ସା ଦ୍ୱାରେ, ଗେଣ୍ଡୁକେନସ୍ସ [ଭେଣ୍ଡୁକେନସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କୀଳତି ।
ୱିଦଂସୟନ୍ତୀ ଅଙ୍ଗାନି, ଗୁୟ୍ହଂ ପକାସିତାନି ଚ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ କୀଳନ୍ତିଂ, ପଣ୍ଣସାଲଗତୋ ଜଟୀ ।
ଅସ୍ସମା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱାନ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘ଅମ୍ଭୋ କୋ ନାମ ସୋ ରୁକ୍ଖୋ, ୟସ୍ସ ତେୱଂଗତଂ ଫଲଂ ।
ଦୂରେପି ଖିତ୍ତଂ ପଚ୍ଚେତି, ନ ତଂ ଓହାୟ ଗଚ୍ଛତି’’ ॥
‘‘ଅସ୍ସମସ୍ସ ମମ [ମଂ (ସୀ॰)] ବ୍ରହ୍ମେ, ସମୀପେ ଗନ୍ଧମାଦନେ ।
ବହୱୋ [ପବ୍ବତେ (ସୀ॰)] ତାଦିସା ରୁକ୍ଖା, ୟସ୍ସ ତେୱଂଗତଂ ଫଲଂ ।
ଦୂରେପି ଖିତ୍ତଂ ପଚ୍ଚେତି, ନ ମଂ ଓହାୟ ଗଚ୍ଛତି’’ ॥
‘‘ଏତୂ [ଏତୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଭୱଂ ଅସ୍ସମିମଂ ଅଦେତୁ, ପଜ୍ଜଞ୍ଚ ଭକ୍ଖଞ୍ଚ ପଟିଚ୍ଛ ଦମ୍ମି ।
ଇଦମାସନଂ ଅତ୍ର ଭୱଂ ନିସୀଦତୁ, ଇତୋ ଭୱଂ ମୂଲଫଲାନି ଭୁଞ୍ଜତୁ’’ [ଖାଦତୁ (ସୀ॰)]॥
‘‘କିଂ ତେ ଇଦଂ ଊରୂନମନ୍ତରସ୍ମିଂ, ସୁପିଚ୍ଛିତଂ କଣ୍ହରିୱପ୍ପକାସତି ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ଏତମତ୍ଥଂ, କୋସେ ନୁ ତେ ଉତ୍ତମଙ୍ଗଂ ପୱିଟ୍ଠଂ’’ ॥
‘‘ଅହଂ ୱନେ ମୂଲଫଲେସନଂ ଚରଂ, ଆସାଦୟିଂ [ଅସ୍ସାଦୟିଂ (କ॰)] ଅଚ୍ଛଂ ସୁଘୋରରୂପଂ ।
ସୋ ମଂ ପତିତ୍ୱା ସହସାଜ୍ଝପତ୍ତୋ, ପନୁଜ୍ଜ ମଂ ଅବ୍ବହି [ଅବ୍ବୁହି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଉତ୍ତମଙ୍ଗଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାୟଂ ୱଣୋ ଖଜ୍ଜତି କଣ୍ଡୁୱାୟତି, ସବ୍ବଞ୍ଚ କାଲଂ ନ ଲଭାମି ସାତଂ ।
ପହୋ ଭୱଂ କଣ୍ଡୁମିମଂ ୱିନେତୁଂ, କୁରୁତଂ ଭୱଂ ୟାଚିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ଥଂ’’ ॥
‘‘ଗମ୍ଭୀରରୂପୋ ତେ ୱଣୋ ସଲୋହିତୋ, ଅପୂତିକୋ ୱଣଗନ୍ଧୋ [ପକ୍କଗନ୍ଧୋ (ସୀ॰), ପନ୍ନଗନ୍ଧୋ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମହା ଚ ।
କରୋମି ତେ କିଞ୍ଚି କସାୟୟୋଗଂ, ୟଥା ଭୱଂ ପରମସୁଖୀ ଭୱେୟ୍ୟ’’ ॥
‘‘ନ ମନ୍ତୟୋଗା ନ କସାୟୟୋଗା, ନ ଓସଧା ବ୍ରହ୍ମଚାରି [ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କମନ୍ତି ।
ଘଟ୍ଟେ ମୁଦୁକେନ [ୟଂ ତେ ମୁଦୁ ତେନ (ସୀ॰), ୟଂ ତେ ମୁଦୂ ତେନ (ପୀ॰)] ୱିନେହି କଣ୍ଡୁଂ [କଣ୍ଡୁକଂ (ପୀ॰)], ୟଥା ଅହଂ ପରମସୁଖୀ ଭୱେୟ୍ୟଂ’’ ॥
‘‘ଇତୋ ନୁ ଭୋତୋ କତମେନ ଅସ୍ସମୋ, କଚ୍ଚି ଭୱଂ ଅଭିରମସି [ଅଭିରମସୀ (ପୀ॰)] ଅରଞ୍ଞେ ।
କଚ୍ଚି ନୁ ତେ [କଚ୍ଚି ତେ (ପୀ॰)] ମୂଲଫଲଂ ପହୂତଂ, କଚ୍ଚି ଭୱନ୍ତଂ ନ ୱିହିଂସନ୍ତି ୱାଳା’’ ॥
‘‘ଇତୋ ଉଜୁଂ ଉତ୍ତରାୟଂ ଦିସାୟଂ, ଖେମାନଦୀ ହିମୱତା ପଭାୱୀ [ପଭାତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ତସ୍ସା ତୀରେ ଅସ୍ସମୋ ମୟ୍ହ ରମ୍ମୋ, ଅହୋ ଭୱଂ ଅସ୍ସମଂ ମୟ୍ହଂ ପସ୍ସେ ॥
‘‘ଅମ୍ବା ଚ ସାଲା ତିଲକା ଚ ଜମ୍ବୁୟୋ, ଉଦ୍ଦାଲକା ପାଟଲିୟୋ ଚ ଫୁଲ୍ଲା ।
ସମନ୍ତତୋ କିମ୍ପୁରିସାଭିଗୀତଂ, ଅହୋ ଭୱଂ ଅସ୍ସମଂ ମୟ୍ହଂ ପସ୍ସେ ॥
‘‘ତାଲା ଚ ମୂଲା ଚ ଫଲା ଚ ମେତ୍ଥ, ୱଣ୍ଣେନ ଗନ୍ଧେନ ଉପେତରୂପଂ ।
ତଂ ଭୂମିଭାଗେହି ଉପେତରୂପଂ, ଅହୋ ଭୱଂ ଅସ୍ସମଂ ମୟ୍ହଂ ପସ୍ସେ ॥
‘‘ଫଲା ଚ ମୂଲା ଚ ପହୂତମେତ୍ଥ, ୱଣ୍ଣେନ ଗନ୍ଧେନ ରସେନୁପେତା ।
ଆୟନ୍ତି ଚ ଲୁଦ୍ଦକା ତଂ ପଦେସଂ, ମା ମେ ତତୋ ମୂଲଫଲଂ ଅହାସୁଂ’’ ॥
‘‘ପିତା ମମଂ ମୂଲଫଲେସନଂ ଗତୋ, ଇଦାନି ଆଗଚ୍ଛତି ସାୟକାଲେ ।
ଉଭୋୱ ଗଚ୍ଛାମସେ ଅସ୍ସମଂ ତଂ, ୟାୱ ପିତା ମୂଲଫଲତୋ ଏତୁ’’ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞେ ବହୂ ଇସୟୋ ସାଧୁରୂପା, ରାଜୀସୟୋ ଅନୁମଗ୍ଗେ ୱସନ୍ତି ।
ତେ ୟେୱ ପୁଚ୍ଛେସି ମମସ୍ସମଂ ତଂ, ତେ ତଂ ନୟିସ୍ସନ୍ତି ମମଂ ସକାସେ’’ ॥
‘‘ନ ତେ କଟ୍ଠାନି ଭିନ୍ନାନି, ନ ତେ ଉଦକମାଭତଂ ।
ଅଗ୍ଗୀପି ତେ ନ ହାପିତୋ [ହାସିତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)], କିଂ ନୁ ମନ୍ଦୋୱ ଝାୟସି ॥
‘‘ଭିନ୍ନାନି କଟ୍ଠାନି ହୁତୋ ଚ ଅଗ୍ଗି, ତପନୀପି ତେ ସମିତା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ [ବ୍ରହ୍ମଚାରି ( ?)]।
ପୀଠଞ୍ଚ ମୟ୍ହଂ ଉଦକଞ୍ଚ ହୋତି, ରମସି ତୁୱଂ [ତ୍ୱଂ (ସୀ॰)] ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋ ପୁରତ୍ଥା ॥
‘‘ଅଭିନ୍ନକଟ୍ଠୋସି ଅନାଭତୋଦକୋ, ଅହାପିତଗ୍ଗୀସି [ଅହାପିତଗ୍ଗୀପି (କ॰)] ଅସିଦ୍ଧଭୋଜନୋ [ଅସିଟ୍ଠଭୋଜନୋ (କ॰)]।
ନ ମେ ତୁୱଂ ଆଲପସୀ ମମଜ୍ଜ, ନଟ୍ଠଂ ନୁ କିଂ ଚେତସିକଞ୍ଚ ଦୁକ୍ଖଂ’’ ॥
‘‘ଇଧାଗମା ଜଟିଲୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ସୁଦସ୍ସନେୟ୍ୟୋ ସୁତନୂ ୱିନେତି ।
ନେୱାତିଦୀଘୋ ନ ପନାତିରସ୍ସୋ, ସୁକଣ୍ହକଣ୍ହଚ୍ଛଦନେହି ଭୋତୋ ॥
‘‘ଅମସ୍ସୁଜାତୋ ଅପୁରାଣୱଣ୍ଣୀ, ଆଧାରରୂପଞ୍ଚ ପନସ୍ସ କଣ୍ଠେ ।
ଦ୍ୱେ ୟମା [ଦ୍ୱେ ପସ୍ସ (ସୀ॰), ଦ୍ୱାସ୍ସ (ପୀ॰)] ଗଣ୍ଡା ଉରେସୁ ଜାତା, ସୁୱଣ୍ଣତିନ୍ଦୁକନିଭା [ସୁୱଣ୍ଣପିନ୍ଦୂପନିଭା (ସୀ॰), ସୁୱଣ୍ଣତିଣ୍ଡୁସନ୍ନିଭା (ସ୍ୟା॰), ସୋୱନ୍ନପିଣ୍ଡୂପନିଭା (ପୀ॰)] ପଭସ୍ସରା ॥
‘‘ମୁଖଞ୍ଚ ତସ୍ସ ଭୁସଦସ୍ସନେୟ୍ୟଂ, କଣ୍ଣେସୁ ଲମ୍ବନ୍ତି ଚ କୁଞ୍ଚିତଗ୍ଗା ।
ତେ ଜୋତରେ ଚରତୋ ମାଣୱସ୍ସ, ସୁତ୍ତଞ୍ଚ ୟଂ ସଂୟମନଂ ଜଟାନଂ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞା ଚ ତସ୍ସ ସଂୟମାନି [ସଂୟମନୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚତସ୍ସୋ, ନୀଲା ପୀତା [ନୀଲାପି ତା (ପୀ॰)] ଲୋହିତିକା [ଲୋହିତକା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ଚ ସେତା ।
ତା ପିଂସରେ [ସଂସରେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଚରତୋ ମାଣୱସ୍ସ, ତିରିଟି [ଚିରୀଟି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସଙ୍ଘାରିୱ ପାୱୁସମ୍ହି ॥
‘‘ନ ମିଖଲଂ ମୁଞ୍ଜମୟଂ ଧାରେତି, ନ ସନ୍ଥରେ [ସନ୍ତଚେ (ସୀ॰), ସନ୍ତଚଂ (ପୀ॰), ସନ୍ତରେ (କ॰)] ନୋ ପନ ପବ୍ବଜସ୍ସ ।
ତା ଜୋତରେ ଜଘନନ୍ତରେ [ଜଘନୱରେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିଲଗ୍ଗା, ସତେରତା ୱିଜ୍ଜୁରିୱନ୍ତଲିକ୍ଖେ ॥
‘‘ଅଖୀଲକାନି ଚ ଅୱଣ୍ଟକାନି, ହେଟ୍ଠା ନଭ୍ୟା କଟିସମୋହିତାନି ।
ଅଘଟ୍ଟିତା ନିଚ୍ଚକୀଳଂ କରୋନ୍ତି, ହଂ ତାତ କିଂରୁକ୍ଖଫଲାନି ତାନି ॥
‘‘ଜଟା ଚ ତସ୍ସ ଭୁସଦସ୍ସନେୟ୍ୟା, ପରୋସତଂ ୱେଲ୍ଲିତଗ୍ଗା ସୁଗନ୍ଧା ।
ଦ୍ୱେଧା ସିରୋ ସାଧୁ ୱିଭତ୍ତରୂପୋ, ଅହୋ ନୁ ଖୋ ମୟ୍ହ ତଥା ଜଟାସ୍ସୁ ॥
‘‘ୟଦା ଚ ସୋ ପକିରତି ତା ଜଟାୟୋ, ୱଣ୍ଣେନ ଗନ୍ଧେନ ଉପେତରୂପା ।
ନୀଲୁପ୍ପଲଂ ୱାତସମେରିତଂୱ, ତଥେୱ ସଂୱାତି ପନସ୍ସମୋ ଅୟଂ ॥
‘‘ପଙ୍କୋ ଚ ତସ୍ସ ଭୁସଦସ୍ସନେୟ୍ୟୋ, ନେତାଦିସୋ ୟାଦିସୋ ମୟ୍ହଂ କାୟେ [କାୟୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ସୋ ୱାୟତୀ ଏରିତୋ ମାଲୁତେନ, ୱନଂ ୟଥା ଅଗ୍ଗଗିମ୍ହେ ସୁଫୁଲ୍ଲଂ ॥
‘‘ନିହନ୍ତି ସୋ ରୁକ୍ଖଫଲଂ ପଥବ୍ୟା, ସୁଚିତ୍ତରୂପଂ ରୁଚିରଂ ଦସ୍ସନେୟ୍ୟଂ ।
ଖିତ୍ତଞ୍ଚ ତସ୍ସ ପୁନରେତି ହତ୍ଥଂ, ହଂ ତାତ କିଂରୁକ୍ଖଫଲଂ ନୁ ଖୋ ତଂ ॥
‘‘ଦନ୍ତା ଚ ତସ୍ସ ଭୁସଦସ୍ସନେୟ୍ୟା, ସୁଦ୍ଧା ସମା ସଙ୍ଖୱରୂପପନ୍ନା ।
ମନୋ ପସାଦେନ୍ତି ୱିୱରିୟମାନା, ନ ହି [ନ ହ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନୂନ ସୋ ସାକମଖାଦି ତେହି ॥
‘‘ଅକକ୍କସଂ ଅଗ୍ଗଳିତଂ ମୁହୁଂ ମୁଦୁଂ, ଉଜୁଂ ଅନୁଦ୍ଧତଂ ଅଚପଲମସ୍ସ ଭାସିତଂ ।
ରୁଦଂ ମନୁଞ୍ଞଂ କରୱୀକସୁସ୍ସରଂ, ହଦୟଙ୍ଗମଂ ରଞ୍ଜୟତେୱ ମେ ମନୋ ॥
‘‘ବିନ୍ଦୁସ୍ସରୋ ନାତିୱିସଟ୍ଠୱାକ୍ୟୋ [ନାତିୱିସ୍ସଟ୍ଠୱାକ୍ୟୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନ ନୂନ ସଜ୍ଝାୟମତିପ୍ପୟୁତ୍ତୋ ।
ଇଚ୍ଛାମି ଭୋ [ଖୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତଂ ପୁନଦେୱ ଦଟ୍ଠୁଂ, ମିତ୍ତୋ ହି [ମିତ୍ତଂ ହି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମେ ମାଣୱୋହୁ [ମାଣୱାହୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ମାଣୱାହୂ (ପୀ॰)] ପୁରତ୍ଥା ॥
‘‘ସୁସନ୍ଧି ସବ୍ବତ୍ଥ ୱିମଟ୍ଠିମଂ ୱଣଂ, ପୁଥୂ [ପୁଥୁଂ (ପୀ॰), ପୁଥୁ (କ॰)] ସୁଜାତଂ ଖରପତ୍ତସନ୍ନିଭଂ ।
ତେନେୱ ମଂ ଉତ୍ତରିୟାନ ମାଣୱୋ, ୱିୱରିତଂ ଊରୁଂ ଜଘନେନ ପୀଳୟି ॥
‘‘ତପନ୍ତି ଆଭନ୍ତି ୱିରୋଚରେ ଚ, ସତେରତା ୱିଜ୍ଜୁରିୱନ୍ତଲିକ୍ଖେ ।
ବାହା ମୁଦୂ ଅଞ୍ଜନଲୋମସାଦିସା, ୱିଚିତ୍ରୱଟ୍ଟଙ୍ଗୁଲିକାସ୍ସ ସୋଭରେ ॥
‘‘ଅକକ୍କସଙ୍ଗୋ ନ ଚ ଦୀଘଲୋମୋ, ନଖାସ୍ସ ଦୀଘା ଅପି ଲୋହିତଗ୍ଗା ।
ମୁଦୂହି ବାହାହି ପଲିସ୍ସଜନ୍ତୋ, କଲ୍ୟାଣରୂପୋ ରମୟଂ [ରମୟ୍ହଂ (କ॰)] ଉପଟ୍ଠହି ॥
‘‘ଦୁମସ୍ସ ତୂଲୂପନିଭା ପଭସ୍ସରା, ସୁୱଣ୍ଣକମ୍ବୁତଲୱଟ୍ଟସୁଚ୍ଛୱୀ ।
ହତ୍ଥା ମୁଦୂ ତେହି ମଂ ସଂଫୁସିତ୍ୱା, ଇତୋ ଗତୋ ତେନ ମଂ ଦହନ୍ତି ତାତ ॥
‘‘ନ ନୂନ [ନ ହ ନୂନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୋ ଖାରିୱିଧଂ ଅହାସି, ନ ନୂନ ସୋ କଟ୍ଠାନି ସୟଂ ଅଭଞ୍ଜି ।
ନ ନୂନ ସୋ ହନ୍ତି ଦୁମେ କୁଠାରିୟା [କୁଧାରିୟା (କ॰)], ନ ହିସ୍ସ [ନ ପିସ୍ସ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ହତ୍ଥେସୁ ଖିଲାନି ଅତ୍ଥି ॥
‘‘ଅଚ୍ଛୋ ଚ ଖୋ ତସ୍ସ ୱଣଂ ଅକାସି, ସୋ ମଂବ୍ରୱି ସୁଖିତଂ ମଂ କରୋହି ।
ତାହଂ କରିଂ ତେନ ମମାସି ସୋଖ୍ୟଂ, ସୋ ଚବ୍ରୱି ସୁଖିତୋସ୍ମୀତି ବ୍ରହ୍ମେ ॥
‘‘ଅୟଞ୍ଚ ତେ ମାଲୁୱପଣ୍ଣସନ୍ଥତା, ୱିକିଣ୍ଣରୂପାୱ ମୟା ଚ ତେନ ଚ ।
କିଲନ୍ତରୂପା ଉଦକେ ରମିତ୍ୱା, ପୁନପ୍ପୁନଂ ପଣ୍ଣକୁଟିଂ ୱଜାମ ॥
‘‘ନ ମଜ୍ଜ ମନ୍ତା ପଟିଭନ୍ତି ତାତ, ନ ଅଗ୍ଗିହୁତ୍ତଂ ନପି ୟଞ୍ଞତନ୍ତଂ [ୟଞ୍ଞତନ୍ତ୍ରଂ (ସୀ॰), ୟଞ୍ଞଂ ତତ୍ର (ପୀ॰ କ॰), ୟଞ୍ଞତତ୍ର (ସ୍ୟା॰)]।
ନ ଚାପି ତେ ମୂଲଫଲାନି ଭୁଞ୍ଜେ, ୟାୱ ନ ପସ୍ସାମି ତଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଂ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ପଜାନାସି ତୁୱମ୍ପି ତାତ, ୟସ୍ସଂ ଦିସଂ [ଦିସାୟଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ୱସତେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ।
ତଂ ମଂ ଦିସଂ ପାପୟ ତାତ ଖିପ୍ପଂ, ମା ତେ ଅହଂ ଅମରିମସ୍ସମମ୍ହି ॥
‘‘ୱିଚିତ୍ରଫୁଲ୍ଲଂ [ୱିଚିତ୍ରପୁପ୍ଫଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ହି ୱନଂ ସୁତଂ ମୟା, ଦିଜାଭିଘୁଟ୍ଠଂ ଦିଜସଙ୍ଘସେୱିତଂ ।
ତଂ ମଂ ୱନଂ ପାପୟ ତାତ ଖିପ୍ପଂ, ପୁରା ତେ ପାଣଂ ୱିଜହାମି ଅସ୍ସମେ’’ ॥
‘‘ଇମସ୍ମାହଂ ଜୋତିରସେ ୱନମ୍ହି, ଗନ୍ଧବ୍ବଦେୱଚ୍ଛରସଙ୍ଘସେୱିତେ ।
ଇସୀନମାୱାସେ ସନନ୍ତନମ୍ହି, ନେତାଦିସଂ ଅରତିଂ ପାପୁଣେଥ ॥
‘‘ଭୱନ୍ତି ମିତ୍ତାନି ଅଥୋ ନ ହୋନ୍ତି, ଞାତୀସୁ ମିତ୍ତେସୁ କରୋନ୍ତି ପେମଂ ।
ଅୟଞ୍ଚ ଜମ୍ମୋ କିସ୍ସ ୱା ନିୱିଟ୍ଠୋ, ୟୋ ନେୱ ଜାନାତି କୁତୋମ୍ହି ଆଗତୋ ॥
‘‘ସଂୱାସେନ ହି ମିତ୍ତାନି, ସନ୍ଧିୟନ୍ତି [ସନ୍ଧୀୟନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୁନପ୍ପୁନଂ ।
ସ୍ୱେୱ ମିତ୍ତୋ [ସା ଚ ମେତ୍ତି (ପୀ॰)] ଅସଂଗନ୍ତୁ, ଅସଂୱାସେନ ଜୀରତି ॥
‘‘ସଚେ ତୁୱଂ ଦକ୍ଖସି ବ୍ରହ୍ମଚାରିଂ, ସଚେ ତୁୱଂ ସଲ୍ଲପେ [ସଲ୍ଲପି (ସୀ॰)] ବ୍ରହ୍ମଚାରିନା ।
ସମ୍ପନ୍ନସସ୍ସଂୱ ମହୋଦକେନ, ତପୋଗୁଣଂ ଖିପ୍ପମିମଂ ପହିସ୍ସସି [ପହସ୍ସସି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ପୁନପି [ପୁନପ୍ପି (ପୀ॰)] ଚେ ଦକ୍ଖସି ବ୍ରହ୍ମଚାରିଂ, ପୁନପି [ପୁନପ୍ପି (ପୀ॰)] ଚେ ସଲ୍ଲପେ ବ୍ରହ୍ମଚାରିନା ।
ସମ୍ପନ୍ନସସ୍ସଂୱ ମହୋଦକେନ, ଉସ୍ମାଗତଂ ଖିପ୍ପମିମଂ ପହିସ୍ସସି ॥
‘‘ଭୂତାନି ହେତାନି [ଏତାନି (ପୀ॰)] ଚରନ୍ତି ତାତ, ୱିରୂପରୂପେନ ମନୁସ୍ସଲୋକେ ।
ନ ତାନି ସେୱେଥ ନରୋ ସପଞ୍ଞୋ, ଆସଜ୍ଜ ନଂ ନସ୍ସତି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ’’ତି ॥
ନିଳିନିକାଜାତକଂ [ନଳିନୀଜାତକଂ (ସୀ॰), ନଳିନିଜାତକଂ (ପୀ॰)] ପଠମଂ ।
୫୨୭. ଉମ୍ମାଦନ୍ତୀଜାତକଂ (୨)
‘‘ନିୱେସନଂ କସ୍ସ ନୁଦଂ ସୁନନ୍ଦ, ପାକାରେନ ପଣ୍ଡୁମୟେନ ଗୁତ୍ତଂ ।
କା ଦିସ୍ସତି ଅଗ୍ଗିସିଖାୱ ଦୂରେ, ୱେହାୟସଂ [ୱେହାସୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପବ୍ବତଗ୍ଗେୱ ଅଚ୍ଚି ॥
‘‘ଧୀତା ନ୍ୱୟଂ [ନୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ନ୍ୱାୟଂ (ସ୍ୟା॰)] କସ୍ସ ସୁନନ୍ଦ ହୋତି, ସୁଣିସା ନ୍ୱୟଂ [ନୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ନ୍ୱାୟଂ (ସ୍ୟା॰)] କସ୍ସ ଅଥୋପି ଭରିୟା ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ଖିପ୍ପମିଧେୱ ପୁଟ୍ଠୋ, ଅୱାୱଟା ୟଦି ୱା ଅତ୍ଥି ଭତ୍ତା’’ ॥
‘‘ଅହଞ୍ହି ଜାନାମି ଜନିନ୍ଦ ଏତଂ, ମତ୍ୟା ଚ ପେତ୍ୟା ଚ ଅଥୋପି ଅସ୍ସା ।
ତୱେୱ ସୋ ପୁରିସୋ ଭୂମିପାଲ, ରତ୍ତିନ୍ଦିୱଂ ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ତୱତ୍ଥେ ॥
‘‘ଇଦ୍ଧୋ ଚ ଫୀତୋ ଚ ସୁୱଡ୍ଢିତୋ [ସୁବାଳ୍ହିକୋ (ପୀ॰)] ଚ, ଅମଚ୍ଚୋ ଚ ତେ ଅଞ୍ଞତରୋ ଜନିନ୍ଦ ।
ତସ୍ସେସା ଭରିୟାଭିପାରକସ୍ସ [ଅହିପାରକସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅଭିପାଦକସ୍ସ (କ॰)], ଉମ୍ମାଦନ୍ତୀ [ଉମ୍ମାଦନ୍ତୀତି (କ॰)] ନାମଧେୟ୍ୟେନ ରାଜ’’ ॥
‘‘ଅମ୍ଭୋ ଅମ୍ଭୋ ନାମମିଦଂ ଇମିସ୍ସା, ମତ୍ୟା ଚ ପେତ୍ୟା ଚ କତଂ ସୁସାଧୁ ।
ତଦା [ତଥା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ହି ମୟ୍ହଂ ଅୱଲୋକୟନ୍ତୀ, ଉମ୍ମତ୍ତକଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତୀ ଅକାସି’’ ॥
‘‘ୟା ପୁଣ୍ଣମାସେ [ପୁଣ୍ଣମାୟେ (କ॰)] ମିଗମନ୍ଦଲୋଚନା, ଉପାୱିସି ପୁଣ୍ଡରୀକତ୍ତଚଙ୍ଗୀ ।
ଦ୍ୱେ ପୁଣ୍ଣମାୟୋ ତଦହୂ ଅମଞ୍ଞହଂ, ଦିସ୍ୱାନ ପାରାୱତରତ୍ତୱାସିନିଂ ॥
‘‘ଅଳାରପମ୍ହେହି ସୁଭେହି ୱଗ୍ଗୁଭି, ପଲୋଭୟନ୍ତୀ ମଂ ୟଦା ଉଦିକ୍ଖତି ।
ୱିଜମ୍ଭମାନା ହରତେୱ ମେ ମନୋ, ଜାତା ୱନେ କିମ୍ପୁରିସୀୱ ପବ୍ବତେ ॥
‘‘ତଦା ହି ବ୍ରହତୀ ସାମା, ଆମୁତ୍ତମଣିକୁଣ୍ଡଲା ।
ଏକଚ୍ଚୱସନା ନାରୀ, ମିଗୀ ଭନ୍ତାୱୁଦିକ୍ଖତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ତମ୍ବନଖା ସୁଲୋମା, ବାହାମୁଦୂ ଚନ୍ଦନସାରଲିତ୍ତା ।
ୱଟ୍ଟଙ୍ଗୁଲୀ ସନ୍ନତଧୀରକୁତ୍ତିୟା, ନାରୀ ଉପଞ୍ଞିସ୍ସତି ସୀସତୋ ସୁଭା ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ କଞ୍ଚନଜାଲୁରଚ୍ଛଦା, ଧୀତା ତିରୀଟିସ୍ସ ୱିଲଗ୍ଗମଜ୍ଝା ।
ମୁଦୂହି ବାହାହି ପଲିସ୍ସଜିସ୍ସତି, ବ୍ରହାୱନେ ଜାତଦୁମଂୱ ମାଲୁୱା ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ [କଦାସ୍ସୁ ମଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଲାଖାରସରତ୍ତସୁଚ୍ଛୱୀ, ବିନ୍ଦୁତ୍ଥନୀ ପୁଣ୍ଡରୀକତ୍ତଚଙ୍ଗୀ ।
ମୁଖଂ ମୁଖେନ ଉପନାମୟିସ୍ସତି, ସୋଣ୍ଡୋୱ ସୋଣ୍ଡସ୍ସ ସୁରାୟ ଥାଲଂ ॥
‘‘ୟଦାଦ୍ଦସଂ [ୟଥାଦ୍ଦସଂ (ପୀ॰)] ତଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତିଂ, ସବ୍ବଭଦ୍ଦଂ [ସବ୍ବଗତ୍ତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମନୋରମଂ ।
ତତୋ ସକସ୍ସ ଚିତ୍ତସ୍ସ, ନାୱବୋଧାମି କଞ୍ଚିନଂ [କିଞ୍ଚିନଂ (କ॰), କିଞ୍ଚନଂ (ପୀ॰)]॥
‘‘ଉମ୍ମାଦନ୍ତିମହଂ ଦଟ୍ଠା [ଦିଟ୍ଠା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)], ଆମୁତ୍ତମଣିକୁଣ୍ଡଲଂ ।
ନ ସୁପାମି ଦିୱାରତ୍ତିଂ, ସହସ୍ସଂୱ ପରାଜିତୋ ॥
‘‘ସକ୍କୋ ଚେ [ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମେ ୱରଂ ଦଜ୍ଜା, ସୋ ଚ ଲବ୍ଭେଥ ମେ ୱରୋ ।
ଏକରତ୍ତଂ ଦ୍ୱିରତ୍ତଂ [ଦିରତ୍ତଂ (ପୀ॰)] ୱା, ଭୱେୟ୍ୟଂ ଅଭିପାରକୋ ।
ଉମ୍ମାଦନ୍ତ୍ୟା ରମିତ୍ୱାନ, ସିୱିରାଜା ତତୋ ସିୟଂ’’ [ସିୟା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଭୂତାନି ମେ ଭୂତପତୀ ନମସ୍ସତୋ, ଆଗମ୍ମ ୟକ୍ଖୋ ଇଦମେତଦବ୍ରୱି ।
ରଞ୍ଞୋ ମନୋ ଉମ୍ମଦନ୍ତ୍ୟା ନିୱିଟ୍ଠୋ, ଦଦାମି ତେ ତଂ ପରିଚାରୟସ୍ସୁ’’ ॥
‘‘ପୁଞ୍ଞା ୱିଧଂସେ ଅମରୋ ନ ଚମ୍ହି, ଜନୋ ଚ ମେ ପାପମିଦଞ୍ଚ [ପାପମିଦନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜଞ୍ଞା ।
ଭୁସୋ ଚ ତ୍ୟସ୍ସ ମନସୋ ୱିଘାତୋ, ଦତ୍ୱା ପିୟଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତିଂ ଅଦଟ୍ଠା’’ ॥
‘‘ଜନିନ୍ଦ ନାଞ୍ଞତ୍ର ତୟା ମୟା ୱା, ସବ୍ବାପି କମ୍ମସ୍ସ କତସ୍ସ ଜଞ୍ଞା ।
ୟଂ ତେ ମୟା ଉମ୍ମଦନ୍ତୀ ପଦିନ୍ନା, ଭୁସେହି ରାଜା ୱନଥଂ ସଜାହି’’ ॥
‘‘ୟୋ ପାପକଂ କମ୍ମ କରଂ ମନୁସ୍ସୋ, ସୋ ମଞ୍ଞତି ମାୟିଦ [ମାୟିଧ (କ॰)] ମଞ୍ଞିଂସୁ ଅଞ୍ଞେ ।
ପସ୍ସନ୍ତି ଭୂତାନି କରୋନ୍ତମେତଂ, ୟୁତ୍ତା ଚ ୟେ ହୋନ୍ତି ନରା ପଥବ୍ୟା ॥
‘‘ଅଞ୍ଞୋ ନୁ ତେ କୋଚି [କୋଧ (ପୀ॰)] ନରୋ ପଥବ୍ୟା, ସଦ୍ଧେୟ୍ୟ [ସଦ୍ଦହେୟ୍ୟ (ସୀ॰)] ଲୋକସ୍ମି ନ ମେ ପିୟାତି ।
ଭୁସୋ ଚ ତ୍ୟସ୍ସ ମନସୋ ୱିଘାତୋ, ଦତ୍ୱା ପିୟଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତିଂ ଅଦଟ୍ଠା’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ପିୟା ମୟ୍ହ ଜନିନ୍ଦ ଏସା, ନ ସା ମମଂ ଅପ୍ପିୟା ଭୂମିପାଲ ।
ଗଚ୍ଛେୱ ତ୍ୱଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତିଂ ଭଦନ୍ତେ, ସୀହୋୱ ସେଲସ୍ସ ଗୁହଂ ଉପେତି’’ ॥
‘‘ନ ପୀଳିତା ଅତ୍ତଦୁଖେନ ଧୀରା, ସୁଖପ୍ଫଲଂ କମ୍ମ ପରିଚ୍ଚଜନ୍ତି ।
ସମ୍ମୋହିତା ୱାପି ସୁଖେନ ମତ୍ତା, ନ ପାପକମ୍ମଞ୍ଚ [ପାପକଂ କମ୍ମ (ପୀ॰)] ସମାଚରନ୍ତି’’ ॥
‘‘ତୁୱଞ୍ହି ମାତା ଚ ପିତା ଚ ମୟ୍ହଂ, ଭତ୍ତା ପତୀ ପୋସକୋ ଦେୱତା ଚ ।
ଦାସୋ ଅହଂ ତୁୟ୍ହ ସପୁତ୍ତଦାରୋ, ୟଥାସୁଖଂ ସାମି [ସିବ୍ବ (ସୀ॰), ସୀୱି (ସ୍ୟା॰)] କରୋହି କାମଂ’’ ॥
‘‘ୟୋ ଇସ୍ସରୋମ୍ହୀତି କରୋତି ପାପଂ, କତ୍ୱା ଚ ସୋ ନୁତ୍ତସତେ [ନୁତ୍ତପତେ (ପୀ॰)] ପରେସଂ ।
ନ ତେନ ସୋ ଜୀୱତି ଦୀଘମାୟୁ [ଦୀଘମାୟୁଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)], ଦେୱାପି ପାପେନ ସମେକ୍ଖରେ ନଂ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞାତକଂ ସାମିକେହୀ ପଦିନ୍ନଂ, ଧମ୍ମେ ଠିତା ୟେ ପଟିଚ୍ଛନ୍ତି ଦାନଂ ।
ପଟିଚ୍ଛକା ଦାୟକା ଚାପି ତତ୍ଥ, ସୁଖପ୍ଫଲଞ୍ଞେୱ କରୋନ୍ତି କମ୍ମଂ’’ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞୋ ନୁ ତେ କୋଚି ନରୋ ପଥବ୍ୟା, ସଦ୍ଧେୟ୍ୟ ଲୋକସ୍ମି ନ ମେ ପିୟାତି ।
ଭୁସୋ ଚ ତ୍ୟସ୍ସ ମନସୋ ୱିଘାତୋ, ଦତ୍ୱା ପିୟଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତିଂ ଅଦଟ୍ଠା’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ପିୟା ମୟ୍ହ ଜନିନ୍ଦ ଏସା, ନ ସା ମମଂ ଅପ୍ପିୟା ଭୂମିପାଲ ।
ୟଂ ତେ ମୟା ଉମ୍ମଦନ୍ତୀ ପଦିନ୍ନା, ଭୁସେହି ରାଜା ୱନଥଂ ସଜାହି’’ ॥
‘‘ୟୋ ଅତ୍ତଦୁକ୍ଖେନ ପରସ୍ସ ଦୁକ୍ଖଂ, ସୁଖେନ ୱା ଅତ୍ତସୁଖଂ ଦହାତି ।
ୟଥେୱିଦଂ ମୟ୍ହ ତଥା ପରେସଂ, ୟୋ [ସୋ (ପୀ॰)] ଏୱଂ ଜାନାତି [ପଜାନାତି (କ॰)] ସ ୱେଦି ଧମ୍ମଂ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞୋ ନୁ ତେ କୋଚି ନରୋ ପଥବ୍ୟା, ସଦ୍ଧେୟ୍ୟ ଲୋକସ୍ମି ନ ମେ ପିୟାତି ।
ଭୁସୋ ଚ ତ୍ୟସ୍ସ ମନସୋ ୱିଘାତୋ, ଦତ୍ୱା ପିୟଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତିଂ ଅଦଟ୍ଠା’’ ॥
‘‘ଜନିନ୍ଦ ଜାନାସି ପିୟା ମମେସା, ନ ସା ମମଂ ଅପ୍ପିୟା ଭୂମିପାଲ ।
ପିୟେନ ତେ ଦମ୍ମି ପିୟଂ ଜନିନ୍ଦ, ପିୟଦାୟିନୋ ଦେୱ ପିୟଂ ଲଭନ୍ତି’’ ॥
‘‘ସୋ ନୂନାହଂ ୱଧିସ୍ସାମି, ଅତ୍ତାନଂ କାମହେତୁକଂ ।
ନ ହି ଧମ୍ମଂ ଅଧମ୍ମେନ, ଅହଂ ୱଧିତୁମୁସ୍ସହେ’’ ॥
‘‘ସଚେ ତୁୱଂ ମୟ୍ହ ସତିଂ [ସନ୍ତି (କ॰)] ଜନିନ୍ଦ, ନ କାମୟାସି ନରୱୀର ସେଟ୍ଠ ।
ଚଜାମି ନଂ ସବ୍ବଜନସ୍ସ ସିବ୍ୟା [ସିବ୍ବ (ସୀ॰ ପୀ॰), ମଜ୍ଝେ (ସ୍ୟା॰)], ମୟା ପମୁତ୍ତଂ ତତୋ ଅୱ୍ହୟେସି [ଅୱ୍ହୟାସି (କ॰)] ନଂ’’ ॥
‘‘ଅଦୂସିୟଂ ଚେ ଅଭିପାରକ ତ୍ୱଂ, ଚଜାସି କତ୍ତେ ଅହିତାୟ ତ୍ୟସ୍ସ ।
ମହା ଚ ତେ ଉପୱାଦୋପି ଅସ୍ସ, ନ ଚାପି ତ୍ୟସ୍ସ ନଗରମ୍ହି ପକ୍ଖୋ’’ ॥
‘‘ଅହଂ ସହିସ୍ସଂ ଉପୱାଦମେତଂ, ନିନ୍ଦଂ ପସଂସଂ ଗରହଞ୍ଚ ସବ୍ବଂ ।
ମମେତମାଗଚ୍ଛତୁ ଭୂମିପାଲ, ୟଥାସୁଖଂ ସିୱି [ସିବ୍ବ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କରୋହି କାମଂ’’ ॥
‘‘ୟୋ ନେୱ ନିନ୍ଦଂ ନ ପନପ୍ପସଂସଂ, ଆଦିୟତି ଗରହଂ ନୋପି ପୂଜଂ ।
ସିରୀ ଚ ଲକ୍ଖୀ ଚ ଅପେତି ତମ୍ହା, ଆପୋ ସୁୱୁଟ୍ଠୀୱ ୟଥା ଥଲମ୍ହା’’ ॥
‘‘ୟଂ କିଞ୍ଚି ଦୁକ୍ଖଞ୍ଚ ସୁଖଞ୍ଚ ଏତ୍ତୋ, ଧମ୍ମାତିସାରଞ୍ଚ ମନୋୱିଘାତଂ ।
ଉରସା ଅହଂ ପଚ୍ଚୁତ୍ତରିସ୍ସାମି [ପଟିଚ୍ଛିସ୍ସାମି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ପଚ୍ଚୁପଦିସ୍ସାମି (ପୀ॰)] ସବ୍ବଂ, ପଥୱୀ ୟଥା ଥାୱରାନଂ ତସାନଂ’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମାତିସାରଞ୍ଚ ମନୋୱିଘାତଂ, ଦୁକ୍ଖଞ୍ଚ ନିଚ୍ଛାମି ଅହଂ ପରେସଂ ।
ଏକୋୱିମଂ ହାରୟିସ୍ସାମି ଭାରଂ, ଧମ୍ମେ ଠିତୋ କିଞ୍ଚି ଅହାପୟନ୍ତୋ’’ ॥
‘‘ସଗ୍ଗୂପଗଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମଂ ଜନିନ୍ଦ, ମା ମେ ତୁୱଂ ଅନ୍ତରାୟଂ ଅକାସି ।
ଦଦାମି ତେ ଉମ୍ମଦନ୍ତିଂ ପସନ୍ନୋ, ରାଜାୱ ୟଞ୍ଞେ ଧନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ତୁୱଂ କତ୍ତେ ହିତେସି ମୟ୍ହଂ, ସଖା ମମଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତୀ ତୁୱଞ୍ଚ ।
ନିନ୍ଦେୟ୍ୟୁ ଦେୱା ପିତରୋ ଚ ସବ୍ବେ, ପାପଞ୍ଚ ପସ୍ସଂ ଅଭିସମ୍ପରାୟଂ’’ ॥
‘‘ନ ହେତଧମ୍ମଂ ସିୱିରାଜ ୱଜ୍ଜୁଂ, ସନେଗମା ଜାନପଦା ଚ ସବ୍ବେ ।
ୟଂ ତେ ମୟା ଉମ୍ମଦନ୍ତୀ ପଦିନ୍ନା, ଭୁସେହି ରାଜା ୱନଥଂ ସଜାହି’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ତୁୱଂ କତ୍ତେ ହିତେସି ମୟ୍ହଂ, ସଖା ମମଂ ଉମ୍ମଦନ୍ତୀ ତୁୱଞ୍ଚ ।
ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମାନି ସୁକିତ୍ତିତାନି, ସମୁଦ୍ଦୱେଲାୱ ଦୁରଚ୍ଚୟାନି’’ ॥
‘‘ଆହୁନେୟ୍ୟୋ ମେସି ହିତାନୁକମ୍ପୀ, ଧାତା ୱିଧାତା ଚସି କାମପାଲୋ ।
ତୟୀ ହୁତା ରାଜ ମହପ୍ଫଲା ହି [ମହପ୍ଫଲା ହି ମେ (ପୀ॰)], କାମେନ ମେ ଉମ୍ମଦନ୍ତିଂ ପଟିଚ୍ଛ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ସବ୍ବଂ ଅଭିପାରକ ତ୍ୱଂ, ଧମ୍ମଂ ଅଚାରୀ ମମ କତ୍ତୁପୁତ୍ତ ।
ଅଞ୍ଞୋ ନୁ ତେ କୋ ଇଧ ସୋତ୍ଥିକତ୍ତା, ଦ୍ୱିପଦୋ ନରୋ ଅରୁଣେ ଜୀୱଲୋକେ’’ ॥
‘‘ତୁୱଂ ନୁ ସେଟ୍ଠୋ ତ୍ୱମନୁତ୍ତରୋସି, ତ୍ୱଂ ଧମ୍ମଗୂ [ଧମ୍ମଗୁତ୍ତୋ (ସୀ॰)] ଧମ୍ମୱିଦୂ ସୁମେଧୋ ।
ସୋ ଧମ୍ମଗୁତ୍ତୋ ଚିରମେୱ ଜୀୱ, ଧମ୍ମଞ୍ଚ ମେ ଦେସୟ ଧମ୍ମପାଲ’’ ॥
‘‘ତଦିଙ୍ଘ ଅଭିପାରକ, ସୁଣୋହି ୱଚନଂ ମମ ।
ଧମ୍ମଂ ତେ ଦେସୟିସ୍ସାମି, ସତଂ ଆସେୱିତଂ ଅହଂ ॥
‘‘ସାଧୁ ଧମ୍ମରୁଚି ରାଜା, ସାଧୁ ପଞ୍ଞାଣୱା ନରୋ ।
ସାଧୁ ମିତ୍ତାନମଦ୍ଦୁବ୍ଭୋ, ପାପସ୍ସାକରଣଂ ସୁଖଂ ॥
‘‘ଅକ୍କୋଧନସ୍ସ ୱିଜିତେ, ଠିତଧମ୍ମସ୍ସ ରାଜିନୋ ।
ସୁଖଂ ମନୁସ୍ସା ଆସେଥ, ସୀତଚ୍ଛାୟାୟ ସଙ୍ଘରେ ॥
‘‘ନ ଚାହମେତଂ ଅଭିରୋଚୟାମି, କମ୍ମଂ ଅସମେକ୍ଖକତଂ ଅସାଧୁ ।
ୟେ ୱାପି ଞତ୍ୱାନ ସୟଂ କରୋନ୍ତି, ଉପମା ଇମା ମୟ୍ହଂ ତୁୱଂ ସୁଣୋହି ॥
‘‘ଗୱଂ ଚେ ତରମାନାନଂ, ଜିମ୍ହଂ ଗଚ୍ଛତି ପୁଙ୍ଗୱୋ ।
ସବ୍ବା ତା ଜିମ୍ହଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ନେତ୍ତେ ଜିମ୍ହଂ ଗତେ ସତି ॥
‘‘ଏୱମେୱ [ଏୱମେୱଂ (ପୀ॰)] ମନୁସ୍ସେସୁ, ୟୋ ହୋତି ସେଟ୍ଠସମ୍ମତୋ ।
ସୋ ଚେ ଅଧମ୍ମଂ ଚରତି, ପଗେୱ ଇତରା ପଜା ।
ସବ୍ବଂ ରଟ୍ଠଂ ଦୁଖଂ ସେତି, ରାଜା ଚେ ହୋତି ଅଧମ୍ମିକୋ ॥
‘‘ଗୱଂ ଚେ ତରମାନାନଂ, ଉଜୁଂ ଗଚ୍ଛତି ପୁଙ୍ଗୱୋ ।
ସବ୍ବା ଗାୱୀ ଉଜୁଂ ୟନ୍ତି, ନେତ୍ତେ ଉଜୁଂ ଗତେ ସତି ॥
‘‘ଏୱମେୱ ମନୁସ୍ସେସୁ, ୟୋ ହୋତି ସେଟ୍ଠସମ୍ମତୋ ।
ସୋ ସଚେ ଧମ୍ମଂ ଚରତି, ପଗେୱ ଇତରା ପଜା ।
ସବ୍ବଂ ରଟ୍ଠଂ ସୁଖଂ ସେତି, ରାଜା ଚେ ହୋତି ଧମ୍ମିକୋ ॥
‘‘ନ ଚାପାହଂ ଅଧମ୍ମେନ, ଅମରତ୍ତମଭିପତ୍ଥୟେ ।
ଇମଂ ୱା ପଥୱିଂ ସବ୍ବଂ, ୱିଜେତୁଂ ଅଭିପାରକ ॥
‘‘ୟଞ୍ହି କିଞ୍ଚି ମନୁସ୍ସେସୁ, ରତନଂ ଇଧ ୱିଜ୍ଜତି ।
ଗାୱୋ ଦାସୋ ହିରଞ୍ଞଞ୍ଚ, ୱତ୍ଥିୟଂ ହରିଚନ୍ଦନଂ ॥
‘‘ଅସ୍ସିତ୍ଥିୟୋ [ଅସ୍ସିତ୍ଥିୟୋ ଚ (ସୀ॰)] ରତନଂ ମଣିକଞ୍ଚ, ୟଞ୍ଚାପି ମେ ଚନ୍ଦସୂରିୟା ଅଭିପାଲୟନ୍ତି ।
ନ ତସ୍ସ ହେତୁ ୱିସମଂ ଚରେୟ୍ୟଂ, ମଜ୍ଝେ ସିୱୀନଂ ଉସଭୋମ୍ହି ଜାତୋ ॥
‘‘ନେତା ହିତା [ନେତାଭି ତା (ସୀ॰)] ଉଗ୍ଗତୋ ରଟ୍ଠପାଲୋ, ଧମ୍ମଂ ସିୱୀନଂ ଅପଚାୟମାନୋ ।
ସୋ ଧମ୍ମମେୱାନୁୱିଚିନ୍ତୟନ୍ତୋ, ତସ୍ମା ସକେ ଚିତ୍ତୱସେ ନ ୱତ୍ତୋ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ତୁୱଂ ମହାରାଜ, ନିଚ୍ଚଂ ଅବ୍ୟସନଂ ସିୱଂ ।
କରିସ୍ସସି ଚିରଂ ରଜ୍ଜଂ, ପଞ୍ଞା ହି ତୱ ତାଦିସୀ ॥
‘‘ଏତଂ ତେ ଅନୁମୋଦାମ, ୟଂ ଧମ୍ମଂ ନପ୍ପମଜ୍ଜସି ।
ଧମ୍ମଂ ପମଜ୍ଜ ଖତ୍ତିୟୋ, ରଟ୍ଠା [ଠାନା (ସୀ॰)] ଚୱତି ଇସ୍ସରୋ ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମାତାପିତୂସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ପୁତ୍ତଦାରେସୁ ଖତ୍ତିୟ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମିତ୍ତାମଚ୍ଚେସୁ ଖତ୍ତିୟ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ୱାହନେସୁ ବଲେସୁ ଚ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ଗାମେସୁ ନିଗମେସୁ ଚ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ରଟ୍ଠେସୁ ଜନପଦେସୁ ଚ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣେସୁ ଚ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମିଗପକ୍ଖୀସୁ ଖତ୍ତିୟ…ପେ॰… ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ଧମ୍ମୋ ଚିଣ୍ଣୋ ସୁଖାୱହୋ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ସଇନ୍ଦା ଦେୱା ସବ୍ରହ୍ମକା ।
ସୁଚିଣ୍ଣେନ ଦିୱଂ ପତ୍ତା, ମା ଧମ୍ମଂ ରାଜ ପାମଦୋ’’ତି ॥
ଉମ୍ମାଦନ୍ତୀଜାତକଂ ଦୁତିୟଂ ।
୫୨୮. ମହାବୋଧିଜାତକଂ (୩)
‘‘କିଂ ନୁ ଦଣ୍ଡଂ କିମଜିନଂ, କିଂ ଛତ୍ତଂ କିମୁପାହନଂ ।
କିମଙ୍କୁସଞ୍ଚ ପତ୍ତଞ୍ଚ, ସଙ୍ଘାଟିଞ୍ଚାପି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ତରମାନରୂପୋହାସି [ଗଣ୍ହାସି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], କିଂ ନୁ ପତ୍ଥୟସେ ଦିସଂ’’ ॥
‘‘ଦ୍ୱାଦସେତାନି ୱସ୍ସାନି, ୱୁସିତାନି ତୱନ୍ତିକେ ।
ନାଭିଜାନାମି ସୋଣେନ, ପିଙ୍ଗଲେନାଭିକୂଜିତଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାୟଂ ଦିତ୍ତୋୱ ନଦତି, ସୁକ୍କଦାଠଂ ୱିଦଂସୟଂ ।
ତୱ ସୁତ୍ୱା ସଭରିୟସ୍ସ, ୱୀତସଦ୍ଧସ୍ସ ମଂ ପତି’’ ॥
‘‘ଅହୁ ଏସ କତୋ ଦୋସୋ, ୟଥା ଭାସସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ଏସ ଭିୟ୍ୟୋ ପସୀଦାମି, ୱସ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଗମା’’ ॥
‘‘ସବ୍ବସେତୋ ପୁରେ ଆସି, ତତୋପି ସବଲୋ ଅହୁ ।
ସବ୍ବଲୋହିତକୋ ଦାନି, କାଲୋ ପକ୍କମିତୁଂ ମମ ॥
‘‘ଅବ୍ଭନ୍ତରଂ ପୁରେ ଆସି, ତତୋ ମଜ୍ଝେ ତତୋ ବହି ।
ପୁରା ନିଦ୍ଧମନା ହୋତି, ସୟମେୱ ୱଜାମହଂ ॥
‘‘ୱୀତସଦ୍ଧଂ ନ ସେୱେୟ୍ୟ, ଉଦପାନଂୱନୋଦକଂ ।
ସଚେପି ନଂ ଅନୁଖଣେ, ୱାରି କଦ୍ଦମଗନ୍ଧିକଂ ॥
‘‘ପସନ୍ନମେୱ ସେୱେୟ୍ୟ, ଅପ୍ପସନ୍ନଂ ୱିୱଜ୍ଜୟେ ।
ପସନ୍ନଂ ପୟିରୁପାସେୟ୍ୟ, ରହଦଂ ୱୁଦକତ୍ଥିକୋ ॥
‘‘ଭଜେ ଭଜନ୍ତଂ ପୁରିସଂ, ଅଭଜନ୍ତଂ ନ ଭଜ୍ଜୟେ [ଭାଜୟେ (ପୀ॰)]।
ଅସପ୍ପୁରିସଧମ୍ମୋ ସୋ, ୟୋ ଭଜନ୍ତଂ ନ ଭଜ୍ଜତି [ଭାଜତି (ପୀ॰)]॥
‘‘ୟୋ ଭଜନ୍ତଂ ନ ଭଜତି, ସେୱମାନଂ ନ ସେୱତି ।
ସ ୱେ ମନୁସ୍ସପାପିଟ୍ଠୋ, ମିଗୋ ସାଖସ୍ସିତୋ ୟଥା ॥
‘‘ଅଚ୍ଚାଭିକ୍ଖଣସଂସଗ୍ଗା, ଅସମୋସରଣେନ ଚ ।
ଏତେନ ମିତ୍ତା ଜୀରନ୍ତି, ଅକାଲେ ୟାଚନାୟ ଚ ॥
‘‘ତସ୍ମା ନାଭିକ୍ଖଣଂ ଗଚ୍ଛେ, ନ ଚ ଗଚ୍ଛେ ଚିରାଚିରଂ ।
କାଲେନ ୟାଚଂ ୟାଚେୟ୍ୟ, ଏୱଂ ମିତ୍ତା ନ ଜୀୟରେ [ଜୀରରେ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଅତିଚିରଂ ନିୱାସେନ, ପିୟୋ ଭୱତି ଅପ୍ପିୟୋ ।
ଆମନ୍ତ ଖୋ ତଂ ଗଚ୍ଛାମ, ପୁରା ତେ ହୋମ ଅପ୍ପିୟା’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ଚେ ୟାଚମାନାନଂ, ଅଞ୍ଜଲିଂ ନାୱବୁଜ୍ଝସି ।
ପରିଚାରକାନଂ ସତଂ [ପରିଚାରିକାନଂ ସତ୍ତାନଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ୱଚନଂ ନ କରୋସି ନୋ ।
ଏୱଂ ତଂ ଅଭିୟାଚାମ, ପୁନ କୟିରାସି ପରିୟାୟଂ’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ଚେ ନୋ ୱିହରତଂ, ଅନ୍ତରାୟୋ ନ ହେସ୍ସତି ।
ତୁୟ୍ହଂ ୱାପି [ତୁମ୍ହଞ୍ଚାପି (ସୀ॰), ତୁୟ୍ହଞ୍ଚାପି (ପୀ॰)] ମହାରାଜ, ମୟ୍ହଂ ୱା [ଅମ୍ହଂ ୱା (ସୀ॰), ମୟ୍ହଞ୍ଚ (ପୀ॰)] ରଟ୍ଠୱଦ୍ଧନ ।
ଅପ୍ପେୱ ନାମ ପସ୍ସେମ, ଅହୋରତ୍ତାନମଚ୍ଚୟେ’’ ॥
‘‘ଉଦୀରଣା ଚେ ସଂଗତ୍ୟା, ଭାୱାୟ ମନୁୱତ୍ତତି ।
ଅକାମା ଅକରଣୀୟଂ ୱା, କରଣୀୟଂ ୱାପି କୁବ୍ବତି ।
ଆକାମାକରଣୀୟମ୍ହି, କ୍ୱିଧ ପାପେନ ଲିପ୍ପତି [ଲିମ୍ପତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ସୋ ଚେ ଅତ୍ଥୋ ଚ ଧମ୍ମୋ ଚ, କଲ୍ୟାଣୋ ନ ଚ ପାପକୋ ।
ଭୋତୋ ଚେ ୱଚନଂ ସଚ୍ଚଂ, ସୁହତୋ ୱାନରୋ ମୟା ॥
‘‘ଅତ୍ତନୋ ଚେ ହି ୱାଦସ୍ସ, ଅପରାଧଂ ୱିଜାନିୟା [ୱିଜାନିୟ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ନ ମଂ ତ୍ୱଂ ଗରହେୟ୍ୟାସି, ଭୋତୋ ୱାଦୋ ହି ତାଦିସୋ’’ ॥
‘‘ଇସ୍ସରୋ ସବ୍ବଲୋକସ୍ସ, ସଚେ କପ୍ପେତି ଜୀୱିତଂ ।
ଇଦ୍ଧିଂ [ଇଦ୍ଧି (ପୀ॰ କ॰)] ବ୍ୟସନଭାୱଞ୍ଚ, କମ୍ମଂ କଲ୍ୟାଣପାପକଂ ।
ନିଦ୍ଦେସକାରୀ ପୁରିସୋ, ଇସ୍ସରୋ ତେନ ଲିପ୍ପତି ॥
‘‘ସୋ ଚେ ଅତ୍ଥୋ ଚ ଧମ୍ମୋ ଚ, କଲ୍ୟାଣୋ ନ ଚ ପାପକୋ ।
ଭୋତୋ ଚେ ୱଚନଂ ସଚ୍ଚଂ, ସୁହତୋ ୱାନରୋ ମୟା ॥
‘‘ଅତ୍ତନୋ ଚେ ହି ୱାଦସ୍ସ, ଅପରାଧଂ ୱିଜାନିୟା ।
ନ ମଂ ତ୍ୱଂ ଗରହେୟ୍ୟାସି, ଭୋତୋ ୱାଦୋ ହି ତାଦିସୋ’’ ॥
‘‘ସଚେ ପୁବ୍ବେକତହେତୁ, ସୁଖଦୁକ୍ଖଂ ନିଗଚ୍ଛତି ।
ପୋରାଣକଂ କତଂ ପାପଂ, ତମେସୋ ମୁଚ୍ଚତେ [ମୁଞ୍ଚତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଇଣଂ ।
ପୋରାଣକଇଣମୋକ୍ଖୋ, କ୍ୱିଧ ପାପେନ ଲିପ୍ପତି ॥
‘‘ସୋ ଚେ ଅତ୍ଥୋ ଚ ଧମ୍ମୋ ଚ, କଲ୍ୟାଣୋ ନ ଚ ପାପକୋ ।
ଭୋତୋ ଚେ ୱଚନଂ ସଚ୍ଚଂ, ସୁହତୋ ୱାନରୋ ମୟା ॥
‘‘ଅତ୍ତନୋ ଚେ ହି ୱାଦସ୍ସ, ଅପରାଧଂ ୱିଜାନିୟା ।
ନ ମଂ ତ୍ୱଂ ଗରହେୟ୍ୟାସି, ଭୋତୋ ୱାଦୋ ହି ତାଦିସୋ’’ ॥
‘‘ଚତୁନ୍ନଂୟେୱୁପାଦାୟ, ରୂପଂ ସମ୍ଭୋତି ପାଣିନଂ ।
ୟତୋ ଚ ରୂପଂ ସମ୍ଭୋତି, ତତ୍ଥେୱାନୁପଗଚ୍ଛତି ।
ଇଧେୱ ଜୀୱତି ଜୀୱୋ, ପେଚ୍ଚ ପେଚ୍ଚ ୱିନସ୍ସତି ॥
ଉଚ୍ଛିଜ୍ଜତି ଅୟଂ ଲୋକୋ, ୟେ ବାଲା ୟେ ଚ ପଣ୍ଡିତା ।
ଉଚ୍ଛିଜ୍ଜମାନେ ଲୋକସ୍ମିଂ, କ୍ୱିଧ ପାପେନ ଲିପ୍ପତି ॥
‘‘ସୋ ଚେ ଅତ୍ଥୋ ଚ ଧମ୍ମୋ ଚ, କଲ୍ୟାଣୋ ନ ଚ ପାପକୋ ।
ଭୋତୋ ଚେ ୱଚନଂ ସଚ୍ଚଂ, ସୁହତୋ ୱାନରୋ ମୟା ॥
‘‘ଅତ୍ତନୋ ଚେ ହି ୱାଦସ୍ସ, ଅପରାଧଂ ୱିଜାନିୟା ।
ନ ମଂ ତ୍ୱଂ ଗରହେୟ୍ୟାସି, ଭୋତୋ ୱାଦୋ ହି ତାଦିସୋ’’ ॥
‘‘ଆହୁ ଖତ୍ତୱିଦା [ଖତ୍ତୱିଧା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଲୋକେ, ବାଲା ପଣ୍ଡିତମାନିନୋ ॥
ମାତରଂ ପିତରଂ ହଞ୍ଞେ, ଅଥୋ ଜେଟ୍ଠମ୍ପି ଭାତରଂ ।
ହନେୟ୍ୟ ପୁତ୍ତ [ପୁତ୍ତେ ଚ (ପୀ॰)] ଦାରେ ଚ, ଅତ୍ଥୋ ଚେ ତାଦିସୋ ସିୟା ॥
‘‘ୟସ୍ସ ରୁକ୍ଖସ୍ସ ଛାୟାୟ, ନିସୀଦେୟ୍ୟ ସୟେୟ୍ୟ ୱା ।
ନ ତସ୍ସ ସାଖଂ ଭଞ୍ଜେୟ୍ୟ, ମିତ୍ତଦୁବ୍ଭୋ [ମିତ୍ତଦୂଭୀ (ପୀ॰)] ହି ପାପକୋ ॥
‘‘ଅଥ ଅତ୍ଥେ ସମୁପ୍ପନ୍ନେ, ସମୂଲମପି ଅବ୍ବହେ [ଅବ୍ଭହେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଅତ୍ଥୋ ମେ ସମ୍ବଲେନାପି, ସୁହତୋ ୱାନରୋ ମୟା ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀହଳପୋତ୍ଥକେ ନତ୍ଥି] ‘‘ସୋ ଚେ ଅତ୍ଥୋ ଚ ଧମ୍ମୋ ଚ, କଲ୍ୟାଣୋ ନ ଚ ପାପକୋ ।
ଭୋତୋ ଚେ ୱଚନଂ ସଚ୍ଚଂ, ସୁହତୋ ୱାନରୋ ମୟା [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀହଳପୋତ୍ଥକେ ନତ୍ଥି]॥
‘‘ଅତ୍ତନୋ ଚେ ହି ୱାଦସ୍ସ, ଅପରାଧଂ ୱିଜାନିୟା ।
ନ ମଂ ତ୍ୱଂ ଗରହେୟ୍ୟାସି, ଭୋତୋ ୱାଦୋ ହି ତାଦିସୋ ॥
‘‘ଅହେତୁୱାଦୋ ପୁରିସୋ, ୟୋ ଚ ଇସ୍ସରକୁତ୍ତିକୋ ।
ପୁବ୍ବେକତୀ ଚ ଉଚ୍ଛେଦୀ, ୟୋ ଚ ଖତ୍ତୱିଦୋ ନରୋ ॥
‘‘ଏତେ ଅସପ୍ପୁରିସା ଲୋକେ, ବାଲା ପଣ୍ଡିତମାନିନୋ ।
କରେୟ୍ୟ ତାଦିସୋ ପାପଂ, ଅଥୋ ଅଞ୍ଞମ୍ପି କାରୟେ ।
ଅସପ୍ପୁରିସସଂସଗ୍ଗୋ, ଦୁକ୍ଖନ୍ତୋ [ଦୁକ୍କଟୋ (ସୀ॰)] କଟୁକୁଦ୍ରୟୋ ॥
‘‘ଉରବ୍ଭରୂପେନ ୱକସ୍ସୁ [ବକାସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ୱକାସୁ (ପୀ॰)] ପୁବ୍ବେ, ଅସଂକିତୋ ଅଜୟୂଥଂ ଉପେତି ।
ହନ୍ତ୍ୱା ଉରଣିଂ ଅଜିକଂ [ଅଜିୟଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅଜଞ୍ଚ, ଉତ୍ରାସୟିତ୍ୱା [ଚିତ୍ରାସୟିତ୍ୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୟେନ କାମଂ ପଲେତି ॥
‘‘ତଥାୱିଧେକେ ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣାସେ, ଛଦନଂ କତ୍ୱା ୱଞ୍ଚୟନ୍ତି ମନୁସ୍ସେ ।
ଅନାସକା ଥଣ୍ଡିଲସେୟ୍ୟକା ଚ, ରଜୋଜଲ୍ଲଂ ଉକ୍କୁଟିକପ୍ପଧାନଂ ।
ପରିୟାୟଭତ୍ତଞ୍ଚ ଅପାନକତ୍ତା, ପାପାଚାରା ଅରହନ୍ତୋ ୱଦାନା ॥
‘‘ଏତେ ଅସପ୍ପୁରିସା ଲୋକେ, ବାଲା ପଣ୍ଡିତମାନିନୋ ।
କରେୟ୍ୟ ତାଦିସୋ ପାପଂ, ଅଥୋ ଅଞ୍ଞମ୍ପି କାରୟେ ।
ଅସପ୍ପୁରିସସଂସଗ୍ଗୋ, ଦୁକ୍ଖନ୍ତୋ କଟୁକୁଦ୍ରୟୋ ॥
‘‘ୟମାହୁ ନତ୍ଥି ୱୀରିୟନ୍ତି, ଅହେତୁଞ୍ଚ ପୱଦନ୍ତି [ହେତୁଞ୍ଚ ଅପୱଦନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୟେ ।
ପରକାରଂ ଅତ୍ତକାରଞ୍ଚ, ୟେ ତୁଚ୍ଛଂ ସମୱଣ୍ଣୟୁଂ ॥
‘‘ଏତେ ଅସପ୍ପୁରିସା ଲୋକେ, ବାଲା ପଣ୍ଡିତମାନିନୋ ।
କରେୟ୍ୟ ତାଦିସୋ ପାପଂ, ଅଥୋ ଅଞ୍ଞମ୍ପି କାରୟେ ।
ଅସପ୍ପୁରିସସଂସଗ୍ଗୋ, ଦୁକ୍ଖନ୍ତୋ କଟୁକୁଦ୍ରୟୋ ॥
‘‘ସଚେ ହି ୱୀରିୟଂ ନାସ୍ସ, କମ୍ମଂ କଲ୍ୟାଣପାପକଂ ।
ନ ଭରେ ୱଡ୍ଢକିଂ ରାଜା, ନପି ୟନ୍ତାନି କାରୟେ ॥
‘‘ୟସ୍ମା ଚ ୱୀରିୟଂ ଅତ୍ଥି, କମ୍ମଂ କଲ୍ୟାଣପାପକଂ ।
ତସ୍ମା ୟନ୍ତାନି କାରେତି, ରାଜା ଭରତି ୱଡ୍ଢକିଂ ॥
‘‘ୟଦି ୱସ୍ସସତଂ ଦେୱୋ, ନ ୱସ୍ସେ ନ ହିମଂ ପତେ ।
ଉଚ୍ଛିଜ୍ଜେୟ୍ୟ ଅୟଂ ଲୋକୋ, ୱିନସ୍ସେୟ୍ୟ ଅୟଂ ପଜା ॥
‘‘ୟସ୍ମା ଚ ୱସ୍ସତୀ ଦେୱୋ, ହିମଞ୍ଚାନୁଫୁସାୟତି ।
ତସ୍ମା ସସ୍ସାନି ପଚ୍ଚନ୍ତି, ରଟ୍ଠଞ୍ଚ ପାଲିତେ [ପଲ୍ଲତେ (ସୀ॰ ପୀ॰), ପୋଲୟତେ (ସ୍ୟା॰)] ଚିରଂ ॥
‘‘ଗୱଂ ଚେ ତରମାନାନଂ, ଜିମ୍ହଂ ଗଚ୍ଛତି ପୁଙ୍ଗୱୋ ।
ସବ୍ବା ତା ଜିମ୍ହଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ନେତ୍ତେ ଜିମ୍ହଂ [ଜିମ୍ହ (ପୀ॰)] ଗତେ ସତି ॥
‘‘ଏୱମେୱ [ଏୱମେୱଂ (ପୀ॰)] ମନୁସ୍ସେସୁ, ୟୋ ହୋତି ସେଟ୍ଠସମ୍ମତୋ ।
ସୋ ଚେ ଅଧମ୍ମଂ ଚରତି, ପଗେୱ ଇତରା ପଜା ।
ସବ୍ବଂ ରଟ୍ଠଂ ଦୁଖଂ ସେତି, ରାଜା ଚେ ହୋତି ଅଧମ୍ମିକୋ ॥
‘‘ଗୱଂ ଚେ ତରମାନାନଂ, ଉଜୁଂ ଗଚ୍ଛତି ପୁଙ୍ଗୱୋ ।
ସବ୍ବା ଗାୱୀ ଉଜୁଂ ୟନ୍ତି, ନେତ୍ତେ ଉଜୁଂ [ଉଜୂ (ପୀ॰)] ଗତେ ସତି ॥
‘‘ଏୱମେୱ ମନୁସ୍ସେସୁ, ୟୋ ହୋତି ସେଟ୍ଠସମ୍ମତୋ ।
ସୋ ସଚେ [ଚେୱ (ସୀ॰), ଚେପି (କ॰)] ଧମ୍ମଂ ଚରତି, ପଗେୱ ଇତରା ପଜା ।
ସବ୍ବଂ ରଟ୍ଠଂ ସୁଖଂ ସେତି, ରାଜା ଚେ ହୋତି ଧମ୍ମିକୋ ॥
‘‘ମହାରୁକ୍ଖସ୍ସ ଫଲିନୋ, ଆମଂ ଛିନ୍ଦତି ୟୋ ଫଲଂ ।
ରସଞ୍ଚସ୍ସ ନ ଜାନାତି, ବୀଜଞ୍ଚସ୍ସ ୱିନସ୍ସତି ॥
‘‘ମହାରୁକ୍ଖୂପମଂ ରଟ୍ଠଂ, ଅଧମ୍ମେନ ପସାସତି ।
ରସଞ୍ଚସ୍ସ ନ ଜାନାତି, ରଟ୍ଠଞ୍ଚସ୍ସ ୱିନସ୍ସତି ॥
‘‘ମହାରୁକ୍ଖସ୍ସ ଫଲିନୋ, ପକ୍କଂ ଛିନ୍ଦତି ୟୋ ଫଲଂ ।
ରସଞ୍ଚସ୍ସ ୱିଜାନାତି, ବୀଜଞ୍ଚସ୍ସ ନ ନସ୍ସତି ॥
‘‘ମହାରୁକ୍ଖୂପମଂ ରଟ୍ଠଂ, ଧମ୍ମେନ ୟୋ ପସାସତି ।
ରସଞ୍ଚସ୍ସ ୱିଜାନାତି, ରଟ୍ଠଞ୍ଚସ୍ସ ନ ନସ୍ସତି ॥
‘‘ୟୋ ଚ ରାଜା ଜନପଦଂ, ଅଧମ୍ମେନ ପସାସତି ।
ସବ୍ବୋସଧୀହି ସୋ ରାଜା, ୱିରୁଦ୍ଧୋ ହୋତି ଖତ୍ତିୟୋ ॥
‘‘ତଥେୱ ନେଗମେ ହିଂସଂ, ୟେ ୟୁତ୍ତା କୟୱିକ୍କୟେ ।
ଓଜଦାନବଲୀକାରେ, ସ କୋସେନ ୱିରୁଜ୍ଝତି ॥
‘‘ପହାରୱରଖେତ୍ତଞ୍ଞୂ, ସଙ୍ଗାମେ କତନିସ୍ସମେ [କତନିୟମେ (କ॰)]।
ଉସ୍ସିତେ ହିଂସୟଂ ରାଜା, ସ ବଲେନ ୱିରୁଜ୍ଝତି ॥
‘‘ତଥେୱ ଇସୟୋ ହିଂସଂ, ସଞ୍ଞତେ [ସଂୟମେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ବ୍ରହ୍ମଚାରିୟୋ [ବ୍ରହ୍ମଚାରିନୋ (ସୀ॰)]।
ଅଧମ୍ମଚାରୀ ଖତ୍ତିୟୋ, ସୋ ସଗ୍ଗେନ ୱିରୁଜ୍ଝତି ॥
‘‘ୟୋ ଚ ରାଜା ଅଧମ୍ମଟ୍ଠୋ, ଭରିୟଂ ହନ୍ତି ଅଦୂସିକଂ ।
ଲୁଦ୍ଦଂ ପସୱତେ ଠାନଂ [ପାପଂ (ସୀ॰)], ପୁତ୍ତେହି ଚ ୱିରୁଜ୍ଝତି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚରେ ଜାନପଦେ, ନେଗମେସୁ [ନିଗମେସୁ (ସୀ॰)] ବଲେସୁ ଚ ।
ଇସୟୋ ଚ ନ ହିଂସେୟ୍ୟ, ପୁତ୍ତଦାରେ ସମଂ ଚରେ ॥
‘‘ସ ତାଦିସୋ ଭୂମିପତି, ରଟ୍ଠପାଲୋ ଅକୋଧନୋ ।
ସପତ୍ତେ [ସାମନ୍ତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସମ୍ପକମ୍ପେତି, ଇନ୍ଦୋୱ ଅସୁରାଧିପୋ’’ତି ॥
ମହାବୋଧିଜାତକଂ ତତିୟଂ ।
ପଣ୍ଣାସନିପାତଂ ନିଟ୍ଠିତଂ ।
ତସ୍ସୁଦ୍ଦାନଂ –
ସନିଳୀନିକମୱ୍ହୟନୋ ପଠମୋ, ଦୁତିୟୋ ପନ ସଉମ୍ମଦନ୍ତିୱରୋ ।
ତତିୟୋ ପନ ବୋଧିସିରୀୱ୍ହୟନୋ, କଥିତା ପନ ତୀଣି ଜିନେନ ସୁଭାତି ॥
୧୯. ସଟ୍ଠିନିପାତୋ
୫୨୯. ସୋଣକଜାତକଂ (୧)
‘‘ତସ୍ସ ସୁତ୍ୱା ସତଂ ଦମ୍ମି, ସହସ୍ସଂ ଦିଟ୍ଠ [ଦଟ୍ଠୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୋଣକଂ ।
କୋ ମେ ସୋଣକମକ୍ଖାତି, ସହାୟଂ ପଂସୁକୀଳିତଂ’’ ॥
‘‘ଅଥବ୍ରୱୀ ମାଣୱକୋ, ଦହରୋ ପଞ୍ଚଚୂଳକୋ ।
ମୟ୍ହଂ ସୁତ୍ୱା ସତଂ ଦେହି, ସହସ୍ସଂ ଦିଟ୍ଠ [ଦଟ୍ଠୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୋଣକଂ ।
ଅହଂ ତେ ସୋଣକକ୍ଖିସ୍ସଂ [ଅହଂ ସୋଣକମକ୍ଖିସ୍ସଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅହଂ ତେ ସୋଣକମକ୍ଖିସ୍ସଂ (ସ୍ୟା॰)], ସହାୟଂ ପଂସୁକୀଳିତଂ’’ ॥
‘‘କତମସ୍ମିଂ [କତରସ୍ମିଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସୋ ଜନପଦେ, ରଟ୍ଠେସୁ ନିଗମେସୁ ଚ ।
କତ୍ଥ ସୋଣକମଦ୍ଦକ୍ଖି [କତ୍ଥ ତେ ସୋଣକୋ ଦିଟ୍ଠୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ’’ ॥
‘‘ତୱେୱ ଦେୱ ୱିଜିତେ, ତୱେୱୁୟ୍ୟାନଭୂମିୟା ।
ଉଜୁୱଂସା ମହାସାଲା, ନୀଲୋଭାସା ମନୋରମା ॥
‘‘ତିଟ୍ଠନ୍ତି ମେଘସମାନା, ରମ୍ମା ଅଞ୍ଞୋଞ୍ଞନିସ୍ସିତା ।
ତେସଂ ମୂଲମ୍ହି [ମୂଲସ୍ମିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ମୂଲସ୍ମି (ସ୍ୟା॰)] ସୋଣକୋ, ଝାୟତୀ ଅନୁପାଦନୋ [ଅନୁପାଦିନୋ (ସ୍ୟା॰), ଅନୁପାଦାନୋ (ପୀ॰)]।
ଉପାଦାନେସୁ ଲୋକେସୁ, ଡୟ୍ହମାନେସୁ ନିବ୍ବୁତୋ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ରାଜା ପାୟାସି, ସେନାୟ ଚତୁରଙ୍ଗିୟା ।
କାରାପେତ୍ୱା ସମଂ ମଗ୍ଗଂ, ଅଗମା ୟେନ ସୋଣକୋ ॥
‘‘ଉୟ୍ୟାନଭୂମିଂ ଗନ୍ତ୍ୱାନ, ୱିଚରନ୍ତୋ ବ୍ରହାୱନେ ।
ଆସୀନଂ ସୋଣକଂ ଦକ୍ଖି, ଡୟ୍ହମାନେସୁ ନିବ୍ବୁତଂ’’ ॥
‘‘କପଣୋ ୱତୟଂ ଭିକ୍ଖୁ, ମୁଣ୍ଡୋ ସଙ୍ଘାଟିପାରୁତୋ ।
ଅମାତିକୋ ଅପିତିକୋ, ରୁକ୍ଖମୂଲସ୍ମି ଝାୟତି’’ ॥
‘‘ଇମଂ ୱାକ୍ୟଂ ନିସାମେତ୍ୱା, ସୋଣକୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘ନ ରାଜ କପଣୋ ହୋତି, ଧମ୍ମଂ କାୟେନ ଫସ୍ସୟଂ [ଫୁସୟଂ (କ॰)]॥
‘ୟୋ ଚ [ୟୋଧ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଧମ୍ମଂ ନିରଂକତ୍ୱା [ନିରାକତ୍ୱା ( ?)], ଅଧମ୍ମମନୁୱତ୍ତତି ।
ସ ରାଜ କପଣୋ ହୋତି, ପାପୋ ପାପପରାୟନୋ’’’ ॥
‘‘‘ଅରିନ୍ଦମୋତି ମେ ନାମଂ, କାସିରାଜାତି ମଂ ୱିଦୂ ।
କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ସୁଖସ୍ସେୟ୍ୟା [ସୁଖା ସେୟ୍ୟା (ପୀ॰), ସୁଖସେୟ୍ୟୋ (କ॰)], ଇଧ ପତ୍ତସ୍ସ ସୋଣକ’’’ ॥
‘‘ସଦାପି ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ନ ତେସଂ କୋଟ୍ଠେ ଓପେନ୍ତି, ନ କୁମ୍ଭିଂ ନ ଖଳୋପିୟଂ [ନ କୁମ୍ଭେ ନ କଳୋପିୟା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ପରନିଟ୍ଠିତମେସାନା, ତେନ ୟାପେନ୍ତି ସୁବ୍ବତା ॥
‘‘ଦୁତିୟମ୍ପି ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ଅନୱଜ୍ଜପିଣ୍ଡୋ [ଅନୱଜ୍ଜୋ ପିଣ୍ଡା (ପୀ॰)] ଭୋତ୍ତବ୍ବୋ, ନ ଚ କୋଚୂପରୋଧତି ॥
‘‘ତତିୟମ୍ପି ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ନିବ୍ବୁତୋ ପିଣ୍ଡୋ ଭୋତ୍ତବ୍ବୋ, ନ ଚ କୋଚୂପରୋଧତି ॥
‘‘ଚତୁତ୍ଥମ୍ପି [ଚତୁତ୍ଥଂ (ପୀ॰)] ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ମୁତ୍ତସ୍ସ ରଟ୍ଠେ ଚରତୋ, ସଙ୍ଗୋ ୟସ୍ସ ନ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ପଞ୍ଚମମ୍ପି [ପଞ୍ଚମଂ (ପୀ॰)] ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ନଗରମ୍ହି ଡୟ୍ହମାନମ୍ହି, ନାସ୍ସ କିଞ୍ଚି ଅଡୟ୍ହଥ ॥
‘‘ଛଟ୍ଠମ୍ପି [ଛଟ୍ଠଂ (ପୀ॰)] ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ରଟ୍ଠେ ୱିଲୁମ୍ପମାନମ୍ହି [ୱିଲୁପ୍ପମାନମ୍ହି (କ॰)], ନାସ୍ସ କିଞ୍ଚି ଅହୀରଥ [ଅହାରଥ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ସତ୍ତମମ୍ପି [ସତ୍ତମଂ (ପୀ॰)] ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ଚୋରେହି ରକ୍ଖିତଂ ମଗ୍ଗଂ, ୟେ ଚଞ୍ଞେ ପରିପନ୍ଥିକା ।
ପତ୍ତଚୀୱରମାଦାୟ, ସୋତ୍ଥିଂ ଗଚ୍ଛତି ସୁବ୍ବତୋ ॥
‘‘ଅଟ୍ଠମମ୍ପି [ଅଟ୍ଠମଂ (ପୀ॰)] ଭଦ୍ରମଧନସ୍ସ, ଅନାଗାରସ୍ସ ଭିକ୍ଖୁନୋ ।
ୟଂ ୟଂ ଦିସଂ ପକ୍କମତି, ଅନପେକ୍ଖୋୱ ଗଚ୍ଛତି’’ ॥
‘‘ବହୂପି ଭଦ୍ରା [ବହୂନି ସମଣଭଦ୍ରାନି (ସୀ॰), ବହୂପି ଭଦ୍ରକା ଏତେ (ପୀ॰)] ଏତେସଂ, ୟୋ ତ୍ୱଂ ଭିକ୍ଖୁ ପସଂସସି ।
ଅହଞ୍ଚ ଗିଦ୍ଧୋ କାମେସୁ, କଥଂ କାହାମି ସୋଣକ ॥
‘‘ପିୟା ମେ ମାନୁସା କାମା, ଅଥୋ ଦିବ୍ୟାପି ମେ ପିୟା ।
ଅଥ କେନ ନୁ ୱଣ୍ଣେନ, ଉଭୋ ଲୋକେ ଲଭାମସେ’’ ॥
‘‘କାମେ ଗିଦ୍ଧା [କାମେସୁ ଗିଦ୍ଧା (ସୀ॰ ପୀ॰)] କାମରତା, କାମେସୁ ଅଧିମୁଚ୍ଛିତା ।
ନରା ପାପାନି କତ୍ୱାନ, ଉପପଜ୍ଜନ୍ତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ୟେ ଚ କାମେ ପହନ୍ତ୍ୱାନ [ପହତ୍ୱାନ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନିକ୍ଖନ୍ତା ଅକୁତୋଭୟା ।
ଏକୋଦିଭାୱାଧିଗତା, ନ ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ଉପମଂ ତେ କରିସ୍ସାମି, ତଂ ସୁଣୋହି ଅରିନ୍ଦମ ।
ଉପମାୟ ମିଧେକଚ୍ଚେ [ପିଧେକଚ୍ଚେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅତ୍ଥଂ ଜାନନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା ॥
‘‘ଗଙ୍ଗାୟ କୁଣପଂ ଦିସ୍ୱା, ୱୁୟ୍ହମାନଂ ମହଣ୍ଣୱେ ।
ୱାୟସୋ ସମଚିନ୍ତେସି, ଅପ୍ପପଞ୍ଞୋ ଅଚେତସୋ ॥
‘‘‘ୟାନଞ୍ଚ ୱତିଦଂ ଲଦ୍ଧଂ, ଭକ୍ଖୋ ଚାୟଂ ଅନପ୍ପକୋ’ ।
ତତ୍ଥ ରତ୍ତିଂ ତତ୍ଥ ଦିୱା, ତତ୍ଥେୱ ନିରତୋ ମନୋ ॥
‘‘ଖାଦଂ ନାଗସ୍ସ ମଂସାନି, ପିୱଂ ଭାଗୀରଥୋଦକଂ [ଭାଗିରସୋଦକଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)]।
ସମ୍ପସ୍ସଂ ୱନଚେତ୍ୟାନି, ନ ପଲେତ୍ଥ [ପଲେତ୍ୱା (କ॰)] ୱିହଙ୍ଗମୋ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ [ତଂୱ (ପୀ॰)] ଓତରଣୀ ଗଙ୍ଗା, ପମତ୍ତଂ କୁଣପେ ରତଂ ।
ସମୁଦ୍ଦଂ ଅଜ୍ଝଗାହାସି [ଅଜ୍ଝଗାହୟି (ପୀ॰)], ଅଗତୀ ୟତ୍ଥ ପକ୍ଖିନଂ ॥
‘‘ସୋ ଚ ଭକ୍ଖପରିକ୍ଖୀଣୋ, ଉଦପତ୍ୱା [ଉପ୍ପତିତ୍ୱା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ଉଦାପତ୍ୱା (ପୀ॰)] ୱିହଙ୍ଗମୋ ॥
ନ ପଚ୍ଛତୋ ନ ପୁରତୋ, ନୁତ୍ତରଂ ନୋପି ଦକ୍ଖିଣଂ ॥
‘‘ଦୀପଂ ସୋ ନଜ୍ଝଗାଗଞ୍ଛି [ନ ଅଜ୍ଝଗଞ୍ଛି (ସୀ॰), ନ ଅଜ୍ଝଗଚ୍ଛି (ପୀ॰)], ଅଗତୀ ୟତ୍ଥ ପକ୍ଖିନଂ ।
ସୋ ଚ ତତ୍ଥେୱ ପାପତ୍ଥ, ୟଥା ଦୁବ୍ବଲକୋ ତଥା ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ସାମୁଦ୍ଦିକା ମଚ୍ଛା, କୁମ୍ଭୀଲା ମକରା ସୁସୂ ।
ପସୟ୍ହକାରା ଖାଦିଂସୁ, ଫନ୍ଦମାନଂ ୱିପକ୍ଖକଂ [ୱିପକ୍ଖିନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱିପକ୍ଖିକଂ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଏୱମେୱ ତୁୱଂ ରାଜ, ୟେ ଚଞ୍ଞେ କାମଭୋଗିନୋ ।
ଗିଦ୍ଧା ଚେ ନ ୱମିସ୍ସନ୍ତି, କାକପଞ୍ଞାୱ [କାକପଞ୍ଞାୟ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତେ ୱିଦୂ ॥
‘‘ଏସା ତେ ଉପମା ରାଜ, ଅତ୍ଥସନ୍ଦସ୍ସନୀ କତା ।
ତ୍ୱଞ୍ଚ ପଞ୍ଞାୟସେ ତେନ, ୟଦି କାହସି ୱା ନ ୱା ॥
‘‘ଏକୱାଚମ୍ପି ଦ୍ୱିୱାଚଂ, ଭଣେୟ୍ୟ ଅନୁକମ୍ପକୋ ।
ତତୁତ୍ତରିଂ ନ ଭାସେୟ୍ୟ, ଦାସୋୱୟ୍ୟସ୍ସ [ଦାସୋ ଅୟ୍ୟସ୍ସ (ସୀ॰), ଦାସୋ ଅୟିରସ୍ସ (ପୀ॰)] ସନ୍ତିକେ’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ପକ୍କାମି, ସୋଣକୋ ଅମିତବୁଦ୍ଧିମା [ସୋଣକୋ’ମିତବୁଦ୍ଧିମା ( ?)]।
ୱେହାସେ ଅନ୍ତଲିକ୍ଖସ୍ମିଂ, ଅନୁସାସିତ୍ୱାନ ଖତ୍ତିୟଂ’’ ॥
‘‘କୋ ନୁମେ ରାଜକତ୍ତାରୋ, ସୁଦ୍ଦା ୱେୟ୍ୟତ୍ତମାଗତା [ସୂତା ୱେୟ୍ୟତ୍ତିମାଗତା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ରଜ୍ଜଂ ନିୟ୍ୟାଦୟିସ୍ସାମି, ନାହଂ ରଜ୍ଜେନ ମତ୍ଥିକୋ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ମାହଂ କାକୋୱ ଦୁମ୍ମେଧୋ, କାମାନଂ ୱସମନ୍ୱଗଂ’’ [ୱସମନ୍ନଗା (ପୀ॰)]॥
‘‘ଅତ୍ଥି ତେ ଦହରୋ ପୁତ୍ତୋ, ଦୀଘାୱୁ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ।
ତଂ ରଜ୍ଜେ ଅଭିସିଞ୍ଚସ୍ସୁ, ସୋ ନୋ ରାଜା ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଖିପ୍ପଂ କୁମାରମାନେଥ, ଦୀଘାୱୁଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ ।
ତଂ ରଜ୍ଜେ ଅଭିସିଞ୍ଚିସ୍ସଂ, ସୋ ୱୋ ରାଜା ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ତତୋ କୁମାରମାନେସୁଂ, ଦୀଘାୱୁଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ ।
ତଂ ଦିସ୍ୱା ଆଲପୀ ରାଜା, ଏକପୁତ୍ତଂ ମନୋରମଂ ॥
‘‘ସଟ୍ଠି ଗାମସହସ୍ସାନି, ପରିପୁଣ୍ଣାନି ସବ୍ବସୋ ।
ତେ ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ରଜ୍ଜଂ ନିୟ୍ୟାଦୟାମି ତେ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ମାହଂ କାକୋୱ ଦୁମ୍ମେଧୋ, କାମାନଂ ୱସମନ୍ୱଗଂ [ୱସମନ୍ନଗା (ପୀ॰)]॥
‘‘ସଟ୍ଠି ନାଗସହସ୍ସାନି, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ସୁୱଣ୍ଣକଚ୍ଛା ମାତଙ୍ଗା, ହେମକପ୍ପନୱାସସା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ତୋମରଙ୍କୁସପାଣିଭି ।
ତେ ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ରଜ୍ଜଂ ନିୟ୍ୟାଦୟାମି ତେ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ମାହଂ କାକୋୱ ଦୁମ୍ମେଧୋ, କାମାନଂ ୱସମନ୍ୱଗଂ ॥
‘‘ସଟ୍ଠି ଅସ୍ସସହସ୍ସାନି, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ଆଜାନୀୟାୱ ଜାତିୟା, ସିନ୍ଧୱା ସୀଘୱାହିନୋ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଇଲ୍ଲିୟାଚାପଧାରିଭି [ଇନ୍ଦିୟାଚାପଧାରିଭି (କ॰)]।
ତେ ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ରଜ୍ଜଂ ନିୟ୍ୟାଦୟାମି ତେ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ମାହଂ କାକୋୱ ଦୁମ୍ମେଧୋ, କାମାନଂ ୱସମନ୍ୱଗଂ ॥
‘‘ସଟ୍ଠି ରଥସହସ୍ସାନି, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ତେ ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ରଜ୍ଜଂ ନିୟ୍ୟାଦୟାମି ତେ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ମାହଂ କାକୋୱ ଦୁମ୍ମେଧୋ, କାମାନଂ ୱସମନ୍ୱଗଂ ॥
‘‘ସଟ୍ଠି ଧେନୁସହସ୍ସାନି, ରୋହଞ୍ଞା ପୁଙ୍ଗୱୂସଭା ।
ତା ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ରଜ୍ଜଂ ନିୟ୍ୟାଦୟାମି ତେ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ମାହଂ କାକୋୱ ଦୁମ୍ମେଧୋ, କାମାନଂ ୱସମନ୍ୱଗଂ ॥
‘‘ସୋଳସିତ୍ଥିସହସ୍ସାନି, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ୱିଚିତ୍ରୱତ୍ଥାଭରଣା, ଆମୁତ୍ତମଣିକୁଣ୍ଡଲା ।
ତା ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ରଜ୍ଜଂ ନିୟ୍ୟାଦୟାମି ତେ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ମାହଂ କାକୋୱ ଦୁମ୍ମେଧୋ, କାମାନଂ ୱସମନ୍ୱଗଂ’’ ॥
‘‘ଦହରସ୍ସେୱ ମେ ତାତ, ମାତା ମତାତି ମେ ସୁତଂ ।
ତୟା ୱିନା ଅହଂ ତାତ, ଜୀୱିତୁମ୍ପି ନ ଉସ୍ସହେ ॥
‘‘ୟଥା ଆରଞ୍ଞକଂ ନାଗଂ, ପୋତୋ ଅନ୍ୱେତି ପଚ୍ଛତୋ ।
ଜେସ୍ସନ୍ତଂ ଗିରିଦୁଗ୍ଗେସୁ, ସମେସୁ ୱିସମେସୁ ଚ ॥
‘‘ଏୱଂ ତଂ ଅନୁଗଚ୍ଛାମି, ପୁତ୍ତମାଦାୟ [ପତ୍ତମାଦାୟ (ପୀ॰)] ପଚ୍ଛତୋ ।
ସୁଭରୋ ତେ ଭୱିସ୍ସାମି, ନ ତେ ହେସ୍ସାମି ଦୁବ୍ଭରୋ’’ ॥
‘‘ୟଥା ସାମୁଦ୍ଦିକଂ ନାୱଂ, ୱାଣିଜାନଂ ଧନେସିନଂ ।
ୱୋହାରୋ ତତ୍ଥ ଗଣ୍ହେୟ୍ୟ, ୱାଣିଜା ବ୍ୟସନୀ [ବ୍ୟସନଂ (କ॰)] ସିୟା ॥
‘‘ଏୱମେୱାୟଂ ପୁତ୍ତକଲି [ପୁତ୍ତକ (ସ୍ୟା॰)], ଅନ୍ତରାୟକରୋ ମମ [ମମଂ (ପୀ॰)]।
ଇମଂ କୁମାରଂ ପାପେଥ, ପାସାଦଂ ରତିୱଡ୍ଢନଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥ କମ୍ବୁସହତ୍ଥାୟୋ, ୟଥା ସକ୍କଂୱ ଅଚ୍ଛରା ।
ତା ନଂ ତତ୍ଥ ରମେସ୍ସନ୍ତି [ରମିସ୍ସନ୍ତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ତାହି ଚେସୋ [ମେସୋ (ପୀ॰)] ରମିସ୍ସତି ॥
‘‘ତତୋ କୁମାରଂ ପାପେସୁଂ, ପାସାଦଂ ରତିୱଡ୍ଢନଂ ।
ତଂ ଦିସ୍ୱା ଅୱଚୁଂ କଞ୍ଞା, ଦୀଘାୱୁଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ ॥
‘‘ଦେୱତା ନୁସି ଗନ୍ଧବ୍ବୋ, ଅଦୁ [ଆଦୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସକ୍କୋ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
କୋ ୱା ତ୍ୱଂ କସ୍ସ ୱା ପୁତ୍ତୋ, କଥଂ ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ’’ ॥
‘‘ନମ୍ହି ଦେୱୋ ନ ଗନ୍ଧବ୍ବୋ, ନାପି [ନମ୍ହି (କ॰)] ସକ୍କୋ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
କାସିରଞ୍ଞୋ ଅହଂ ପୁତ୍ତୋ, ଦୀଘାୱୁ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ।
ମମଂ [ମମ (ପୀ॰)] ଭରଥ ଭଦ୍ଦଂ ୱୋ [ଭଦ୍ଦନ୍ତେ (କ॰)], ଅହଂ ଭତ୍ତା ଭୱାମି ୱୋ’’ ॥
‘‘ତଂ ତତ୍ଥ ଅୱଚୁଂ କଞ୍ଞା, ଦୀଘାୱୁଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ ।
‘କୁହିଂ ରାଜା ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, ଇତୋ ରାଜା କୁହିଂ ଗତୋ’’’ ॥
‘‘ପଙ୍କଂ ରାଜା ଅତିକ୍କନ୍ତୋ, ଥଲେ ରାଜା ପତିଟ୍ଠିତୋ ।
ଅକଣ୍ଟକଂ ଅଗହନଂ, ପଟିପନ୍ନୋ ମହାପଥଂ ॥
‘‘ଅହଞ୍ଚ ପଟିପନ୍ନୋସ୍ମି, ମଗ୍ଗଂ ଦୁଗ୍ଗତିଗାମିନଂ ।
ସକଣ୍ଟକଂ ସଗହନଂ, ୟେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତେ ସ୍ୱାଗତଂ ରାଜ, ସୀହସ୍ସେୱ ଗିରିବ୍ବଜଂ ।
ଅନୁସାସ ମହାରାଜ, ତ୍ୱଂ ନୋ ସବ୍ବାସମିସ୍ସରୋ’’ତି ॥
ସୋଣକଜାତକଂ ପଠମଂ ।
୫୩୦. ସଂକିଚ୍ଚଜାତକଂ (୨)
‘‘ଦିସ୍ୱା ନିସିନ୍ନଂ ରାଜାନଂ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଂ ରଥେସଭଂ ।
ଅଥସ୍ସ ପଟିୱେଦେସି, ୟସ୍ସାସି ଅନୁକମ୍ପକୋ ॥
‘‘ସଂକିଚ୍ଚାୟଂ ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, ଇସୀନଂ ସାଧୁସମ୍ମତୋ ।
ତରମାନରୂପୋ ନିୟ୍ୟାହି, ଖିପ୍ପଂ ପସ୍ସ ମହେସିନଂ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ରାଜା ତରମାନୋ, ୟୁତ୍ତମାରୁୟ୍ହ ସନ୍ଦନଂ ।
ମିତ୍ତାମଚ୍ଚପରିବ୍ୟୂଳ୍ହୋ [ପରିବ୍ବୂଳ୍ହୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅଗମାସି ରଥେସଭୋ ॥
‘‘ନିକ୍ଖିପ୍ପ ପଞ୍ଚ କକୁଧାନି, କାସୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ।
ୱାଳବୀଜନି [ୱା ଳୱୀଜନୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମୁଣ୍ହୀସଂ, ଖଗ୍ଗଂ ଛତ୍ତଞ୍ଚୁପାହନଂ ।
‘‘ଓରୁୟ୍ହ ରାଜା ୟାନମ୍ହା, ଠପୟିତ୍ୱା ପଟିଚ୍ଛଦଂ ।
ଆସୀନଂ ଦାୟପସ୍ସସ୍ମିଂ, ସଂକିଚ୍ଚମୁପସଙ୍କମି ॥
‘‘ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ସୋ ରାଜା, ସମ୍ମୋଦି ଇସିନା ସହ ।
ତଂ କଥଂ ୱୀତିସାରେତ୍ୱା, ଏକମନ୍ତଂ ଉପାୱିସି ॥
‘‘ଏକମନ୍ତଂ ନିସିନ୍ନୋୱ, ଅଥ କାଲଂ ଅମଞ୍ଞଥ ।
ତତୋ ପାପାନି କମ୍ମାନି, ପୁଚ୍ଛିତୁଂ ପଟିପଜ୍ଜଥ ॥
‘‘ଇସିଂ ପୁଚ୍ଛାମ [ପୁଚ୍ଛାମି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସଂକିଚ୍ଚଂ, ଇସୀନଂ ସାଧୁସମ୍ମତଂ ।
ଆସୀନଂ ଦାୟପସ୍ସସ୍ମିଂ, ଇସିସଙ୍ଘପୁରକ୍ଖତଂ [ପୁରକ୍ଖିତଂ (କ॰)]॥
‘‘କଂ ଗତିଂ ପେଚ୍ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ନରା ଧମ୍ମାତିଚାରିନୋ ।
ଅତିଚିଣ୍ଣୋ ମୟା ଧମ୍ମୋ, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ ॥
‘‘ଇସୀ ଅୱଚ ସଂକିଚ୍ଚୋ, କାସୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ ।
ଆସୀନଂ ଦାୟପସ୍ସସ୍ମିଂ, ମହାରାଜ ସୁଣୋହି ମେ ॥
‘‘ଉପ୍ପଥେନ ୱଜନ୍ତସ୍ସ, ୟୋ ମଗ୍ଗମନୁସାସତି ।
ତସ୍ସ ଚେ ୱଚନଂ କୟିରା, ନାସ୍ସ ମଗ୍ଗେୟ୍ୟ କଣ୍ଟକୋ ॥
‘‘ଅଧମ୍ମଂ ପଟିପନ୍ନସ୍ସ, ୟୋ ଧମ୍ମମନୁସାସତି ।
ତସ୍ସ ଚେ ୱଚନଂ କୟିରା, ନ ସୋ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟ ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ଧମ୍ମୋ ପଥୋ ମହାରାଜ, ଅଧମ୍ମୋ ପନ ଉପ୍ପଥୋ ।
ଅଧମ୍ମୋ ନିରୟଂ ନେତି, ଧମ୍ମୋ ପାପେତି ସୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ଅଧମ୍ମଚାରିନୋ ରାଜ, ନରା ୱିସମଜୀୱିନୋ ।
ୟଂ ଗତିଂ ପେଚ୍ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ନିରୟେ ତେ ସୁଣୋହି ମେ ॥
‘‘ସଞ୍ଜୀୱୋ କାଳସୁତ୍ତୋ ଚ, ସଙ୍ଘାତୋ [ସଙ୍ଖାଟୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଦ୍ୱେ ଚ ରୋରୁୱା ।
ଅଥାପରୋ ମହାୱୀଚି, ତାପନୋ [ତପନୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚ ପତାପନୋ ॥
‘‘ଇଚ୍ଚେତେ ଅଟ୍ଠ ନିରୟା, ଅକ୍ଖାତା ଦୁରତିକ୍କମା ।
ଆକିଣ୍ଣା ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମେହି, ପଚ୍ଚେକା ସୋଳସୁସ୍ସଦା ॥
‘‘କଦରିୟତାପନା [କଦରିୟତପନା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଘୋରା, ଅଚ୍ଚିମନ୍ତୋ [ଅଚ୍ଚିମନ୍ତା (ପୀ॰)] ମହବ୍ଭୟା ।
ଲୋମହଂସନରୂପା ଚ, ଭେସ୍ମା ପଟିଭୟା ଦୁଖା ॥
‘‘ଚତୁକ୍କଣ୍ଣା ଚତୁଦ୍ୱାରା, ୱିଭତ୍ତା ଭାଗସୋ ମିତା ।
ଅୟୋପାକାରପରିୟନ୍ତା, ଅୟସା ପଟିକୁଜ୍ଜିତା ॥
‘‘ତେସଂ ଅୟୋମୟା ଭୂମି, ଜଲିତା ତେଜସା ୟୁତା ।
ସମନ୍ତା ୟୋଜନସତଂ, ଫୁଟା [ଫରିତ୍ୱା (ଅ॰ ନି॰ ୩.୩୬; ପେ॰ ୱ॰ ୭୧)] ତିଟ୍ଠନ୍ତି ସବ୍ବଦା ॥
‘‘ଏତେ ପତନ୍ତି ନିରୟେ, ଉଦ୍ଧଂପାଦା ଅୱଂସିରା ।
ଇସୀନଂ ଅତିୱତ୍ତାରୋ, ସଞ୍ଞତାନଂ ତପସ୍ସିନଂ ॥
‘‘ତେ ଭୂନହୁନୋ ପଚ୍ଚନ୍ତି, ମଚ୍ଛା ବିଲକତା ୟଥା ।
ସଂୱଚ୍ଛରେ ଅସଙ୍ଖେୟ୍ୟେ, ନରା କିବ୍ବିସକାରିନୋ ॥
‘‘ଡୟ୍ହମାନେନ ଗତ୍ତେନ, ନିଚ୍ଚଂ ସନ୍ତରବାହିରଂ ।
ନିରୟା ନାଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି, ଦ୍ୱାରଂ ନିକ୍ଖମନେସିନୋ ॥
‘‘ପୁରତ୍ଥିମେନ ଧାୱନ୍ତି, ତତୋ ଧାୱନ୍ତି ପଚ୍ଛତୋ ।
ଉତ୍ତରେନପି ଧାୱନ୍ତି, ତତୋ ଧାୱନ୍ତି ଦକ୍ଖିଣଂ ।
ୟଂ ୟଞ୍ହି ଦ୍ୱାରଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ତଂ ତଦେୱ ପିଧୀୟରେ [ପିଥିୟ୍ୟତି (ସୀ॰), ପିଥିୟ୍ୟରେ (ସ୍ୟା॰), ପିଥୀୟରେ (ପୀ॰)]॥
‘‘ବହୂନି ୱସ୍ସସହସ୍ସାନି, ଜନା ନିରୟଗାମିନୋ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ କନ୍ଦନ୍ତି, ପତ୍ୱା ଦୁକ୍ଖଂ ଅନପ୍ପକଂ ॥
‘‘ଆସୀୱିସଂୱ କୁପିତଂ, ତେଜସ୍ସିଂ ଦୁରତିକ୍କମଂ ।
ନ ସାଧୁରୂପେ ଆସୀଦେ, ସଞ୍ଞତାନଂ ତପସ୍ସିନଂ ॥
‘‘ଅତିକାୟୋ ମହିସ୍ସାସୋ, ଅଜ୍ଜୁନୋ କେକକାଧିପୋ ।
ସହସ୍ସବାହୁ ଉଚ୍ଛିନ୍ନୋ, ଇସିମାସଜ୍ଜ ଗୋତମଂ ॥
‘‘ଅରଜଂ ରଜସା ୱଚ୍ଛଂ, କିସଂ ଅୱକିରିୟ ଦଣ୍ଡକୀ ।
ତାଲୋୱ ମୂଲତୋ [ସମୂଲୋ (କ॰)] ଛିନ୍ନୋ, ସ ରାଜା ୱିଭୱଙ୍ଗତୋ ॥
‘‘ଉପହଚ୍ଚ ମନଂ ମଜ୍ଝୋ [ମେଜ୍ଝୋ (କ॰)], ମାତଙ୍ଗସ୍ମିଂ ୟସସ୍ସିନେ ।
ସପାରିସଜ୍ଜୋ ଉଚ୍ଛିନ୍ନୋ, ମଜ୍ଝାରଞ୍ଞଂ ତଦା ଅହୁ ॥
‘‘କଣ୍ହଦୀପାୟନାସଜ୍ଜ, ଇସିଂ ଅନ୍ଧକୱେଣ୍ଡୟୋ [ୱେଣ୍ହୁୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰), ପିଣ୍ହୟୋ ( ?)]।
ଅଞ୍ଞୋଞ୍ଞଂ [ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମୁସଲା [ମୁସଲେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ହନ୍ତ୍ୱା, ସମ୍ପତ୍ତା ୟମସାଧନଂ [ୟମସାଦନଂ (ପୀ॰)]॥
‘‘ଅଥାୟଂ ଇସିନା ସତ୍ତୋ, ଅନ୍ତଲିକ୍ଖଚରୋ ପୁରେ ।
ପାୱେକ୍ଖି ପଥୱିଂ [ପଠୱିଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଚେଚ୍ଚୋ, ହୀନତ୍ତୋ ପତ୍ତପରିୟାୟଂ ॥
‘‘ତସ୍ମା ହି ଛନ୍ଦାଗମନଂ, ନପ୍ପସଂସନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା ।
ଅଦୁଟ୍ଠଚିତ୍ତୋ ଭାସେୟ୍ୟ, ଗିରଂ ସଚ୍ଚୂପସଂହିତଂ ॥
‘‘ମନସା ଚେ ପଦୁଟ୍ଠେନ, ୟୋ ନରୋ ପେକ୍ଖତେ ମୁନିଂ ।
ୱିଜ୍ଜାଚରଣସମ୍ପନ୍ନଂ, ଗନ୍ତା ସୋ ନିରୟଂ ଅଧୋ ॥
‘‘ୟେ ୱୁଡ୍ଢେ [ୱଦ୍ଧେ (କ॰)] ପରିଭାସନ୍ତି, ଫରୁସୂପକ୍କମା ଜନା ।
ଅନପଚ୍ଚା ଅଦାୟାଦା, ତାଲୱତ୍ଥୁ [ତାଲୱତ୍ଥୂ (ସ୍ୟା॰), ତାଲାୱତ୍ଥୁ (ପୀ॰)] ଭୱନ୍ତି ତେ ॥
‘‘ୟୋ ଚ ପବ୍ବଜିତଂ ହନ୍ତି, କତକିଚ୍ଚଂ ମହେସିନଂ ।
ସ କାଳସୁତ୍ତେ ନିରୟେ, ଚିରରତ୍ତାୟ ପଚ୍ଚତି ॥
‘‘ୟୋ ଚ ରାଜା ଅଧମ୍ମଟ୍ଠୋ, ରଟ୍ଠୱିଦ୍ଧଂସନୋ ମଗୋ [ଚୁତୋ (ସୀ॰)]।
ତାପୟିତ୍ୱା ଜନପଦଂ, ତାପନେ ପେଚ୍ଚ ପଚ୍ଚତି ॥
‘‘ସୋ ଚ ୱସ୍ସସହସ୍ସାନି [ୱସ୍ସସହସ୍ସାନଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)], ସତଂ ଦିବ୍ବାନି ପଚ୍ଚତି ।
ଅଚ୍ଚିସଙ୍ଘପରେତୋ ସୋ, ଦୁକ୍ଖଂ ୱେଦେତି ୱେଦନଂ ॥
‘‘ତସ୍ସ ଅଗ୍ଗିସିଖା କାୟା, ନିଚ୍ଛରନ୍ତି ପଭସ୍ସରା ।
ତେଜୋଭକ୍ଖସ୍ସ ଗତ୍ତାନି, ଲୋମେହି ଚ [ଲୋମଗ୍ଗେହି ଚ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନଖେହି ଚ ॥
‘‘ଡୟ୍ହମାନେନ ଗତ୍ତେନ, ନିଚ୍ଚଂ ସନ୍ତରବାହିରଂ ।
ଦୁକ୍ଖାଭିତୁନ୍ନୋ ନଦତି, ନାଗୋ ତୁତ୍ତଟ୍ଟିତୋ [ତୁତ୍ତଦ୍ଦିତୋ (ସୀ॰)] ୟଥା ॥
‘‘ୟୋ ଲୋଭା ପିତରଂ ହନ୍ତି, ଦୋସା ୱା ପୁରିସାଧମୋ ।
ସ କାଳସୁତ୍ତେ ନିରୟେ, ଚିରରତ୍ତାୟ ପଚ୍ଚତି ॥
‘‘ସ ତାଦିସୋ ପଚ୍ଚତି ଲୋହକୁମ୍ଭିୟଂ, ପକ୍କଞ୍ଚ ସତ୍ତୀହି ହନନ୍ତି ନିତ୍ତଚଂ ।
ଅନ୍ଧଂ କରିତ୍ୱା ମୁତ୍ତକରୀସଭକ୍ଖଂ, ଖାରେ ନିମୁଜ୍ଜନ୍ତି ତଥାୱିଧଂ ନରଂ ॥
‘‘ତତ୍ତଂ ପକ୍କୁଥିତମୟୋଗୁଳଞ୍ଚ [ପକ୍କୁଧିତମୟୋଗୁଳଞ୍ଚ (କ॰)], ଦୀଘେ ଚ ଫାଲେ ଚିରରତ୍ତତାପିତେ ।
ୱିକ୍ଖମ୍ଭମାଦାୟ ୱିବନ୍ଧ [ୱିବଦ୍ଧ (ସୀ॰), ୱିଭଜ୍ଜ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ରଜ୍ଜୁଭି, ୱିୱଟେ ମୁଖେ ସମ୍ପୱିସନ୍ତି [ସଂଚୱନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ରକ୍ଖସା ॥
‘‘ସାମା ଚ ସୋଣା ସବଲା ଚ ଗିଜ୍ଝା, କାକୋଳସଙ୍ଘା ଚ ଦିଜା ଅୟୋମୁଖା ।
ସଙ୍ଗମ୍ମ ଖାଦନ୍ତି ୱିପ୍ଫନ୍ଦମାନଂ, ଜିୱ୍ହଂ ୱିଭଜ୍ଜ ୱିଘାସଂ ସଲୋହିତଂ ॥
‘‘ତଂ ଦଡ୍ଢତାଲଂ ପରିଭିନ୍ନଗତ୍ତଂ, ନିପ୍ପୋଥୟନ୍ତା ଅନୁୱିଚରନ୍ତି ରକ୍ଖସା ।
ରତୀ ହି ନେସଂ ଦୁଖିନୋ ପନୀତରେ, ଏତାଦିସସ୍ମିଂ ନିରୟେ ୱସନ୍ତି ।
ୟେ କେଚି ଲୋକେ ଇଧ ପେତ୍ତିଘାତିନୋ ॥
‘‘ପୁତ୍ତୋ ଚ ମାତରଂ ହନ୍ତ୍ୱା, ଇତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ୟମକ୍ଖୟଂ ।
ଭୁସମାପଜ୍ଜତେ ଦୁକ୍ଖଂ, ଅତ୍ତକମ୍ମଫଲୂପଗୋ ॥
‘‘ଅମନୁସ୍ସା ଅତିବଲା, ହନ୍ତାରଂ ଜନୟନ୍ତିୟା ।
ଅୟୋମୟେହି ୱାଳେହି [ଫାଲେହି (ପୀ॰)], ପୀଳୟନ୍ତି ପୁନପ୍ପୁନଂ ॥
‘‘ତମସ୍ସୱଂ [ତଂ ପସ୍ସୱଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ତଂ ପସ୍ସୁତଂ (ପୀ॰)] ସକା ଗତ୍ତା, ରୁହିରଂ [ରୁଧିରଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଅତ୍ତସମ୍ଭୱଂ ।
ତମ୍ବଲୋହୱିଲୀନଂୱ, ତତ୍ତଂ ପାୟେନ୍ତି ମତ୍ତିଘଂ [ମତ୍ତିୟଂ (ସୀ॰)]॥
‘‘ଜିଗୁଚ୍ଛଂ କୁଣପଂ ପୂତିଂ, ଦୁଗ୍ଗନ୍ଧଂ ଗୂଥକଦ୍ଦମଂ ।
ପୁବ୍ବଲୋହିତସଙ୍କାସଂ, ରହଦମୋଗୟ୍ହ [ରହଦୋଗ୍ଗୟ୍ହ (କ॰)] ତିଟ୍ଠତି ॥
‘‘ତମେନଂ କିମୟୋ ତତ୍ଥ, ଅତିକାୟା ଅୟୋମୁଖା ।
ଛୱିଂ ଭେତ୍ୱାନ [ଛେତ୍ୱାନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଖାଦନ୍ତି, ସଂଗିଦ୍ଧା [ପଗିଦ୍ଧା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମଂସଲୋହିତେ ॥
‘‘ସୋ ଚ ତଂ ନିରୟଂ ପତ୍ତୋ, ନିମୁଗ୍ଗୋ ସତପୋରିସଂ ।
ପୂତିକଂ କୁଣପଂ ୱାତି, ସମନ୍ତା ସତୟୋଜନଂ ॥
‘‘ଚକ୍ଖୁମାପି ହି ଚକ୍ଖୂହି, ତେନ ଗନ୍ଧେନ ଜୀୟତି ।
ଏତାଦିସଂ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ, ମାତୁଘୋ ଲଭତେ ଦୁଖଂ ॥
‘‘ଖୁରଧାରମନୁକ୍କମ୍ମ, ତିକ୍ଖଂ ଦୁରଭିସମ୍ଭୱଂ ।
ପତନ୍ତି ଗବ୍ଭପାତିୟୋ [ଗବ୍ଭପାତିନିୟୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଦୁଗ୍ଗଂ ୱେତରଣିଂ [ୱେତ୍ତରଣିଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ନଦିଂ ॥
‘‘ଅୟୋମୟା ସିମ୍ବଲିୟୋ, ସୋଳସଙ୍ଗୁଲକଣ୍ଟକା ।
ଉଭତୋ ଅଭିଲମ୍ବନ୍ତି, ଦୁଗ୍ଗଂ ୱେତରଣିଂ [ୱେତ୍ତରଣିଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ନଦିଂ ॥
‘‘ତେ ଅଚ୍ଚିମନ୍ତୋ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ଅଗ୍ଗିକ୍ଖନ୍ଧାୱ ଆରକା ।
ଆଦିତ୍ତା ଜାତୱେଦେନ, ଉଦ୍ଧଂ ୟୋଜନମୁଗ୍ଗତା ॥
‘‘ଏତେ ୱଜନ୍ତି [ସଜନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ପଜ୍ଜନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)] ନିରୟେ, ତତ୍ତେ ତିଖିଣକଣ୍ଟକେ ।
ନାରିୟୋ ଚ ଅତିଚାରା [ଅତିଚାରିନିୟୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନରା ଚ ପରଦାରଗୂ ॥
‘‘ତେ ପତନ୍ତି ଅଧୋକ୍ଖନ୍ଧା, ୱିୱତ୍ତା ୱିହତା ପୁଥୂ ।
ସୟନ୍ତି ୱିନିୱିଦ୍ଧଙ୍ଗା, ଦୀଘଂ ଜଗ୍ଗନ୍ତି ସବ୍ବଦା [ସଂୱରିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ [ୱିୱସନେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ମହତିଂ ପବ୍ବତୂପମଂ ।
ଲୋହକୁମ୍ଭିଂ ପୱଜ୍ଜନ୍ତି, ତତ୍ତଂ ଅଗ୍ଗିସମୂଦକଂ ॥
‘‘ଏୱଂ ଦିୱା ଚ ରତ୍ତୋ ଚ, ଦୁସ୍ସୀଲା ମୋହପାରୁତା ।
ଅନୁଭୋନ୍ତି ସକଂ କମ୍ମଂ, ପୁବ୍ବେ ଦୁକ୍କଟମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ୟା ଚ ଭରିୟା ଧନକ୍କୀତା, ସାମିକଂ ଅତିମଞ୍ଞତି ।
ସସ୍ସୁଂ ୱା ସସୁରଂ ୱାପି, ଜେଟ୍ଠଂ ୱାପି ନନନ୍ଦରଂ [ନନନ୍ଦନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ତସ୍ସା ୱଙ୍କେନ ଜିୱ୍ହଗ୍ଗଂ, ନିବ୍ବହନ୍ତି ସବନ୍ଧନଂ ।
ସ ବ୍ୟାମମତ୍ତଂ କିମିନଂ, ଜିୱ୍ହଂ ପସ୍ସତି ଅତ୍ତନି [ଅତ୍ତନୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]।
ୱିଞ୍ଞାପେତୁଂ ନ ସକ୍କୋତି, ତାପନେ ପେଚ୍ଚ ପଚ୍ଚତି ॥
‘‘ଓରବ୍ଭିକା ସୂକରିକା, ମଚ୍ଛିକା ମିଗବନ୍ଧକା ।
ଚୋରା ଗୋଘାତକା ଲୁଦ୍ଦା, ଅୱଣ୍ଣେ ୱଣ୍ଣକାରକା ॥
‘‘ସତ୍ତୀହି ଲୋହକୂଟେହି, ନେତ୍ତିଂସେହି ଉସୂହି ଚ ।
ହଞ୍ଞମାନା ଖାରନଦିଂ, ପପତନ୍ତି [ସମ୍ପତନ୍ତି (କ॰)] ଅୱଂସିରା ॥
‘‘ସାୟଂ ପାତୋ କୂଟକାରୀ, ଅୟୋକୂଟେହି ହଞ୍ଞତି ।
ତତୋ ୱନ୍ତଂ ଦୁରତ୍ତାନଂ, ପରେସଂ ଭୁଞ୍ଜରେ [ଭୁଞ୍ଜତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସଦା ॥
‘‘ଧଙ୍କା ଭେରଣ୍ଡକା [ଭେଦଣ୍ଡକା (କ॰)] ଗିଜ୍ଝା, କାକୋଳା ଚ ଅୟୋମୁଖା ।
ୱିପ୍ଫନ୍ଦମାନଂ ଖାଦନ୍ତି, ନରଂ କିବ୍ବିସକାରକଂ [କିବ୍ବିସକାରିନଂ (ପୀ॰)]॥
‘‘ୟେ ମିଗେନ ମିଗଂ ହନ୍ତି, ପକ୍ଖିଂ ୱା ପନ ପକ୍ଖିନା ।
ଅସନ୍ତୋ ରଜସା ଛନ୍ନା, ଗନ୍ତା [ଗତା (କ॰)] ତେ ନିରୟୁସ୍ସଦଂ [ନିରୟଂ ଅଧୋ (ପୀ॰)]॥
‘‘ସନ୍ତୋ ଚ [ସନ୍ତୋୱ (ସ୍ୟା॰)] ଉଦ୍ଧଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ସୁଚିଣ୍ଣେନିଧ କମ୍ମୁନା ।
ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଫଲଂ ପସ୍ସ, ସଇନ୍ଦା [ସହିନ୍ଦା (ସୀ॰)] ଦେୱା ସବ୍ରହ୍ମକା ॥
‘‘ତଂ ତଂ ବ୍ରୂମି ମହାରାଜ, ଧମ୍ମଂ ରଟ୍ଠପତୀ ଚର ।
ତଥା [ତଥା ତଥା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ରାଜ ଚରାହି ଧମ୍ମଂ, ୟଥା ତଂ ସୁଚିଣ୍ଣଂ ନାନୁତପ୍ପେୟ୍ୟ ପଚ୍ଛା’’ତି ॥
ସଂକିଚ୍ଚଜାତକଂ ଦୁତିୟଂ ।
ସଟ୍ଠିନିପାତଂ ନିଟ୍ଠିତଂ ।
ତସ୍ସୁଦ୍ଦାନଂ –
ଅଥ ସଟ୍ଠିନିପାତମ୍ହି, ସୁଣାଥ ମମ ଭାସିତଂ ।
ଜାତକସୱ୍ହୟନୋ ପୱରୋ, ସୋଣକଅରିନ୍ଦମସୱ୍ହୟନୋ ।
ତଥା ୱୁତ୍ତରଥେସଭକିଚ୍ଚୱରୋତି ॥
୨୦. ସତ୍ତତିନିପାତୋ
୫୩୧. କୁସଜାତକଂ (୧)
‘‘ଇଦଂ ତେ ରଟ୍ଠଂ ସଧନଂ ସୟୋଗ୍ଗଂ, ସକାୟୁରଂ ସବ୍ବକାମୂପପନ୍ନଂ ।
ଇଦଂ ତେ ରଜ୍ଜଂ [ରଟ୍ଠଂ (କ॰)] ଅନୁସାସ ଅମ୍ମ, ଗଚ୍ଛାମହଂ ୟତ୍ଥ ପିୟା ପଭାୱତୀ’’ ॥
‘‘ଅନୁଜ୍ଜୁଭୂତେନ ହରଂ ମହନ୍ତଂ, ଦିୱା ଚ ରତ୍ତୋ ଚ ନିସୀଥକାଲେ [ନିସୀଦ କାଲେ (କ॰)]।
ପଟିଗଚ୍ଛ ତ୍ୱଂ ଖିପ୍ପଂ କୁସାୱତିଂ କୁସ [କୁସାୱତିଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ନିଚ୍ଛାମି ଦୁବ୍ବଣ୍ଣମହଂ ୱସନ୍ତଂ’’ ॥
‘‘ନାହଂ ଗମିସ୍ସାମି ଇତୋ କୁସାୱତିଂ, ପଭାୱତୀ ୱଣ୍ଣପଲୋଭିତୋ ତୱ ।
ରମାମି ମଦ୍ଦସ୍ସ ନିକେତରମ୍ମେ, ହିତ୍ୱାନ ରଟ୍ଠଂ ତୱ ଦସ୍ସନେ ରତୋ ॥
‘‘ପଭାୱତୀ ୱଣ୍ଣପଲୋଭିତୋ ତୱ, ସମ୍ମୂଳ୍ହରୂପୋ ୱିଚରାମି ମେଦିନିଂ [ମେଦନିଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଦିସଂ ନ ଜାନାମି କୁତୋମ୍ହି ଆଗତୋ, ତୟମ୍ହି ମତ୍ତୋ ମିଗମନ୍ଦଲୋଚନେ ॥
‘‘ସୁୱଣ୍ଣଚୀରୱସନେ, ଜାତରୂପସୁମେଖଲେ ।
ସୁସ୍ସୋଣି ତୱ କାମା ହି [କାମେହି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନାହଂ ରଜ୍ଜେନ ମତ୍ଥିକୋ’’ ॥
‘‘ଅବ୍ଭୂତି [ଅବ୍ଭୂ ହି (ସୀ॰), ଅଭୂତି (ସ୍ୟା॰), ଅବ୍ଭୁ ହି (ପୀ॰)] ତସ୍ସ ଭୋ ହୋତି, ୟୋ ଅନିଚ୍ଛନ୍ତମିଚ୍ଛତି ।
ଅକାମଂ ରାଜ କାମେସି [କାମେହି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅକନ୍ତଂ କନ୍ତୁ [ଅକନ୍ତୋ କନ୍ତ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମିଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ଅକାମଂ ୱା ସକାମଂ ୱା, ୟୋ ନରୋ ଲଭତେ ପିୟଂ ।
ଲାଭମେତ୍ଥ ପସଂସାମ, ଅଲାଭୋ ତତ୍ଥ ପାପକୋ’’ ॥
‘‘ପାସାଣସାରଂ ଖଣସି, କଣିକାରସ୍ସ ଦାରୁନା ।
ୱାତଂ ଜାଲେନ ବାଧେସି, ୟୋ ଅନିଚ୍ଛନ୍ତମିଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ପାସାଣୋ ନୂନ ତେ ହଦୟେ, ଓହିତୋ ମୁଦୁଲକ୍ଖଣେ ।
ୟୋ ତେ ସାତଂ ନ ୱିନ୍ଦାମି, ତିରୋଜନପଦାଗତୋ ॥
‘‘ୟଦା ମଂ ଭକୁଟିଂ [ଭୂକୁଟିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କତ୍ୱା, ରାଜପୁତ୍ତୀ ଉଦିକ୍ଖତି [ରାଜପୁତ୍ତି ଉଦିକ୍ଖସି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଆଳାରିକୋ ତଦା ହୋମି, ରଞ୍ଞୋ ମଦ୍ଦସ୍ସନ୍ତେପୁରେ [ମଦ୍ଦସ୍ସ ଥୀପୁରେ (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି]॥
‘‘ୟଦା ଉମ୍ହୟମାନା ମଂ, ରାଜପୁତ୍ତୀ ଉଦିକ୍ଖତି [ରାଜପୁତ୍ତି ଉଦିକ୍ଖସି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ନାଳାରିକୋ ତଦା ହୋମି, ରାଜା ହୋମି ତଦା କୁସୋ’’ ॥
‘‘ସଚେ ହି ୱଚନଂ ସଚ୍ଚଂ, ନେମିତ୍ତାନଂ ଭୱିସ୍ସତି ।
ନେୱ ମେ ତ୍ୱଂ ପତୀ ଅସ୍ସ, କାମଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତୁ ସତ୍ତଧା’’ ॥
‘‘ସଚେ ହି ୱଚନଂ ସଚ୍ଚଂ, ଅଞ୍ଞେସଂ ୟଦି ୱା ମମଂ ।
ନେୱ ତୁୟ୍ହଂ ପତୀ ଅତ୍ଥି, ଅଞ୍ଞୋ ସୀହସ୍ସରା କୁସା’’ ॥
‘‘ନେକ୍ଖଂ ଗୀୱଂ ତେ କାରେସ୍ସଂ, ପତ୍ୱା ଖୁଜ୍ଜେ କୁସାୱତିଂ ।
ସଚେ ମଂ ନାଗନାସୂରୂ, ଓଲୋକେୟ୍ୟ ପଭାୱତୀ ॥
‘‘ନେକ୍ଖଂ ଗୀୱଂ ତେ କାରେସ୍ସଂ, ପତ୍ୱା ଖୁଜ୍ଜେ କୁସାୱତିଂ ।
ସଚେ ମଂ ନାଗନାସୂରୂ, ଆଲପେୟ୍ୟ ପଭାୱତୀ ॥
‘‘ନେକ୍ଖଂ ଗୀୱଂ ତେ କାରେସ୍ସଂ, ପତ୍ୱା ଖୁଜ୍ଜେ କୁସାୱତିଂ ।
ସଚେ ମଂ ନାଗନାସୂରୂ, ଉମ୍ହାୟେୟ୍ୟ ପଭାୱତୀ ॥
‘‘ନେକ୍ଖଂ ଗୀୱଂ ତେ କାରେସ୍ସଂ, ପତ୍ୱା ଖୁଜ୍ଜେ କୁସାୱତିଂ ।
ସଚେ ମଂ ନାଗନାସୂରୂ, ପମ୍ହାୟେୟ୍ୟ ପଭାୱତୀ ॥
‘‘ନେକ୍ଖଂ ଗୀୱଂ ତେ କାରେସ୍ସଂ, ପତ୍ୱା ଖୁଜ୍ଜେ କୁସାୱତିଂ ।
ସଚେ ମେ ନାଗନାସୂରୂ, ପାଣୀହି ଉପସମ୍ଫୁସେ’’ ॥
‘‘ନ ହି ନୂନାୟଂ ରାଜପୁତ୍ତୀ, କୁସେ ସାତମ୍ପି ୱିନ୍ଦତି ।
ଆଳାରିକେ ଭତେ ପୋସେ, ୱେତନେନ ଅନତ୍ଥିକେ’’ ॥
‘‘ନ ହି ନୂନାୟଂ ସା [ନୂନ ଅୟଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଖୁଜ୍ଜା, ଲଭତି ଜିୱ୍ହାୟ ଛେଦନଂ ।
ସୁନିସିତେନ ସତ୍ଥେନ, ଏୱଂ ଦୁବ୍ଭାସିତଂ ଭଣଂ’’ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ମହାୟସୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ମହଦ୍ଧନୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ମହବ୍ବଲୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ମହାରଟ୍ଠୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ମହାରାଜାତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ସୀହସ୍ସରୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ୱଗ୍ଗୁସ୍ସରୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ବିନ୍ଦୁସ୍ସରୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ମଞ୍ଜୁସ୍ସରୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ମଧୁସ୍ସରୋତି [ମଧୁରସ୍ସରୋତି (ସୀ॰)] କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ସତସିପ୍ପୋତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
ଖତ୍ତିୟୋତିପି କତ୍ୱାନ [କରିତ୍ୱାନ (ସୀ॰)], କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ ॥
‘‘ମା ନଂ ରୂପେନ ପାମେସି, ଆରୋହେନ ପଭାୱତି ।
କୁସରାଜାତି କତ୍ୱାନ, କରସ୍ସୁ ରୁଚିରେ ପିୟଂ’’ ॥
‘‘ଏତେ ନାଗା ଉପତ୍ଥଦ୍ଧା, ସବ୍ବେ ତିଟ୍ଠନ୍ତି ୱମ୍ମିତା [ୱମ୍ମିକା (ସ୍ୟା॰)]।
ପୁରା ମଦ୍ଦନ୍ତି ପାକାରଂ, ଆନେନ୍ତେତଂ ପଭାୱତିଂ’’ ॥
‘‘ସତ୍ତ ବିଲେ [ଖଣ୍ଡେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କରିତ୍ୱାନ, ଅହମେତଂ ପଭାୱତିଂ ।
ଖତ୍ତିୟାନଂ ପଦସ୍ସାମି, ୟେ ମଂ ହନ୍ତୁଂ ଇଧାଗତା’’ ॥
‘‘ଅୱୁଟ୍ଠହି ରାଜପୁତ୍ତୀ, ସାମା କୋସେୟ୍ୟୱାସିନୀ ।
ଅସ୍ସୁପୁଣ୍ଣେହି ନେତ୍ତେହି, ଦାସୀଗଣପୁରକ୍ଖତା’’ ॥
‘‘ତଂ ନୂନ କକ୍କୂପନିସେୱିତଂ ମୁଖଂ, ଆଦାସଦନ୍ତାଥରୁପଚ୍ଚୱେକ୍ଖିତଂ ।
ସୁଭଂ ସୁନେତ୍ତଂ ୱିରଜଂ ଅନଙ୍ଗଣଂ, ଛୁଦ୍ଧଂ ୱନେ ଠସ୍ସତି ଖତ୍ତିୟେହି ॥
‘‘ତେ ନୂନ ମେ ଅସିତେ ୱେଲ୍ଲିତଗ୍ଗେ, କେସେ ମୁଦୂ ଚନ୍ଦନସାରଲିତ୍ତେ ।
ସମାକୁଲେ ସୀୱଥିକାୟ ମଜ୍ଝେ, ପାଦେହି ଗିଜ୍ଝା ପରିକଡ୍ଢିସ୍ସନ୍ତି [ପରିକଡ୍ଢୟନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ତା ନୂନ ମେ ତମ୍ବନଖା ସୁଲୋମା, ବାହା ମୁଦୂ ଚନ୍ଦନସାରଲିତ୍ତା ।
ଛିନ୍ନା ୱନେ ଉଜ୍ଝିତା ଖତ୍ତିୟେହି, ଗୟ୍ହ ଧଙ୍କୋ [ୱକୋ (ପୀ॰)] ଗଚ୍ଛତି ୟେନ କାମଂ ॥
‘‘ତେ ନୂନ ତାଲୂପନିଭେ ଅଲମ୍ବେ, ନିସେୱିତେ କାସିକଚନ୍ଦନେନ ।
ଥନେସୁ ମେ ଲମ୍ବିସ୍ସତି [ଲମ୍ବହୀତି (ପୀ॰)] ସିଙ୍ଗାଲୋ [ସିଗାଲୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ମାତୂୱ ପୁତ୍ତୋ ତରୁଣୋ ତନୂଜୋ ॥
‘‘ତଂ ନୂନ ସୋଣିଂ ପୁଥୁଲଂ ସୁକୋଟ୍ଟିତଂ, ନିସେୱିତଂ କଞ୍ଚନମେଖଲାହି ।
ଛିନ୍ନଂ ୱନେ ଖତ୍ତିୟେହୀ ଅୱତ୍ଥଂ, ସିଙ୍ଗାଲସଙ୍ଘା ପରିକଡ୍ଢିସ୍ସନ୍ତି [ଗୟ୍ହା ୱକୋ ଗଚ୍ଛତି ୟେନକାମଂ (ପୀ॰)]॥
‘‘ସୋଣା ଧଙ୍କା [ୱକା (ପୀ॰)] ସିଙ୍ଗାଲା ଚ, ୟେ ଚଞ୍ଞେ ସନ୍ତି ଦାଠିନୋ ।
ଅଜରା ନୂନ ହେସ୍ସନ୍ତି, ଭକ୍ଖୟିତ୍ୱା ପଭାୱତିଂ ॥
‘‘ସଚେ ମଂସାନି ହରିଂସୁ, ଖତ୍ତିୟା ଦୂରଗାମିନୋ ।
ଅଟ୍ଠୀନି ଅମ୍ମ ୟାଚିତ୍ୱା, ଅନୁପଥେ ଦହାଥ ନଂ ॥
‘‘ଖେତ୍ତାନି ଅମ୍ମ କାରେତ୍ୱା, କଣିକାରେତ୍ଥ ରୋପୟ [ରୋପୟେ (କ॰)]।
ୟଦା ତେ ପୁପ୍ଫିତା ଅସ୍ସୁ, ହେମନ୍ତାନଂ ହିମଚ୍ଚୟେ ।
ସରେୟ୍ୟାଥ ମମଂ [ମମ (ପୀ॰)] ଅମ୍ମ, ଏୱଂୱଣ୍ଣା ପଭାୱତୀ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସା ମାତା ଉଦଟ୍ଠାସି, ଖତ୍ତିୟା ଦେୱୱଣ୍ଣିନୀ ।
ଦିସ୍ୱା ଅସିଞ୍ଚ ସୂନଞ୍ଚ, ରଞ୍ଞୋ ମଦ୍ଦସ୍ସନ୍ତେପୁରେ’’ ॥
‘‘ଇମିନା ନୂନ ଅସିନା, ସୁସଞ୍ଞଂ ତନୁମଜ୍ଝିମଂ ।
ଧୀତରଂ ମଦ୍ଦ [ମମ (ସୀ॰), ମଦ୍ଦୋ (ପୀ॰)] ହନ୍ତ୍ୱାନ, ଖତ୍ତିୟାନଂ ପଦସ୍ସସି’’ [ପଦସ୍ସତି (ପୀ॰ କ॰)]॥
‘‘ନ ମେ ଅକାସି ୱଚନଂ, ଅତ୍ଥକାମାୟ ପୁତ୍ତିକେ ।
ସାଜ୍ଜ ଲୋହିତସଞ୍ଛନ୍ନା, ଗଚ୍ଛସି [ଗଞ୍ଛିସି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୟମସାଧନଂ ॥
‘‘ଏୱମାପଜ୍ଜତୀ ପୋସୋ, ପାପିୟଞ୍ଚ ନିଗଚ୍ଛତି ।
ୟୋ ୱେ ହିତାନଂ ୱଚନଂ, ନ କରୋତି [ନ କରଂ (ସୀ॰)] ଅତ୍ଥଦସ୍ସିନଂ ॥
‘‘ସଚେ ଚ ଅଜ୍ଜ [ତ୍ୱଂ ଅମ୍ମ (ସୀ॰)] ଧାରେସି [ୱାରେସି (ପୀ॰)], କୁମାରଂ ଚାରୁଦସ୍ସନଂ ।
କୁସେନ ଜାତଂ ଖତ୍ତିୟଂ, ସୁୱଣ୍ଣମଣିମେଖଲଂ ।
ପୂଜିତଂ [ପୂଜିତା (ପୀ॰)] ଞାତିସଙ୍ଘେହି, ନ ଗଚ୍ଛସି [ଗଞ୍ଛିସି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୟମକ୍ଖୟଂ ॥
‘‘ୟତ୍ଥସ୍ସୁ ଭେରୀ ନଦତି, କୁଞ୍ଜରୋ ଚ ନିକୂଜତି [ନିକୁଞ୍ଜତି (ପୀ॰)]।
ଖତ୍ତିୟାନଂ କୁଲେ ଭଦ୍ଦେ, କିଂ ନୁ ସୁଖତରଂ ତତୋ ॥
‘‘ଅସ୍ସୋ ଚ ସିସତି [ଅସ୍ସୋ ହସିସତି (ସୀ॰), ଅସ୍ସୋ ହସିୟତି (ସ୍ୟା॰), ଅସ୍ସୋ ଚ ସିଂସତି (ପୀ॰)] ଦ୍ୱାରେ, କୁମାରୋ ଉପରୋଦତି ।
ଖତ୍ତିୟାନଂ କୁଲେ ଭଦ୍ଦେ, କିଂ ନୁ ସୁଖତରଂ ତତୋ ॥
‘‘ମୟୂରକୋଞ୍ଚାଭିରୁଦେ, କୋକିଲାଭିନିକୂଜିତେ ।
ଖତ୍ତିୟାନଂ କୁଲେ ଭଦ୍ଦେ, କିଂ ନୁ ସୁଖତରଂ ତତୋ’’ ॥
‘‘କହଂ ନୁ ସୋ ସତ୍ତୁମଦ୍ଦନୋ, ପରରଟ୍ଠପ୍ପମଦ୍ଦନୋ ।
କୁସୋ ସୋଳାରପଞ୍ଞାଣୋ, ୟୋ ନୋ ଦୁକ୍ଖା ପମୋଚୟେ’’ ॥
‘‘ଇଧେୱ ସୋ ସତ୍ତୁମଦ୍ଦନୋ, ପରରଟ୍ଠପ୍ପମଦ୍ଦନୋ ।
କୁସୋ ସୋଳାରପଞ୍ଞାଣୋ, ୟୋ ତେ ସବ୍ବେ ୱଧିସ୍ସତି’’ [ୟୋ ନୋ ଦୁକ୍ଖା ପମୋଚୟେ (ସୀ॰), ସୋ ନୋ ସବ୍ବେ ୱଧିସ୍ସତି (ପୀ॰)]॥
‘‘ଉମ୍ମତ୍ତିକା ନୁ ଭଣସି, ଅନ୍ଧବାଲା ପଭାସସି [ଆଦୁ ବାଲାୱ ଭାସସି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
କୁସୋ ଚେ ଆଗତୋ ଅସ୍ସ, କିଂ ନ [କିନ୍ନୁ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ’’ ॥
‘‘ଏସୋ ଆଳାରିକୋ ପୋସୋ, କୁମାରୀପୁରମନ୍ତରେ ।
ଦଳ୍ହଂ କତ୍ୱାନ ସଂୱେଲ୍ଲିଂ, କୁମ୍ଭିଂ ଧୋୱତି ଓଣତୋ’’ ॥
‘‘ୱେଣୀ ତ୍ୱମସି ଚଣ୍ଡାଲୀ, ଅଦୂସି କୁଲଗନ୍ଧିନୀ ।
କଥଂ ମଦ୍ଦକୁଲେ ଜାତା, ଦାସଂ କୟିରାସି କାମୁକଂ’’ ॥
‘‘ନମ୍ହି ୱେଣୀ ନ ଚଣ୍ଡାଲୀ, ନ ଚମ୍ହି କୁଲଗନ୍ଧିନୀ ।
ଓକ୍କାକପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତ୍ୱଂ ନୁ ଦାସୋତି ମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ୟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସହସ୍ସାନି, ସଦା ଭୋଜେତି ୱୀସତିଂ ।
ଓକ୍କାକପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତ୍ୱଂ ନୁ ଦାସୋତି ମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ନାଗସହସ୍ସାନି, ସଦା ୟୋଜେନ୍ତି ୱୀସତିଂ ।
ଓକ୍କାକପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତ୍ୱଂ ନୁ ଦାସୋତି ମଞ୍ଞସି ॥
‘‘ୟସ୍ସ ଅସ୍ସସହସ୍ସାନି, ସଦା ୟୋଜେନ୍ତି ୱୀସତିଂ ।
ଓକ୍କାକପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତ୍ୱଂ ନୁ ଦାସୋତି ମଞ୍ଞସି ॥
‘‘ୟସ୍ସ ରଥସହସ୍ସାନି, ସଦା ୟୋଜେନ୍ତି ୱୀସତିଂ ।
ଓକ୍କାକପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତ୍ୱଂ ନୁ ଦାସୋତି ମଞ୍ଞସି ॥
[( ) ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁୟେୱ ଦିସ୍ସତି] (‘‘ୟସ୍ସ ଉସଭସହସ୍ସାନି, ସଦା ୟୋଜେନ୍ତି ୱୀସତିଂ ।
ଓକ୍କାକପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତ୍ୱଂ ନୁ ଦାସୋତି ମଞ୍ଞସି) [( ) ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁୟେୱ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘ୟସ୍ସ ଧେନୁସହସ୍ସାନି, ସଦା ଦୁହନ୍ତି ୱୀସତିଂ [ଦୁୟ୍ହନ୍ତି ୱୀସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଓକ୍କାକପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତ୍ୱଂ ନୁ ଦାସୋତି ମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ତଗ୍ଘ ତେ ଦୁକ୍କଟଂ ବାଲେ, ୟଂ ଖତ୍ତିୟଂ ମହବ୍ବଲଂ ।
ନାଗଂ ମଣ୍ଡୂକୱଣ୍ଣେନ, ନ ନଂ [ନ ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅକ୍ଖାସିଧାଗତଂ’’ [ଅକ୍ଖାସି ଆଗତଂ (ସୀ॰)]॥
‘‘ଅପରାଧଂ ମହାରାଜ, ତ୍ୱଂ ନୋ ଖମ ରଥେସଭ ।
ୟଂ ତଂ ଅଞ୍ଞାତୱେସେନ, ନାଞ୍ଞାସିମ୍ହା ଇଧାଗତଂ’’ ॥
‘‘ମାଦିସସ୍ସ ନ ତଂ ଛନ୍ନଂ, ୟୋହଂ ଆଳାରିକୋ ଭୱେ ।
ତ୍ୱଞ୍ଞେୱ ମେ ପସୀଦସ୍ସୁ, ନତ୍ଥି ତେ ଦେୱ ଦୁକ୍କଟଂ’’ ॥
‘‘ଗଚ୍ଛ ବାଲେ ଖମାପେହି, କୁସରାଜଂ ମହବ୍ବଲଂ ।
ଖମାପିତୋ କୁସୋ ରାଜା [କୁସରାଜା (ସବ୍ବତ୍ଥ)], ସୋ ତେ ଦସ୍ସତି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ପିତୁସ୍ସ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ଦେୱୱଣ୍ଣୀ ପଭାୱତୀ ।
ସିରସା ଅଗ୍ଗହୀ ପାଦେ, କୁସରାଜଂ ମହବ୍ବଲଂ’’ ॥
‘‘ୟାମା ରତ୍ୟୋ ଅତିକ୍କନ୍ତା, ତାମା ଦେୱ ତୟା ୱିନା ।
ୱନ୍ଦେ ତେ ସିରସା ପାଦେ, ମା ମେ କୁଜ୍ଝଂ ରଥେସଭ ॥
‘‘ସବ୍ବଂ [ସଚ୍ଚଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତେ ପଟିଜାନାମି, ମହାରାଜ ସୁଣୋହି ମେ ।
ନ ଚାପି ଅପ୍ପିୟଂ ତୁୟ୍ହଂ, କରେୟ୍ୟାମି ଅହଂ ପୁନ ॥
‘‘ଏୱଂ ଚେ ୟାଚମାନାୟ, ୱଚନଂ ମେ ନ କାହସି ।
ଇଦାନି ମଂ ତାତୋ ହନ୍ତ୍ୱା, ଖତ୍ତିୟାନଂ ପଦସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ତେ ୟାଚମାନାୟ, କିଂ ନ କାହାମି ତେ ୱଚୋ ।
ୱିକୁଦ୍ଧୋ ତ୍ୟସ୍ମି କଲ୍ୟାଣି, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ପଭାୱତି ॥
‘‘ସବ୍ବଂ ତେ ପଟିଜାନାମି, ରାଜପୁତ୍ତି ସୁଣୋହି ମେ ।
ନ ଚାପି ଅପ୍ପିୟଂ ତୁୟ୍ହଂ, କରେୟ୍ୟାମି ଅହଂ ପୁନ ॥
‘‘ତୱ କାମା ହି ସୁସ୍ସୋଣି, ପହୁ [ବହୁ (ସ୍ୟା॰), ବହୂ (ପୀ॰), ବହୁଂ (କ॰)] ଦୁକ୍ଖଂ ତିତିକ୍ଖିସଂ [ତିତିକ୍ଖିସ୍ସଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ବହୁଂ ମଦ୍ଦକୁଲଂ ହନ୍ତ୍ୱା, ନୟିତୁଂ ତଂ ପଭାୱତି’’ ॥
‘‘ୟୋଜୟନ୍ତୁ ରଥେ ଅସ୍ସେ, ନାନାଚିତ୍ତେ ସମାହିତେ ।
ଅଥ ଦକ୍ଖଥ ମେ ୱେଗଂ, ୱିଧମନ୍ତସ୍ସ [ୱିଧମେନ୍ତସ୍ସ (ସବ୍ବତ୍ଥ)] ସତ୍ତୱୋ’’ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ତତ୍ଥ ଉଦିକ୍ଖିଂସୁ, ରଞ୍ଞୋ ମଦ୍ଦସ୍ସନ୍ତେପୁରେ ।
ୱିଜମ୍ଭମାନଂ ସୀହଂୱ, ଫୋଟେନ୍ତଂ ଦିଗୁଣଂ ଭୁଜଂ ॥
‘‘ହତ୍ଥିକ୍ଖନ୍ଧଞ୍ଚ ଆରୁୟ୍ହ, ଆରୋପେତ୍ୱା ପଭାୱତିଂ ।
ସଙ୍ଗାମଂ ଓତରିତ୍ୱାନ, ସୀହନାଦଂ ନଦୀ କୁସୋ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ନଦତୋ ସୁତ୍ୱା, ସୀହସ୍ସେୱିତରେ ମିଗା ।
ଖତ୍ତିୟା ୱିପଲାୟିଂସୁ, କୁସସଦ୍ଦଭୟଟ୍ଟିତା [କୁସସଦ୍ଦଭୟଟ୍ଠିତା (ପୀ॰)]॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞସ୍ସ ଛିନ୍ଦନ୍ତି, କୁସସଦ୍ଦଭୟଟ୍ଟିତା ॥
‘‘ତସ୍ମିଂ ସଙ୍ଗାମସୀସସ୍ମିଂ, ପସ୍ସିତ୍ୱା ହଟ୍ଠ [ତୁଟ୍ଠ (ସୀ॰)] ମାନସୋ ।
କୁସସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ଦେୱିନ୍ଦୋ, ଅଦା ୱେରୋଚନଂ ମଣିଂ ॥
‘‘ସୋ ତଂ ୱିଜିତ୍ୱା ସଙ୍ଗାମଂ, ଲଦ୍ଧା ୱେରୋଚନଂ ମଣିଂ ।
ହତ୍ଥିକ୍ଖନ୍ଧଗତୋ ରାଜା, ପାୱେକ୍ଖି ନଗରଂ ପୁରଂ ॥
‘‘ଜୀୱଗ୍ଗାହଂ [ଜୀୱଗାହଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଗହେତ୍ୱାନ, ବନ୍ଧିତ୍ୱା ସତ୍ତ ଖତ୍ତିୟେ ।
ସସୁରସ୍ସୁପନାମେସି, ଇମେ ତେ ଦେୱ ସତ୍ତୱୋ ॥
‘‘ସବ୍ବେୱ ତେ ୱସଂ ଗତା, ଅମିତ୍ତା ୱିହତା ତୱ ।
କାମଂ କରୋହି ତେ ତୟା, ମୁଞ୍ଚ ୱା ତେ ହନସ୍ସୁ ୱା’’ ॥
‘‘ତୁୟ୍ହେୱ ସତ୍ତୱୋ ଏତେ, ନ ହି ତେ ମୟ୍ହ ସତ୍ତୱୋ ।
ତ୍ୱଞ୍ଞେୱ ନୋ ମହାରାଜ, ମୁଞ୍ଚ ୱା ତେ ହନସ୍ସୁ ୱା’’ ॥
‘‘ଇମା ତେ ଧୀତରୋ ସତ୍ତ, ଦେୱକଞ୍ଞୂପମା ସୁଭା ।
ଦଦାହି ନେସଂ ଏକେକଂ, ହୋନ୍ତୁ ଜାମାତରୋ ତୱ’’ ॥
‘‘ଅମ୍ହାକଞ୍ଚେୱ ତାସଞ୍ଚ, ତ୍ୱଂ ନୋ ସବ୍ବେସମିସ୍ସରୋ ।
ତ୍ୱଞ୍ଞେୱ ନୋ ମହାରାଜ, ଦେହି ନେସଂ ୟଦିଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ଏକମେକସ୍ସ ଏକେକଂ, ଅଦା ସୀହସ୍ସରୋ କୁସୋ ।
ଖତ୍ତିୟାନଂ ତଦା ତେସଂ, ରଞ୍ଞୋ ମଦ୍ଦସ୍ସ ଧୀତରୋ ॥
‘‘ପୀଣିତା ତେନ ଲାଭେନ, ତୁଟ୍ଠା ସୀହସ୍ସରେ କୁସେ ।
ସକରଟ୍ଠାନି ପାୟିଂସୁ, ଖତ୍ତିୟା ସତ୍ତ ତାୱଦେ ॥
‘‘ପଭାୱତିଞ୍ଚ ଆଦାୟ, ମଣିଂ ୱେରୋଚନଂ ସୁଭଂ [ତଦା (ପୀ॰)]।
କୁସାୱତିଂ କୁସୋ ରାଜା, ଅଗମାସି ମହବ୍ବଲୋ ॥
‘‘ତ୍ୟସ୍ସୁ ଏକରଥେ ୟନ୍ତା, ପୱିସନ୍ତା କୁସାୱତିଂ ।
ସମାନା ୱଣ୍ଣରୂପେନ, ନାଞ୍ଞମଞ୍ଞାତିରୋଚିସୁଂ [ନାଞ୍ଞମଞ୍ଞମତିରୋଚୟୁଂ (ସୀ॰)]॥
‘‘ମାତା ପୁତ୍ତେନ ସଙ୍ଗଚ୍ଛି [ସଙ୍ଗଞ୍ଛି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଉଭୟୋ ଚ ଜୟମ୍ପତୀ ।
ସମଗ୍ଗା ତେ ତଦା ଆସୁଂ, ଫୀତଂ ଧରଣିମାୱସୁ’’ନ୍ତି ॥
କୁସଜାତକଂ ପଠମଂ ।
୫୩୨. ସୋଣନନ୍ଦଜାତକଂ (୨)
‘‘ଦେୱତା ନୁସି ଗନ୍ଧବ୍ବୋ, ଅଦୁ [ଆଦୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ସକ୍କୋ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
ମନୁସ୍ସଭୂତୋ ଇଦ୍ଧିମା, କଥଂ ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ’’ ॥
‘‘ନାପି ଦେୱୋ ନ ଗନ୍ଧବ୍ବୋ, ନାପି ସକ୍କୋ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
ମନୁସ୍ସଭୂତୋ ଇଦ୍ଧିମା, ଏୱଂ ଜାନାହି ଭାରଧ’’ [ଭାରଭ (କ॰)]॥
‘‘କତରୂପମିଦଂ ଭୋତୋ [ଭୋତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ୱେୟ୍ୟାୱଚ୍ଚଂ ଅନପ୍ପକଂ ।
ଦେୱମ୍ହି ୱସ୍ସମାନମ୍ହି, ଅନୋୱସ୍ସଂ ଭୱଂ ଅକା ॥
‘‘ତତୋ ୱାତାତପେ ଘୋରେ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ଭୱଂ ଅକା ।
ତତୋ ଅମିତ୍ତମଜ୍ଝେସୁ [ଅମିତ୍ତମଜ୍ଝେ ଚ (ସୀ॰)], ସରତାଣଂ ଭୱଂ ଅକା ॥
‘‘ତତୋ ଫୀତାନି ରଟ୍ଠାନି, ୱସିନୋ ତେ ଭୱଂ ଅକା ।
ତତୋ ଏକସତଂ ଖତ୍ୟେ, ଅନୁୟନ୍ତେ [ଅନୁୟୁତ୍ତେ (ପୀ॰)] ଭୱଂ ଅକା ॥
‘‘ପତୀତାସ୍ସୁ ମୟଂ ଭୋତୋ, ୱଦ ତଂ [ୱର ତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଭଞ୍ଜ [ଭଞ୍ଞ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଭୁଞ୍ଜ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ମିଚ୍ଛସି ।
ହତ୍ଥିୟାନଂ ଅସ୍ସରଥଂ, ନାରିୟୋ ଚ ଅଲଙ୍କତା ।
ନିୱେସନାନି ରମ୍ମାନି, ମୟଂ ଭୋତୋ ଦଦାମସେ ॥
‘‘ଅଥ ୱଙ୍ଗେ [ଅଥ ୱା ସଙ୍ଗେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱା ମଗଧେ, ମୟଂ ଭୋତୋ ଦଦାମସେ ।
ଅଥ ୱା ଅସ୍ସକାୱନ୍ତୀ [ଅସ୍ସକାୱନ୍ତିଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ସୁମନା ଦମ୍ମ ତେ ମୟଂ ॥
‘‘ଉପଡ୍ଢଂ ୱାପି ରଜ୍ଜସ୍ସ, ମୟଂ ଭୋତୋ ଦଦାମସେ ।
ସଚେ ତେ ଅତ୍ଥୋ ରଜ୍ଜେନ, ଅନୁସାସ ୟଦିଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ନ ମେ ଅତ୍ଥୋପି ରଜ୍ଜେନ, ନଗରେନ ଧନେନ ୱା ।
ଅଥୋପି ଜନପଦେନ, ଅତ୍ଥୋ ମୟ୍ହଂ ନ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଭୋତୋୱ ରଟ୍ଠେ ୱିଜିତେ, ଅରଞ୍ଞେ ଅତ୍ଥି ଅସ୍ସମୋ ।
ପିତା ମୟ୍ହଂ ଜନେତ୍ତୀ ଚ, ଉଭୋ ସମ୍ମନ୍ତି ଅସ୍ସମେ ॥
‘‘ତେସାହଂ [ତେସ୍ୱହଂ (କ॰)] ପୁବ୍ବାଚରିୟେସୁ, ପୁଞ୍ଞଂ ନ ଲଭାମି କାତୱେ ।
ଭୱନ୍ତଂ ଅଜ୍ଝାୱରଂ କତ୍ୱା, ସୋଣଂ [ସୋନଂ (ପୀ॰)] ୟାଚେମୁ ସଂୱରଂ’’ ॥
‘‘କରୋମି ତେ ତଂ ୱଚନଂ, ୟଂ ମଂ ଭଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ଏତଞ୍ଚ ଖୋ ନୋ ଅକ୍ଖାହି, କୀୱନ୍ତୋ ହୋନ୍ତୁ ୟାଚକା’’ ॥
‘‘ପରୋସତଂ ଜାନପଦା, ମହାସାଲା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ଇମେ ଚ ଖତ୍ତିୟା ସବ୍ବେ, ଅଭିଜାତା ୟସସ୍ସିନୋ ।
ଭୱଞ୍ଚ ରାଜା ମନୋଜୋ, ଅଲଂ ହେସ୍ସନ୍ତି ୟାଚକା’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସେ ଚ ୟୋଜେନ୍ତୁ, ରଥଂ ସନ୍ନୟ୍ହ ସାରଥି [ନଂ ରଥି (ପୀ॰)]।
ଆବନ୍ଧନାନି ଗଣ୍ହାଥ, ପାଦାସୁସ୍ସାରୟଦ୍ଧଜେ [ପାଦେସୁସ୍ସାରୟଂ ଧଜେ (ସୀ॰), ପାଦାସୁସ୍ସାରୟଂ ଧଜେ (ପୀ॰)]।
ଅସ୍ସମଂ ତଂ ଗମିସ୍ସାମି, ୟତ୍ଥ ସମ୍ମତି କୋସିୟୋ’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ରାଜା ପାୟାସି, ସେନାୟ ଚତୁରଙ୍ଗିନୀ ।
ଅଗମା ଅସ୍ସମଂ ରମ୍ମଂ, ୟତ୍ଥ ସମ୍ମତି କୋସିୟୋ’’ ॥
‘‘କସ୍ସ କାଦମ୍ବୟୋ [କସ୍ସ କାଦମ୍ବମୟୋ (କ॰)] କାଜୋ, ୱେହାସଂ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲଂ ।
ଅଂସଂ ଅସମ୍ଫୁସଂ ଏତି, ଉଦହାରାୟ [ଉଦହାରସ୍ସ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଗଚ୍ଛତୋ’’ ॥
‘‘ଅହଂ ସୋଣୋ ମହାରାଜ, ତାପସୋ ସହିତବ୍ବତୋ [ସହିତଂ ୱତୋ (ପୀ॰)]।
ଭରାମି ମାତାପିତରୋ, ରତ୍ତିନ୍ଦିୱମତନ୍ଦିତୋ ॥
‘‘ୱନେ ଫଲଞ୍ଚ ମୂଲଞ୍ଚ, ଆହରିତ୍ୱା ଦିସମ୍ପତି ।
ପୋସେମି ମାତାପିତରୋ, ପୁବ୍ବେ କତମନୁସ୍ସରଂ’’ ॥
‘‘ଇଚ୍ଛାମ ଅସ୍ସମଂ ଗନ୍ତୁଂ, ୟତ୍ଥ ସମ୍ମତି କୋସିୟୋ ।
ମଗ୍ଗଂ ନୋ ସୋଣ ଅକ୍ଖାହି, ୟେନ ଗଚ୍ଛେମୁ [ଗଚ୍ଛାମ (ସୀ॰)] ଅସ୍ସମଂ’’ ॥
‘‘ଅୟଂ ଏକପଦୀ ରାଜ, ୟେନେତଂ [ୟେନ ତଂ (କ॰)] ମେଘସନ୍ନିଭଂ ।
କୋୱିଳାରେହି ସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ଏତ୍ଥ ସମ୍ମତି କୋସିୟୋ’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ପକ୍କାମି, ତରମାନୋ ମହାଇସି ।
ୱେହାସେ ଅନ୍ତଲିକ୍ଖସ୍ମିଂ, ଅନୁସାସିତ୍ୱାନ ଖତ୍ତିୟେ ॥
‘‘ଅସ୍ସମଂ ପରିମଜ୍ଜିତ୍ୱା, ପଞ୍ଞପେତ୍ୱାନ [ପଞ୍ଞପେତ୍ୱାନ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଆସନଂ ।
ପଣ୍ଣସାଲଂ ପୱିସିତ୍ୱା, ପିତରଂ ପଟିବୋଧୟି ॥
‘‘ଇମେ ଆୟନ୍ତି ରାଜାନୋ, ଅଭିଜାତା ୟସସ୍ସିନୋ ।
ଅସ୍ସମା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱାନ, ନିସୀଦ ତ୍ୱଂ [ନିସୀଦାହି (ସୀ॰)] ମହାଇସେ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ତରମାନୋ ମହାଇସି ।
ଅସ୍ସମା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱାନ, ସଦ୍ୱାରମ୍ହି ଉପାୱିସି’’ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ ଆୟନ୍ତଂ, ଜଲନ୍ତଂରିୱ ତେଜସା ।
ଖତ୍ୟସଙ୍ଘପରିବ୍ୟୂଳ୍ହଂ, କୋସିୟୋ ଏତଦବ୍ରୱି ॥
‘‘କସ୍ସ ଭେରୀ ମୁଦିଙ୍ଗା ଚ [ମୁତିଙ୍ଗା ଚ (ପୀ॰)], ସଙ୍ଖା ପଣୱଦିନ୍ଦିମା [ଦେଣ୍ଡିମା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ପୁରତୋ ପଟିପନ୍ନାନି, ହାସୟନ୍ତା ରଥେସଭଂ ॥
‘‘କସ୍ସ କଞ୍ଚନପଟ୍ଟେନ, ପୁଥୁନା ୱିଜ୍ଜୁୱଣ୍ଣିନା ।
ୟୁୱା କଲାପସନ୍ନଦ୍ଧୋ, କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘ଉକ୍କାମୁଖପହଟ୍ଠଂୱ, ଖଦିରଙ୍ଗାରସନ୍ନିଭଂ ।
ମୁଖଞ୍ଚ ରୁଚିରା ଭାତି, କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘କସ୍ସ ପଗ୍ଗହିତଂ ଛତ୍ତଂ, ସସଲାକଂ ମନୋରମଂ ।
ଆଦିଚ୍ଚରଂସାୱରଣଂ, କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘କସ୍ସ ଅଙ୍ଗଂ ପରିଗ୍ଗୟ୍ହ, ୱାଳବୀଜନିମୁତ୍ତମଂ ।
ଚରନ୍ତି ୱରପୁଞ୍ଞସ୍ସ [ୱରପଞ୍ଞସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ହତ୍ଥିକ୍ଖନ୍ଧେନ ଆୟତୋ ॥
‘‘କସ୍ସ ସେତାନି ଛତ୍ତାନି, ଆଜାନୀୟା ଚ ୱମ୍ମିତା ।
ସମନ୍ତା ପରିକିରେନ୍ତି [ପରିକିରନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘କସ୍ସ ଏକସତଂ ଖତ୍ୟା, ଅନୁୟନ୍ତା [ଅନୁୟୁତ୍ତା (ପୀ॰)] ୟସସ୍ସିନୋ ।
ସମନ୍ତାନୁପରିୟନ୍ତି, କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘ହତ୍ଥି ଅସ୍ସରଥ ପତ୍ତି [ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସା ରଥା ପତ୍ତୀ (ସୀ॰)], ସେନା ଚ ଚତୁରଙ୍ଗିନୀ ।
ସମନ୍ତାନୁପରିୟନ୍ତି [ସମନ୍ତା ଅନୁପରିୟାତି (ପୀ॰)], କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘କସ୍ସେସା ମହତୀ ସେନା, ପିଟ୍ଠିତୋ ଅନୁୱତ୍ତତି ।
ଅକ୍ଖୋଭଣୀ [ଅକ୍ଖାଭନୀ (ସୀ॰), ଅକ୍ଖୋଭିନୀ (ସ୍ୟା॰)] ଅପରିୟନ୍ତା, ସାଗରସ୍ସେୱ ଊମିୟୋ’’ ॥
‘‘ରାଜାଭିରାଜା [ରାଜାଧିରାଜା (କ॰)] ମନୋଜୋ, ଇନ୍ଦୋୱ ଜୟତଂ ପତି ।
ନନ୍ଦସ୍ସଜ୍ଝାୱରଂ ଏତି, ଅସ୍ସମଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିନଂ ॥
‘‘ତସ୍ସେସା ମହତୀ ସେନା, ପିଟ୍ଠିତୋ ଅନୁୱତ୍ତତି ।
ଅକ୍ଖୋଭଣୀ ଅପରିୟନ୍ତା, ସାଗରସ୍ସେୱ ଊମିୟୋ’’ ॥
‘‘ଅନୁଲିତ୍ତା ଚନ୍ଦନେନ, କାସିକୁତ୍ତମଧାରିନୋ [କାସିକୱତ୍ଥଧାରିନୋ (ପୀ॰)]।
ସବ୍ବେ ପଞ୍ଜଲିକା ହୁତ୍ୱା, ଇସୀନଂ ଅଜ୍ଝୁପାଗମୁଂ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ଭୋତୋ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେଥ, କଚ୍ଚି ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା [ସିରିଂସପା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, କଚ୍ଚି ହିଂସା ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ନୋ ରାଜ, ଅଥୋ ରାଜ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେମ, ଅଥୋ ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘ଅଥୋ ଡଂସା ମକସା ଚ [ଡଂସା ଚ ମକସା (ସୀ॰), ଡଂସା ଚ ମକସା ଚ (ପୀ॰)], ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା [ସିରିଂସପା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, ହିଂସା ମୟ୍ହଂ [ଅ ମ୍ହଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ବହୂନି ୱସ୍ସପୂଗାନି, ଅସ୍ସମେ ସମ୍ମତଂ [ୱସତୋ (ସୀ॰)] ଇଧ ।
ନାଭିଜାନାମି ଉପ୍ପନ୍ନଂ, ଆବାଧଂ ଅମନୋରମଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାରାଜ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ଇସ୍ସରୋସି ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, ୟଂ ଇଧତ୍ଥି ପୱେଦୟ ॥
‘‘ତିନ୍ଦୁକାନି ପିୟାଲାନି, ମଧୁକେ କାସୁମାରିୟୋ [କାସମାରିୟୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]।
ଫଲାନି ଖୁଦ୍ଦକପ୍ପାନି, ଭୁଞ୍ଜ ରାଜ ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ପାନୀୟଂ ସୀତଂ, ଆଭତଂ ଗିରିଗବ୍ଭରା ।
ତତୋ ପିୱ ମହାରାଜ, ସଚେ ତ୍ୱଂ ଅଭିକଙ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ପଟିଗ୍ଗହିତଂ ୟଂ ଦିନ୍ନଂ, ସବ୍ବସ୍ସ ଅଗ୍ଘିୟଂ କତଂ ।
ନନ୍ଦସ୍ସାପି ନିସାମେଥ, ୱଚନଂ ସୋ [ୟଂ (ସୀ॰), ୟଂ ସୋ (ପୀ॰)] ପୱକ୍ଖତି ॥
‘‘ଅଜ୍ଝାୱରମ୍ହା ନନ୍ଦସ୍ସ, ଭୋତୋ ସନ୍ତିକମାଗତା ।
ସୁଣାତୁ [ସୁଣାତୁ ମେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଭୱଂ ୱଚନଂ, ନନ୍ଦସ୍ସ ପରିସାୟ ଚ’’ ॥
‘‘ପରୋସତଂ ଜାନପଦା [ଜନପଦା (ପୀ॰)], ମହାସାଲା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ଇମେ ଚ ଖତ୍ତିୟା ସବ୍ବେ, ଅଭିଜାତା ୟସସ୍ସିନୋ ।
ଭୱଞ୍ଚ ରାଜା ମନୋଜୋ, ଅନୁମଞ୍ଞନ୍ତୁ ମେ ୱଚୋ ॥
‘‘ୟେ ଚ ସନ୍ତି [ୟେ ୱସନ୍ତି (ସୀ॰), ୟେ ହି ସନ୍ତି (ପୀ॰)] ସମୀତାରୋ, ୟକ୍ଖାନି ଇଧ ମସ୍ସମେ ।
ଅରଞ୍ଞେ ଭୂତଭବ୍ୟାନି, ସୁଣନ୍ତୁ ୱଚନଂ ମମ ॥
‘‘ନମୋ କତ୍ୱାନ ଭୂତାନଂ, ଇସିଂ ୱକ୍ଖାମି ସୁବ୍ବତଂ ।
ସୋ ତ୍ୟାହଂ ଦକ୍ଖିଣା ବାହୁ, ତୱ କୋସିୟ ସମ୍ମତୋ ॥
‘‘ପିତରଂ ମେ ଜନେତ୍ତିଞ୍ଚ, ଭତ୍ତୁକାମସ୍ସ ମେ ସତୋ ।
ୱୀର ପୁଞ୍ଞମିଦଂ ଠାନଂ, ମା ମଂ କୋସିୟ ୱାରୟ ॥
‘‘ସବ୍ଭି ହେତଂ ଉପଞ୍ଞାତଂ, ମମେତଂ ଉପନିସ୍ସଜ ।
ଉଟ୍ଠାନପାରିଚରିୟାୟ, ଦୀଘରତ୍ତଂ ତୟା କତଂ ।
ମାତାପିତୂସୁ ପୁଞ୍ଞାନି, ମମ ଲୋକଦଦୋ ଭୱ ॥
‘‘ତଥେୱ ସନ୍ତି ମନୁଜା, ଧମ୍ମେ ଧମ୍ମପଦଂ ୱିଦୂ ।
ମଗ୍ଗୋ ସଗ୍ଗସ୍ସ ଲୋକସ୍ସ, ୟଥା ଜାନାସି ତ୍ୱଂ ଇସେ ॥
‘‘ଉଟ୍ଠାନପାରିଚରିୟାୟ, ମାତାପିତୁସୁଖାୱହଂ ।
ତଂ ମଂ ପୁଞ୍ଞା ନିୱାରେତି, ଅରିୟମଗ୍ଗାୱରୋ ନରୋ’’ ॥
‘‘ସୁଣନ୍ତୁ ଭୋନ୍ତୋ ୱଚନଂ, ଭାତୁରଜ୍ଝାୱରା ମମ ।
କୁଲୱଂସଂ ମହାରାଜ, ପୋରାଣଂ ପରିହାପୟଂ ।
ଅଧମ୍ମଚାରୀ ଜେଟ୍ଠେସୁ [ୟୋ ଜେଟ୍ଠୋ (ସୀ॰)], ନିରୟଂ ସୋପପଜ୍ଜତି [ସୋ ଉପପଜ୍ଜତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ୟେ ଚ ଧମ୍ମସ୍ସ କୁସଲା, ପୋରାଣସ୍ସ ଦିସମ୍ପତି ।
ଚାରିତ୍ତେନ ଚ ସମ୍ପନ୍ନା, ନ ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ମାତାପିତା ଚ ଭାତା ଚ, ଭଗିନୀ ଞାତିବନ୍ଧୱା ।
ସବ୍ବେ ଜେଟ୍ଠସ୍ସ ତେ ଭାରା, ଏୱଂ ଜାନାହି ଭାରଧ [ଭାରଥ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଆଦିୟିତ୍ୱା ଗରୁଂ ଭାରଂ, ନାୱିକୋ ୱିୟ ଉସ୍ସହେ ।
ଧମ୍ମଞ୍ଚ ନପ୍ପମଜ୍ଜାମି, ଜେଟ୍ଠୋ ଚସ୍ମି ରଥେସଭ’’ ॥
‘‘ଅଧିଗମା [ଅଧିଗତମ୍ହା (ସୀ॰), ଅଧିଗମ୍ହା (ସ୍ୟା॰), ଅଧିଗତମ୍ହ (ପୀ॰)] ତମେ ଞାଣଂ, ଜାଲଂୱ ଜାତୱେଦତୋ ।
ଏୱମେୱ ନୋ ଭୱଂ ଧମ୍ମଂ, କୋସିୟୋ ପୱିଦଂସୟି ॥
‘‘ୟଥା ଉଦୟମାଦିଚ୍ଚୋ, ୱାସୁଦେୱୋ ପଭଙ୍କରୋ ।
ପାଣୀନଂ ପୱିଦଂସେତି, ରୂପଂ କଲ୍ୟାଣପାପକଂ ।
ଏୱମେୱ ନୋ ଭୱଂ ଧମ୍ମଂ, କୋସିୟୋ ପୱିଦଂସୟି’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ମେ ୟାଚମାନସ୍ସ, ଅଞ୍ଜଲିଂ ନାୱବୁଜ୍ଝଥ ।
ତୱ ପଦ୍ଧଚରୋ [ତୱ ପଟ୍ଠଚରୋ (ସ୍ୟା॰), ତୱ ବଦ୍ଧଞ୍ଚରୋ (ପୀ॰), ତୱୁପଟ୍ଠଚରୋ (କ॰)] ହେସ୍ସଂ, ୱୁଟ୍ଠିତୋ ପରିଚାରକୋ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ନନ୍ଦ ୱିଜାନାସି [ପଜାନାସି (ସୀ॰)], ସଦ୍ଧମ୍ମଂ ସବ୍ଭି ଦେସିତଂ ।
ଅରିୟୋ ଅରିୟସମାଚାରୋ, ବାଳ୍ହଂ ତ୍ୱଂ ମମ ରୁଚ୍ଚସି ॥
‘‘ଭୱନ୍ତଂ ୱଦାମି ଭୋତିଞ୍ଚ, ସୁଣାଥ ୱଚନଂ ମମ ।
ନାୟଂ ଭାରୋ ଭାରମତୋ [ଭାରମତ୍ତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)], ଅହୁ ମୟ୍ହଂ କୁଦାଚନଂ ॥
‘‘ତଂ ମଂ ଉପଟ୍ଠିତଂ ସନ୍ତଂ, ମାତାପିତୁସୁଖାୱହଂ ।
ନନ୍ଦୋ ଅଜ୍ଝାୱରଂ କତ୍ୱା, ଉପଟ୍ଠାନାୟ ୟାଚତି ॥
‘‘ୟୋ ୱେ ଇଚ୍ଛତି କାମେନ, ସନ୍ତାନଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିନଂ ।
ନନ୍ଦଂ ୱୋ ୱରଥ ଏକୋ [ନନ୍ଦଂ ୱଦଥ ଏକେ (ପୀ॰)], କଂ ନନ୍ଦୋ ଉପତିଟ୍ଠତୁ’’ ॥
‘‘ତୟା ତାତ ଅନୁଞ୍ଞାତା, ସୋଣ ତଂ ନିସ୍ସିତା ମୟଂ ।
ଉପଘାତୁଂ [ଉପଘାୟିତୁଂ (ସୀ॰)] ଲଭେ ନନ୍ଦଂ, ମୁଦ୍ଧନି ବ୍ରହ୍ମଚାରିନଂ’’ ॥
‘‘ଅସ୍ସତ୍ଥସ୍ସେୱ ତରୁଣଂ, ପୱାଳଂ ମାଲୁତେରିତଂ ।
ଚିରସ୍ସଂ ନନ୍ଦଂ ଦିସ୍ୱାନ, ହଦୟଂ ମେ ପୱେଧତି ॥
‘‘ୟଦା ସୁତ୍ତାପି ସୁପିନେ [ସୁପ୍ପନ୍ତେ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନନ୍ଦଂ ପସ୍ସାମି ଆଗତଂ ।
ଉଦଗ୍ଗା ସୁମନା ହୋମି, ନନ୍ଦୋ ନୋ ଆଗତୋ ଅୟଂ ॥
‘‘ୟଦା ଚ ପଟିବୁଜ୍ଝିତ୍ୱା, ନନ୍ଦଂ ପସ୍ସାମି ନାଗତଂ ।
ଭିୟ୍ୟୋ ଆୱିସତୀ ସୋକୋ, ଦୋମନସ୍ସଞ୍ଚନପ୍ପକଂ ॥
‘‘ସାହଂ ଅଜ୍ଜ ଚିରସ୍ସମ୍ପି, ନନ୍ଦଂ ପସ୍ସାମି ଆଗତଂ ।
ଭତ୍ତୁଚ୍ଚ [ଭତ୍ତୁଞ୍ଚ (କ॰)] ମୟ୍ହଞ୍ଚ ପିୟୋ, ନନ୍ଦୋ ନୋ ପାୱିସୀ ଘରଂ ॥
‘‘ପିତୁପି ନନ୍ଦୋ ସୁପ୍ପିୟୋ, ୟଂ ନନ୍ଦୋ ନପ୍ପୱସେ [ପାୱିସୀ (ପୀ॰)] ଘରା [ଘରଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)]।
ଲଭତୂ ତାତ ନନ୍ଦୋ ତଂ, ମଂ ନନ୍ଦୋ ଉପତିଟ୍ଠତୁ’’ ॥
‘‘ଅନୁକମ୍ପିକା ପତିଟ୍ଠା ଚ, ପୁବ୍ବେ ରସଦଦୀ ଚ ନୋ ।
ମଗ୍ଗୋ ସଗ୍ଗସ୍ସ ଲୋକସ୍ସ, ମାତା ତଂ ୱରତେ ଇସେ ॥
‘‘ପୁବ୍ବେ ରସଦଦୀ ଗୋତ୍ତୀ, ମାତା ପୁଞ୍ଞୂପସଂହିତା ।
ମଗ୍ଗୋ ସଗ୍ଗସ୍ସ ଲୋକସ୍ସ, ମାତା ତଂ ୱରତେ ଇସେ’’ ॥
‘‘ଆକଙ୍ଖମାନା ପୁତ୍ତଫଲଂ, ଦେୱତାୟ ନମସ୍ସତି ।
ନକ୍ଖତ୍ତାନି ଚ ପୁଚ୍ଛତି, ଉତୁସଂୱଚ୍ଛରାନି ଚ ॥
‘‘ତସ୍ସା ଉତୁମ୍ହି ନ୍ହାତାୟ [ଉତୁସିନାତାୟ (ପୀ॰)], ହୋତି ଗବ୍ଭସ୍ସ ୱୋକ୍କମୋ [ଗବ୍ଭସ୍ସ’ୱକ୍କମୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ତେନ ଦୋହଳିନୀ ହୋତି, ସୁହଦା ତେନ ୱୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ସଂୱଚ୍ଛରଂ ୱା ଊନଂ ୱା, ପରିହରିତ୍ୱା ୱିଜାୟତି ।
ତେନ ସା ଜନୟନ୍ତୀତି, ଜନେତ୍ତି [ଜନେତ୍ତୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତେନ ୱୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ଥନଖୀରେନ [ଥନକ୍ଖୀରେନ (ସୀ॰)] ଗୀତେନ, ଅଙ୍ଗପାୱୁରଣେନ [ଅଙ୍ଗପାପୁରଣେନ (ପୀ॰)] ଚ ।
ରୋଦନ୍ତଂ ପୁତ୍ତଂ [ଏୱ (ପୀ॰)] ତୋସେତି, ତୋସେନ୍ତୀ ତେନ ୱୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ତତୋ ୱାତାତପେ ଘୋରେ, ମମଂ କତ୍ୱା ଉଦିକ୍ଖତି ।
ଦାରକଂ ଅପ୍ପଜାନନ୍ତଂ, ପୋସେନ୍ତୀ ତେନ ୱୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ୟଞ୍ଚ ମାତୁଧନଂ ହୋତି, ୟଞ୍ଚ ହୋତି ପିତୁଦ୍ଧନଂ ।
ଉଭୟମ୍ପେତସ୍ସ ଗୋପେତି, ଅପି ପୁତ୍ତସ୍ସ ନୋ ସିୟା ॥
‘‘ଏୱଂ ପୁତ୍ତ ଅଦୁଂ ପୁତ୍ତ, ଇତି ମାତା ୱିହଞ୍ଞତି ।
ପମତ୍ତଂ ପରଦାରେସୁ, ନିସୀଥେ ପତ୍ତୟୋବ୍ବନେ ।
ସାୟଂ ପୁତ୍ତଂ ଅନାୟନ୍ତଂ, ଇତି ମାତା ୱିହଞ୍ଞତି ॥
‘‘ଏୱଂ କିଚ୍ଛା ଭତୋ ପୋସୋ, ମାତୁ ଅପରିଚାରକୋ ।
ମାତରି ମିଚ୍ଛା ଚରିତ୍ୱାନ, ନିରୟଂ ସୋପପଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଏୱଂ କିଚ୍ଛା ଭତୋ ପୋସୋ, ପିତୁ ଅପରିଚାରକୋ ।
ପିତରି ମିଚ୍ଛା ଚରିତ୍ୱାନ, ନିରୟଂ ସୋପପଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଧନାପି ଧନକାମାନଂ, ନସ୍ସତି ଇତି ମେ ସୁତଂ ।
ମାତରଂ ଅପରିଚରିତ୍ୱାନ, କିଚ୍ଛଂ ୱା ସୋ ନିଗଚ୍ଛତି ॥
‘‘ଧନାପି ଧନକାମାନଂ, ନସ୍ସତି ଇତି ମେ ସୁତଂ ।
ପିତରଂ ଅପରିଚରିତ୍ୱାନ, କିଚ୍ଛଂ ୱା ସୋ ନିଗଚ୍ଛତି ॥
‘‘ଆନନ୍ଦୋ ଚ ପମୋଦୋ ଚ, ସଦା ହସିତକୀଳିତଂ ।
ମାତରଂ ପରିଚରିତ୍ୱାନ, ଲବ୍ଭମେତଂ ୱିଜାନତୋ ॥
‘‘ଆନନ୍ଦୋ ଚ ପମୋଦୋ ଚ, ସଦା ହସିତକୀଳିତଂ ।
ପିତରଂ ପରିଚରିତ୍ୱାନ, ଲବ୍ଭମେତଂ ୱିଜାନତୋ ॥
‘‘ଦାନଞ୍ଚ ପେୟ୍ୟୱଜ୍ଜଞ୍ଚ [ପିୟୱାଚା ଚ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଅତ୍ଥଚରିୟା ଚ ୟା ଇଧ ।
ସମାନତ୍ତତା [ସମାନତ୍ତା (ପୀ॰)] ଚ ଧମ୍ମେସୁ, ତତ୍ଥ ତତ୍ଥ ୟଥାରହଂ ।
ଏତେ ଖୋ ସଙ୍ଗହା ଲୋକେ, ରଥସ୍ସାଣୀୱ ୟାୟତୋ ॥
ଏତେ ଚ ସଙ୍ଗହା ନାସ୍ସୁ, ନ ମାତା ପୁତ୍ତକାରଣା ।
ଲଭେଥ ମାନଂ ପୂଜଂ ୱା [ପୂଜଞ୍ଚ (ପୀ॰)], ପିତା ୱା ପୁତ୍ତକାରଣା ॥
‘‘ୟସ୍ମା ଚ ସଙ୍ଗହା [ସଙ୍ଗହେ (ଦୀ॰ ନି॰ ୩.୨୭୩; ଅ॰ ନି॰ ୪.୩୨) ତଦଟ୍ଠକଥାୟୋ ଓଲୋକେତବ୍ବା] ଏତେ, ସମ୍ମପେକ୍ଖନ୍ତି [ସମୱେକ୍ଖନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰) ଅ॰ ନି॰ ୪.୩୨] ପଣ୍ଡିତା ।
ତସ୍ମା ମହତ୍ତଂ ପପ୍ପୋନ୍ତି, ପାସଂସା ଚ ଭୱନ୍ତି ତେ ॥
‘‘ବ୍ରହ୍ମାତି [ବ୍ରହ୍ମା ହି (ପୀ॰)] ମାତାପିତରୋ, ପୁବ୍ବାଚରିୟାତି ୱୁଚ୍ଚରେ ।
ଆହୁନେୟ୍ୟା ଚ ପୁତ୍ତାନଂ, ପଜାୟ ଅନୁକମ୍ପକା ॥
‘‘ତସ୍ମା ହି ନେ ନମସ୍ସେୟ୍ୟ, ସକ୍କରେୟ୍ୟ ଚ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ଅନ୍ନେନ ଅଥୋ [ମଥୋ (ପୀ॰), ଅଥ (ଅ॰ ନି॰ ୪.୬୩; ଇତିୱୁ॰ ୧୦୬)] ପାନେନ, ୱତ୍ଥେନ ସୟନେନ ଚ ।
ଉଚ୍ଛାଦନେନ ନ୍ହାପନେନ [ନହାପନେନ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ପାଦାନଂ ଧୋୱନେନ ଚ ॥
‘‘ତାୟ ନଂ ପାରିଚରିୟାୟ [ପରିଚରିୟାୟ (ପୀ॰)], ମାତାପିତୂସୁ ପଣ୍ଡିତା ।
ଇଧେୱ ନଂ ପସଂସନ୍ତି, ପେଚ୍ଚ ସଗ୍ଗେ ପମୋଦତୀ’’ତି ॥
ସୋଣନନ୍ଦଜାତକଂ ଦୁତିୟଂ ।
ସତ୍ତତିନିପାତଂ ନିଟ୍ଠିତଂ ।
ତସ୍ସୁଦ୍ଦାନଂ –
ଅଥ ସତ୍ତତିମମ୍ହି ନିପାତୱରେ, ସଭାୱନ୍ତୁ କୁସାୱତିରାଜୱରୋ ।
ଅଥ ସୋଣସୁନନ୍ଦୱରୋ ଚ ପୁନ, ଅଭିୱାସିତସତ୍ତତିମମ୍ହି ସୁତେତି ॥
୨୧. ଅସୀତିନିପାତୋ
୫୩୩. ଚୂଳହଂସଜାତକଂ (୧)
‘‘ସୁମୁଖ ଅନୁପଚିନନ୍ତା, ପକ୍କମନ୍ତି ୱିହଙ୍ଗମା ।
ଗଚ୍ଛ ତୁୱମ୍ପି ମା କଙ୍ଖି, ନତ୍ଥି ବଦ୍ଧେ [ବନ୍ଧେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ସହାୟତା’’ ॥
‘‘ଗଚ୍ଛେ ୱାହଂ ନ ୱା ଗଚ୍ଛେ, ନ ତେନ ଅମରୋ ସିୟଂ ।
ସୁଖିତଂ ତଂ ଉପାସିତ୍ୱା, ଦୁକ୍ଖିତଂ ତଂ କଥଂ ଜହେ ॥
‘‘ମରଣଂ ୱା ତୟା ସଦ୍ଧିଂ, ଜୀୱିତଂ ୱା ତୟା ୱିନା ।
ତଦେୱ ମରଣଂ ସେୟ୍ୟୋ, ୟଞ୍ଚେ ଜୀୱେ ତୟା ୱିନା ॥
‘‘ନେସ ଧମ୍ମୋ ମହାରାଜ, ୟଂ ତଂ ଏୱଂ ଗତଂ ଜହେ ।
ୟା ଗତି ତୁୟ୍ହଂ ସା ମୟ୍ହଂ, ରୁଚ୍ଚତେ ୱିହଗାଧିପ ॥
‘‘କା ନୁ ପାସେନ ବଦ୍ଧସ୍ସ [ବନ୍ଧସ୍ସ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଗତି ଅଞ୍ଞା ମହାନସା ।
ସା କଥଂ ଚେତୟାନସ୍ସ, ମୁତ୍ତସ୍ସ ତୱ ରୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘କଂ ୱା ତ୍ୱଂ ପସ୍ସସେ ଅତ୍ଥଂ, ମମ ତୁୟ୍ହଞ୍ଚ ପକ୍ଖିମ ।
ଞାତୀନଂ ୱାୱସିଟ୍ଠାନଂ, ଉଭିନ୍ନଂ ଜୀୱିତକ୍ଖୟେ ॥
‘‘ୟଂ ନ କଞ୍ଚନଦେପିଞ୍ଛ [ଦେପିଚ୍ଛ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଦ୍ୱେପିଚ୍ଛ (ସ୍ୟା॰)], ଅନ୍ଧେନ ତମସା ଗତଂ ।
ତାଦିସେ ସଞ୍ଚଜଂ ପାଣଂ, କମତ୍ଥମଭିଜୋତୟେ’’ ॥
‘‘କଥଂ ନୁ ପତତଂ ସେଟ୍ଠ, ଧମ୍ମେ ଅତ୍ଥଂ ନ ବୁଜ୍ଝସି [ବୁଜ୍ଝସେ (ସୀ॰)]।
ଧମ୍ମୋ ଅପଚିତୋ ସନ୍ତୋ, ଅତ୍ଥଂ ଦସ୍ସେତି ପାଣିନଂ ॥
‘‘ସୋହଂ ଧମ୍ମଂ ଅପେକ୍ଖାନୋ, ଧମ୍ମା ଚତ୍ଥଂ ସମୁଟ୍ଠିତଂ ।
ଭତ୍ତିଞ୍ଚ ତୟି ସମ୍ପସ୍ସଂ, ନାୱକଙ୍ଖାମି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ଏସୋ ସତଂ ଧମ୍ମୋ, ୟୋ ମିତ୍ତୋ ମିତ୍ତମାପଦେ ।
ନ ଚଜେ ଜୀୱିତସ୍ସାପି, ହେତୁଧମ୍ମମନୁସ୍ସରଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାୟଂ ଧମ୍ମୋ ଚ ତେ ଚିଣ୍ଣୋ, ଭତ୍ତି ଚ ୱିଦିତା ମୟି ।
କାମଂ କରସ୍ସୁ ମୟ୍ହେତଂ, ଗଚ୍ଛେୱାନୁମତୋ ମୟା’’ ॥
‘‘ଅପି ତ୍ୱେୱଂ ଗତେ କାଲେ, ୟଂ ଖଣ୍ଡଂ [ବଦ୍ଧଂ (ସୀ॰), ବନ୍ଧଂ (ପୀ॰)] ଞାତିନଂ ମୟା ।
ତୟା ତଂ ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନଂ [ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଅସ୍ସ ପରମସଂୱୁତଂ ॥
‘‘ଇଚ୍ଚେୱଂ [ଇଚ୍ଚେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମନ୍ତୟନ୍ତାନଂ, ଅରିୟାନଂ ଅରିୟୱୁତ୍ତିନଂ ।
ପଚ୍ଚଦିସ୍ସଥ ନେସାଦୋ, ଆତୁରାନମିୱନ୍ତକୋ ॥
‘‘ତେ ସତ୍ତୁମଭିସଞ୍ଚିକ୍ଖ, ଦୀଘରତ୍ତଂ ହିତା ଦିଜା ।
ତୁଣ୍ହୀମାସିତ୍ଥ ଉଭୟୋ, ନ ସଞ୍ଚଲେସୁମାସନା [ନ ଚ ସଞ୍ଚେସୁ’ମାସନା (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଧତରଟ୍ଠେ ଚ ଦିସ୍ୱାନ, ସମୁଡ୍ଡେନ୍ତେ ତତୋ ତତୋ ।
ଅଭିକ୍କମଥ ୱେଗେନ, ଦିଜସତ୍ତୁ ଦିଜାଧିପେ ॥
‘‘ସୋ ଚ ୱେଗେନଭିକ୍କମ୍ମ, ଆସଜ୍ଜ ପରମେ ଦିଜେ ।
ପଚ୍ଚକମିତ୍ଥ [ପଚ୍ଚକମ୍ପିତ୍ଥ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନେସାଦୋ, ବଦ୍ଧା ଇତି ୱିଚିନ୍ତୟଂ ॥
‘‘ଏକଂୱ ବଦ୍ଧମାସୀନଂ, ଅବଦ୍ଧଞ୍ଚ ପୁନାପରଂ ।
ଆସଜ୍ଜ ବଦ୍ଧମାସୀନଂ, ପେକ୍ଖମାନମଦୀନୱଂ ॥
‘‘ତତୋ ସୋ ୱିମତୋୟେୱ, ପଣ୍ଡରେ ଅଜ୍ଝଭାସଥ ।
ପୱଡ୍ଢକାୟେ ଆସୀନେ, ଦିଜସଙ୍ଘଗଣାଧିପେ ॥
‘‘ୟଂ ନୁ ପାସେନ ମହତା, ବଦ୍ଧୋ ନ କୁରୁତେ ଦିସଂ ।
ଅଥ କସ୍ମା ଅବଦ୍ଧୋ ତ୍ୱଂ, ବଲୀ ପକ୍ଖି ନ ଗଚ୍ଛସି ॥
‘‘କିନ୍ନୁ ତ୍ୟାୟଂ [ତା’ୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ଦିଜୋ ହୋତି, ମୁତ୍ତୋ ବଦ୍ଧଂ ଉପାସସି ।
ଓହାୟ ସକୁଣା ୟନ୍ତି, କିଂ ଏକୋ ଅୱହୀୟସି’’ ॥
‘‘ରାଜା ମେ ସୋ ଦିଜାମିତ୍ତ, ସଖା ପାଣସମୋ ଚ ମେ ।
ନେୱ ନଂ ୱିଜହିସ୍ସାମି, ୟାୱ କାଲସ୍ସ ପରିୟାୟଂ ॥
‘‘କଥଂ ପନାୟଂ ୱିହଙ୍ଗୋ, ନାଦ୍ଦସ ପାସମୋଡ୍ଡିତଂ ।
ପଦଞ୍ହେତଂ ମହନ୍ତାନଂ, ବୋଦ୍ଧୁମରହନ୍ତି ଆପଦଂ ॥
‘‘ୟଦା ପରାଭୱୋ ହୋତି, ପୋସୋ ଜୀୱିତସଙ୍ଖୟେ ।
ଅଥ ଜାଲଞ୍ଚ ପାସଞ୍ଚ, ଆସଜ୍ଜାପି ନ ବୁଜ୍ଝତି ॥
‘‘ଅପି ତ୍ୱେୱ ମହାପଞ୍ଞ, ପାସା ବହୁୱିଧା ତତା [ତତା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଗୁୟ୍ହମାସଜ୍ଜ [ଗୂଳ୍ହମାସଜ୍ଜ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ବଜ୍ଝନ୍ତି, ଅଥେୱଂ ଜୀୱିତକ୍ଖୟେ’’ ॥
‘‘ଅପି ନାୟଂ ତୟା ସଦ୍ଧିଂ, ସଂୱାସସ୍ସ [ସମ୍ଭାସସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁଖୁଦ୍ରୟୋ ।
ଅପି ନୋ ଅନୁମଞ୍ଞାସି, ଅପି ନୋ ଜୀୱିତଂ ଦଦେ’’ ॥
‘‘ନ ଚେୱ ମେ ତ୍ୱଂ ବଦ୍ଧୋସି, ନପି ଇଚ୍ଛାମି ତେ ୱଧଂ ।
କାମଂ ଖିପ୍ପମିତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା, ଜୀୱ ତ୍ୱଂ ଅନିଘୋ ଚିରଂ’’ ॥
‘‘ନେୱାହମେତମିଚ୍ଛାମି, ଅଞ୍ଞତ୍ରେତସ୍ସ ଜୀୱିତା ।
ସଚେ ଏକେନ ତୁଟ୍ଠୋସି, ମୁଞ୍ଚେତଂ ମଞ୍ଚ ଭକ୍ଖୟ ॥
‘‘ଆରୋହପରିଣାହେନ, ତୁଲ୍ୟାସ୍ମା [ତୁଲ୍ୟାମ୍ହା (କ॰)] ୱୟସା ଉଭୋ ।
ନ ତେ ଲାଭେନ ଜୀୱତ୍ଥି [ଜୀନତ୍ଥି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଏତେନ ନିମିନା ତୁୱଂ ॥
‘‘ତଦିଙ୍ଘ ସମପେକ୍ଖସ୍ସୁ [ସମୱେକ୍ଖସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ହୋତୁ ଗିଦ୍ଧି ତୱମ୍ହସୁ [ତୱସ୍ମସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]।
ମଂ ପୁବ୍ବେ ବନ୍ଧ ପାସେନ, ପଚ୍ଛା ମୁଞ୍ଚ ଦିଜାଧିପଂ ॥
‘‘ତାୱଦେୱ ଚ ତେ ଲାଭୋ, କତାସ୍ସ [କତସ୍ସା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୟାଚନାୟ ଚ ।
ମିତ୍ତି ଚ ଧତରଟ୍ଠେହି, ୟାୱଜୀୱାୟ ତେ ସିୟା’’ ॥
‘‘ପସ୍ସନ୍ତୁ ନୋ ମହାସଙ୍ଘା, ତୟା ମୁତ୍ତଂ ଇତୋ ଗତଂ ।
ମିତ୍ତାମଚ୍ଚା ଚ ଭଚ୍ଚା ଚ, ପୁତ୍ତଦାରା ଚ ବନ୍ଧୱା ॥
‘‘ନ ଚ ତେ ତାଦିସା ମିତ୍ତା, ବହୂନଂ [ବହୁନ୍ନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଇଧ ୱିଜ୍ଜତି ।
ୟଥା ତ୍ୱଂ ଧତରଟ୍ଠସ୍ସ, ପାଣସାଧାରଣୋ ସଖା ॥
‘‘ସୋ ତେ ସହାୟଂ ମୁଞ୍ଚାମି, ହୋତୁ ରାଜା ତୱାନୁଗୋ ।
କାମଂ ଖିପ୍ପମିତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା, ଞାତିମଜ୍ଝେ ୱିରୋଚଥ’’ ॥
‘‘ସୋ ପତୀତୋ ପମୁତ୍ତେନ, ଭତ୍ତୁନା [ଭତ୍ତୁନୋ (ସ୍ୟା॰)] ଭତ୍ତୁଗାରୱୋ ।
ଅଜ୍ଝଭାସଥ ୱକ୍କଙ୍ଗୋ [ୱଙ୍କଙ୍ଗୋ (ସ୍ୟା॰)], ୱାଚଂ କଣ୍ଣସୁଖଂ ଭଣଂ ॥
‘‘ଏୱଂ ଲୁଦ୍ଦକ ନନ୍ଦସ୍ସୁ, ସହ ସବ୍ବେହି ଞାତିଭି ।
ୟଥାହମଜ୍ଜ ନନ୍ଦାମି, ମୁତ୍ତଂ ଦିସ୍ୱା ଦିଜାଧିପଂ’’ ॥
‘‘ଏହି ତଂ ଅନୁସିକ୍ଖାମି, ୟଥା ତ୍ୱମପି ଲଚ୍ଛସେ ।
ଲାଭଂ ତୱାୟଂ [ୟଥାୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଧତରଟ୍ଠୋ, ପାପଂ କିଞ୍ଚି [କଞ୍ଚି (ସୀ॰)] ନ ଦକ୍ଖତି ॥
‘‘ଖିପ୍ପମନ୍ତେପୁରଂ ନେତ୍ୱା [ଗନ୍ତ୍ୱା (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ରଞ୍ଞୋ ଦସ୍ସେହି ନୋ ଉଭୋ ।
ଅବଦ୍ଧେ ପକତିଭୂତେ, କାଜେ [କାଚେ (ପୀ॰)] ଉଭୟତୋ ଠିତେ ॥
‘‘ଧତରଟ୍ଠା ମହାରାଜ, ହଂସାଧିପତିନୋ ଇମେ ।
ଅୟଞ୍ହି ରାଜା ହଂସାନଂ, ଅୟଂ ସେନାପତୀତରୋ ॥
‘‘ଅସଂସୟଂ ଇମଂ ଦିସ୍ୱା, ହଂସରାଜଂ ନରାଧିପୋ ।
ପତୀତୋ ସୁମନୋ ୱିତ୍ତୋ [ଚିତ୍ତୋ (କ॰)], ବହୁଂ ଦସ୍ସତି ତେ ଧନଂ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, କମ୍ମୁନା ଉପପାଦୟି ।
ଖିପ୍ପମନ୍ତେପୁରଂ ଗନ୍ତ୍ୱା, ରଞ୍ଞୋ ହଂସେ ଅଦସ୍ସୟି ।
ଅବଦ୍ଧେ ପକତିଭୂତେ, କାଜେ ଉଭୟତୋ ଠିତେ ॥
‘‘ଧତରଟ୍ଠା ମହାରାଜ, ହଂସାଧିପତିନୋ ଇମେ ।
ଅୟଞ୍ହି ରାଜା ହଂସାନଂ, ଅୟଂ ସେନାପତୀତରୋ’’ ॥
‘‘କଥଂ ପନିମେ ୱିହଙ୍ଗା [ୱିହଗା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ତୱ ହତ୍ଥତ୍ତମାଗତା [ହତ୍ଥତ୍ଥ’ମାଗତା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
କଥଂ ଲୁଦ୍ଦୋ ମହନ୍ତାନଂ, ଇସ୍ସରେ ଇଧ ଅଜ୍ଝଗା’’ ॥
‘‘ୱିହିତା ସନ୍ତିମେ ପାସା, ପଲ୍ଲଲେସୁ ଜନାଧିପ ।
ୟଂ ୟଦାୟତନଂ ମଞ୍ଞେ, ଦିଜାନଂ ପାଣରୋଧନଂ ॥
‘‘ତାଦିସଂ ପାସମାସଜ୍ଜ, ହଂସରାଜା ଅବଜ୍ଝଥ ।
ତଂ ଅବଦ୍ଧୋ ଉପାସୀନୋ, ମମାୟଂ ଅଜ୍ଝଭାସଥ ॥
‘‘ସୁଦୁକ୍କରଂ ଅନରିୟେହି, ଦହତେ ଭାୱମୁତ୍ତମଂ ।
ଭତ୍ତୁରତ୍ଥେ ପରକ୍କନ୍ତୋ, ଧମ୍ମୟୁତ୍ତୋ [ଧମ୍ମେ ୟୁତ୍ତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିହଙ୍ଗମୋ ॥
‘‘ଅତ୍ତନାୟଂ [ଅତ୍ତନୋ ୟଂ (ସ୍ୟା॰)] ଚଜିତ୍ୱାନ, ଜୀୱିତଂ ଜୀୱିତାରହୋ ।
ଅନୁତ୍ଥୁନନ୍ତୋ ଆସୀନୋ, ଭତ୍ତୁ ୟାଚିତ୍ଥ ଜୀୱିତଂ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ପସାଦମହମଜ୍ଝଗା ।
ତତୋ ନଂ ପାମୁଚିଂ [ପାମୁଞ୍ଚିଂ (ପୀ॰ କ॰)] ପାସା, ଅନୁଞ୍ଞାସିଂ ସୁଖେନ ଚ ॥
‘‘‘ସୋ ପତୀତୋ ପମୁତ୍ତେନ, ଭତ୍ତୁନା ଭତ୍ତୁଗାରୱୋ ।
ଅଜ୍ଝଭାସଥ ୱକ୍କଙ୍ଗୋ, ୱାଚଂ କଣ୍ଣସୁଖଂ ଭଣଂ ॥
‘‘‘ଏୱଂ ଲୁଦ୍ଦକ ନନ୍ଦସ୍ସୁ, ସହ ସବ୍ବେହି ଞାତିଭି ।
ୟଥାହମଜ୍ଜ ନନ୍ଦାମି, ମୁତ୍ତଂ ଦିସ୍ୱା ଦିଜାଧିପଂ ॥
‘‘‘ଏହି ତଂ ଅନୁସିକ୍ଖାମି, ୟଥା ତ୍ୱମପି ଲଚ୍ଛସେ ।
ଲାଭଂ ତୱାୟଂ ଧତରଟ୍ଠୋ, ପାପଂ କିଞ୍ଚି ନ ଦକ୍ଖତି ॥
‘‘‘ଖିପ୍ପମନ୍ତେପୁରଂ ନେତ୍ୱା [ଗନ୍ତ୍ୱା (ସବ୍ବତ୍ଥ)], ରଞ୍ଞୋ ଦସ୍ସେହି ନୋ ଉଭୋ ।
ଅବଦ୍ଧେ ପକତିଭୂତେ, କାଜେ ଉଭୟତୋ ଠିତେ ॥
‘‘‘ଧତରଟ୍ଠା ମହାରାଜ, ହଂସାଧିପତିନୋ ଇମେ ।
ଅୟଞ୍ହି ରାଜା ହଂସାନଂ, ଅୟଂ ସେନାପତୀତରୋ ॥
‘‘‘ଅସଂସୟଂ ଇମଂ ଦିସ୍ୱା, ହଂସରାଜଂ ନରାଧିପୋ ।
ପତୀତୋ ସୁମନୋ ୱିତ୍ତୋ, ବହୁଂ ଦସ୍ସତି ତେ ଧନଂ’ ॥
‘‘ଏୱମେତସ୍ସ ୱଚନା, ଆନୀତାମେ ଉଭୋ ମୟା ।
ଏତ୍ଥେୱ ହି ଇମେ ଆସୁଂ [ଅସ୍ସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଉଭୋ ଅନୁମତା ମୟା ॥
‘‘ସୋୟଂ ଏୱଂ ଗତୋ ପକ୍ଖୀ, ଦିଜୋ ପରମଧମ୍ମିକୋ ।
ମାଦିସସ୍ସ ହି ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ, ଜନୟେୟ୍ୟାଥ ମଦ୍ଦୱଂ ॥
‘‘ଉପାୟନଞ୍ଚ ତେ ଦେୱ, ନାଞ୍ଞଂ ପସ୍ସାମି ଏଦିସଂ ।
ସବ୍ବସାକୁଣିକାଗାମେ, ତଂ ପସ୍ସ ମନୁଜାଧିପ’’ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱା ନିସିନ୍ନଂ ରାଜାନଂ, ପୀଠେ ସୋୱଣ୍ଣୟେ ସୁଭେ ।
ଅଜ୍ଝଭାସଥ ୱକ୍କଙ୍ଗୋ, ୱାଚଂ କଣ୍ଣସୁଖଂ ଭଣଂ ॥
‘‘କଚ୍ଚିନ୍ନୁ ଭୋତୋ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ରଟ୍ଠମିଦଂ ଫୀତଂ, ଧମ୍ମେନ ମନୁସାସସି’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ମେ ହଂସ, ଅଥୋ ହଂସ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ରଟ୍ଠମିଦଂ ଫୀତଂ, ଧମ୍ମେନ ମନୁସାସହଂ’’ [ମନୁସିସ୍ସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅମଚ୍ଚେସୁ, ଦୋସୋ କୋଚି ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
କଚ୍ଚି ଚ [କଚ୍ଚିନ୍ନୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତେ ତୱତ୍ଥେସୁ, ନାୱକଙ୍ଖନ୍ତି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ଅଥୋପି ମେ ଅମଚ୍ଚେସୁ, ଦୋସୋ କୋଚି ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
ଅଥୋପି ତେ [ଅଥୋପିମେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମମତ୍ଥେସୁ, ନାୱକଙ୍ଖନ୍ତି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ତେ ସାଦିସୀ ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ପୁତ୍ତରୂପୟସୂପେତା, ତୱ ଛନ୍ଦୱସାନୁଗା’’ ॥
‘‘ଅଥୋ ମେ ସାଦିସୀ ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ପୁତ୍ତରୂପୟସୂପେତା, ମମ ଛନ୍ଦୱସାନୁଗା’’ ॥
‘‘ଭୱନ୍ତଂ [ଭୱଂ ତୁ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଭୱନ୍ନୁ (ସ୍ୟା॰)] କଚ୍ଚି ନୁ ମହା-ସତ୍ତୁହତ୍ଥତ୍ତତଂ [ହତ୍ଥତ୍ଥତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଗତୋ ।
ଦୁକ୍ଖମାପଜ୍ଜି ୱିପୁଲଂ, ତସ୍ମିଂ ପଠମମାପଦେ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ୟନ୍ତାପତିତ୍ୱାନ, ଦଣ୍ଡେନ ସମପୋଥୟି ।
ଏୱମେତେସଂ ଜମ୍ମାନଂ, ପାତିକଂ [ପାକତିକଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଭୱତି ତାୱଦେ’’ ॥
‘‘ଖେମମାସି ମହାରାଜ, ଏୱମାପଦିୟା ସତି [ଏୱମାପଦି ସଂସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ନ ଚାୟଂ କିଞ୍ଚି ରସ୍ମାସୁ, ସତ୍ତୂୱ ସମପଜ୍ଜଥ ॥
‘‘ପଚ୍ଚଗମିତ୍ଥ ନେସାଦୋ, ପୁବ୍ବେୱ ଅଜ୍ଝଭାସଥ ।
ତଦାୟଂ ସୁମୁଖୋୟେୱ, ପଣ୍ଡିତୋ ପଚ୍ଚଭାସଥ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ପସାଦମୟମଜ୍ଝଗା ।
ତତୋ ମଂ ପାମୁଚୀ ପାସା, ଅନୁଞ୍ଞାସି ସୁଖେନ ଚ ॥
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ସୁମୁଖେନେୱ, ଏତଦତ୍ଥାୟ ଚିନ୍ତିତଂ ।
ଭୋତୋ ସକାସେଗମନଂ [ସକାସେ + ଆଗମନଂ], ଏତସ୍ସ ଧନମିଚ୍ଛତା’’ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଞ୍ଚେୱିଦଂ ଭୱତଂ, ପତୀତୋ ଚସ୍ମି ଦସ୍ସନା ।
ଏସୋ ଚାପି ବହୁଂ ୱିତ୍ତଂ, ଲଭତଂ ୟାୱଦିଚ୍ଛତି’’ [ୟାୱତିଚ୍ଛତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସନ୍ତପ୍ପୟିତ୍ୱା ନେସାଦଂ, ଭୋଗେହି ମନୁଜାଧିପୋ ।
ଅଜ୍ଝଭାସଥ ୱକ୍କଙ୍ଗଂ, ୱାଚଂ କଣ୍ଣସୁଖଂ ଭଣଂ’’ ॥
‘‘ୟଂ ଖଲୁ ଧମ୍ମମାଧୀନଂ, ୱସୋ ୱତ୍ତତି କିଞ୍ଚନଂ ।
ସବ୍ବତ୍ଥିସ୍ସରିୟଂ ତୱ [ସବ୍ବତ୍ଥିସ୍ସରିୟଂ ଭୱତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ସବ୍ବିସ୍ସରିୟଂ ଭୱତଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ତଂ ପସାସ [ପସାସଥ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୟଦିଚ୍ଛଥ ॥
‘‘ଦାନତ୍ଥଂ ଉପଭୋତ୍ତୁଂ ୱା, ୟଂ ଚଞ୍ଞଂ ଉପକପ୍ପତି ।
ଏତଂ ଦଦାମି ୱୋ ୱିତ୍ତଂ, ଇସ୍ସରିୟଂ [ଇସ୍ସେରଂ (ସୀ॰), ଇସ୍ସରଂ (ପୀ॰)] ୱିସ୍ସଜାମି ୱୋ’’ ॥
‘‘ୟଥା ଚ ମ୍ୟାୟଂ ସୁମୁଖୋ, ଅଜ୍ଝଭାସେୟ୍ୟ ପଣ୍ଡିତୋ ।
କାମସା ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନୋ, ତଂ ମ୍ୟାସ୍ସ ପରମପ୍ପିୟଂ’’ ॥
‘‘ଅହଂ ଖଲୁ ମହାରାଜ, ନାଗରାଜାରିୱନ୍ତରଂ ।
ପଟିୱତ୍ତୁଂ ନ ସକ୍କୋମି, ନ ମେ ସୋ ୱିନୟୋ ସିୟା ॥
‘‘ଅମ୍ହାକଞ୍ଚେୱ ସୋ [ୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସେଟ୍ଠୋ, ତ୍ୱଞ୍ଚ ଉତ୍ତମସତ୍ତୱୋ ।
ଭୂମିପାଲୋ ମନୁସ୍ସିନ୍ଦୋ, ପୂଜା ବହୂହି ହେତୁହି ॥
‘‘ତେସଂ ଉଭିନ୍ନଂ ଭଣତଂ, ୱତ୍ତମାନେ ୱିନିଚ୍ଛୟେ ।
ନନ୍ତରଂ [ନାନ୍ତରଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପଟିୱତ୍ତବ୍ବଂ, ପେସ୍ସେନ [ପେସେନ (କ॰)] ମନୁଜାଧିପ’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମେନ କିର ନେସାଦୋ, ପଣ୍ଡିତୋ ଅଣ୍ଡଜୋ ଇତି ।
ନ ହେୱ ଅକତତ୍ତସ୍ସ, ନୟୋ ଏତାଦିସୋ ସିୟା ॥
‘‘ଏୱଂ ଅଗ୍ଗପକତିମା, ଏୱଂ ଉତ୍ତମସତ୍ତୱୋ ।
ୟାୱତତ୍ଥି ମୟା ଦିଟ୍ଠା, ନାଞ୍ଞଂ ପସ୍ସାମି ଏଦିସଂ ॥
‘‘ତୁଟ୍ଠୋସ୍ମି ୱୋ ପକତିୟା, ୱାକ୍ୟେନ ମଧୁରେନ ଚ ।
ଏସୋ ଚାପି ମମଚ୍ଛନ୍ଦୋ, ଚିରଂ ପସ୍ସେୟ୍ୟ ୱୋ ଉଭୋ’’ ॥
‘‘ୟଂ କିଚ୍ଚଂ [ୟଂକିଞ୍ଚି (ପୀ॰)] ପରମେ ମିତ୍ତେ, କତମସ୍ମାସୁ [ରସ୍ମାସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତଂ ତୟା ।
ପତ୍ତା ନିସ୍ସଂସୟଂ ତ୍ୟାମ୍ହା [ତ୍ୟମ୍ହା (ପୀ॰)], ଭତ୍ତିରସ୍ମାସୁ ୟା ତୱ ॥
‘‘ଅଦୁଞ୍ଚ ନୂନ ସୁମହା, ଞାତିସଙ୍ଘସ୍ସ ମନ୍ତରଂ ।
ଅଦସ୍ସନେନ ଅସ୍ମାକଂ [ଅମ୍ହାକଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଦୁକ୍ଖଂ ବହୂସୁ ପକ୍ଖିସୁ ॥
‘‘ତେସଂ ସୋକୱିଘାତାୟ, ତୟା ଅନୁମତା ମୟଂ ।
ତଂ ପଦକ୍ଖିଣତୋ କତ୍ୱା, ଞାତିଂ [ଞାତୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପସ୍ସେମୁରିନ୍ଦମ [ପସ୍ସେମରିନ୍ଦମ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଅଦ୍ଧାହଂ ୱିପୁଲଂ ପୀତିଂ, ଭୱତଂ ୱିନ୍ଦାମି ଦସ୍ସନା ।
ଏସୋ ଚାପି ମହା ଅତ୍ଥୋ, ଞାତିୱିସ୍ସାସନା ସିୟା’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱା ଧତରଟ୍ଠୋ [ଧତରଟ୍ଠା (ସୀ॰)], ହଂସରାଜା ନରାଧିପଂ ।
ଉତ୍ତମଂ ଜୱମନ୍ୱାୟ [ଉତ୍ତମଜୱମତ୍ତାୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଞାତିସଙ୍ଘଂ ଉପାଗମୁଂ ॥
‘‘ତେ ଅରୋଗେ ଅନୁପ୍ପତ୍ତେ, ଦିସ୍ୱାନ ପରମେ ଦିଜେ ।
କେକାତି ମକରୁଂ ହଂସା, ପୁଥୁସଦ୍ଦୋ ଅଜାୟଥ ॥
‘‘ତେ ପତୀତା ପମୁତ୍ତେନ, ଭତ୍ତୁନା ଭତ୍ତୁଗାରୱା ।
ସମନ୍ତା ପରିକିରିଂସୁ [ପରିକରିଂସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଅଣ୍ଡଜା ଲଦ୍ଧପଚ୍ଚୟା’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ମିତ୍ତୱତଂ ଅତ୍ଥା, ସବ୍ବେ ହୋନ୍ତି ପଦକ୍ଖିଣା ।
ହଂସା ୟଥା ଧତରଟ୍ଠା, ଞାତିସଙ୍ଘଂ ଉପାଗମୁ’’ନ୍ତି ॥
ଚୂଳ [ଚୁଲ୍ଲ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ହଂସଜାତକଂ ପଠମଂ ।
୫୩୪. ମହାହଂସଜାତକଂ (୨)
‘‘ଏତେ ହଂସା ପକ୍କମନ୍ତି, ୱକ୍କଙ୍ଗା ଭୟମେରିତା ।
ହରିତ୍ତଚ ହେମୱଣ୍ଣ, କାମଂ ସୁମୁଖ ପକ୍କମ ॥
‘‘ଓହାୟ ମଂ ଞାତିଗଣା, ଏକଂ ପାସୱସଂ ଗତଂ ।
ଅନପେକ୍ଖମାନା ଗଚ୍ଛନ୍ତି, କିଂ ଏକୋ ଅୱହୀୟସି ॥
‘‘ପତେୱ ପତତଂ ସେଟ୍ଠ, ନତ୍ଥି ବଦ୍ଧେ ସହାୟତା ।
ମା ଅନୀଘାୟ ହାପେସି, କାମଂ ସୁମୁଖ ପକ୍କମ’’ ॥
‘‘ନାହଂ ଦୁକ୍ଖପରେତୋପି [ଦୁକ୍ଖପରେତୋ’’ତି (ଜା॰ ୧.୧୫.୧୩୬) ଅଟ୍ଠକଥାୟୋ ଓଲୋକେତବ୍ବା], ଧତରଟ୍ଠ ତୁୱଂ [ତୱଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜହେ ।
ଜୀୱିତଂ ମରଣଂ ୱା ମେ, ତୟା ସଦ୍ଧିଂ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘ନାହଂ ଦୁକ୍ଖପରେତୋପି, ଧତରଟ୍ଠ ତୁୱଂ ଜହେ ।
ନ ମଂ ଅନରିୟସଂୟୁତ୍ତେ, କମ୍ମେ ୟୋଜେତୁମରହସି ॥
‘‘ସକୁମାରୋ ସଖା ତ୍ୟସ୍ମି, ସଚିତ୍ତେ ଚସ୍ମି ତେ [ସମିତେ (ପୀ॰), ତ୍ୟସ୍ମି ତେ (କ॰)] ଠିତୋ ।
ଞାତୋ ସେନାପତି ତ୍ୟାହଂ, ହଂସାନଂ ପୱରୁତ୍ତମ ॥
‘‘କଥଂ ଅହଂ ୱିକତ୍ଥିସ୍ସଂ [ୱିକତ୍ତିସ୍ସଂ (ପୀ॰)], ଞାତିମଜ୍ଝେ ଇତୋ ଗତୋ ।
ତଂ ହିତ୍ୱା ପତତଂ ସେଟ୍ଠ, କିଂ ତେ ୱକ୍ଖାମିତୋ ଗତୋ ।
ଇଧ ପାଣଂ ଚଜିସ୍ସାମି, ନାନରିୟଂ [ନ ଅନରିୟଂ (ପୀ॰)] କତ୍ତୁମୁସ୍ସହେ’’ ॥
‘‘ଏସୋ ହି ଧମ୍ମୋ ସୁମୁଖ, ୟଂ ତ୍ୱଂ ଅରିୟପଥେ ଠିତୋ ।
ୟୋ ଭତ୍ତାରଂ ସଖାରଂ ମଂ, ନ ପରିଚ୍ଚତ୍ତୁମୁସ୍ସହେ ॥
‘‘ତଞ୍ହି ମେ ପେକ୍ଖମାନସ୍ସ, ଭୟଂ ନତ୍ୱେୱ ଜାୟତି ।
ଅଧିଗଚ୍ଛସି ତ୍ୱଂ ମୟ୍ହଂ, ଏୱଂ ଭୂତସ୍ସ ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ଇଚ୍ଚେୱଂ [ଇଚ୍ଚେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମନ୍ତୟନ୍ତାନଂ, ଅରିୟାନଂ ଅରିୟୱୁତ୍ତିନଂ ।
ଦଣ୍ଡମାଦାୟ ନେସାଦୋ, ଆପତୀ [ଆପଦୀ (କ॰)] ତୁରିତୋ ଭୁସଂ ॥
‘‘ତମାପତନ୍ତଂ ଦିସ୍ୱାନ, ସୁମୁଖୋ ଅତିବ୍ରୂହୟି [ଅପରିବ୍ରୂହୟି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅଟ୍ଠାସି ପୁରତୋ ରଞ୍ଞୋ, ହଂସୋ ୱିସ୍ସାସୟଂ ବ୍ୟଧଂ [ବ୍ୟଥଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ମା ଭାୟି ପତତଂ ସେଟ୍ଠ, ନ ହି ଭାୟନ୍ତି ତାଦିସା ।
ଅହଂ ୟୋଗଂ ପୟୁଞ୍ଜିସ୍ସଂ, ୟୁତ୍ତଂ ଧମ୍ମୂପସଂହିତଂ ।
ତେନ ପରିୟାପଦାନେନ [ପରିୟାଦାନେନ (କ॰)], ଖିପ୍ପଂ ପାସା ପମୋକ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ସୁମୁଖସ୍ସ ସୁଭାସିତଂ ।
ପହଟ୍ଠଲୋମୋ ନେସାଦୋ, ଅଞ୍ଜଲିସ୍ସ ପଣାମୟି ॥
‘‘ନ ମେ ସୁତଂ ୱା ଦିଟ୍ଠଂ ୱା, ଭାସନ୍ତୋ ମାନୁସିଂ ଦିଜୋ ।
ଅରିୟଂ ବ୍ରୁୱାନୋ [ବ୍ରୂହନ୍ତୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୱକ୍କଙ୍ଗୋ, ଚଜନ୍ତୋ ମାନୁସିଂ ଗିରଂ ॥
‘‘କିନ୍ନୁ ତାୟଂ ଦିଜୋ ହୋତି, ମୁତ୍ତୋ ବଦ୍ଧଂ ଉପାସସି ।
ଓହାୟ ସକୁଣା ୟନ୍ତି, କିଂ ଏକୋ ଅୱହୀୟସି’’ ॥
‘‘ରାଜା ମେ ସୋ ଦିଜାମିତ୍ତ, ସେନାପଚ୍ଚସ୍ସ କାରୟିଂ ।
ତମାପଦେ ପରିଚ୍ଚତ୍ତୁଂ, ନୁସ୍ସହେ ୱିହଗାଧିପଂ ॥
‘‘ମହାଗଣାୟ ଭତ୍ତା ମେ, ମା ଏକୋ ବ୍ୟସନଂ ଅଗା ।
ତଥା ତଂ ସମ୍ମ ନେସାଦ, ଭତ୍ତାୟଂ ଅଭିତୋ ରମେ’’ ॥
‘‘ଅରିୟୱତ୍ତସି ୱକ୍କଙ୍ଗ, ୟୋ ପିଣ୍ଡମପଚାୟସି ।
ଚଜାମି ତେ ତଂ ଭତ୍ତାରଂ, ଗଚ୍ଛଥୂଭୋ [ଗଚ୍ଛତୁ ଭୋ (ପୀ॰)] ୟଥାସୁଖଂ’’ ॥
‘‘ସଚେ ଅତ୍ତପ୍ପୟୋଗେନ, ଓହିତୋ ହଂସପକ୍ଖିନଂ ।
ପଟିଗଣ୍ହାମ ତେ ସମ୍ମ, ଏତଂ ଅଭୟଦକ୍ଖିଣଂ ॥
‘‘ନୋ ଚେ ଅତ୍ତପ୍ପୟୋଗେନ, ଓହିତୋ ହଂସପକ୍ଖିନଂ ।
ଅନିସ୍ସରୋ ମୁଞ୍ଚମମ୍ହେ, ଥେୟ୍ୟଂ କୟିରାସି ଲୁଦ୍ଦକ’’ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ତ୍ୱଂ ଭତକୋ [ଭଟକୋ (କ॰)] ରଞ୍ଞୋ, କାମଂ ତସ୍ସେୱ ପାପୟ ।
ତତ୍ଥ ସଂୟମନୋ [ସଂୟମାନୋ (ପୀ॰)] ରାଜା, ୟଥାଭିଞ୍ଞଂ କରିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଇଚ୍ଚେୱଂ ୱୁତ୍ତୋ ନେସାଦୋ, ହେମୱଣ୍ଣେ ହରିତ୍ତଚେ ।
ଉଭୋ ହତ୍ଥେହି ସଙ୍ଗୟ୍ହ [ପଗ୍ଗୟ୍ହ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ପଞ୍ଜରେ ଅଜ୍ଝୱୋଦହି ॥
‘‘ତେ ପଞ୍ଜରଗତେ ପକ୍ଖୀ, ଉଭୋ ଭସ୍ସରୱଣ୍ଣିନେ ।
ସୁମୁଖଂ ଧତରଟ୍ଠଞ୍ଚ, ଲୁଦ୍ଦୋ ଆଦାୟ ପକ୍କମି’’ ॥
‘‘ହରୀୟମାନୋ ଧତରଟ୍ଠୋ, ସୁମୁଖଂ ଏତଦବ୍ରୱି ।
ବାଳ୍ହଂ ଭାୟାମି ସୁମୁଖ, ସାମାୟ ଲକ୍ଖଣୂରୁୟା ।
ଅସ୍ମାକଂ ୱଧମଞ୍ଞାୟ, ଅଥତ୍ତାନଂ ୱଧିସ୍ସତି ॥
‘‘ପାକହଂସା ଚ ସୁମୁଖ, ସୁହେମା ହେମସୁତ୍ତଚା ।
କୋଞ୍ଚୀ ସମୁଦ୍ଦତୀରେୱ, କପଣା ନୂନ ରୁଚ୍ଛତି’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ମହନ୍ତୋ ଲୋକସ୍ସ, ଅପ୍ପମେୟ୍ୟୋ ମହାଗଣୀ ।
ଏକିତ୍ଥିମନୁସୋଚେୟ୍ୟ, ନୟିଦଂ ପଞ୍ଞୱତାମିୱ ॥
‘‘ୱାତୋୱ ଗନ୍ଧମାଦେତି, ଉଭୟଂ ଛେକପାପକଂ ।
ବାଲୋ ଆମକପକ୍କଂୱ, ଲୋଲୋ ଅନ୍ଧୋୱ ଆମିସଂ ॥
‘‘ଅୱିନିଚ୍ଛୟଞ୍ଞୁ ଅତ୍ଥେସୁ, ମନ୍ଦୋୱ ପଟିଭାସି [ପଟିଭାତି (କ॰)] ମଂ ।
କିଚ୍ଚାକିଚ୍ଚଂ ନ ଜାନାସି, ସମ୍ପତ୍ତୋ କାଲପରିୟାୟଂ ॥
‘‘ଅଡ୍ଢୁମ୍ମତ୍ତୋ ଉଦୀରେସି, ୟୋ ସେୟ୍ୟା ମଞ୍ଞସିତ୍ଥିୟୋ ।
ବହୁସାଧାରଣା ହେତା, ସୋଣ୍ଡାନଂୱ ସୁରାଘରଂ ॥
‘‘ମାୟା ଚେସା ମରୀଚୀ ଚ, ସୋକୋ ରୋଗୋ ଚୁପଦ୍ଦୱୋ ।
ଖରା ଚ ବନ୍ଧନା ଚେତା, ମଚ୍ଚୁପାସା ଗୁହାସୟା [ପଚ୍ଚୁପାସୋ ଗୁହାସୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ତାସୁ ୟୋ ୱିସ୍ସସେ ପୋସୋ, ସୋ ନରେସୁ ନରାଧମୋ’’ ॥
‘‘ୟଂ ୱୁଦ୍ଧେହି ଉପଞ୍ଞାତଂ, କୋ ତଂ ନିନ୍ଦିତୁମରହତି ।
ମହାଭୂତିତ୍ଥିୟୋ ନାମ, ଲୋକସ୍ମିଂ ଉଦପଜ୍ଜିସୁଂ ॥
‘‘ଖିଡ୍ଡା ପଣିହିତା ତ୍ୟାସୁ, ରତି ତ୍ୟାସୁ ପତିଟ୍ଠିତା ।
ବୀଜାନି ତ୍ୟାସୁ ରୂହନ୍ତି, ୟଦିଦଂ ସତ୍ତା ପଜାୟରେ ।
ତାସୁ କୋ ନିବ୍ବିଦେ [ନିବ୍ବିଜେ (କ॰)] ପୋସୋ, ପାଣମାସଜ୍ଜ ପାଣିଭି [ପାଣହି (ସୀ॰)]॥
‘‘ତ୍ୱମେୱ ନଞ୍ଞୋ ସୁମୁଖ, ଥୀନଂ ଅତ୍ଥେସୁ ୟୁଞ୍ଜସି ।
ତସ୍ସ ତ୍ୟଜ୍ଜ ଭୟେ ଜାତେ, ଭୀତେନ ଜାୟତେ ମତି ॥
‘‘ସବ୍ବୋ ହି ସଂସୟଂ ପତ୍ତୋ, ଭୟଂ ଭୀରୁ ତିତିକ୍ଖତି ।
ପଣ୍ଡିତା ଚ ମହନ୍ତାନୋ [ମହତ୍ତାନୋ (ସୀ॰)], ଅତ୍ଥେ ୟୁଞ୍ଜନ୍ତି ଦୁୟ୍ୟୁଜେ ॥
‘‘ଏତଦତ୍ଥାୟ ରାଜାନୋ, ସୂରମିଚ୍ଛନ୍ତି ମନ୍ତିନଂ ।
ପଟିବାହତି ୟଂ ସୂରୋ, ଆପଦଂ ଅତ୍ତପରିୟାୟଂ ॥
‘‘ମା ନୋ ଅଜ୍ଜ ୱିକନ୍ତିଂସୁ, ରଞ୍ଞୋ ସୂଦା ମହାନସେ ।
ତଥା ହି ୱଣ୍ଣୋ ପତ୍ତାନଂ, ଫଲଂ ୱେଳୁଂୱ ତଂ ୱଧି ॥
‘‘ମୁତ୍ତୋପି ନ ଇଚ୍ଛି [ନିଚ୍ଛସି (କ॰)] ଉଡ୍ଡେତୁଂ [ଓଡ୍ଡେତୁଂ (ସୀ॰)], ସୟଂ ବନ୍ଧଂ ଉପାଗମି ।
ସୋପଜ୍ଜ ସଂସୟଂ ପତ୍ତୋ, ଅତ୍ଥଂ ଗଣ୍ହାହି ମା ମୁଖଂ’’ ॥
‘‘ସୋ ତଂ [ତ୍ୱଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୟୋଗଂ ପୟୁଞ୍ଜସ୍ସୁ, ୟୁତ୍ତଂ ଧମ୍ମୂପସଂହିତଂ [ଧମ୍ମୋପସଞ୍ହିତଂ (କ॰)]।
ତୱ ପରିୟାପଦାନେନ, ମମ ପାଣେସନଂ ଚର’’ ॥
‘‘ମା ଭାୟି ପତତଂ ସେଟ୍ଠ, ନ ହି ଭାୟନ୍ତି ତାଦିସା ।
ଅହଂ ୟୋଗଂ ପୟୁଞ୍ଜିସ୍ସଂ, ୟୁତ୍ତଂ ଧମ୍ମୂପସଂହିତଂ [ଧମ୍ମୋପସଞ୍ହିତଂ (କ॰)]।
ମମ ପରିୟାପଦାନେନ, ଖିପ୍ପଂ ପାସା ପମୋକ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ସୋ [ସ (ସୀ॰)] ଲୁଦ୍ଦୋ ହଂସକାଜେନ [ହଂସକାଚେନ (ପୀ॰)], ରାଜଦ୍ୱାରଂ ଉପାଗମି ।
ପଟିୱେଦେଥ ମଂ ରଞ୍ଞୋ, ଧତରଟ୍ଠାୟମାଗତୋ’’ ॥
‘‘ତେ ଦିସ୍ୱା ପୁଞ୍ଞସଂକାସେ, ଉଭୋ ଲକ୍ଖଣସମ୍ମତେ [ଲକ୍ଖଞ୍ଞାସମ୍ମତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଖଲୁ ସଂୟମନୋ ରାଜା, ଅମଚ୍ଚେ ଅଜ୍ଝଭାସଥ ॥
‘‘ଦେଥ ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ ୱତ୍ଥାନି, ଅନ୍ନଂ ପାନଞ୍ଚ ଭୋଜନଂ ।
କାମଂ କରୋ ହିରଞ୍ଞସ୍ସ, ୟାୱନ୍ତୋ ଏସ ଇଚ୍ଛତି’’ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱା ଲୁଦ୍ଦଂ ପସନ୍ନତ୍ତଂ, କାସିରାଜା ତଦବ୍ରୱି ।
ୟଦ୍ୟାୟଂ [ୟଦାୟଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସମ୍ମ ଖେମକ, ପୁଣ୍ଣା ହଂସେହି ତିଟ୍ଠତି ॥
‘‘କଥଂ ରୁଚିମଜ୍ଝଗତଂ, ପାସହତ୍ଥୋ ଉପାଗମି ।
ଓକିଣ୍ଣଂ ଞାତିସଙ୍ଘେହି, ନିମ୍ମଜ୍ଝିମଂ [ନିମଜ୍ଝିମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] କଥଂ ଗହି’’ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜ ମେ ସତ୍ତମା ରତ୍ତି, ଅଦନାନି [ଆଦାନାନି (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ଉପାସତୋ [ଉପାଗତୋ (କ॰)]।
ପଦମେତସ୍ସ ଅନ୍ୱେସଂ, ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ଘଟସ୍ସିତୋ ॥
‘‘ଅଥସ୍ସ ପଦମଦ୍ଦକ୍ଖିଂ, ଚରତୋ ଅଦନେସନଂ ।
ତତ୍ଥାହଂ ଓଦହିଂ ପାସଂ, ଏୱଂ ତଂ [ଏୱେତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦିଜମଗ୍ଗହିଂ’’ ॥
‘‘ଲୁଦ୍ଦ ଦ୍ୱେ ଇମେ ସକୁଣା, ଅଥ ଏକୋତି ଭାସସି ।
ଚିତ୍ତଂ ନୁ ତେ ୱିପରିୟତ୍ତଂ [ୱିପରିୟତ୍ଥଂ (ପୀ॰)], ଅଦୁ କିନ୍ନୁ ଜିଗୀସସି’’ [ଜିଗିଂସସି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ୟସ୍ସ ଲୋହିତକା ତାଲା, ତପନୀୟନିଭା ସୁଭା ।
ଉରଂ ସଂହଚ୍ଚ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ସୋ ମେ ବନ୍ଧଂ ଉପାଗମି ॥
‘‘ଅଥାୟଂ ଭସ୍ସରୋ ପକ୍ଖୀ, ଅବଦ୍ଧୋ ବଦ୍ଧମାତୁରଂ ।
ଅରିୟଂ ବ୍ରୁୱାନୋ ଅଟ୍ଠାସି, ଚଜନ୍ତୋ ମାନୁସିଂ ଗିରଂ’’ ॥
‘‘ଅଥ କିଂ [ଅଥ କିନ୍ନୁ (ସୀ॰ ପୀ॰), କଥଂ ନୁ (ସ୍ୟା॰)] ଦାନି ସୁମୁଖ, ହନୁଂ ସଂହଚ୍ଚ ତିଟ୍ଠସି ।
ଅଦୁ ମେ ପରିସଂ ପତ୍ତୋ, ଭୟା ଭୀତୋ ନ ଭାସସି’’ ॥
‘‘ନାହଂ କାସିପତି ଭୀତୋ, ଓଗୟ୍ହ ପରିସଂ ତୱ ।
ନାହଂ ଭୟା ନ ଭାସିସ୍ସଂ, ୱାକ୍ୟଂ ଅତ୍ଥମ୍ହି ତାଦିସେ’’ ॥
‘‘ନ ତେ ଅଭିସରଂ ପସ୍ସେ, ନ ରଥେ ନପି ପତ୍ତିକେ ।
ନାସ୍ସ ଚମ୍ମଂ ୱ କୀଟଂ ୱା, ୱମ୍ମିତେ ଚ ଧନୁଗ୍ଗହେ ॥
‘‘ନ ହିରଞ୍ଞଂ ସୁୱଣ୍ଣଂ ୱା, ନଗରଂ ୱା ସୁମାପିତଂ ।
ଓକିଣ୍ଣପରିଖଂ ଦୁଗ୍ଗଂ, ଦଳ୍ହମଟ୍ଟାଲକୋଟ୍ଠକଂ ।
ୟତ୍ଥ ପୱିଟ୍ଠୋ ସୁମୁଖ, ଭାୟିତବ୍ବଂ ନ ଭାୟସି’’ ॥
‘‘ନ ମେ ଅଭିସରେନତ୍ଥୋ, ନଗରେନ ଧନେନ ୱା ।
ଅପଥେନ ପଥଂ ୟାମ, ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେଚରା ମୟଂ ॥
‘‘ସୁତା ଚ ପଣ୍ଡିତା ତ୍ୟମ୍ହା, ନିପୁଣା ଅତ୍ଥଚିନ୍ତକା [ଚତ୍ଥଚିନ୍ତକା (କ॰)]।
ଭାସେମତ୍ଥୱତିଂ ୱାଚଂ, ସଚ୍ଚେ ଚସ୍ସ ପତିଟ୍ଠିତୋ ॥
‘‘କିଞ୍ଚ ତୁୟ୍ହଂ ଅସଚ୍ଚସ୍ସ, ଅନରିୟସ୍ସ କରିସ୍ସତି ।
ମୁସାୱାଦିସ୍ସ ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ, ଭଣିତମ୍ପି ସୁଭାସିତଂ’’ ॥
‘‘ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ୱଚନା, ଇମଂ ଖେମମକାରୟି [ଖେମିକାରୟି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅଭୟଞ୍ଚ ତୟା ଘୁଟ୍ଠଂ, ଇମାୟୋ ଦସଧା ଦିସା ॥
‘‘ଓଗୟ୍ହ ତେ ପୋକ୍ଖରଣିଂ, ୱିପ୍ପସନ୍ନୋଦକଂ ସୁଚିଂ ।
ପହୂତଂ ଚାଦନଂ ତତ୍ଥ, ଅହିଂସା ଚେତ୍ଥ ପକ୍ଖିନଂ ॥
‘‘ଇଦଂ ସୁତ୍ୱାନ ନିଗ୍ଘୋସଂ, ଆଗତମ୍ହ ତୱନ୍ତିକେ ।
ତେ ତେ ବନ୍ଧସ୍ମ ପାସେନ, ଏତଂ ତେ ଭାସିତଂ ମୁସା ॥
‘‘ମୁସାୱାଦଂ ପୁରକ୍ଖତ୍ୱା, ଇଚ୍ଛାଲୋଭଞ୍ଚ ପାପକଂ ।
ଉଭୋ ସନ୍ଧିମତିକ୍କମ୍ମ, ଅସାତଂ ଉପପଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ନାପରଜ୍ଝାମ ସୁମୁଖ, ନପି ଲୋଭାୱ ମଗ୍ଗହିଂ ।
ସୁତା ଚ ପଣ୍ଡିତାତ୍ୟତ୍ଥ, ନିପୁଣା ଅତ୍ଥଚିନ୍ତକା ॥
‘‘ଅପ୍ପେୱତ୍ଥୱତିଂ ୱାଚଂ, ବ୍ୟାହରେୟ୍ୟୁଂ [ବ୍ୟାକରେୟ୍ୟୁଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଇଧାଗତା ।
ତଥା ତଂ ସମ୍ମ ନେସାଦୋ, ୱୁତ୍ତୋ ସୁମୁଖ ମଗ୍ଗହି’’ ॥
‘‘ନେୱ ଭୀତା [ଭୂତା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] କାସିପତି, ଉପନୀତସ୍ମି ଜୀୱିତେ ।
ଭାସେମତ୍ଥୱତିଂ ୱାଚଂ, ସମ୍ପତ୍ତା କାଲପରିୟାୟଂ ॥
‘‘ୟୋ ମିଗେନ ମିଗଂ ହନ୍ତି, ପକ୍ଖିଂ ୱା ପନ ପକ୍ଖିନା ।
ସୁତେନ ୱା ସୁତଂ କିଣ୍ୟା [କିଣେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], କିଂ ଅନରିୟତରଂ ତତୋ ॥
‘‘ୟୋ ଚାରିୟରୁଦଂ [ଚ ଅରିୟରୁଦଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଭାସେ, ଅନରିୟଧମ୍ମୱସ୍ସିତୋ [ଅନରିୟଧମ୍ମମୱସ୍ସିତୋ (ସୀ॰)]।
ଉଭୋ ସୋ ଧଂସତେ ଲୋକା, ଇଧ ଚେୱ ପରତ୍ଥ ଚ ॥
‘‘ନ ମଜ୍ଜେଥ ୟସଂ ପତ୍ତୋ, ନ ବ୍ୟାଧେ [ବ୍ୟଥେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପତ୍ତସଂସୟଂ ।
ୱାୟମେଥେୱ କିଚ୍ଚେସୁ, ସଂୱରେ ୱିୱରାନି ଚ ॥
‘‘ୟେ ୱୁଦ୍ଧା ଅବ୍ଭତିକ୍କନ୍ତା [ନାବ୍ଭଚିକ୍ଖନ୍ତା (କ॰)], ସମ୍ପତ୍ତା କାଲପରିୟାୟଂ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ଏୱଂତେ [ଏୱେତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତିଦିୱଂ ଗତା ॥
‘‘ଇଦଂ ସୁତ୍ୱା କାସିପତି, ଧମ୍ମମତ୍ତନି ପାଲୟ ।
ଧତରଟ୍ଠଞ୍ଚ ମୁଞ୍ଚାହି, ହଂସାନଂ ପୱରୁତ୍ତମଂ’’ ॥
‘‘ଆହରନ୍ତୁଦକଂ ପଜ୍ଜଂ, ଆସନଞ୍ଚ ମହାରହଂ ।
ପଞ୍ଜରତୋ ପମୋକ୍ଖାମି, ଧତରଟ୍ଠଂ ୟସସ୍ସିନଂ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ସେନାପତିଂ ଧୀରଂ, ନିପୁଣଂ ଅତ୍ଥଚିନ୍ତକଂ ।
ୟୋ ସୁଖେ ସୁଖିତୋ ରଞ୍ଞେ [ରଞ୍ଞୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)], ଦୁକ୍ଖିତେ ହୋତି ଦୁକ୍ଖିତୋ ॥
‘‘ଏଦିସୋ ଖୋ ଅରହତି, ପିଣ୍ଡମସ୍ନାତୁ ଭତ୍ତୁନୋ ।
ୟଥାୟଂ ସୁମୁଖୋ ରଞ୍ଞୋ, ପାଣସାଧାରଣୋ ସଖା’’ ॥
‘‘ପୀଠଞ୍ଚ ସବ୍ବସୋୱଣ୍ଣଂ, ଅଟ୍ଠପାଦଂ ମନୋରମଂ ।
ମଟ୍ଠଂ କାସିକମତ୍ଥନ୍ନଂ [କାସିକପତ୍ଥିଣ୍ଣଂ (ସୀ॰), କାସିକୱତ୍ଥିନଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଧତରଟ୍ଠୋ ଉପାୱିସି ॥
‘‘କୋଚ୍ଛଞ୍ଚ ସବ୍ବସୋୱଣ୍ଣଂ, ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘପରିସିବ୍ବିତଂ ।
ସୁମୁଖୋ ଅଜ୍ଝୁପାୱେକ୍ଖି, ଧତରଟ୍ଠସ୍ସନନ୍ତରା [ଅନନ୍ତରଂ (ସୀ॰)]॥
‘‘ତେସଂ କଞ୍ଚନପତ୍ତେହି, ପୁଥୂ ଆଦାୟ କାସିୟୋ ।
ହଂସାନଂ ଅଭିହାରେସୁଂ, ଅଗ୍ଗରଞ୍ଞୋ ପୱାସିତଂ’’ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱା ଅଭିହଟଂ ଅଗ୍ଗଂ, କାସିରାଜେନ ପେସିତଂ ।
କୁସଲୋ ଖତ୍ତଧମ୍ମାନଂ, ତତୋ ପୁଚ୍ଛି ଅନନ୍ତରା ॥
‘‘କଚ୍ଚିନ୍ନୁ ଭୋତୋ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ରଟ୍ଠମିଦଂ ଫୀତଂ, ଧମ୍ମେନ ମନୁସାସସି’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ମେ ହଂସ, ଅଥୋ ହଂସ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ରଟ୍ଠମିଦଂ ଫୀତଂ, ଧମ୍ମେନଂ ମନୁସାସହଂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅମଚ୍ଚେସୁ, ଦୋସୋ କୋଚି ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
କଚ୍ଚି ଚ ତେ ତୱତ୍ଥେସୁ, ନାୱକଙ୍ଖନ୍ତି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ଅଥୋପି ମେ ଅମଚ୍ଚେସୁ, ଦୋସୋ କୋଚି ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
ଅଥୋପି ତେ ମମତ୍ଥେସୁ, ନାୱକଙ୍ଖନ୍ତି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ତେ ସାଦିସୀ ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ପୁତ୍ତରୂପୟସୂପେତା, ତୱ ଛନ୍ଦୱସାନୁଗା’’ ॥
‘‘ଅଥୋ ମେ ସାଦିସୀ ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ପୁତ୍ତରୂପୟସୂପେତା, ମମ ଛନ୍ଦୱସାନୁଗା’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ରଟ୍ଠଂ ଅନୁପ୍ପୀଳଂ, ଅକୁତୋଚିଉପଦ୍ଦୱଂ ।
ଅସାହସେନ ଧମ୍ମେନ, ସମେନ ମନୁସାସସି’’ ॥
‘‘ଅଥୋ ରଟ୍ଠଂ ଅନୁପ୍ପୀଳଂ, ଅକୁତୋଚିଉପଦ୍ଦୱଂ ।
ଅସାହସେନ ଧମ୍ମେନ, ସମେନ ମନୁସାସହଂ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ସନ୍ତୋ ଅପଚିତା, ଅସନ୍ତୋ ପରିୱଜ୍ଜିତା ।
ନୋ ଚେ [ଚ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଧମ୍ମଂ ନିରଂକତ୍ୱା, ଅଧମ୍ମମନୁୱତ୍ତସି’’ ॥
‘‘ସନ୍ତୋ ଚ ମେ ଅପଚିତା, ଅସନ୍ତୋ ପରିୱଜ୍ଜିତା ।
ଧମ୍ମମେୱାନୁୱତ୍ତାମି, ଅଧମ୍ମୋ ମେ ନିରଙ୍କତୋ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନାନାଗତଂ [କଚ୍ଚି ନୁନାଗତଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଦୀଘଂ, ସମୱେକ୍ଖସି ଖତ୍ତିୟ ।
କଚ୍ଚି ମତ୍ତୋ [ନ ମତ୍ତୋ (ସୀ॰)] ମଦନୀୟେ, ପରଲୋକଂ ନ ସନ୍ତସି’’ ॥
‘‘ନାହଂ ଅନାଗତଂ [ଅହଂ ଅନାଗତଂ (ସ୍ୟା॰)] ଦୀଘଂ, ସମୱେକ୍ଖାମି ପକ୍ଖିମ ।
ଠିତୋ ଦସସୁ ଧମ୍ମେସୁ, ପରଲୋକଂ ନ ସନ୍ତସେ [ସନ୍ତସିଂ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଦାନଂ ସୀଲଂ ପରିଚ୍ଚାଗଂ, ଅଜ୍ଜୱଂ ମଦ୍ଦୱଂ ତପଂ ।
ଅକ୍କୋଧଂ ଅୱିହିଂସଞ୍ଚ, ଖନ୍ତିଞ୍ଚ [ଖନ୍ତୀ ଚ (କ॰)] ଅୱିରୋଧନଂ ॥
‘‘ଇଚ୍ଚେତେ କୁସଲେ ଧମ୍ମେ, ଠିତେ ପସ୍ସାମି ଅତ୍ତନି ।
ତତୋ ମେ ଜାୟତେ ପୀତି, ସୋମନସ୍ସଞ୍ଚନପ୍ପକଂ ॥
‘‘ସୁମୁଖୋ ଚ ଅଚିନ୍ତେତ୍ୱା, ୱିସଜ୍ଜି [ୱିସ୍ସଜି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଫରୁସଂ ଗିରଂ ।
ଭାୱଦୋସମନଞ୍ଞାୟ, ଅସ୍ମାକାୟଂ ୱିହଙ୍ଗମୋ ॥
‘‘ସୋ କୁଦ୍ଧୋ ଫରୁସଂ ୱାଚଂ, ନିଚ୍ଛାରେସି ଅୟୋନିସୋ ।
ୟାନସ୍ମାସୁ [ୟାନସ୍ମାସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା ପୀ॰)] ନ ୱିଜ୍ଜନ୍ତି, ନୟିଦଂ [ନ ଇଦଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପଞ୍ଞୱତାମିୱ’’ ॥
‘‘ଅତ୍ଥି ମେ ତଂ ଅତିସାରଂ, ୱେଗେନ ମନୁଜାଧିପ ।
ଧତରଟ୍ଠେ ଚ ବଦ୍ଧସ୍ମିଂ, ଦୁକ୍ଖଂ ମେ ୱିପୁଲଂ ଅହୁ ॥
‘‘ତ୍ୱଂ ନୋ ପିତାୱ ପୁତ୍ତାନଂ, ଭୂତାନଂ ଧରଣୀରିୱ ।
ଅସ୍ମାକଂ ଅଧିପନ୍ନାନଂ, ଖମସ୍ସୁ ରାଜକୁଞ୍ଜର’’ ॥
‘‘ଏତଂ [ଏୱଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ତେ ଅନୁମୋଦାମ, ୟଂ ଭାୱଂ ନ ନିଗୂହସି ।
ଖିଲଂ ପଭିନ୍ଦସି ପକ୍ଖି, ଉଜୁକୋସି ୱିହଙ୍ଗମ’’ ॥
‘‘ୟଂ କିଞ୍ଚି ରତନଂ ଅତ୍ଥି, କାସିରାଜ ନିୱେସନେ ।
ରଜତଂ ଜାତରୂପଞ୍ଚ, ମୁତ୍ତା ୱେଳୁରିୟା ବହୂ ॥
‘‘ମଣୟୋ ସଙ୍ଖମୁତ୍ତଞ୍ଚ, ୱତ୍ଥକଂ ହରିଚନ୍ଦନଂ ।
ଅଜିନଂ ଦନ୍ତଭଣ୍ଡଞ୍ଚ, ଲୋହଂ କାଳାୟସଂ ବହୁଂ ।
ଏତଂ ଦଦାମି ୱୋ ୱିତ୍ତଂ, ଇସ୍ସରିୟଂ [ଇସ୍ସେରଂ (ସୀ॰), ଇସ୍ସରଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ୱିସ୍ସଜାମି ୱୋ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ଅପଚିତା ତ୍ୟମ୍ହା, ସକ୍କତା ଚ ରଥେସଭ ।
ଧମ୍ମେସୁ ୱତ୍ତମାନାନଂ, ତ୍ୱଂ ନୋ ଆଚରିୟୋ ଭୱ ॥
‘‘ଆଚରିୟ ସମନୁଞ୍ଞାତା, ତୟା ଅନୁମତା ମୟଂ ।
ତଂ ପଦକ୍ଖିଣତୋ କତ୍ୱା, ଞାତିଂ [ଞାତୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପସ୍ସେମୁରିନ୍ଦମ’’ [ପସ୍ସେମରିନ୍ଦମ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସବ୍ବରତ୍ତିଂ ଚିନ୍ତୟିତ୍ୱା, ମନ୍ତୟିତ୍ୱା ୟଥାତଥଂ ।
କାସିରାଜା ଅନୁଞ୍ଞାସି, ହଂସାନଂ ପୱରୁତ୍ତମଂ’’ ॥
‘‘ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ସୂରିୟୁଗ୍ଗମନଂ [ସୁରିୟସ୍ସୁଗ୍ଗମନଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ସୁରିୟୁଗ୍ଗମନଂ (ପୀ॰)] ପତି ।
ପେକ୍ଖତୋ କାସିରାଜସ୍ସ, ଭୱନା ତେ [ଭୱନତୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୱିଗାହିସୁଂ’’ ॥
‘‘ତେ ଅରୋଗେ ଅନୁପ୍ପତ୍ତେ, ଦିସ୍ୱାନ ପରମେ ଦିଜେ ।
କେକାତି ମକରୁଂ ହଂସା, ପୁଥୁସଦ୍ଦୋ ଅଜାୟଥ ॥
‘‘ତେ ପତୀତା ପମୁତ୍ତେନ, ଭତ୍ତୁନା ଭତ୍ତୁଗାରୱା ।
ସମନ୍ତା ପରିକିରିଂସୁ, ଅଣ୍ଡଜା ଲଦ୍ଧପଚ୍ଚୟା’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ମିତ୍ତୱତଂ ଅତ୍ଥା, ସବ୍ବେ ହୋନ୍ତି ପଦକ୍ଖିଣା ।
ହଂସା ୟଥା ଧତରଟ୍ଠା, ଞାତିସଙ୍ଘଂ ଉପାଗମୁ’’ନ୍ତି ॥
ମହାହଂସଜାତକଂ ଦୁତିୟଂ ।
୫୩୫. ସୁଧାଭୋଜନଜାତକଂ (୩)
‘‘ନେୱ କିଣାମି ନପି ୱିକ୍କିଣାମି, ନ ଚାପି ମେ ସନ୍ନିଚୟୋ ଚ ଅତ୍ଥି [ଇଧତ୍ଥି (ସ୍ୟା॰)]।
ସୁକିଚ୍ଛରୂପଂ ୱତିଦଂ ପରିତ୍ତଂ, ପତ୍ଥୋଦନୋ ନାଲମୟଂ ଦୁୱିନ୍ନଂ’’ ॥
‘‘ଅପ୍ପମ୍ହା ଅପ୍ପକଂ ଦଜ୍ଜା, ଅନୁମଜ୍ଝତୋ ମଜ୍ଝକଂ ।
ବହୁମ୍ହା ବହୁକଂ ଦଜ୍ଜା, ଅଦାନଂ ନୁପପଜ୍ଜତି [ନ ଉପପଜ୍ଜତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ତଂ ତଂ ୱଦାମି କୋସିୟ, ଦେହି ଦାନାନି ଭୁଞ୍ଜ ଚ ।
ଅରିୟମଗ୍ଗଂ ସମାରୂହ [ଅରିୟଂ ମଗ୍ଗଂ ସମାରୁହ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନେକାସୀ ଲଭତେ ସୁଖଂ’’ ॥
‘‘ମୋଘଞ୍ଚସ୍ସ ହୁତଂ ହୋତି, ମୋଘଞ୍ଚାପି ସମୀହିତଂ ।
ଅତିଥିସ୍ମିଂ ୟୋ ନିସିନ୍ନସ୍ମିଂ, ଏକୋ ଭୁଞ୍ଜତି ଭୋଜନଂ ॥
‘‘ତଂ ତଂ ୱଦାମି କୋସିୟ, ଦେହି ଦାନାନି ଭୁଞ୍ଜ ଚ ।
ଅରିୟମଗ୍ଗଂ ସମାରୂହ, ନେକାସୀ ଲଭତେ ସୁଖଂ’’ ॥
‘‘ସଚ୍ଚଞ୍ଚସ୍ସ ହୁତଂ ହୋତି, ସଚ୍ଚଞ୍ଚାପି ସମୀହିତଂ ।
ଅତିଥିସ୍ମିଂ ୟୋ ନିସିନ୍ନସ୍ମିଂ, ନେକୋ ଭୁଞ୍ଜତି ଭୋଜନଂ ॥
‘‘ତଂ ତଂ ୱଦାମି କୋସିୟ, ଦେହି ଦାନାନି ଭୁଞ୍ଜ ଚ ।
ଅରିୟମଗ୍ଗଂ ସମାରୂହ, ନେକାସୀ ଲଭତେ ସୁଖଂ’’ ॥
‘‘ସରଞ୍ଚ ଜୁହତି ପୋସୋ, ବହୁକାୟ ଗୟାୟ ଚ ।
ଦୋଣେ ତିମ୍ବରୁତିତ୍ଥସ୍ମିଂ, ସୀଘସୋତେ ମହାୱହେ ॥
‘‘ଅତ୍ର ଚସ୍ସ ହୁତଂ ହୋତି, ଅତ୍ର ଚସ୍ସ ସମୀହିତଂ ।
ଅତିଥିସ୍ମିଂ ୟୋ ନିସିନ୍ନସ୍ମିଂ, ନେକୋ ଭୁଞ୍ଜତି ଭୋଜନଂ ॥
‘‘ତଂ ତଂ ୱଦାମି କୋସିୟ, ଦେହି ଦାନାନି ଭୁଞ୍ଜ ଚ ।
ଅରିୟମଗ୍ଗଂ ସମାରୂହ, ନେକାସୀ ଲଭତେ ସୁଖଂ’’ ॥
‘‘ବଳିସଞ୍ହି ସୋ ନିଗିଲତି [ନିଗ୍ଗିଲତି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଦୀଘସୁତ୍ତଂ ସବନ୍ଧନଂ ।
ଅତିଥିସ୍ମିଂ ୟୋ ନିସିନ୍ନସ୍ମିଂ, ଏକୋ ଭୁଞ୍ଜତି ଭୋଜନଂ ॥
‘‘ତଂ ତଂ ୱଦାମି କୋସିୟ, ଦେହି ଦାନାନି ଭୁଞ୍ଜ ଚ ।
ଅରିୟମଗ୍ଗଂ ସମାରୂହ, ନେକାସୀ ଲଭତେ ସୁଖଂ’’ ॥
‘‘ଉଳାରୱଣ୍ଣା ୱତ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଇମେ, ଅୟଞ୍ଚ ୱୋ ସୁନଖୋ କିସ୍ସ ହେତୁ ।
ଉଚ୍ଚାୱଚଂ ୱଣ୍ଣନିଭଂ ୱିକୁବ୍ବତି, ଅକ୍ଖାଥ ନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା କେ ନୁ ତୁମ୍ହେ’’ ॥
‘‘ଚନ୍ଦୋ ଚ ସୂରିୟୋ ଚ [ସୂରିୟୋ ଚ (କ॰)] ଉଭୋ ଇଧାଗତା, ଅୟଂ ପନ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ସକ୍କୋହମସ୍ମି ତିଦସାନମିନ୍ଦୋ, ଏସୋ ଚ ଖୋ ପଞ୍ଚସିଖୋତି ୱୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ପାଣିସ୍ସରା ମୁଦିଙ୍ଗା ଚ [ମୁତିଙ୍ଗା ଚ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ମୁରଜାଲମ୍ବରାନି ଚ ।
ସୁତ୍ତମେନଂ ପବୋଧେନ୍ତି, ପଟିବୁଦ୍ଧୋ ଚ ନନ୍ଦତି’’ ॥
‘‘ୟେ କେଚିମେ ମଚ୍ଛରିନୋ କଦରିୟା, ପରିଭାସକା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ।
ଇଧେୱ ନିକ୍ଖିପ୍ପ ସରୀରଦେହଂ, କାୟସ୍ସ ଭେଦା ନିରୟଂ ୱଜନ୍ତି’’ ॥
‘‘ୟେ କେଚିମେ ସୁଗ୍ଗତିମାସମାନା [ସୁଗ୍ଗତିମାସସାନା (ସୀ॰ ପୀ॰), ସୁଗ୍ଗତାସିସମାନା (କ॰)], ଧମ୍ମେ ଠିତା ସଂୟମେ ସଂୱିଭାଗେ ।
ଇଧେୱ ନିକ୍ଖିପ୍ପ ସରୀରଦେହଂ, କାୟସ୍ସ ଭେଦା ସୁଗତିଂ ୱଜନ୍ତି’’ ॥
‘‘ତ୍ୱଂ ନୋସି ଞାତି ପୁରିମାସୁ ଜାତିସୁ, ସୋ ମଚ୍ଛରୀ ରୋସକୋ [କୋସିୟୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପାପଧମ୍ମୋ ।
ତୱେୱ ଅତ୍ଥାୟ ଇଧାଗତମ୍ହା, ମା ପାପଧମ୍ମୋ ନିରୟଂ ଗମିତ୍ଥ’’ [ଅପତ୍ଥ (କ॰ ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ମଂ ୱୋ ହିତକାମା, ୟଂ ମଂ ସମନୁସାସଥ ।
ସୋହଂ ତଥା କରିସ୍ସାମି, ସବ୍ବଂ ୱୁତ୍ତଂ ହିତେସିଭି ॥
‘‘ଏସାହମଜ୍ଜେୱ ଉପାରମାମି, ନ ଚାପିହଂ [ନ ଚାପହଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କିଞ୍ଚି କରେୟ୍ୟ ପାପଂ ।
ନ ଚାପି ମେ କିଞ୍ଚି ଅଦେୟ୍ୟମତ୍ଥି, ନ ଚାପିଦତ୍ୱା ଉଦକଂ ପିୱାମି [ଉଦକମ୍ପହଂ ପିବେ (ସୀ॰)]॥
‘‘ଏୱଞ୍ଚ ମେ ଦଦତୋ ସବ୍ବକାଲଂ [ସବ୍ବକାଲେ (କ॰)], ଭୋଗା ଇମେ ୱାସୱ ଖୀୟିସ୍ସନ୍ତି ।
ତତୋ ଅହଂ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି ସକ୍କ, ହିତ୍ୱାନ କାମାନି ୟଥୋଧିକାନି’’ ॥
‘‘ନଗୁତ୍ତମେ ଗିରିୱରେ ଗନ୍ଧମାଦନେ, ମୋଦନ୍ତି ତା ଦେୱୱରାଭିପାଲିତା ।
ଅଥାଗମା ଇସିୱରୋ ସବ୍ବଲୋକଗୂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ଦୁମୱରସାଖମାଦିୟ ॥
‘‘ସୁଚିଂ ସୁଗନ୍ଧଂ ତିଦସେହି ସକ୍କତଂ, ପୁପ୍ଫୁତ୍ତମଂ ଅମରୱରେହି ସେୱିତଂ ।
ଅଲଦ୍ଧ ମଚ୍ଚେହି ୱ ଦାନୱେହି ୱା, ଅଞ୍ଞତ୍ର ଦେୱେହି ତଦାରହଂ ହିଦଂ [ହିତଂ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ତତୋ ଚତସ୍ସୋ କନକତ୍ତଚୂପମା, ଉଟ୍ଠାୟ ନାରିୟୋ ପମଦାଧିପା ମୁନିଂ ।
ଆସା ଚ ସଦ୍ଧା ଚ ସିରୀ ତତୋ ହିରୀ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱୁଂ ନାରଦଦେୱ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ॥
‘‘ସଚେ ଅନୁଦ୍ଦିଟ୍ଠଂ ତୟା ମହାମୁନି, ପୁପ୍ଫଂ ଇମଂ ପାରିଛତ୍ତସ୍ସ ବ୍ରହ୍ମେ ।
ଦଦାହି ନୋ ସବ୍ବା ଗତି ତେ ଇଜ୍ଝତୁ, ତୁୱମ୍ପି ନୋ ହୋହି ୟଥେୱ ୱାସୱୋ ॥
‘‘ତଂ ୟାଚମାନାଭିସମେକ୍ଖ ନାରଦୋ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱୀ ସଂକଲହଂ ଉଦୀରୟି ।
ନ ମୟ୍ହମତ୍ଥତ୍ଥି ଇମେହି କୋଚି ନଂ, ୟାୟେୱ ୱୋ ସେୟ୍ୟସି ସା ପିଳନ୍ଧଥ’’ [ପିଳୟ୍ହଥ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ତ୍ୱଂ ନୋତ୍ତମେୱାଭିସମେକ୍ଖ ନାରଦ, ୟସ୍ସିଚ୍ଛସି ତସ୍ସା ଅନୁପ୍ପୱେଚ୍ଛସୁ ।
ୟସ୍ସା ହି ନୋ ନାରଦ ତ୍ୱଂ ପଦସ୍ସସି, ସାୟେୱ ନୋ ହେହିତି ସେଟ୍ଠସମ୍ମତା’’ ॥
‘‘ଅକଲ୍ଲମେତଂ ୱଚନଂ ସୁଗତ୍ତେ, କୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ସଂକଲହଂ ଉଦୀରୟେ ।
ଗନ୍ତ୍ୱାନ ଭୂତାଧିପମେୱ ପୁଚ୍ଛଥ, ସଚେ ନ ଜାନାଥ ଇଧୁତ୍ତମାଧମଂ’’ ॥
‘‘ତା ନାରଦେନ ପରମପ୍ପକୋପିତା, ଉଦୀରିତା ୱଣ୍ଣମଦେନ ମତ୍ତା ।
ସକାସେ [ସକାସଂ (କ॰)] ଗନ୍ତ୍ୱାନ ସହସ୍ସଚକ୍ଖୁନୋ, ପୁଚ୍ଛିଂସୁ ଭୂତାଧିପଂ କା ନୁ ସେୟ୍ୟସି’’ ॥
‘‘ତା ଦିସ୍ୱା ଆୟତ୍ତମନା ପୁରିନ୍ଦଦୋ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱୀ ଦେୱୱରୋ କତଞ୍ଜଲୀ ।
ସବ୍ବାୱ ୱୋ ହୋଥ ସୁଗତ୍ତେ ସାଦିସୀ, କୋ ନେୱ ଭଦ୍ଦେ କଲହଂ ଉଦୀରୟି’’ ॥
‘‘ୟୋ ସବ୍ବଲୋକଚ୍ଚରିତୋ [ସବ୍ବଲୋକଂ ଚରକୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମହାମୁନି, ଧମ୍ମେ ଠିତୋ ନାରଦୋ [ନାରଦ (ସ୍ୟା॰)] ସଚ୍ଚନିକ୍କମୋ ।
ସୋ ନୋବ୍ରୱି [ବ୍ରୱୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଗିରିୱରେ ଗନ୍ଧମାଦନେ, ଗନ୍ତ୍ୱାନ ଭୂତାଧିପମେୱ ପୁଚ୍ଛଥ ।
ସଚେ ନ ଜାନାଥ ଇଧୁତ୍ତମାଧମଂ’’ ॥
‘‘ଅସୁ [ଅସୂ (ସ୍ୟା॰)] ବ୍ରହାରଞ୍ଞଚରୋ ମହାମୁନି, ନାଦତ୍ୱା ଭତ୍ତଂ ୱରଗତ୍ତେ ଭୁଞ୍ଜତି ।
ୱିଚେୟ୍ୟ ଦାନାନି ଦଦାତି କୋସିୟୋ, ୟସ୍ସା ହି ସୋ ଦସ୍ସତି ସାୱ ସେୟ୍ୟସି’’ ॥
‘‘ଅସୂ ହି ୟୋ ସମ୍ମତି ଦକ୍ଖିଣଂ ଦିସଂ, ଗଙ୍ଗାୟ ତୀରେ ହିମୱନ୍ତପସ୍ସନି [ହିମୱନ୍ତପସ୍ମନି (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)]।
ସ କୋସିୟୋ ଦୁଲ୍ଲଭପାନଭୋଜନୋ, ତସ୍ସ ସୁଧଂ ପାପୟ ଦେୱସାରଥି’’ ॥
‘‘ସ [ସୋ (ସ୍ୟା॰)] ମାତଲୀ ଦେୱୱରେନ ପେସିତୋ, ସହସ୍ସୟୁତ୍ତଂ ଅଭିରୁୟ୍ହ ସନ୍ଦନଂ ।
ସୁଖିପ୍ପମେୱ [ସ ଖିପ୍ପମେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଉପଗମ୍ମ ଅସ୍ସମଂ, ଅଦିସ୍ସମାନୋ ମୁନିନୋ ସୁଧଂ ଅଦା’’ ॥
‘‘ଉଦଗ୍ଗିହୁତ୍ତଂ ଉପତିଟ୍ଠତୋ ହି ମେ, ପଭଙ୍କରଂ ଲୋକତମୋନୁଦୁତ୍ତମଂ ।
ସବ୍ବାନି ଭୂତାନି ଅଧିଚ୍ଚ [ଅତିଚ୍ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱାସୱୋ, କୋ ନେୱ ମେ ପାଣିସୁ କିଂ ସୁଧୋଦହି ॥
‘‘ସଙ୍ଖୂପମଂ ସେତମତୁଲ୍ୟଦସ୍ସନଂ, ସୁଚିଂ ସୁଗନ୍ଧଂ ପିୟରୂପମବ୍ଭୁତଂ ।
ଅଦିଟ୍ଠପୁବ୍ବଂ ମମ ଜାତୁ ଚକ୍ଖୁଭି [ଜାତଚକ୍ଖୁହି (ସୀ॰ ପୀ॰)], କା ଦେୱତା ପାଣିସୁ କିଂ ସୁଧୋଦହି’’ ॥
‘‘ଅହଂ ମହିନ୍ଦେନ ମହେସି ପେସିତୋ, ସୁଧାଭିହାସିଂ ତୁରିତୋ ମହାମୁନି ।
ଜାନାସି ମଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି, ଭୁଞ୍ଜସ୍ସୁ ଭତ୍ତୁତ୍ତମ ମାଭିୱାରୟି [ମା ୱିଚାରୟି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଭୁତ୍ତା ଚ ସା ଦ୍ୱାଦସ ହନ୍ତି ପାପକେ, ଖୁଦଂ ପିପାସଂ ଅରତିଂ ଦରକ୍ଲମଂ [ଦରଥଂ କିଲଂ (ସ୍ୟା॰), ଦରଥକ୍ଖମଂ (କ॰)]।
କୋଧୂପନାହଞ୍ଚ ୱିୱାଦପେସୁଣଂ, ସୀତୁଣ୍ହତନ୍ଦିଞ୍ଚ ରସୁତ୍ତମଂ ଇଦଂ’’ ॥
‘‘ନ କପ୍ପତୀ ମାତଲି ମୟ୍ହ ଭୁଞ୍ଜିତୁଂ, ପୁବ୍ବେ ଅଦତ୍ୱା ଇତି ମେ ୱତୁତ୍ତମଂ ।
ନ ଚାପି ଏକାସ୍ନମରୀୟପୂଜିତଂ [ଏକାସନଂ ଅରିୟପୂଜିତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅସଂୱିଭାଗୀ ଚ ସୁଖଂ ନ ୱିନ୍ଦତି’’ ॥
‘‘ଥୀଘାତକା ୟେ ଚିମେ ପାରଦାରିକା, ମିତ୍ତଦ୍ଦୁନୋ ୟେ ଚ ସପନ୍ତି ସୁବ୍ବତେ ।
ସବ୍ବେ ଚ ତେ ମଚ୍ଛରିପଞ୍ଚମାଧମା, ତସ୍ମା ଅଦତ୍ୱା ଉଦକମ୍ପି ନାସ୍ନିୟେ [ନାସ୍ମିୟେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସୋ ହିତ୍ଥିୟା ୱା ପୁରିସସ୍ସ ୱା ପନ, ଦସ୍ସାମି ଦାନଂ ୱିଦୁସମ୍ପୱଣ୍ଣିତଂ ।
ସଦ୍ଧା ୱଦଞ୍ଞୂ ଇଧ ୱୀତମଚ୍ଛରା, ଭୱନ୍ତି ହେତେ ସୁଚିସଚ୍ଚସମ୍ମତା’’ [ସମ୍ମସମ୍ମତା (ସୀ॰)]॥
‘‘ଅତୋ ମତା [ମୁତା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦେୱୱରେନ ପେସିତା, କଞ୍ଞା ଚତସ୍ସୋ କନକତ୍ତଚୂପମା ।
ଆସା ଚ ସଦ୍ଧା ଚ ସିରୀ ତତୋ ହିରୀ [ସିରୀ ହିରୀ ତତୋ (ପୀ॰)], ତଂ ଅସ୍ସମଂ ଆଗମୁ [ଆଗମୁଂ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ୟତ୍ଥ କୋସିୟୋ ॥
‘‘ତା ଦିସ୍ୱା ସବ୍ବୋ ପରମପ୍ପମୋଦିତୋ [ସବ୍ବା ପରମପ୍ପମୋଦିତା (ସ୍ୟା॰)], ସୁଭେନ ୱଣ୍ଣେନ ସିଖାରିୱଗ୍ଗିନୋ ।
କଞ୍ଞା ଚତସ୍ସୋ ଚତୁରୋ ଚତୁଦ୍ଦିସା, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱୀ ମାତଲିନୋ ଚ ସମ୍ମୁଖା ॥
‘‘ପୁରିମଂ ଦିସଂ କା ତ୍ୱଂ ପଭାସି ଦେୱତେ, ଅଲଙ୍କତା ତାରୱରାୱ ଓସଧୀ ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ କଞ୍ଚନୱେଲ୍ଲିୱିଗ୍ଗହେ, ଆଚିକ୍ଖ ମେ ତ୍ୱଂ କତମାସି ଦେୱତା ॥
‘‘ସିରାହ ଦେୱୀମନୁଜେଭି [ମନୁଜେସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପୂଜିତା, ଅପାପସତ୍ତୂପନିସେୱିନୀ ସଦା ।
ସୁଧାୱିୱାଦେନ ତୱନ୍ତିମାଗତା, ତଂ ମଂ ସୁଧାୟ ୱରପଞ୍ଞ ଭାଜୟ ॥
‘‘ୟସ୍ସାହମିଚ୍ଛାମି ସୁଧଂ [ସୁଖଂ (ପୀ॰)] ମହାମୁନି, ସୋ [ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସବ୍ବକାମେହି ନରୋ ପମୋଦତି ।
ସିରୀତି ମଂ ଜାନହି ଜୂହତୁତ୍ତମ, ତଂ ମଂ ସୁଧାୟ ୱରପଞ୍ଞ ଭାଜୟ’’ ॥
‘‘ସିପ୍ପେନ ୱିଜ୍ଜାଚରଣେନ ବୁଦ୍ଧିୟା, ନରା ଉପେତା ପଗୁଣା ସକମ୍ମୁନା [ସକମ୍ମନା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ତୟା ୱିହୀନା ନ ଲଭନ୍ତି କିଞ୍ଚନଂ [କିଞ୍ଚିନଂ (କ॰)], ତୟିଦଂ ନ ସାଧୁ ୟଦିଦଂ ତୟା କତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସାମି ପୋସଂ ଅଲସଂ ମହଗ୍ଘସଂ, ସୁଦୁକ୍କୁଲୀନମ୍ପି ଅରୂପିମଂ ନରଂ ।
ତୟାନୁଗୁତ୍ତୋ ସିରି ଜାତିମାମପି [ଜାତିମଂ ଅପି (ସୀ॰)], ପେସେତି ଦାସଂ ୱିୟ ଭୋଗୱା ସୁଖୀ ॥
‘‘ତଂ ତଂ ଅସଚ୍ଚଂ ଅୱିଭଜ୍ଜସେୱିନିଂ, ଜାନାମି ମୂଳ୍ହଂ ୱିଦୁରାନୁପାତିନିଂ ।
ନ ତାଦିସୀ ଅରହତି ଆସନୂଦକଂ, କୁତୋ ସୁଧା ଗଚ୍ଛ ନ ମୟ୍ହ ରୁଚ୍ଚସି’’ ॥
‘‘କା ସୁକ୍କଦାଠା ପଟିମୁକ୍କକୁଣ୍ଡଲା, ଚିତ୍ତଙ୍ଗଦା କମ୍ବୁୱିମଟ୍ଠଧାରିନୀ ।
ଓସିତ୍ତୱଣ୍ଣଂ ପରିଦୟ୍ହ ସୋଭସି, କୁସଗ୍ଗିରତ୍ତଂ ଅପିଳୟ୍ହ ମଞ୍ଜରିଂ ॥
‘‘ମିଗୀୱ ଭନ୍ତା ସରଚାପଧାରିନା, ୱିରାଧିତା ମନ୍ଦମିୱ ଉଦିକ୍ଖସି ।
କୋ ତେ ଦୁତୀୟୋ ଇଧ ମନ୍ଦଲୋଚନେ, ନ ଭାୟସି ଏକିକା କାନନେ ୱନେ’’ ॥
‘‘ନ ମେ ଦୁତୀୟୋ ଇଧ ମତ୍ଥି କୋସିୟ, ମସକ୍କସାରପ୍ପଭୱମ୍ହି ଦେୱତା ।
ଆସା ସୁଧାସାୟ ତୱନ୍ତିମାଗତା, ତଂ ମଂ ସୁଧାୟ ୱରପଞ୍ଞ ଭାଜୟ’’ ॥
‘‘ଆସାୟ ୟନ୍ତି ୱାଣିଜା ଧନେସିନୋ, ନାୱଂ ସମାରୁୟ୍ହ ପରେନ୍ତି ଅଣ୍ଣୱେ ।
ତେ ତତ୍ଥ ସୀଦନ୍ତି ଅଥୋପି ଏକଦା, ଜୀନାଧନା ଏନ୍ତି ୱିନଟ୍ଠପାଭତା ॥
‘‘ଆସାୟ ଖେତ୍ତାନି କସନ୍ତି କସ୍ସକା, ୱପନ୍ତି ବୀଜାନି କରୋନ୍ତୁପାୟସୋ ।
ଈତୀନିପାତେନ ଅୱୁଟ୍ଠିତାୟ [ଅୱୁଟ୍ଠିକାୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱା, ନ କିଞ୍ଚି ୱିନ୍ଦନ୍ତି ତତୋ ଫଲାଗମଂ ॥
‘‘ଅଥତ୍ତକାରାନି କରୋନ୍ତି ଭତ୍ତୁସୁ, ଆସଂ ପୁରକ୍ଖତ୍ୱା ନରା ସୁଖେସିନୋ ।
ତେ ଭତ୍ତୁରତ୍ଥା ଅତିଗାଳ୍ହିତା ପୁନ, ଦିସା ପନସ୍ସନ୍ତି ଅଲଦ୍ଧ କିଞ୍ଚନଂ ॥
‘‘ହିତ୍ୱାନ [ଜହିତ୍ୱ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଧଞ୍ଞଞ୍ଚ ଧନଞ୍ଚ ଞାତକେ, ଆସାୟ ସଗ୍ଗାଧିମନା ସୁଖେସିନୋ ।
ତପନ୍ତି ଲୂଖମ୍ପି ତପଂ ଚିରନ୍ତରଂ, କୁମଗ୍ଗମାରୁୟ୍ହ [କୁମ୍ମଗ୍ଗମାରୁୟ୍ହ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପରେନ୍ତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ଆସା ୱିସଂୱାଦିକସମ୍ମତା ଇମେ, ଆସେ ସୁଧାସଂ [ସୁଧାୟ (ସ୍ୟା ପୀ॰ କ॰)] ୱିନୟସ୍ସୁ ଅତ୍ତନି ।
ନ ତାଦିସୀ ଅରହତି ଆସନୂଦକଂ, କୁତୋ ସୁଧା ଗଚ୍ଛ ନ ମୟ୍ହ ରୁଚ୍ଚସି’’ ॥
‘‘ଦଦ୍ଦଲ୍ଲମାନା ୟସସା ୟସସ୍ସିନୀ, ଜିଘଞ୍ଞନାମୱ୍ହୟନଂ ଦିସଂ ପତି ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ କଞ୍ଚନୱେଲ୍ଲିୱିଗ୍ଗହେ, ଆଚିକ୍ଖ ମେ ତ୍ୱଂ କତମାସି ଦେୱତା’’ ॥
‘‘ସଦ୍ଧାହ ଦେୱୀମନୁଜେହି [ଦେୱୀମନୁଜେସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପୂଜିତା, ଅପାପସତ୍ତୂପନିସେୱିନୀ ସଦା ।
ସୁଧାୱିୱାଦେନ ତୱନ୍ତିମାଗତା, ତଂ ମଂ ସୁଧାୟ ୱରପଞ୍ଞ ଭାଜୟ’’ ॥
‘‘ଦାନଂ ଦମଂ ଚାଗମଥୋପି ସଂୟମଂ, ଆଦାୟ ସଦ୍ଧାୟ କରୋନ୍ତି ହେକଦା ।
ଥେୟ୍ୟଂ ମୁସା କୂଟମଥୋପି ପେସୁଣଂ, କରୋନ୍ତି ହେକେ ପୁନ ୱିଚ୍ଚୁତା ତୟା ॥
‘‘ଭରିୟାସୁ ପୋସୋ ସଦିସୀସୁ ପେକ୍ଖୱା [ପେଖୱା (ପୀ॰)], ସୀଲୂପପନ୍ନାସୁ ପତିବ୍ବତାସୁପି ।
ୱିନେତ୍ୱାନ [ୱିନେତ୍ୱା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଛନ୍ଦଂ କୁଲିତ୍ଥିୟାସୁପି [କୁଲଧୀତିୟାସୁପି (ସୀ॰ ପୀ॰)], କରୋତି ସଦ୍ଧଂ ପୁନ [ପନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କୁମ୍ଭଦାସିୟା ॥
‘‘ତ୍ୱମେୱ ସଦ୍ଧେ ପରଦାରସେୱିନୀ, ପାପଂ କରୋସି କୁସଲମ୍ପି ରିଞ୍ଚସି ।
ନ ତାଦିସୀ ଅରହତି ଆସନୂଦକଂ, କୁତୋ ସୁଧା ଗଚ୍ଛ ନ ମୟ୍ହ ରୁଚ୍ଚସି’’ ॥
‘‘ଜିଘଞ୍ଞରତ୍ତିଂ ଅରୁଣସ୍ମିମୂହତେ, ୟା ଦିସ୍ସତି ଉତ୍ତମରୂପୱଣ୍ଣିନୀ ।
ତଥୂପମା ମଂ ପଟିଭାସି ଦେୱତେ, ଆଚିକ୍ଖ ମେ ତ୍ୱଂ କତମାସି ଅଚ୍ଛରା ॥
‘‘କାଲା ନିଦାଘେରିୱ ଅଗ୍ଗିଜାରିୱ [ଅଗ୍ଗଜାତିୱ (ସୀ॰), ଅଗ୍ଗିଜାତିୱ (ପୀ॰)], ଅନିଲେରିତା ଲୋହିତପତ୍ତମାଲିନୀ ।
କା ତିଟ୍ଠସି ମନ୍ଦମିଗାୱଲୋକୟଂ [ମନ୍ଦମିୱାୱଲୋକୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଭାସେସମାନାୱ ଗିରଂ ନ ମୁଞ୍ଚସି’’ ॥
‘‘ହିରାହ ଦେୱୀମନୁଜେହି ପୂଜିତା, ଅପାପସତ୍ତୂପନିସେୱିନୀ ସଦା ।
ସୁଧାୱିୱାଦେନ ତୱନ୍ତିମାଗତା, ସାହଂ ନ ସକ୍କୋମି ସୁଧମ୍ପି ୟାଚିତୁଂ ।
କୋପୀନରୂପା ୱିୟ ୟାଚନିତ୍ଥିୟା’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମେନ ଞାୟେନ ସୁଗତ୍ତେ ଲଚ୍ଛସି, ଏସୋ ହି ଧମ୍ମୋ ନ ହି ୟାଚନା ସୁଧା ।
ତଂ ତଂ ଅୟାଚନ୍ତିମହଂ ନିମନ୍ତୟେ, ସୁଧାୟ ୟଞ୍ଚିଚ୍ଛସି ତମ୍ପି ଦମ୍ମି ତେ ॥
‘‘ସା ତ୍ୱଂ ମୟା ଅଜ୍ଜ ସକମ୍ହି ଅସ୍ସମେ, ନିମନ୍ତିତା କଞ୍ଚନୱେଲ୍ଲିୱିଗ୍ଗହେ ।
ତୁୱଞ୍ହି ମେ ସବ୍ବରସେହି ପୂଜିୟା, ତଂ ପୂଜୟିତ୍ୱାନ ସୁଧମ୍ପି ଅସ୍ନିୟେ’’ ॥
‘‘ସା କୋସିୟେନାନୁମତା ଜୁତୀମତା, ଅଦ୍ଧା ହିରି ରମ୍ମଂ ପାୱିସି ୟସ୍ସମଂ ।
ଉଦକୱନ୍ତଂ [ଉଦଞ୍ଞୱନ୍ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଫଲମରିୟପୂଜିତଂ, ଅପାପସତ୍ତୂପନିସେୱିତଂ ସଦା ॥
‘‘ରୁକ୍ଖଗ୍ଗହାନା ବହୁକେତ୍ଥ ପୁପ୍ଫିତା, ଅମ୍ବା ପିୟାଲା ପନସା ଚ କିଂସୁକା ।
ସୋଭଞ୍ଜନା ଲୋଦ୍ଦମଥୋପି ପଦ୍ମକା, କେକା ଚ ଭଙ୍ଗା ତିଲକା ସୁପୁପ୍ଫିତା ॥
‘‘ସାଲା କରେରୀ ବହୁକେତ୍ଥ ଜମ୍ବୁୟୋ, ଅସ୍ସତ୍ଥନିଗ୍ରୋଧମଧୁକୱେତସା [ୱେଦିସା (କ॰)]।
ଉଦ୍ଦାଲକା ପାଟଲି ସିନ୍ଦୁୱାରକା [ସିନ୍ଦୁୱାରିତା (ବହୂସୁ)], ମନୁଞ୍ଞଗନ୍ଧା ମୁଚଲିନ୍ଦକେତକା ॥
‘‘ହରେଣୁକା ୱେଳୁକା କେଣୁ [ୱେଣୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତିନ୍ଦୁକା, ସାମାକନୀୱାରମଥୋପି ଚୀନକା ।
ମୋଚା କଦଲୀ ବହୁକେତ୍ଥ ସାଲିୟୋ, ପୱୀହୟୋ ଆଭୂଜିନୋ ଚ [ଆଭୁଜିନୋପି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ତଣ୍ଡୁଲା ॥
‘‘ତସ୍ସେୱୁତ୍ତରପସ୍ସେନ [ତସ୍ସ ଚ ଉତ୍ତରେ ପସ୍ସେ (ସୀ॰ ପୀ॰), ତସ୍ସ ଚ ଉତ୍ତରପସ୍ସେନ (ସ୍ୟା॰)], ଜାତା ପୋକ୍ଖରଣୀ ସିୱା ।
ଅକକ୍କସା ଅପବ୍ଭାରା, ସାଧୁ ଅପ୍ପଟିଗନ୍ଧିକା ॥
‘‘ତତ୍ଥ ମଚ୍ଛା ସନ୍ନିରତା, ଖେମିନୋ ବହୁଭୋଜନା ।
ସିଙ୍ଗୂ ସୱଙ୍କା ସଂକୁଲା [ସକୁଲା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ସତୱଙ୍କା ଚ ରୋହିତା ।
ଆଳିଗଗ୍ଗରକାକିଣ୍ଣା, ପାଠୀନା କାକମଚ୍ଛକା ॥
‘‘ତତ୍ଥ ପକ୍ଖୀ ସନ୍ନିରତା, ଖେମିନୋ ବହୁଭୋଜନା ।
ହଂସା କୋଞ୍ଚା ମୟୂରା ଚ, ଚକ୍କୱାକା ଚ କୁକ୍କୁହା ।
କୁଣାଲକା ବହୂ ଚିତ୍ରା, ସିଖଣ୍ଡୀ ଜୀୱଜୀୱକା ॥
‘‘ତତ୍ଥ ପାନାୟ ମାୟନ୍ତି, ନାନା ମିଗଗଣା ବହୂ ।
ସୀହା ବ୍ୟଗ୍ଘା ୱରାହା ଚ, ଅଚ୍ଛକୋକତରଚ୍ଛୟୋ ॥
‘‘ପଲାସାଦା ଗୱଜା ଚ, ମହିଂସା [ମହିସା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ରୋହିତା ରୁରୂ ।
ଏଣେୟ୍ୟା ଚ ୱରାହା ଚ, ଗଣିନୋ ନୀକସୂକରା ।
କଦଲିମିଗା ବହୁକେତ୍ଥ, ବିଳାରା ସସକଣ୍ଣିକା [ସସକଣ୍ଣକା (ସୀ॰)]॥
‘‘ଛମାଗିରୀ ପୁପ୍ଫୱିଚିତ୍ରସନ୍ଥତା, ଦିଜାଭିଘୁଟ୍ଠା ଦିଜସଙ୍ଘସେୱିତା’’ ॥
‘‘ସା ସୁତ୍ତଚା ନୀଲଦୁମାଭିଲମ୍ବିତା, ୱିଜ୍ଜୁ ମହାମେଘରିୱାନୁପଜ୍ଜଥ ।
ତସ୍ସା ସୁସମ୍ବନ୍ଧସିରଂ କୁସାମୟଂ, ସୁଚିଂ ସୁଗନ୍ଧଂ ଅଜିନୂପସେୱିତଂ ।
ଅତ୍ରିଚ୍ଚ [ଅତ୍ରିଚ୍ଛ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କୋଚ୍ଛଂ ହିରିମେତଦବ୍ରୱି, ‘ନିସୀଦ କଲ୍ୟାଣି ସୁଖୟିଦମାସନଂ’ ॥
‘‘ତସ୍ସା ତଦା କୋଚ୍ଛଗତାୟ କୋସିୟୋ, ୟଦିଚ୍ଛମାନାୟ ଜଟାଜିନନ୍ଧରୋ [ଜଟାଜୁତିନ୍ଧରୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ନୱେହି ପତ୍ତେହି ସୟଂ ସହୂଦକଂ, ସୁଧାଭିହାସୀ ତୁରିତୋ ମହାମୁନି ॥
‘‘ସା ତଂ ପଟିଗ୍ଗୟ୍ହ ଉଭୋହି ପାଣିଭି, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱି ଅତ୍ତମନା ଜଟାଧରଂ ।
‘ହନ୍ଦାହଂ ଏତରହି ପୂଜିତା ତୟା, ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟଂ ବ୍ରହ୍ମେ ତିଦିୱଂ ଜିତାୱିନୀ’ ॥
‘‘ସା କୋସିୟେନାନୁମତା ଜୁତୀମତା, ଉଦୀରିତା [ଉଦିରୟି (କ॰)] ୱଣ୍ଣମଦେନ ମତ୍ତା ।
ସକାସେ ଗନ୍ତ୍ୱାନ ସହସ୍ସଚକ୍ଖୁନୋ, ଅୟଂ ସୁଧା ୱାସୱ ଦେହି ମେ ଜୟଂ ॥
‘‘ତମେନ [ତମେନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ସକ୍କୋପି ତଦା ଅପୂଜୟି, ସହିନ୍ଦଦେୱା [ସହିନ୍ଦା ଚ ଦେୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁରକଞ୍ଞମୁତ୍ତମଂ ।
ସା ପଞ୍ଜଲୀ ଦେୱମନୁସ୍ସପୂଜିତା, ନୱମ୍ହି କୋଚ୍ଛମ୍ହି ୟଦା ଉପାୱିସି’’ ॥
‘‘ତମେୱ ସଂସୀ [ତମେୱ ଅସଂସୀ (ସ୍ୟା॰)] ପୁନଦେୱ ମାତଲିଂ, ସହସ୍ସନେତ୍ତୋ ତିଦସାନମିନ୍ଦୋ ।
ଗନ୍ତ୍ୱାନ ୱାକ୍ୟଂ ମମ ବ୍ରୂହି କୋସିୟଂ, ଆସାୟ ସଦ୍ଧା [ସଦ୍ଧ (ପୀ॰)] ସିରିୟା ଚ କୋସିୟ ।
ହିରୀ ସୁଧଂ କେନ ମଲତ୍ଥ ହେତୁନା ॥
‘‘ତଂ ସୁ ୱତ୍ଥଂ ଉଦତାରୟୀ ରଥଂ, ଦଦ୍ଦଲ୍ଲମାନଂ ଉପକାରିୟସାଦିସଂ [ଉପକିରିୟସାଦିସଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
ଜମ୍ବୋନଦୀସଂ ତପନେୟ୍ୟସନ୍ନିଭଂ [ସନ୍ତିକଂ (ସୀ॰ପୀ॰)], ଅଲଙ୍କତଂ କଞ୍ଚନଚିତ୍ତସନ୍ନିଭଂ ॥
‘‘ସୁୱଣ୍ଣଚନ୍ଦେତ୍ଥ ବହୂ ନିପାତିତା, ହତ୍ଥୀ ଗୱସ୍ସା କିକିବ୍ୟଗ୍ଘଦୀପିୟୋ [କିମ୍ପୁରିସବ୍ୟଗ୍ଘଦୀପିୟୋ (କ॰)]।
ଏଣେୟ୍ୟକା ଲଙ୍ଘମୟେତ୍ଥ ପକ୍ଖିନୋ [ପକ୍ଖିୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ମିଗେତ୍ଥ ୱେଳୁରିୟମୟା ୟୁଧା ୟୁତା ॥
‘‘ତତ୍ଥସ୍ସରାଜହରୟୋ ଅୟୋଜୟୁଂ, ଦସସତାନି ସୁସୁନାଗସାଦିସେ ।
ଅଲଙ୍କତେ କଞ୍ଚନଜାଲୁରଚ୍ଛଦେ, ଆୱେଳିନେ ସଦ୍ଦଗମେ ଅସଙ୍ଗିତେ ॥
‘‘ତଂ ୟାନସେଟ୍ଠଂ ଅଭିରୁୟ୍ହ ମାତଲି, ଦିସା ଇମାୟୋ [ଦସ ଦିସା ଇମା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅଭିନାଦୟିତ୍ଥ ।
ନଭଞ୍ଚ ସେଲଞ୍ଚ ୱନପ୍ପତିନିଞ୍ଚ [ୱନସ୍ପତୀନି ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱନପ୍ପତିଞ୍ଚ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ସସାଗରଂ ପବ୍ୟଧୟିତ୍ଥ [ପବ୍ୟାଥୟିତ୍ଥ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମେଦିନିଂ ॥
‘‘ସ ଖିପ୍ପମେୱ ଉପଗମ୍ମ ଅସ୍ସମଂ, ପାୱାରମେକଂସକତୋ କତଞ୍ଜଲୀ ।
ବହୁସ୍ସୁତଂ ୱୁଦ୍ଧଂ ୱିନୀତୱନ୍ତଂ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱୀ ମାତଲି ଦେୱବ୍ରାହ୍ମଣଂ ॥
‘‘ଇନ୍ଦସ୍ସ ୱାକ୍ୟଂ ନିସାମେହି କୋସିୟ, ଦୂତୋ ଅହଂ ପୁଚ୍ଛତି ତଂ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
ଆସାୟ ସଦ୍ଧା ସିରିୟା ଚ କୋସିୟ, ହିରୀ ସୁଧଂ କେନ ମଲତ୍ଥ ହେତୁନା’’ ॥
‘‘ଅନ୍ଧା ସିରୀ ମଂ ପଟିଭାତି ମାତଲି, ସଦ୍ଧା ଅନିଚ୍ଚା ପନ ଦେୱସାରଥି ।
ଆସା ୱିସଂୱାଦିକସମ୍ମତା ହି ମେ, ହିରୀ ଚ ଅରିୟମ୍ହି ଗୁଣେ ପତିଟ୍ଠିତା’’ ॥
‘‘କୁମାରିୟୋ ୟାଚିମା ଗୋତ୍ତରକ୍ଖିତା, ଜିଣ୍ଣା ଚ ୟା ୟା ଚ ସଭତ୍ତୁଇତ୍ଥିୟୋ ।
ତା ଛନ୍ଦରାଗଂ ପୁରିସେସୁ ଉଗ୍ଗତଂ, ହିରିୟା ନିୱାରେନ୍ତି ସଚିତ୍ତମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ସଙ୍ଗାମସୀସେ ସରସତ୍ତିସଂୟୁତେ, ପରାଜିତାନଂ ପତତଂ ପଲାୟିନଂ ।
ହିରିୟା ନିୱତ୍ତନ୍ତି ଜହିତ୍ୱ [ଜହିତ୍ୱାନ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଜୀୱିତଂ, ତେ ସମ୍ପଟିଚ୍ଛନ୍ତି ପୁନା ହିରୀମନା ॥
‘‘ୱେଲା ୟଥା ସାଗରୱେଗୱାରିନୀ, ହିରାୟ ହି ପାପଜନଂ ନିୱାରିନୀ ।
ତଂ ସବ୍ବଲୋକେ ହିରିମରିୟପୂଜିତଂ, ଇନ୍ଦସ୍ସ ତଂ ୱେଦୟ ଦେୱସାରଥି’’ ॥
‘‘କୋ ତେ ଇମଂ କୋସିୟ ଦିଟ୍ଠିମୋଦହି, ବ୍ରହ୍ମା ମହିନ୍ଦୋ ଅଥ ୱା ପଜାପତି ।
ହିରାୟ ଦେୱେସୁ ହି ସେଟ୍ଠସମ୍ମତା, ଧୀତା ମହିନ୍ଦସ୍ସ ମହେସି ଜାୟଥ’’ ॥
‘‘ହନ୍ଦେହି ଦାନି ତିଦିୱଂ ଅପକ୍କମ [ସମକ୍କମ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ରଥଂ ସମାରୁୟ୍ହ ମମାୟିତଂ ଇମଂ [ଇଦଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଇନ୍ଦୋ ଚ ତଂ ଇନ୍ଦସଗୋତ୍ତ କଙ୍ଖତି, ଅଜ୍ଜେୱ ତ୍ୱଂ ଇନ୍ଦସହବ୍ୟତଂ ୱଜ’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ୱିସୁଜ୍ଝନ୍ତି [ସମିଜ୍ଝନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅପାପକମ୍ମିନୋ, ଅଥୋ ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଫଲଂ ନ ନସ୍ସତି ।
ୟେ କେଚି ମଦ୍ଦକ୍ଖୁ ସୁଧାୟ ଭୋଜନଂ, ସବ୍ବେୱ ତେ ଇନ୍ଦସହବ୍ୟତଂ ଗତା’’ ॥
‘‘ହିରୀ ଉପ୍ପଲୱଣ୍ଣାସି, କୋସିୟୋ ଦାନପତି ଭିକ୍ଖୁ ।
ଅନୁରୁଦ୍ଧୋ ପଞ୍ଚସିଖୋ, ଆନନ୍ଦୋ ଆସି ମାତଲି ॥
‘‘ସୂରିୟୋ କସ୍ସପୋ ଭିକ୍ଖୁ, ମୋଗ୍ଗଲ୍ଲାନୋସି ଚନ୍ଦିମା ।
ନାରଦୋ ସାରିପୁତ୍ତୋସି, ସମ୍ବୁଦ୍ଧୋ ଆସି ୱାସୱୋ’’ତି ॥
ସୁଧାଭୋଜନଜାତକଂ ତତିୟଂ ।
୫୩୬. କୁଣାଲଜାତକଂ (୪)
ଏୱମକ୍ଖାୟତି, ଏୱମନୁସୂୟତି [ସୁୟ୍ୟତି (କ॰)]। ସବ୍ବୋସଧଧରଣିଧରେ ନେକପୁପ୍ଫମାଲ୍ୟୱିତତେ ଗଜ-ଗୱଜ ମହିଂସ-ରୁରୁ-ଚମର-ପସଦ-ଖଗ୍ଗ-ଗୋକଣ୍ଣ-ସୀହ-ବ୍ୟଗ୍ଘ-ଦୀପି-ଅଚ୍ଛ-କୋକ-ତରଚ୍ଛ-ଉଦ୍ଦାର-କଦଲିମିଗ- ବିଳାର-ସସ-କଣ୍ଣିକାନୁଚରିତେଆକିଣ୍ଣନେଲମଣ୍ଡଲମହାୱରାହନାଗକୁଲକରେଣୁ [କଣେରୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] -ସଙ୍ଘାଧିୱୁଟ୍ଠେ [ୱୁତ୍ଥେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଇସ୍ସମିଗ- ସାଖମିଗ-ସରଭମିଗ-ଏଣୀମିଗ-ୱାତମିଗ-ପସଦମିଗ-ପୁରିସାଲୁ [ପୁରିସଲ୍ଲୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] -କିମ୍ପୁରିସ-ୟକ୍ଖ-ରକ୍ଖସନିସେୱିତେ ଅମଜ୍ଜୱମଞ୍ଜରୀଧର-ପହଟ୍ଠ [ବ୍ରହଟ୍ଠ (ସୀ॰ ପୀ॰)] -ପୁପ୍ଫଫୁସିତଗ୍ଗା [ପୁପ୍ଫିତଗ୍ଗ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନେକପାଦପଗଣୱିତତେକୁରର-ଚକୋର-ୱାରଣ-ମୟୂର-ପରଭତ- ଜୀୱଞ୍ଜୀୱକ-ଚେଲାୱକା-ଭିଙ୍କାର-କରୱୀକମତ୍ତୱିହଙ୍ଗଗଣ-ସତତ [ୱିହଙ୍ଗସତ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସମ୍ପଘୁଟ୍ଠେଅଞ୍ଜନ-ମନୋସିଲା-ହରିତାଲ- ହିଙ୍ଗୁଲକହେମ-ରଜତକନକାନେକଧାତୁସତୱିନଦ୍ଧପଟିମଣ୍ଡିତପ୍ପଦେସେ ଏୱରୂପେ ଖଲୁ, ଭୋ, ରମ୍ମେ ୱନସଣ୍ଡେ କୁଣାଲୋ ନାମ ସକୁଣୋ ପଟିୱସତି ଅତିୱିୟ ଚିତ୍ତୋ ଅତିୱିୟ ଚିତ୍ତପତ୍ତଚ୍ଛଦନୋ ।
ତସ୍ସେୱ ଖଲୁ, ଭୋ, କୁଣାଲସ୍ସ ସକୁଣସ୍ସ ଅଡ୍ଢୁଡ୍ଢାନି ଇତ୍ଥିସହସ୍ସାନି ପରିଚାରିକା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ । ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ଦ୍ୱେ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ କଟ୍ଠଂ ମୁଖେନ ଡଂସିତ୍ୱା [ଡସିତ୍ୱା (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ତଂ କୁଣାଲଂ ସକୁଣଂ ମଜ୍ଝେ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ଉଡ୍ଡେନ୍ତି [ଡେନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] – ‘‘ମା ନଂ କୁଣାଲଂ ସକୁଣଂ ଅଦ୍ଧାନପରିୟାୟପଥେ କିଲମଥୋ ଉବ୍ବାହେତ୍ଥା’’ତି [ଉବ୍ବାହେଥାତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ପଞ୍ଚସତା [ପଞ୍ଚସତ (ପୀ॰)] ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ହେଟ୍ଠତୋ ହେଟ୍ଠତୋ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – [ଡେନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ‘‘ସଚାୟଂ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ଆସନା ପରିପତିସ୍ସତି, ମୟଂ ତଂ ପକ୍ଖେହି ପଟିଗ୍ଗହେସ୍ସାମାତି ।
ପଞ୍ଚସତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଉପରୂପରି ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – [ଡେନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ‘‘ମା ନଂ କୁଣାଲଂ ସକୁଣଂ ଆତପୋ ପରିତାପେସୀ’’ତି [ପରିକାପୀତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ପଞ୍ଚସତା ପଞ୍ଚସତା [ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ‘‘ପଞ୍ଚସତା’’ତି ସକିଦେୱ ଆଗତଂ] ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଉଭତୋପସ୍ସେନ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – [ଡେନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ‘‘ମା ନଂ କୁଣାଲଂ ସକୁଣଂ ସୀତଂ ୱା ଉଣ୍ହଂ ୱା ତିଣଂ ୱା ରଜୋ ୱା ୱାତୋ ୱା ଉସ୍ସାୱୋ ୱା ଉପପ୍ଫୁସୀ’’ତି ।
ପଞ୍ଚସତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ପୁରତୋ ପୁରତୋ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – ‘‘ମା ନଂ କୁଣାଲଂ ସକୁଣଂ ଗୋପାଲକା ୱା ପସୁପାଲକା ୱା ତିଣହାରକା ୱା କଟ୍ଠହାରକା ୱା ୱନକମ୍ମିକା ୱା କଟ୍ଠେନ ୱା କଠଲେନ ୱା [କଥଲାୟ ୱା (କ॰)] ପାଣିନା ୱା ( ) [(ପାସାଣେନ ୱା) (ସ୍ୟା॰)] ଲେଡ୍ଡୁନା ୱା ଦଣ୍ଡେନ ୱା ସତ୍ଥେନ ୱା ସକ୍ଖରାହି ୱା [ସକ୍ଖରାୟ ୱା (ସୀ॰)] ପହାରଂ ଅଦଂସୁ । ମାୟଂ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ଗଚ୍ଛେହି ୱା ଲତାହି ୱା ରୁକ୍ଖେହି ୱା ସାଖାହି ୱା [ଇଦଂ ପଦଦ୍ୱୟଂ ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନତ୍ଥି] ଥମ୍ଭେହି ୱା ପାସାଣେହି ୱା ବଲୱନ୍ତେହି ୱା ପକ୍ଖୀହି ସଙ୍ଗମେସୀ’’ତି [ସଙ୍ଗାମେସୀତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ପଞ୍ଚସତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ପଚ୍ଛତୋ ପଚ୍ଛତୋ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି ସଣ୍ହାହି ସଖିଲାହି ମଞ୍ଜୂହି ମଧୁରାହି ୱାଚାହି ସମୁଦାଚରନ୍ତିୟୋ – ‘‘ମାୟଂ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ଆସନେ ପରିୟୁକ୍କଣ୍ଠୀ’’ତି ।
ପଞ୍ଚସତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଦିସୋଦିସଂ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି ଅନେକରୁକ୍ଖୱିୱିଧୱିକତିଫଲମାହରନ୍ତିୟୋ – ‘‘ମାୟଂ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ଖୁଦାୟ ପରିକିଲମିତ୍ଥା’’ତି ।
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ତା [ନତ୍ଥି ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ] ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ତଂ କୁଣାଲଂ ସକୁଣଂ ଆରାମେନେୱ ଆରାମଂ ଉୟ୍ୟାନେନେୱ ଉୟ୍ୟାନଂ ନଦୀତିତ୍ଥେନେୱ ନଦୀତିତ୍ଥଂ ପବ୍ବତସିଖରେନେୱ ପବ୍ବତସିଖରଂ ଅମ୍ବୱନେନେୱ ଅମ୍ବୱନଂ ଜମ୍ବୁୱନେନେୱ ଜମ୍ବୁୱନଂ ଲବୁଜୱନେନେୱ ଲବୁଜୱନଂ ନାଳିକେରସଞ୍ଚାରିୟେନେୱ [ସଞ୍ଜାଦିୟେନେୱ (ପୀ॰)] ନାଳିକେରସଞ୍ଚାରିୟଂ ଖିପ୍ପମେୱ ଅଭିସମ୍ଭୋନ୍ତି ରତିତ୍ଥାୟ [ରତତ୍ଥାୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତାହି ଦିଜକଞ୍ଞାହି ଦିୱସଂ ପରିବ୍ୟୂଳ୍ହୋ ଏୱଂ ଅପସାଦେତି – ‘‘ନସ୍ସଥ ତୁମ୍ହେ ୱସଲିୟୋ, ୱିନସ୍ସଥ ତୁମ୍ହେ ୱସଲିୟୋ, ଚୋରିୟୋ ଧୁତ୍ତିୟୋ ଅସତିୟୋ ଲହୁଚିତ୍ତାୟୋ କତସ୍ସ ଅପ୍ପଟିକାରିକାୟୋ ଅନିଲୋ ୱିୟ ୟେନକାମଂଗମାୟୋ’’ତି ।
ତସ୍ସେୱ ଖଲୁ, ଭୋ, ହିମୱତୋ ପବ୍ବତରାଜସ୍ସ ପୁରତ୍ଥିମଦିସାଭାଗେ ସୁସୁଖୁମସୁନିପୁଣଗିରିପ୍ପଭୱ [ପ୍ପଭୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)] – ହରିତୁପୟନ୍ତିୟୋ ।
ଉପ୍ପଲ ପଦୁମ କୁମୁଦ ନଳିନ ସତପତ୍ତ ସୋଗନ୍ଧିକ ମନ୍ଦାଲକ [ମନ୍ଦାଲୱ (ସୀ॰ ପୀ॰), ମନ୍ଦାରୱ (କ॰)] ସମ୍ପତିୱିରୂଳ୍ହସୁଚିଗନ୍ଧ ମନୁଞ୍ଞମାୱକପ୍ପଦେସେ [ପାୱକପ୍ପଦେସେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
କୁରୱକ-ମୁଚଲିନ୍ଦ-କେତକ-ୱେଦିସ-ୱଞ୍ଜୁଲ [ୱେତସମଞ୍ଜୁଲ (ସୀ॰)] -ପୁନ୍ନାଗବକୁଲ-ତିଲକ-ପିୟକ-ହସନସାଲ-ସଳଲଚମ୍ପକ ଅସୋକ-ନାଗରୁକ୍ଖ-ତିରୀଟି-ଭୁଜପତ୍ତ-ଲୋଦ୍ଦ-ଚନ୍ଦନୋଘୱନେକାଳାଗରୁ-ପଦ୍ମକ-ପିୟଙ୍ଗୁ-ଦେୱଦାରୁକଚୋଚଗହନେ କକୁଧକୁଟଜଅଙ୍କୋଲ-କଚ୍ଚିକାର [କଚ୍ଛିକାର (କ॰)] -କଣିକାର-କଣ୍ଣିକାର-କନୱେର-କୋରଣ୍ଡକ-କୋୱିଳାର-କିଂସୁକ-ୟୋଧିକ ୱନମଲ୍ଲିକ [ନୱମଲ୍ଲିକ (ସୀ॰ ପୀ॰)] -ମନଙ୍ଗଣ-ମନୱଜ୍ଜ-ଭଣ୍ଡି-ସୁରୁଚିର-ଭଗିନିମାଲାମଲ୍ୟଧରେ ଜାତିସୁମନମଧୁଗନ୍ଧିକ- [ମଧୁକବନ୍ଧୁକ (କ॰)] ଧନୁତକ୍କାରି [ଧନୁକାରି (ସୀ॰), ଧନୁକାରିକ (ପୀ॰)] ତାଲୀସ-ତଗରମୁସୀରକୋଟ୍ଠ-କଚ୍ଛୱିତତେ ଅତିମୁତ୍ତକସଂକୁସୁମିତଲତାୱିତତପଟିମଣ୍ଡିତପ୍ପଦେସେ ହଂସ-ପିଲୱ-କାଦମ୍ବ-କାରଣ୍ଡୱାଭିନଦିତେ ୱିଜ୍ଜାଧର-ସିଦ୍ଧ [ସିନ୍ଧୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] -ସମଣ-ତାପସଗଣାଧିୱୁଟ୍ଠେ ୱରଦେୱ-ୟକ୍ଖ-ରକ୍ଖସ-ଦାନୱ-ଗନ୍ଧବ୍ବ-କିନ୍ନରମହୋରଗାନୁଚିଣ୍ଣପ୍ପଦେସେ ଏୱରୂପେ ଖଲୁ, ଭୋ, ରମ୍ମେ ୱନସଣ୍ଡେ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ନାମ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ପଟିୱସତି ଅତିୱିୟ ମଧୁରଗିରୋ ୱିଲାସିତନୟନୋ ମତ୍ତକ୍ଖୋ [ସୱିଲାସିତନୟନମତ୍ତକ୍ଖୋ (କ॰)]।
ତସ୍ସେୱ ଖଲୁ, ଭୋ, ପୁଣ୍ଣମୁଖସ୍ସ ଫୁସ୍ସକୋକିଲସ୍ସ ଅଡ୍ଢୁଡ୍ଢାନି ଇତ୍ଥିସତାନି ପରିଚାରିକା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ । ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ଦ୍ୱେ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ କଟ୍ଠଂ ମୁଖେନ ଡଂସିତ୍ୱା ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ମଜ୍ଝେ ନିସୀଦାପେତ୍ୱା ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – ‘‘ମା ନଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଅଦ୍ଧାନପରିୟାୟପଥେ କିଲମଥୋ ଉବ୍ବାହେତ୍ଥା’’ତି ।
ପଞ୍ଞାସ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ହେଟ୍ଠତୋ ହେଟ୍ଠତୋ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – ‘‘ସଚାୟଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ଆସନା ପରିପତିସ୍ସତି, ମୟଂ ତଂ ପକ୍ଖେହି ପଟିଗ୍ଗହେସ୍ସାମା’’ତି ।
ପଞ୍ଞାସ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଉପରୂପରି ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – ‘‘ମା ନଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଆତପୋ ପରିତାପେସୀ’’ତି ।
ପଞ୍ଞାସ ପଞ୍ଞାସ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଉଭତୋପସ୍ସେନ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – ‘‘ମା ନଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ସୀତଂ ୱା ଉଣ୍ହଂ ୱା ତିଣଂ ୱା ରଜୋ ୱା ୱାତୋ ୱା ଉସ୍ସାୱୋ ୱା ଉପପ୍ଫୁସୀ’’ତି ।
ପଞ୍ଞାସ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ପୁରତୋ ପୁରତୋ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି – ‘‘ମା ନଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଗୋପାଲକା ୱା ପସୁପାଲକା ୱା ତିଣହାରକା ୱା କଟ୍ଠହାରକା ୱା ୱନକମ୍ମିକା ୱା କଟ୍ଠେନ ୱା କଥଲାୟ ୱା ପାଣିନା ୱା ଲେଡ୍ଡୁନା ୱା ଦଣ୍ଡେନ ୱା ସତ୍ଥେନ ୱା ସକ୍ଖରାହି ୱା ପହାରଂ ଅଦଂସୁ । ମାୟଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ଗଚ୍ଛେହି ୱା ଲତାହି ୱା ରୁକ୍ଖେହି ୱା ସାଖାହି ୱା ଥମ୍ଭେହି ୱା ପାସାଣେହି ୱା ବଲୱନ୍ତେହି ୱା ପକ୍ଖୀହି ସଙ୍ଗାମେସୀ’’ତି ।
ପଞ୍ଞାସ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ପଚ୍ଛତୋ ପଚ୍ଛତୋ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି ସଣ୍ହାହି ସଖିଲାହି ମଞ୍ଜୂହି ମଧୁରାହି ୱାଚାହି ସମୁଦାଚରନ୍ତିୟୋ – ‘‘ମାୟଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ଆସନେ ପରିୟୁକ୍କଣ୍ଠୀ’’ତି ।
ପଞ୍ଞାସ ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଦିସୋଦିସଂ ଉଡ୍ଡେନ୍ତି ଅନେକରୁକ୍ଖୱିୱିଧୱିକତିଫଲମାହରନ୍ତିୟୋ – ‘‘ମାୟଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ଖୁଦାୟ ପରିକିଲମିତ୍ଥା’’ତି ।
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଆରାମେନେୱ ଆରାମଂ ଉୟ୍ୟାନେନେୱ ଉୟ୍ୟାନଂ ନଦୀତିତ୍ଥେନେୱ ନଦୀତିତ୍ଥଂ ପବ୍ବତସିଖରେନେୱ ପବ୍ବତସିଖରଂ ଅମ୍ବୱନେନେୱ ଅମ୍ବୱନଂ ଜମ୍ବୁୱନେନେୱ ଜମ୍ବୁୱନଂ ଲବୁଜୱନେନେୱ ଲବୁଜୱନଂ ନାଳିକେରସଞ୍ଚାରିୟେନେୱ ନାଳିକେରସଞ୍ଚାରିୟଂ ଖିପ୍ପମେୱ ଅଭିସମ୍ଭୋନ୍ତି ରତିତ୍ଥାୟ ।
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ତାହି ଦିଜକଞ୍ଞାହି ଦିୱସଂ ପରିବ୍ୟୂଳ୍ହୋ ଏୱଂ ପସଂସତି – ‘‘ସାଧୁ, ସାଧୁ, ଭଗିନିୟୋ, ଏତଂ ଖୋ, ଭଗିନିୟୋ, ତୁମ୍ହାକଂ ପତିରୂପଂ କୁଲଧୀତାନଂ, ୟଂ ତୁମ୍ହେ ଭତ୍ତାରଂ ପରିଚରେୟ୍ୟାଥା’’ତି ।
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ୟେନ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତେନୁପସଙ୍କମି । ଅଦ୍ଦସଂସୁ ଖୋ କୁଣାଲସ୍ସ ସକୁଣସ୍ସ ପରିଚାରିକା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଦୂରତୋୱ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ; ଦିସ୍ୱାନ ୟେନ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ତେନୁପସଙ୍କମିଂସୁ; ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଏତଦୱୋଚୁଂ – ‘‘ଅୟଂ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ଅତିୱିୟ ଫରୁସୋ ଅତିୱିୟ ଫରୁସୱାଚୋ, ଅପ୍ପେୱନାମ ତୱମ୍ପି ଆଗମ୍ମ ପିୟୱାଚଂ ଲଭେୟ୍ୟାମା’’ତି । ‘‘ଅପ୍ପେୱନାମ, ଭଗିନିୟୋ’’ତି ୱତ୍ୱା ୟେନ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତେନୁପସଙ୍କମି; ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା କୁଣାଲେନ ସକୁଣେନ ସଦ୍ଧିଂ ପଟିସମ୍ମୋଦିତ୍ୱା ଏକମନ୍ତଂ ନିସୀଦି । ଏକମନ୍ତଂ ନିସିନ୍ନୋ ଖୋ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ତଂ କୁଣାଲଂ ସକୁଣଂ ଏତଦୱୋଚ – ‘‘କିସ୍ସ ତ୍ୱଂ, ସମ୍ମ କୁଣାଲ, ଇତ୍ଥୀନଂ ସୁଜାତାନଂ କୁଲଧୀତାନଂ ସମ୍ମାପଟିପନ୍ନାନଂ ମିଚ୍ଛାପଟିପନ୍ନୋ’ସି [ପଟିପନ୍ନୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]? ଅମନାପଭାଣୀନମ୍ପି କିର, ସମ୍ମ କୁଣାଲ, ଇତ୍ଥୀନଂ ମନାପଭାଣିନା ଭୱିତବ୍ବଂ, କିମଙ୍ଗ ପନ ମନାପଭାଣୀନ’’ନ୍ତି !
ଏୱଂ ୱୁତ୍ତେ, କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଏୱଂ ଅପସାଦେସି – ‘‘ନସ୍ସ ତ୍ୱଂ, ସମ୍ମ ଜମ୍ମ ୱସଲ, ୱିନସ୍ସ ତ୍ୱଂ, ସମ୍ମ ଜମ୍ମ ୱସଲ, କୋ ନୁ ତୟା ୱିୟତ୍ତୋ ଜାୟାଜିନେନା’’ତି । ଏୱଂ ଅପସାଦିତୋ ଚ ପନ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ତତୋୟେୱ [ତତୋ ହେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପଟିନିୱତ୍ତି ।
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ପୁଣ୍ଣମୁଖସ୍ସ ଫୁସ୍ସକୋକିଲସ୍ସ ଅପରେନ ସମୟେନ ନଚିରସ୍ସେୱ [ଅଚିରସ୍ସେୱ ଅଚ୍ଚୟେନ (କ॰)] ଖରୋ ଆବାଧୋ ଉପ୍ପଜ୍ଜି ଲୋହିତପକ୍ଖନ୍ଦିକା । ବାଳ୍ହା ୱେଦନା ୱତ୍ତନ୍ତି ମାରଣନ୍ତିକା [ମରଣନ୍ତିକା (ସ୍ୟା॰)]। ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ପୁଣ୍ଣମୁଖସ୍ସ ଫୁସ୍ସକୋକିଲସ୍ସ ପରିଚାରିକାନଂ ଦିଜକଞ୍ଞାନଂ ଏତଦହୋସି – ‘‘ଆବାଧିକୋ ଖୋ ଅୟଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ, ଅପ୍ପେୱନାମ ଇମମ୍ହା ଆବାଧା ୱୁଟ୍ଠହେୟ୍ୟା’’ତି ଏକଂ ଅଦୁତିୟଂ ଓହାୟ ୟେନ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତେନୁପସଙ୍କମିଂସୁ । ଅଦ୍ଦସା ଖୋ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଦୂରତୋୱ ଆଗଚ୍ଛନ୍ତିୟୋ, ଦିସ୍ୱାନ ତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଏତଦୱୋଚ – ‘‘କହଂ ପନ ତୁମ୍ହଂ ୱସଲିୟୋ ଭତ୍ତା’’ତି ? ‘‘ଆବାଧିକୋ ଖୋ, ସମ୍ମ କୁଣାଲ, ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ଅପ୍ପେୱନାମ ତମ୍ହା ଆବାଧା ୱୁଟ୍ଠହେୟ୍ୟା’’ତି । ଏୱଂ ୱୁତ୍ତେ, କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତା ଦିଜକଞ୍ଞାୟୋ ଏୱଂ ଅପସାଦେସି – ‘‘ନସ୍ସଥ ତୁମ୍ହେ ୱସଲିୟୋ, ୱିନସ୍ସଥ ତୁମ୍ହେ ୱସଲିୟୋ, ଚୋରିୟୋ ଧୁତ୍ତିୟୋ ଅସତିୟୋ ଲହୁଚିତ୍ତାୟୋ କତସ୍ସ ଅପ୍ପଟିକାରିକାୟୋ ଅନିଲୋ ୱିୟ ୟେନକାମଂଗମାୟୋ’’ତି; ୱତ୍ୱା ୟେନ ପୁଣ୍ଣମୁଖୋ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ତେନୁପସଙ୍କମି; ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଏତଦୱୋଚ – ‘‘ହଂ, ସମ୍ମ, ପୁଣ୍ଣମୁଖା’’ତି । ‘‘ହଂ, ସମ୍ମ, କୁଣାଲା’’ତି ।
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ପକ୍ଖେହି ଚ ମୁଖତୁଣ୍ଡକେନ ଚ ପରିଗ୍ଗହେତ୍ୱା ୱୁଟ୍ଠାପେତ୍ୱା ନାନାଭେସଜ୍ଜାନି ପାୟାପେସି । ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ପୁଣ୍ଣମୁଖସ୍ସ ଫୁସ୍ସକୋକିଲସ୍ସ ସୋ ଆବାଧୋ ପଟିପ୍ପସ୍ସମ୍ଭୀତି । ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ତଂ ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଫୁସ୍ସକୋକିଲଂ ଗିଲାନୱୁଟ୍ଠିତଂ [ଗିଲାନାୱୁଟ୍ଠିତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅଚିରୱୁଟ୍ଠିତଂ ଗେଲଞ୍ଞା ଏତଦୱୋଚ –
‘‘ଦିଟ୍ଠା ମୟା, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, କଣ୍ହା ଦ୍ୱେପିତିକା ପଞ୍ଚପତିକାୟ ଛଟ୍ଠେ ପୁରିସେ ଚିତ୍ତଂ ପଟିବନ୍ଧନ୍ତିୟା, ୟଦିଦଂ କବନ୍ଧେ [କୱନ୍ଧେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୀଠସପ୍ପିମ୍ହୀତି । ଭୱତି ଚ ପନୁତ୍ତରେତ୍ଥ [ପୁନୁତ୍ତଚେତ୍ଥ (କ॰) ଏୱମୁପରିପି] ୱାକ୍ୟଂ –
‘‘ଅଥଜ୍ଜୁନୋ ନକୁଲୋ ଭୀମସେନୋ [ଭିମ୍ମସେନୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ୟୁଧିଟ୍ଠିଲୋ ସହଦେୱୋ [ସୀହଦେୱୋ (କ॰)] ଚ ରାଜା ।
ଏତେ ପତୀ ପଞ୍ଚ ମତ୍ତିଚ୍ଚ ନାରୀ, ଅକାସି ଖୁଜ୍ଜୱାମନକେନ [ଖୁଜ୍ଜୱାମନେନ (ପୀ॰)] ପାପ’’ନ୍ତି ॥
‘‘ଦିଟ୍ଠା ମୟା, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ସଚ୍ଚତପାପୀ [ସଚ୍ଚତପାୱୀ (ସୀ॰ ପୀ॰), ପଞ୍ଚତପାୱୀ (ସ୍ୟା॰)] ନାମ ସମଣୀ ସୁସାନମଜ୍ଝେ ୱସନ୍ତୀ ଚତୁତ୍ଥଭତ୍ତଂ ପରିଣାମୟମାନା ସୁରାଧୁତ୍ତକେନ [ତୁଲାପୁତ୍ତକେନ (ସୀ॰ ପୀ॰), ସା ସୁରାଧୁତ୍ତକେନ (କ॰)] ପାପମକାସି ।
‘‘ଦିଟ୍ଠା ମୟା, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, କାକୱତୀ [କାକାତୀ (ସୀ॰), କାକାତି (ପୀ॰)] ନାମ ଦେୱୀ ସମୁଦ୍ଦମଜ୍ଝେ ୱସନ୍ତୀ ଭରିୟା ୱେନତେୟ୍ୟସ୍ସ ନଟକୁୱେରେନ ପାପମକାସି ।
ଦିଟ୍ଠା ମୟା, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, କୁରୁଙ୍ଗଦେୱୀ [କୁରଙ୍ଗୱୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନାମ ଲୋମସୁଦ୍ଦରୀ [ଲୋମସୁନ୍ଦରୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଏଳିକକୁମାରଂ [ଏଳମାରକଂ (ସୀ॰), ଏଳକକୁମାରଂ (ସ୍ୟା॰), ଏଳକମାରଂ (ପୀ॰)] କାମୟମାନା ଛଳଙ୍ଗକୁମାରଧନନ୍ତେୱାସିନା ପାପମକାସି ।
ଏୱଞ୍ହେତଂ ମୟା ଞାତଂ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ସ ମାତରଂ [ମାତୁକା (ସ୍ୟା॰)] ଓହାୟ କୋସଲରାଜଂ ପଞ୍ଚାଲଚଣ୍ଡେନ ପାପମକାସି ।
‘‘ଏତା ଚ ଅଞ୍ଞା ଚ ଅକଂସୁ ପାପଂ, ତସ୍ମାହମିତ୍ଥୀନଂ ନ ୱିସ୍ସସେ ନପ୍ପସଂସେ ।
ମହୀ ୟଥା ଜଗତି ସମାନରତ୍ତା, ୱସୁନ୍ଧରା ଇତରୀତରାପତିଟ୍ଠା [ଇତରୀତରାନଂ ପତିଟ୍ଠା (ସ୍ୟା॰), ଇତ୍ତରୀତରପ୍ପତିଟ୍ଠା ( ?)]।
ସବ୍ବସହା ଅଫନ୍ଦନା ଅକୁପ୍ପା, ତଥିତ୍ଥିୟୋ ତାୟୋ ନ ୱିସ୍ସସେ ନରୋ ॥
‘‘ସୀହୋ ୟଥା ଲୋହିତମଂସଭୋଜନୋ, ୱାଳମିଗୋ ପଞ୍ଚାୱୁଧୋ [ପଞ୍ଚହତ୍ଥୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁରୁଦ୍ଧୋ ।
ପସୟ୍ହଖାଦୀ ପରହିଂସନେ ରତୋ, ତଥିତ୍ଥିୟୋ ତାୟୋ ନ ୱିସ୍ସସେ ନରୋ ॥
‘‘ନ ଖଲୁ [ନ ଖଲୁ ଭୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ୱେସିୟୋ ନାରିୟୋ ଗମନିୟୋ, ନ ହେତା ବନ୍ଧକିୟୋ ନାମ, ୱଧିକାୟୋ ନାମ ଏତାୟୋ, ୟଦିଦଂ ୱେସିୟୋ ନାରିୟୋ ଗମନିୟୋ’’ତି ।
‘‘ଚୋରୋ [ଚୋରା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୱିୟ ୱେଣିକତା, ମଦିରାୱ [ମଦିରା ୱିୟ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ମଦିରିୱ (ପୀ॰)] ଦିଦ୍ଧା [ଦିଟ୍ଠା (କ॰), ୱିସଦୁଟ୍ଠା (ସ୍ୟା॰)] ୱାଣିଜୋ [ୱାଣିଜା (ପୀ॰)] ୱିୟ ୱାଚାସନ୍ଥୁତିୟୋ, ଇସ୍ସସିଙ୍ଘମିୱ ୱିପରିୱତ୍ତାୟୋ [ପରିୱତ୍ତାୟୋ (ପୀ॰), ୱିପରିୱତ୍ତାରୋ (କ॰)], ଉରଗାମିୱ ଦୁଜିୱ୍ହାୟୋ, ସୋବ୍ଭମିୱ ପଟିଚ୍ଛନ୍ନା, ପାତାଲମିୱ ଦୁପ୍ପୂରା ରକ୍ଖସୀ ୱିୟ ଦୁତ୍ତୋସା, ୟମୋୱେକନ୍ତହାରିୟୋ, ସିଖୀରିୱ ସବ୍ବଭକ୍ଖା, ନଦୀରିୱ ସବ୍ବୱାହୀ, ଅନିଲୋ ୱିୟ ୟେନକାମଂଚରା, ନେରୁ ୱିୟ ଅୱିସେସକରା, ୱିସରୁକ୍ଖୋ ୱିୟ ନିଚ୍ଚଫଲିତାୟୋ’’ତି । ଭୱତି ଚ ପନୁତ୍ତରେତ୍ଥ ୱାକ୍ୟଂ –
‘‘ୟଥା ଚୋରୋ ୟଥା ଦିଦ୍ଧୋ, ୱାଣିଜୋୱ ୱିକତ୍ଥନୀ ।
ଇସ୍ସସିଙ୍ଘମିୱ ପରିୱତ୍ତା [ମିୱାୱଟ୍ଟୋ (ସୀ॰), ମିୱାୱତ୍ତା (ପୀ॰)], ଦୁଜିୱ୍ହା [ଦୁଜ୍ଜିୱ୍ହ (ପୀ॰)] ଉରଗୋ ୱିୟ ॥
‘‘ସୋବ୍ଭମିୱ ପଟିଚ୍ଛନ୍ନା, ପାତାଲମିୱ ଦୁପ୍ପୁରା ।
ରକ୍ଖସୀ ୱିୟ ଦୁତ୍ତୋସା, ୟମୋୱେକନ୍ତହାରିୟୋ ॥
[ୟଥା ସିଖୀ ନଦୀୱାହୋ, ଅନିଲୋ କାମଚାରୱା ।§ନେରୂୱ ଅୱିସେସା ଚ, ୱିସରୁକ୍ଖୋ ୱିୟ ନିଚ୍ଚଫଲା ।§ନାସୟନ୍ତି ଘରେ ଭୋଗଂ, ରତନାନନ୍ତକରିତ୍ଥି ୟୋତି । (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]
‘‘ୟଥା ସିଖୀ ନଦୀ ୱାତୋ, ନେରୁନାୱ ସମାଗତା ।
ୱିସରୁକ୍ଖୋ ୱିୟ ନିଚ୍ଚଫଲା, ନାସୟନ୍ତି ଘରେ ଭୋଗଂ ।
ରତନନ୍ତକରିତ୍ଥିୟୋ’’ତି [ୟଥା ସିଖୀ ନଦୀୱାହୋ, ଅନିଲୋ କାମଚାରୱା ।§ନେରୂୱ ଅୱିସେସା ଚ, ୱିସରୁକ୍ଖୋ ୱିୟ ନିଚ୍ଚଫଲା ।§ନାସୟନ୍ତି ଘରେ ଭୋଗଂ, ରତନାନନ୍ତକରିତ୍ଥି ୟୋତି । (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଚତ୍ତାରିମାନି, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ୟାନି (ୱତ୍ଥୂନି କିଚ୍ଚେ ଜାତେ ଅନତ୍ଥଚରାନି ଭୱନ୍ତି; ତାନି) [( ) ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି] ପରକୁଲେ ନ ୱାସେତବ୍ବାନି – ଗୋଣଂ ଧେନୁଂ ୟାନଂ ଭରିୟା । ଚତ୍ତାରି ଏତାନି ପଣ୍ଡିତୋ ଧନାନି [ୟାନି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଘରା ନ ୱିପ୍ପୱାସୟେ ।
‘ଗୋଣଂ ଧେନୁଞ୍ଚ ୟାନଞ୍ଚ, ଭରିୟଂ ଞାତିକୁଲେ ନ ୱାସୟେ ।
ଭଞ୍ଜନ୍ତି ରଥଂ ଅୟାନକା, ଅତିୱାହେନ ହନନ୍ତି ପୁଙ୍ଗୱଂ ।
ଦୋହେନ ହନନ୍ତି ୱଚ୍ଛକଂ, ଭରିୟା ଞାତିକୁଲେ ପଦୁସ୍ସତୀ’’’ତି ॥
‘‘ଛ ଇମାନି, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ୟାନି (ୱତ୍ଥୂନି) [( ) ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନୁ ଦିସ୍ସତି] କିଚ୍ଚେ ଜାତେ ଅନତ୍ଥଚରାନି ଭୱନ୍ତି –
‘ଅଗୁଣଂ ଧନୁ ଞାତିକୁଲେ ଚ ଭରିୟା, ପାରଂ ନାୱା ଅକ୍ଖଭଗ୍ଗଞ୍ଚ ୟାନଂ ।
ଦୂରେ ମିତ୍ତୋ ପାପସହାୟକୋ ଚ, କିଚ୍ଚେ ଜାତେ ଅନତ୍ଥଚରାନି ଭୱ’’’ନ୍ତି ॥
‘‘ଅଟ୍ଠହି ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ସାମିକଂ ଅୱଜାନାତି । ଦଲିଦ୍ଦତା, ଆତୁରତା, ଜିଣ୍ଣତା, ସୁରାସୋଣ୍ଡତା, ମୁଦ୍ଧତା, ପମତ୍ତତା, ସବ୍ବକିଚ୍ଚେସୁ ଅନୁୱତ୍ତନତା, ସବ୍ବଧନଅନୁପ୍ପଦାନେନ – ଇମେହି ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ଅଟ୍ଠହି ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ସାମିକଂ ଅୱଜାନାତି । ଭୱତି ଚ ପନୁତ୍ତରେତ୍ଥ ୱାକ୍ୟଂ –
‘ଦଲିଦ୍ଦଂ ଆତୁରଞ୍ଚାପି, ଜିଣ୍ଣକଂ ସୁରସୋଣ୍ଡକଂ ।
ପମତ୍ତଂ ମୁଦ୍ଧପତ୍ତଞ୍ଚ, ସବ୍ବକିଚ୍ଚେସୁ [ରତ୍ତଂ କିଚ୍ଚେସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ହାପନଂ ।
ସବ୍ବକାମପ୍ପଦାନେନ [ସବ୍ବକାମପଣିଧାନେନ (ସ୍ୟା)], ଅୱଜାନାତି [ଅୱଜାନନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସାମିକ’’’ନ୍ତି ॥
‘‘ନୱହି ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ପଦୋସମାହରତି । ଆରାମଗମନସୀଲା ଚ ହୋତି, ଉୟ୍ୟାନଗମନସୀଲା ଚ ହୋତି, ନଦୀତିତ୍ଥଗମନସୀଲା ଚ ହୋତି, ଞାତିକୁଲଗମନସୀଲା ଚ ହୋତି, ପରକୁଲଗମନସୀଲା ଚ ହୋତି, ଆଦାସଦୁସ୍ସମଣ୍ଡନାନୁୟୋଗମନୁୟୁତ୍ତସୀଲା ଚ ହୋତି, ମଜ୍ଜପାୟିନୀ ଚ ହୋତି, ନିଲ୍ଲୋକନସୀଲା ଚ ହୋତି, ସଦ୍ୱାରଠାୟିନୀ [ପଦ୍ୱାରଟ୍ଠାୟିନୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଚ ହୋତି – ଇମେହି ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ନୱହି ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ପଦୋସମାହରତୀତି । ଭୱତି ଚ ପନୁତ୍ତରେତ୍ଥ ୱାକ୍ୟଂ –
‘ଆରାମସୀଲା ଚ [ଆରାମସୀଲା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଉୟ୍ୟାନଂ, ନଦୀ ଞାତି ପରକୁଲଂ ।
ଆଦାସଦୁସ୍ସମଣ୍ଡନମନୁୟୁତ୍ତା, ୟା ଚିତ୍ଥୀ ମଜ୍ଜପାୟିନୀ ॥
‘ୟା ଚ ନିଲ୍ଲୋକନସୀଲା, ୟା ଚ ସଦ୍ୱାରଠାୟିନୀ ।
ନୱହେତେହି ଠାନେହି, ପଦୋସମାହରନ୍ତି ଇତ୍ଥିୟୋ’’’ତି ॥
‘‘ଚତ୍ତାଲୀସାୟ [ଚତ୍ତାଲୀସାୟି (ପୀ॰ କ॰)] ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ପୁରିସଂ ଅଚ୍ଚାଚରତି [ଅଚ୍ଚାୱଦତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]। ୱିଜମ୍ଭତି, ୱିନମତି, ୱିଲସତି, ୱିଲଜ୍ଜତି, ନଖେନ ନଖଂ ଘଟ୍ଟେତି, ପାଦେନ ପାଦଂ ଅକ୍କମତି, କଟ୍ଠେନ ପଥୱିଂ ୱିଲିଖତି [ଲିଖତି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଦାରକଂ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘତି ଉଲ୍ଲଙ୍ଘାପେତି [ଦାରକଂ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘେତି ଓଲଙ୍ଘେତି (ସୀ॰ ପୀ॰)], କୀଳତି କୀଳାପେତି, ଚୁମ୍ବତି ଚୁମ୍ବାପେତି, ଭୁଞ୍ଜତି ଭୁଞ୍ଜାପେତି, ଦଦାତି, ୟାଚତି, କତମନୁକରୋତି, ଉଚ୍ଚଂ ଭାସତି, ନୀଚଂ ଭାସତି, ଅୱିଚ୍ଚଂ ଭାସତି, ୱିୱିଚ୍ଚଂ ଭାସତି, ନଚ୍ଚେନ ଗୀତେନ ୱାଦିତେନ ରୋଦନେନ [ରୋଦିତେନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିଲସିତେନ ୱିଭୂସିତେନ ଜଗ୍ଘତି, ପେକ୍ଖତି, କଟିଂ ଚାଲେତି, ଗୁୟ୍ହଭଣ୍ଡକଂ ସଞ୍ଚାଲେତି, ଊରୁଂ ୱିୱରତି, ଊରୁଂ ପିଦହତି, ଥନଂ ଦସ୍ସେତି, କଚ୍ଛଂ ଦସ୍ସେତି, ନାଭିଂ ଦସ୍ସେତି, ଅକ୍ଖିଂ ନିଖନତି, ଭମୁକଂ ଉକ୍ଖିପତି, ଓଟ୍ଠଂ ଉପଲିଖତି [ଓଟ୍ଠଂ ପଲିଖତି ଜିୱ୍ହଂ ପଲିଖତି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଜିୱ୍ହଂ ନିଲ୍ଲାଲେତି, ଦୁସ୍ସଂ ମୁଞ୍ଚତି, ଦୁସ୍ସଂ ପଟିବନ୍ଧତି, ସିରସଂ ମୁଞ୍ଚତି, ସିରସଂ ବନ୍ଧତି – ଇମେହି ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ଚତ୍ତାଲୀସାୟ ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ପୁରିସଂ ଅଚ୍ଚାଚରତି ।
‘‘ପଞ୍ଚୱୀସାୟ [ପଞ୍ଚୱୀସାହି (ପୀ॰ କ॰)] ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ପଦୁଟ୍ଠା ୱେଦିତବ୍ବା ଭୱତି । ସାମିକସ୍ସ ପୱାସଂ ୱଣ୍ଣେତି, ପୱୁଟ୍ଠଂ ନ ସରତି, ଆଗତଂ ନାଭିନନ୍ଦତି, ଅୱଣ୍ଣଂ ତସ୍ସ ଭଣତି, ୱଣ୍ଣଂ ତସ୍ସ ନ ଭଣତି, ଅନତ୍ଥଂ ତସ୍ସ ଚରତି, ଅତ୍ଥଂ ତସ୍ସ ନ ଚରତି, ଅକିଚ୍ଚଂ ତସ୍ସ କରୋତି, କିଚ୍ଚଂ ତସ୍ସ ନ କରୋତି, ପରିଦହିତ୍ୱା ସୟତି, ପରମ୍ମୁଖୀ ନିପଜ୍ଜତି, ପରିୱତ୍ତକଜାତା ଖୋ ପନ ହୋତି କୁଙ୍କୁମିୟଜାତା, ଦୀଘଂ ଅସ୍ସସତି, ଦୁକ୍ଖଂ ୱେଦୟତି, ଉଚ୍ଚାରପସ୍ସାୱଂ ଅଭିଣ୍ହଂ ଗଚ୍ଛତି, ୱିଲୋମମାଚରତି, ପରପୁରିସସଦ୍ଦଂ ସୁତ୍ୱା କଣ୍ଣସୋତଂ ୱିୱରମୋଦହତି [ୱିୱରତି କମୋଦହତି (ପୀ॰)], ନିହତଭୋଗା ଖୋ ପନ ହୋତି, ପଟିୱିସ୍ସକେହି ସନ୍ଥୱଂ କରୋତି, ନିକ୍ଖନ୍ତପାଦା ଖୋ ପନ ହୋତି, ୱିସିଖାନୁଚାରିନୀ ଅତିଚାରିନୀ ଖୋ ପନ ହୋତି, ନିଚ୍ଚଂ [ନତ୍ଥି ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ] ସାମିକେ ଅଗାରୱା ପଦୁଟ୍ଠମନସଙ୍କପ୍ପା, ଅଭିଣ୍ହଂ ଦ୍ୱାରେ ତିଟ୍ଠତି, କଚ୍ଛାନି ଅଙ୍ଗାନି ଥନାନି ଦସ୍ସେତି, ଦିସୋଦିସଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ପେକ୍ଖତି – ଇମେହି ଖଲୁ, ସମ୍ମ ପୁଣ୍ଣମୁଖ, ପଞ୍ଚୱୀସାୟ [ପଞ୍ଚୱୀସାହି (କ॰)] ଠାନେହି ଇତ୍ଥୀ ପଦୁଟ୍ଠା ୱେଦିତବ୍ବା ଭୱତି । ଭୱତି ଚ ପନୁତ୍ତରେତ୍ଥ ୱାକ୍ୟଂ –
‘ପୱାସଂ ତସ୍ସ ୱଣ୍ଣେତି, ଗତଂ ତସ୍ସ ନ ସୋଚତି [ପୱାସ’ମସ୍ସ ୱଣ୍ଣେତି ଗତିଂ ନାନୁସୋଚତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଦିସ୍ୱାନ ପତିମାଗତଂ [ଦିସ୍ୱାପତିଂ ଆଗତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନାଭିନନ୍ଦତି ।
ଭତ୍ତାରୱଣ୍ଣଂ ନ କଦାଚି ଭାସତି, ଏତେ ପଦୁଟ୍ଠାୟ ଭୱନ୍ତି ଲକ୍ଖଣା ॥
‘ଅନତ୍ଥଂ ତସ୍ସ ଚରତି ଅସଞ୍ଞତା, ଅତ୍ଥଞ୍ଚ ହାପେତି ଅକିଚ୍ଚକାରିନୀ ।
ପରିଦହିତ୍ୱା ସୟତି ପରମ୍ମୁଖୀ, ଏତେ ପଦୁଟ୍ଠାୟ ଭୱନ୍ତି ଲକ୍ଖଣା ॥
‘ପରିୱତ୍ତଜାତା ଚ [ପରାୱତ୍ତକଜାତା ଚ (ସୀ॰)] ଭୱତି କୁଙ୍କୁମୀ, ଦୀଘଞ୍ଚ ଅସ୍ସସତି ଦୁକ୍ଖୱେଦିନୀ ।
ଉଚ୍ଚାରପସ୍ସାୱମଭିଣ୍ହଂ ଗଚ୍ଛତି, ଏତେ ପଦୁଟ୍ଠାୟ ଭୱନ୍ତି ଲକ୍ଖଣା ॥
‘‘ୱିଲୋମମାଚରତି ଅକିଚ୍ଚକାରିନୀ, ସଦ୍ଦଂ ନିସାମେତି ପରସ୍ସ ଭାସତୋ ।
ନିହତଭୋଗା ଚ କରୋତି ସନ୍ଥୱଂ, ଏତେ ପଦୁଟ୍ଠାୟ ଭୱନ୍ତି ଲକ୍ଖଣା ॥
‘କିଚ୍ଛେନ ଲଦ୍ଧଂ କସିରାଭତଂ [କସିରେନାଭତଂ (ସୀ॰)] ଧନଂ, ୱିତ୍ତଂ ୱିନାସେତି ଦୁକ୍ଖେନ ସମ୍ଭତଂ ।
ପଟିୱିସ୍ସକେହି ଚ କରୋତି ସନ୍ଥୱଂ, ଏତେ ପଦୁଟ୍ଠାୟ ଭୱନ୍ତି ଲକ୍ଖଣା ॥
‘ନିକ୍ଖନ୍ତପାଦା ୱିସିଖାନୁଚାରିନୀ, ନିଚ୍ଚଞ୍ଚ ସାମିମ୍ହି [ନିଚ୍ଚଂ ସସାମିମ୍ହି (ପୀ॰ କ॰)] ପଦୁଟ୍ଠମାନସା ।
ଅତିଚାରିନୀ ହୋତି ଅପେତଗାରୱା [ତଥେୱ’ଗାରୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଏତେ ପଦୁଟ୍ଠାୟ ଭୱନ୍ତି ଲକ୍ଖଣା ॥
‘ଅଭିକ୍ଖଣଂ ତିଟ୍ଠତି ଦ୍ୱାରମୂଲେ, ଥନାନି କଚ୍ଛାନି ଚ ଦସ୍ସୟନ୍ତୀ ।
ଦିସୋଦିସଂ ପେକ୍ଖତି ଭନ୍ତଚିତ୍ତା, ଏତେ ପଦୁଟ୍ଠାୟ ଭୱନ୍ତି ଲକ୍ଖଣା ॥
‘ସବ୍ବା ନଦୀ ୱଙ୍କଗତୀ [ୱଙ୍କନଦୀ (କ॰)], ସବ୍ବେ କଟ୍ଠମୟା ୱନା ।
ସବ୍ବିତ୍ଥିୟୋ କରେ ପାପଂ, ଲଭମାନେ ନିୱାତକେ ॥
‘ସଚେ ଲଭେଥ ଖଣଂ ୱା ରହୋ ୱା, ନିୱାତକଂ ୱାପି ଲଭେଥ ତାଦିସଂ ।
ସବ୍ବାୱ ଇତ୍ଥୀ କୟିରୁଂ ନୁ [କରେୟ୍ୟୁ ନୋ (ସୀ॰), କରେୟ୍ୟୁଂ ନୋ (ପୀ॰)] ପାପଂ, ଅଞ୍ଞଂ ଅଲତ୍ଥ [ଅଲଦ୍ଧା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ପୀଠସପ୍ପିନାପି ସଦ୍ଧିଂ ॥
‘‘ନରାନମାରାମକରାସୁ ନାରିସୁ, ଅନେକଚିତ୍ତାସୁ ଅନିଗ୍ଗହାସୁ ଚ ।
ସବ୍ବତ୍ଥ ନାପୀତିକରାପି [ସବ୍ବ’ତ୍ତନା’ପୀତିକାରାପି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଚେ ସିୟା [ସିୟୁଂ (ସ୍ୟା॰)], ନ ୱିସ୍ସସେ ତିତ୍ଥସମା ହି ନାରିୟୋ’’ତି ॥
‘ୟଂ ୱେ [ୟଞ୍ଚ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଦିସ୍ୱା କଣ୍ଡରୀକିନ୍ନରାନଂ [କିନ୍ନରକିନ୍ନରୀନଂ (ସ୍ୟା॰), କିନ୍ନରୀକିନ୍ନରାନଂ (କ॰)], ସବ୍ବିତ୍ଥିୟୋ ନ ରମନ୍ତି ଅଗାରେ ।
ତଂ ତାଦିସଂ ମଚ୍ଚଂ ଚଜିତ୍ୱା ଭରିୟା, ଅଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା ପୁରିସଂ ପୀଠସପ୍ପିଂ ॥
‘ବକସ୍ସ ଚ ବାୱରିକସ୍ସ [ପାୱାରିକସ୍ସ (ସୀ॰), ବାୱରିୟସ୍ସ (ସ୍ୟା॰)] ରଞ୍ଞୋ, ଅଚ୍ଚନ୍ତକାମାନୁଗତସ୍ସ ଭରିୟା ।
ଅୱାଚରୀ [ଅଚ୍ଚାଚରି (ସ୍ୟା॰), ଅନାଚରି (କ॰)] ପଟ୍ଠୱସାନୁଗସ୍ସ [ବଦ୍ଧୱସାନୁଗସ୍ସ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ପତ୍ତୱସାନୁଗତସ୍ସ (କ॰)], କଂ ୱାପି ଇତ୍ଥୀ ନାତିଚରେ ତଦଞ୍ଞଂ ॥
‘ପିଙ୍ଗିୟାନୀ ସବ୍ବଲୋକିସ୍ସରସ୍ସ, ରଞ୍ଞୋ ପିୟା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ସ ଭରିୟା ।
ଅୱାଚରୀ ପଟ୍ଠୱସାନୁଗସ୍ସ, ତଂ ୱାପି ସା ନାଜ୍ଝଗା କାମକାମିନୀ ॥
‘ଲୁଦ୍ଧାନଂ [ଖୁଦ୍ଦାନଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଲହୁଚିତ୍ତାନଂ, ଅକତଞ୍ଞୂନ ଦୁବ୍ଭିନଂ ।
ନାଦେୱସତ୍ତୋ ପୁରିସୋ, ଥୀନଂ ସଦ୍ଧାତୁମରହତି ॥
‘ନ ତା ପଜାନନ୍ତି କତଂ ନ କିଚ୍ଚଂ, ନ ମାତରଂ ପିତରଂ ଭାତରଂ ୱା ।
ଅନରିୟା ସମତିକ୍କନ୍ତଧମ୍ମା, ସସ୍ସେୱ ଚିତ୍ତସ୍ସ ୱସଂ ୱଜନ୍ତି ॥
‘ଚିରାନୁୱୁଟ୍ଠମ୍ପି [ଚିରାନୁୱୁତ୍ଥମ୍ପି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପିୟଂ ମନାପଂ, ଅନୁକମ୍ପକଂ ପାଣସମମ୍ପି ଭତ୍ତୁଂ [ସନ୍ତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ଆୱାସୁ କିଚ୍ଚେସୁ ଚ ନଂ ଜହନ୍ତି, ତସ୍ମାହମିତ୍ଥୀନଂ ନ ୱିସ୍ସସାମି ॥
‘ଥୀନଞ୍ହି ଚିତ୍ତଂ ୟଥା ୱାନରସ୍ସ, କନ୍ନପ୍ପକନ୍ନଂ ୟଥା ରୁକ୍ଖଛାୟା ।
ଚଲାଚଲଂ ହଦୟମିତ୍ଥିୟାନଂ, ଚକ୍କସ୍ସ ନେମି ୱିୟ ପରିୱତ୍ତତି ॥
‘ୟଦା ତା ପସ୍ସନ୍ତି ସମେକ୍ଖମାନା, ଆଦେୟ୍ୟରୂପଂ ପୁରିସସ୍ସ ୱିତ୍ତଂ ।
ସଣ୍ହାହି ୱାଚାହି ନୟନ୍ତି ମେନଂ, କମ୍ବୋଜକା ଜଲଜେନେୱ ଅସ୍ସଂ ॥
‘ୟଦା ନ ପସ୍ସନ୍ତି ସମେକ୍ଖମାନା, ଆଦେୟ୍ୟରୂପଂ ପୁରିସସ୍ସ ୱିତ୍ତଂ ।
ସମନ୍ତତୋ ନଂ ପରିୱଜ୍ଜୟନ୍ତି, ତିଣ୍ଣୋ ନଦୀପାରଗତୋୱ କୁଲ୍ଲଂ ॥
‘ସିଲେସୂପମାଂ ସିଖିରିୱ ସବ୍ବଭକ୍ଖା, ତିକ୍ଖମାୟା ନଦୀରିୱ ସୀଘସୋତା ।
ସେୱନ୍ତି ହେତା ପିୟମପ୍ପିୟଞ୍ଚ, ନାୱା ୟଥା ଓରକୂଲଂ [ଓରକୁଲଂ (ସୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ପରଞ୍ଚ ॥
‘ନ ତା ଏକସ୍ସ ନ ଦ୍ୱିନ୍ନଂ, ଆପଣୋୱ ପସାରିତୋ ।
ୟୋ ତା ମୟ୍ହନ୍ତି ମଞ୍ଞେୟ୍ୟ, ୱାତଂ ଜାଲେନ ବାଧୟେ [ବନ୍ଧୟେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘ୟଥା ନଦୀ ଚ ପନ୍ଥୋ ଚ, ପାନାଗାରଂ ସଭା ପପା ।
ଏୱଂ ଲୋକିତ୍ଥିୟୋ ନାମ, ୱେଲା ତାସଂ ନ ୱିଜ୍ଜତି [କେସୁଚି ପୋତ୍ଥକେସୁ ଇମିସ୍ସା ଗାଥାୟ ପୁବ୍ବଦ୍ଧାପରଦ୍ଧଂ ୱିପରିୟାୟେନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘ଘତାସନସମା ଏତା, କଣ୍ହସପ୍ପସିରୂପମା ।
ଗାୱୋ ବହିତିଣସ୍ସେୱ, ଓମସନ୍ତି ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘ଘତାସନଂ କୁଞ୍ଜରଂ କଣ୍ହସପ୍ପଂ, ମୁଦ୍ଧାଭିସିତ୍ତଂ ପମଦା ଚ ସବ୍ବା ।
ଏତେ ନରୋ [ଏତେନ ସୋ (ପୀ॰)] ନିଚ୍ଚୟତୋ [ନିଚ୍ଚୟତ୍ତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଭଜେଥ, ତେସଂ ହୱେ ଦୁବ୍ବିଦୁ ସବ୍ବଭାୱୋ [ସଚ୍ଚଭାୱୋ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘ନଚ୍ଚନ୍ତୱଣ୍ଣା ନ ବହୂନଂ କନ୍ତା, ନ ଦକ୍ଖିଣା ପମଦା ସେୱିତବ୍ବା ।
ନ ପରସ୍ସ ଭରିୟା ନ ଧନସ୍ସ ହେତୁ, ଏତିତ୍ଥିୟୋ ପଞ୍ଚ ନ ସେୱିତବ୍ବା’’’ ॥
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ଆନନ୍ଦୋ ଗିଜ୍ଝରାଜା କୁଣାଲସ୍ସ ସକୁଣସ୍ସ ଆଦିମଜ୍ଝକଥାପରିୟୋସାନଂ [ଆଦିମଜ୍ଝଗାଥାପରିୟୋସାନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୱିଦିତ୍ୱା ତାୟଂ ୱେଲାୟଂ ଇମା ଗାଥାୟୋ ଅଭାସି –
‘‘ପୁଣ୍ଣମ୍ପି ଚେମଂ ପଥୱିଂ ଧନେନ, ଦଜ୍ଜିତ୍ଥିୟା ପୁରିସୋ ସମ୍ମତାୟ ।
ଲଦ୍ଧା ଖଣଂ ଅତିମଞ୍ଞେୟ୍ୟ ତମ୍ପି, ତାସଂ ୱସଂ ଅସତୀନଂ ନ ଗଚ୍ଛେ ॥
‘‘ଉଟ୍ଠାହକଂ ଚେପି ଅଲୀନୱୁତ୍ତିଂ, କୋମାରଭତ୍ତାରଂ ପିୟଂ ମନାପଂ ।
ଆୱାସୁ କିଚ୍ଚେସୁ ଚ ନଂ ଜହନ୍ତି, ତସ୍ମାହମିତ୍ଥୀନଂ [ତସ୍ମା ହି ଇତ୍ଥୀନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନ ୱିସ୍ସସାମି ॥
‘‘ନ ୱିସ୍ସସେ ଇଚ୍ଛତି ମନ୍ତି ପୋସୋ, ନ ୱିସ୍ସସେ ରୋଦତି ମେ ସକାସେ ।
ସେୱନ୍ତି ହେତା ପିୟମପ୍ପିୟଞ୍ଚ, ନାୱା ୟଥା ଓରକୂଲଂ ପରଞ୍ଚ ॥
‘‘ନ ୱିସ୍ସସେ ସାଖପୁରାଣସନ୍ଥତଂ, ନ ୱିସ୍ସସେ ମିତ୍ତପୁରାଣଚୋରଂ ।
ନ ୱିସ୍ସସେ ରାଜାନଂ ସଖା [ରାଜା ସଖା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମମନ୍ତି, ନ ୱିସ୍ସସେ ଇତ୍ଥି ଦସନ୍ନ ମାତରଂ ॥
‘‘ନ ୱିସ୍ସସେ ରାମକରାସୁ ନାରିସୁ, ଅଚ୍ଚନ୍ତସୀଲାସୁ ଅସଞ୍ଞତାସୁ ।
ଅଚ୍ଚନ୍ତପେମାନୁଗତସ୍ସ ଭରିୟା, ନ ୱିସ୍ସସେ ତିତ୍ଥସମା ହି ନାରିୟୋ ॥
‘‘ହନେୟ୍ୟୁଂ ଛିନ୍ଦେୟ୍ୟୁଂ ଛେଦାପେୟ୍ୟୁମ୍ପି [ହନେୟ୍ୟୁ ଛିନ୍ଦେୟ୍ୟୁଂପି ଛଦୟେୟ୍ୟୁଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ହନେୟ୍ୟୁଂପି ଛିନ୍ଦେୟ୍ୟୁଂପି ଛେଦାପେୟ୍ୟୁଂପି (ସ୍ୟା॰)], କଣ୍ଠେପି [କଣ୍ଠମ୍ପି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଛେତ୍ୱା ରୁଧିରଂ ପିୱେୟ୍ୟୁଂ ।
ମା ଦୀନକାମାସୁ ଅସଞ୍ଞତାସୁ, ଭାୱଂ କରେ ଗଙ୍ଗତିତ୍ଥୂପମାସୁ ॥
‘‘ମୁସା ତାସଂ ୟଥା ସଚ୍ଚଂ, ସଚ୍ଚଂ ତାସଂ ୟଥା ମୁସା ।
ଗାୱୋ ବହିତିଣସ୍ସେୱ, ଓମସନ୍ତି ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ଗତେନେତା ପଲୋଭେନ୍ତି, ପେକ୍ଖିତେନ ମ୍ହିତେନ ଚ ।
ଅଥୋପି ଦୁନ୍ନିୱତ୍ଥେନ, ମଞ୍ଜୁନା ଭଣିତେନ ଚ ॥
‘‘ଚୋରିୟୋ କଥିନା [କଠିନା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ହେତା, ୱାଳା ଚ ଲପସକ୍ଖରା ।
ନ ତା କିଞ୍ଚି ନ ଜାନନ୍ତି, ୟଂ ମନୁସ୍ସେସୁ ୱଞ୍ଚନଂ ॥
‘‘ଅସା ଲୋକିତ୍ଥିୟୋ ନାମ, ୱେଲା ତାସଂ ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
ସାରତ୍ତା ଚ ପଗବ୍ଭା ଚ, ସିଖୀ ସବ୍ବଘସୋ ୟଥା ॥
‘‘ନତ୍ଥିତ୍ଥୀନଂ ପିୟୋ ନାମ, ଅପ୍ପିୟୋପି ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
ସେୱନ୍ତି ହେତା ପିୟମପ୍ପିୟଞ୍ଚ, ନାୱା ୟଥା ଓରକୂଲଂ ପରଞ୍ଚ ॥
‘‘ନତ୍ଥିତ୍ଥୀନଂ ପିୟୋ ନାମ, ଅପ୍ପିୟୋପି ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
ଧନତ୍ତା [ଧନତ୍ଥା (ସ୍ୟା॰)] ପଟିୱଲ୍ଲନ୍ତି, ଲତାୱ ଦୁମନିସ୍ସିତା ॥
‘‘ହତ୍ଥିବନ୍ଧଂ ଅସ୍ସବନ୍ଧଂ, ଗୋପୁରିସଞ୍ଚ ମଣ୍ଡଲଂ [ଚଣ୍ଡଲଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ଛୱଡାହକଂ ପୁପ୍ଫଛଡ୍ଡକଂ, ସଧନମନୁପତନ୍ତି ନାରିୟୋ ॥
‘‘କୁଲପୁତ୍ତମ୍ପି ଜହନ୍ତି ଅକିଞ୍ଚନଂ, ଛୱକସମସଦିସମ୍ପି [ଛୱକସମଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ଅନୁଗଚ୍ଛନ୍ତି [ଗଚ୍ଛନ୍ତି (ପୀ॰)] ଅନୁପତନ୍ତି, ଧନହେତୁ ହି ନାରିୟୋ’’ତି [ଧନହେତୁ ଚ ନାରିୟୋ (ସ୍ୟା॰), ଧନହେତୁ ନାରିୟୋ (ପୀ॰)]॥
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, ନାରଦୋ ଦେୱବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଆନନ୍ଦସ୍ସ ଗିଜ୍ଝରାଜସ୍ସ ଆଦିମଜ୍ଝକଥାପରିୟୋସାନଂ ୱିଦିତ୍ୱା ତାୟଂ ୱେଲାୟଂ ଇମା ଗାଥାୟୋ ଅଭାସି –
‘‘ଚତ୍ତାରୋମେ ନ ପୂରେନ୍ତି, ତେ ମେ ସୁଣାଥ ଭାସତୋ ।
ସମୁଦ୍ଦୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ରାଜା, ଇତ୍ଥୀ ଚାପି ଦିଜମ୍ପତି ॥
‘‘ସରିତା ସାଗରଂ ୟନ୍ତି, ୟା କାଚି ପଥୱିସ୍ସିତା ।
ତା ସମୁଦ୍ଦଂ ନ ପୂରେନ୍ତି, ଊନତ୍ତା ହି ନ ପୂରତି ॥
‘‘ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଚ ଅଧୀୟାନ, ୱେଦମକ୍ଖାନପଞ୍ଚମଂ ।
ଭିୟ୍ୟୋପି ସୁତମିଚ୍ଛେୟ୍ୟ, ଊନତ୍ତା ହି ନ ପୂରତି ॥
‘‘ରାଜା ଚ ପଥୱିଂ ସବ୍ବଂ, ସସମୁଦ୍ଦଂ ସପବ୍ବତଂ ।
ଅଜ୍ଝାୱସଂ ୱିଜିନିତ୍ୱା, ଅନନ୍ତରତନୋଚିତଂ ।
ପାରଂ ସମୁଦ୍ଦଂ ପତ୍ଥେତି, ଊନତ୍ତା ହି ନ ପୂରତି ॥
‘‘ଏକମେକାୟ ଇତ୍ଥିୟା, ଅଟ୍ଠଟ୍ଠ ପତିନୋ ସିୟା ।
ସୂରା ଚ ବଲୱନ୍ତୋ ଚ, ସବ୍ବକାମରସାହରା ।
କରେୟ୍ୟ ନୱମେ ଛନ୍ଦଂ, ଊନତ୍ତା ହି ନ ପୂରତି ॥
‘‘ସବ୍ବିତ୍ଥିୟୋ ସିଖିରିୱ ସବ୍ବଭକ୍ଖା, ସବ୍ବିତ୍ଥିୟୋ ନଦୀରିୱ ସବ୍ବୱାହୀ ।
ସବ୍ବିତ୍ଥିୟୋ କଣ୍ଟକାନଂୱ ସାଖା, ସବ୍ବିତ୍ଥିୟୋ ଧନହେତୁ ୱଜନ୍ତି ॥
‘‘ୱାତଞ୍ଚ ଜାଲେନ ନରୋ ପରାମସେ, ଓସିଞ୍ଚୟେ [ଓସଞ୍ଚିୟା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସାଗରମେକପାଣିନା ।
ସକେନ ହତ୍ଥେନ କରେୟ୍ୟ ଘୋସଂ [ସକେନ କାଲେନ ହନେୟ୍ୟ ଘୋସନଂ (ପୀ॰)], ୟୋ ସବ୍ବଭାୱଂ ପମଦାସୁ ଓସଜେ ॥
‘‘ଚୋରୀନଂ ବହୁବୁଦ୍ଧୀନଂ, ୟାସୁ ସଚ୍ଚଂ ସୁଦୁଲ୍ଲଭଂ ।
ଥୀନଂ ଭାୱୋ ଦୁରାଜାନୋ, ମଚ୍ଛସ୍ସେୱୋଦକେ ଗତଂ ॥
‘‘ଅନଲା ମୁଦୁସମ୍ଭାସା, ଦୁପ୍ପୂରା ତା ନଦୀସମା ।
ସୀଦନ୍ତି ନଂ ୱିଦିତ୍ୱାନ, ଆରକା ପରିୱଜ୍ଜୟେ ॥
‘‘ଆୱଟ୍ଟନୀ ମହାମାୟା, ବ୍ରହ୍ମଚରିୟୱିକୋପନା ।
ସୀଦନ୍ତି ନଂ ୱିଦିତ୍ୱାନ, ଆରକା ପରିୱଜ୍ଜୟେ ॥
‘‘ୟଂ ଏତା [ୟଞ୍ଚେତା (ସ୍ୟା॰)] ଉପସେୱନ୍ତି, ଛନ୍ଦସା ୱା ଧନେନ ୱା ।
ଜାତୱେଦୋୱ ସଣ୍ଠାନଂ, ଖିପ୍ପଂ ଅନୁଦହନ୍ତି ନ’’ନ୍ତି ॥
ଅଥ ଖଲୁ, ଭୋ, କୁଣାଲୋ ସକୁଣୋ ନାରଦସ୍ସ ଦେୱବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଆଦିମଜ୍ଝକଥାପରିୟୋସାନଂ ୱିଦିତ୍ୱା ତାୟଂ ୱେଲାୟଂ ଇମା ଗାଥାୟୋ ଅଭାସି –
‘‘ସଲ୍ଲପେ ନିସିତଖଗ୍ଗପାଣିନା, ପଣ୍ଡିତୋ ଅପି ପିସାଚଦୋସିନା ।
ଉଗ୍ଗତେଜମୁରଗମ୍ପି ଆସିଦେ, ଏକୋ ଏକାୟ ପମଦାୟ ନାଲପେ [ଏକୋ ଏକପମଦଂ ହି ନାଲପେ (ପୀ॰) ଏକୋ ଏକପମାଦାୟ ନାଲପେ ( ?)]॥
‘‘ଲୋକଚିତ୍ତମଥନା ହି ନାରିୟୋ, ନଚ୍ଚଗୀତଭଣିତମ୍ହିତାୱୁଧା ।
ବାଧୟନ୍ତି ଅନୁପଟ୍ଠିତସ୍ସତିଂ [ଅନୁପଟ୍ଠିତାସତୀ (ପୀ॰)], ଦୀପେ ରକ୍ଖସିଗଣୋୱ [ଦୀପରକ୍ଖସିଗଣାୱ (ସୀ॰)] ୱାଣିଜେ ॥
‘‘ନତ୍ଥି ତାସଂ ୱିନୟୋ ନ ସଂୱରୋ, ମଜ୍ଜମଂସନିରତା [ମଜ୍ଜମଂସାଭିରତା (କ॰)] ଅସଞ୍ଞତା ।
ତା ଗିଲନ୍ତି ପୁରିସସ୍ସ ପାଭତଂ, ସାଗରେୱ ମକରଂ ତିମିଙ୍ଗଲୋ [ତିମିଙ୍ଗିଲୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ପଞ୍ଚକାମଗୁଣସାତଗୋଚରା, ଉଦ୍ଧତା ଅନିୟତା ଅସଞ୍ଞତା ।
ଓସରନ୍ତି ପମଦା ପମାଦିନଂ, ଲୋଣତୋୟୱତିୟଂୱ ଆପକା ॥
‘‘ୟଂ ନରଂ ଉପଲପେନ୍ତି [ଉପରମନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ପଲାପେନ୍ତି (କ॰)] ନାରିୟୋ, ଛନ୍ଦସା ୱ ରତିୟା ଧନେନ ୱା ।
ଜାତୱେଦସଦିସମ୍ପି ତାଦିସଂ, ରାଗଦୋସୱଧିୟୋ [ରାଗଦୋସୱତିୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦହନ୍ତି ନଂ ॥
‘‘ଅଡ୍ଢଂ ଞତ୍ୱା ପୁରିସଂ ମହଦ୍ଧନଂ, ଓସରନ୍ତି ସଧନା ସହତ୍ତନା ।
ରତ୍ତଚିତ୍ତମତିୱେଠୟନ୍ତି ନଂ, ସାଲ ମାଲୁୱଲତାୱ କାନନେ ॥
‘‘ତା ଉପେନ୍ତି ୱିୱିଧେନ ଛନ୍ଦସା, ଚିତ୍ରବିମ୍ବମୁଖିୟୋ ଅଲଙ୍କତା ।
ଉହସନ୍ତି [ଊହସନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ଓହସନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)] ପହସନ୍ତି ନାରିୟୋ, ସମ୍ବରୋୱ [ସଂୱରୋୱ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ସତମାୟକୋୱିଦା ॥
‘‘ଜାତରୂପମଣିମୁତ୍ତଭୂସିତା, ସକ୍କତା ପତିକୁଲେସୁ ନାରିୟୋ ।
ରକ୍ଖିତା ଅତିଚରନ୍ତି ସାମିକଂ, ଦାନୱଂୱ ହଦୟନ୍ତରସ୍ସିତା [ହଦୟନ୍ତନିସ୍ସିତା (କ॰), ହଦୟନ୍ତରନିସ୍ସିତା (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ତେଜୱାପି ହି ନରୋ ୱିଚକ୍ଖଣୋ, ସକ୍କତୋ ବହୁଜନସ୍ସ ପୂଜିତୋ ।
ନାରିନଂ ୱସଗତୋ ନ ଭାସତି, ରାହୁନା ଉପହତୋୱ ଚନ୍ଦିମା ॥
‘‘ୟଂ କରେୟ୍ୟ କୁପିତୋ ଦିସୋ ଦିସଂ, ଦୁଟ୍ଠଚିତ୍ତୋ ୱସମାଗତଂ ଅରିଂ [ଅରି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ତେନ ଭିୟ୍ୟୋ ବ୍ୟସନଂ ନିଗଚ୍ଛତି, ନାରିନଂ ୱସଗତୋ ଅପେକ୍ଖୱା ॥
‘‘କେସଲୂନନଖଛିନ୍ନତଜ୍ଜିତା, ପାଦପାଣିକସଦଣ୍ଡତାଳିତା ।
ହୀନମେୱୁପଗତା ହି ନାରିୟୋ, ତା ରମନ୍ତି କୁଣପେୱ ମକ୍ଖିକା ॥
‘‘ତା କୁଲେସୁ ୱିସିଖନ୍ତରେସୁ ୱା, ରାଜଧାନିନିଗମେସୁ ୱା ପୁନ [ୱା ପନ (ସ୍ୟା॰)]।
ଓଡ୍ଡିତଂ ନମୁଚିପାସୱାକରଂ [ୱାଗୁରଂ (ସ୍ୟା॰)], ଚକ୍ଖୁମା ପରିୱଜ୍ଜେ ସୁଖତ୍ଥିକୋ ॥
‘‘ଓସ୍ସଜିତ୍ୱ କୁସଲଂ ତପୋଗୁଣଂ, ୟୋ ଅନରିୟଚରିତାନି ମାଚରି ।
ଦେୱତାହି ନିରୟଂ ନିମିସ୍ସତି, ଛେଦଗାମିମଣିୟଂୱ ୱାଣିଜୋ ॥
‘‘ସୋ ଇଧ ଗରହିତୋ ପରତ୍ଥ ଚ, ଦୁମ୍ମତୀ ଉପହତୋ [ଉପଗତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସକମ୍ମୁନା ।
ଗଚ୍ଛତୀ ଅନିୟତୋ ଗଳାଗଳଂ, ଦୁଟ୍ଠଗଦ୍ରଭରଥୋୱ ଉପ୍ପଥେ ॥
‘‘ସୋ ଉପେତି ନିରୟଂ ପତାପନଂ, ସତ୍ତିସିମ୍ବଲିୱନଞ୍ଚ ଆୟସଂ ।
ଆୱସିତ୍ୱା ତିରଚ୍ଛାନୟୋନିୟଂ, ପେତରାଜୱିସୟଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି [ମୁଚ୍ଚତି (କ॰)]॥
‘‘ଦିବ୍ୟଖିଡ୍ଡରତିୟୋଂ ଚ ନନ୍ଦନେ, ଚକ୍କୱତ୍ତିଚରିତଞ୍ଚ ମାନୁସେ ।
ନାସୟନ୍ତି ପମଦା ପମାଦିନଂ, ଦୁଗ୍ଗତିଞ୍ଚ ପଟିପାଦୟନ୍ତି ନଂ ॥
‘‘ଦିବ୍ୟଖିଡ୍ଡରତିୟୋ ନ ଦୁଲ୍ଲଭା, ଚକ୍କୱତ୍ତିଚରିତଞ୍ଚ ମାନୁସେ ।
ସୋଣ୍ଣବ୍ୟମ୍ହନିଲୟା [ସୁୱଣ୍ଣବ୍ୟମ୍ହନିଲୟା (ସ୍ୟା॰ କ॰), ସୋୱଣ୍ଣବ୍ୟମ୍ହନିଲୟା (ପୀ॰)] ଚ ଅଚ୍ଛରା, ୟେ ଚରନ୍ତି ପମଦାହନତ୍ଥିକା ॥
‘‘କାମଧାତୁସମତିକ୍କମା ଗତି, ରୂପଧାତୁୟା ଭାୱୋ [ରୂପଧାତୁୟା ଭୱୋ (ସୀ॰), ରୂପଧାତୁସମ୍ଭୱୋ (ସ୍ୟା॰)] ନ ଦୁଲ୍ଲଭୋ ।
ୱୀତରାଗୱିସୟୂପପତ୍ତିୟା, ୟେ ଚରନ୍ତି ପମଦାହନତ୍ଥିକା ॥
‘‘ସବ୍ବଦୁକ୍ଖସମତିକ୍କମଂ ସିୱଂ, ଅଚ୍ଚନ୍ତମଚଲିତଂ ଅସଙ୍ଖତଂ ।
ନିବ୍ବୁତେହି ସୁଚିହୀ ନ ଦୁଲ୍ଲଭଂ, ୟେ ଚରନ୍ତି ପମଦାହନତ୍ଥିକା’’ତି ॥
‘‘କୁଣାଲୋହଂ ତଦା ଆସିଂ, ଉଦାୟୀ ଫୁସ୍ସକୋକିଲୋ ।
ଆନନ୍ଦୋ ଗିଜ୍ଝରାଜାସି, ସାରିପୁତ୍ତୋ ଚ ନାରଦୋ ।
ପରିସା ବୁଦ୍ଧପରିସା, ଏୱଂ ଧାରେଥ ଜାତକ’’ନ୍ତି ॥
କୁଣାଲଜାତକଂ ଚତୁତ୍ଥଂ ।
୫୩୭. ମହାସୁତସୋମଜାତକଂ (୫)
‘‘କସ୍ମା ତୁୱଂ ରସକ ଏଦିସାନି, କରୋସି କମ୍ମାନି ସୁଦାରୁଣାନି ।
ହନାସି ଇତ୍ଥୀ ପୁରିସେ ଚ ମୂଳ୍ହୋ, ମଂସସ୍ସ ହେତୁ ଅଦୁ [ଆଦୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଧନସ୍ସ କାରଣା’’ ॥
‘‘ନଂ ଅତ୍ତହେତୂ ନ ଧନସ୍ସ କାରଣା, ନ ପୁତ୍ତଦାରସ୍ସ ସହାୟଞାତିନଂ ।
ଭତ୍ତା ଚ ମେ ଭଗୱା ଭୂମିପାଲୋ, ସୋ ଖାଦତି ମଂସଂ ଭଦନ୍ତେଦିସଂ’’ ॥
‘‘ସଚେ ତୁୱଂ ଭତ୍ତୁରତ୍ଥେ ପୟୁତ୍ତୋ, କରୋସି କମ୍ମାନି ସୁଦାରୁଣାନି ।
ପାତୋୱ ଅନ୍ତେପୁରଂ ପାପୁଣିତ୍ୱା, ଲପେୟ୍ୟାସି ମେ ରାଜିନୋ ସମ୍ମୁଖେ ତଂ’’ ॥
‘‘ତଥା କରିସ୍ସାମି ଅହଂ ଭଦନ୍ତେ, ୟଥା ତୁୱଂ [ୟମେୱ ତ୍ୱଂ (ସୀ॰)] ଭାସସି କାଳହତ୍ଥି ।
ପାତୋୱ ଅନ୍ତେପୁରଂ ପାପୁଣିତ୍ୱା, ୱକ୍ଖାମି ତେ ରାଜିନୋ ସମ୍ମୁଖେ ତଂ’’ ॥
ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ [ୱିୱସନେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ସୂରିୟୁଗ୍ଗମନଂ ପତି ।
କାଳୋ ରସକମାଦାୟ, ରାଜାନଂ ଉପସଙ୍କମି ।
ଉପସଙ୍କମ୍ମ [ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ରାଜାନଂ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘ସଚ୍ଚଂ କିର ମହାରାଜ, ରସକୋ ପେସିତୋ ତୟା ।
ହନତି ଇତ୍ଥିପୁରିସେ, ତୁୱଂ ମଂସାନି ଖାଦସି’’ ॥
‘‘ଏୱମେୱ ତଥା କାଳ, ରସକୋ ପେସିତୋ ମୟା ।
ମମ ଅତ୍ଥଂ କରୋନ୍ତସ୍ସ, କିମେତଂ ପରିଭାସସି’’ ॥
‘‘ଆନନ୍ଦୋ ସବ୍ବମଚ୍ଛାନଂ, ଖାଦିତ୍ୱା ରସଗିଦ୍ଧିମା ।
ପରିକ୍ଖୀଣାୟ ପରିସାୟ, ଅତ୍ତାନଂ ଖାଦିୟା ମତୋ ॥
‘‘ଏୱଂ ପମତ୍ତୋ ରସଗାରୱେ ରତ୍ତୋ [ରତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ବାଲୋ ୟଦୀ ଆୟତି ନାୱବୁଜ୍ଝତି ।
ୱିଧମ୍ମ ପୁତ୍ତେ ଚଜି [ଚଜିତ୍ୱା (କ॰)] ଞାତକେ ଚ, ପରିୱତ୍ତିୟ ଅତ୍ତାନଞ୍ଞେୱ [ଅତ୍ତାନମେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଖାଦତି ॥
‘‘ଇଦଂ ତେ ସୁତ୍ୱାନ ୱିଗେତୁ [ୱିହେତୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଛନ୍ଦୋ, ମା ଭକ୍ଖୟୀ [ମା ଭକ୍ଖସୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରାଜ ମନୁସ୍ସମଂସଂ ।
ମା ତ୍ୱଂ ଇମଂ କେୱଲଂ ୱାରିଜୋୱ, ଦ୍ୱିପଦାଧିପ [ଦିପଦାଦିପ (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ସୁଞ୍ଞମକାସି ରଟ୍ଠଂ’’ ॥
‘‘ସୁଜାତୋ ନାମ ନାମେନ, ଓରସୋ ତସ୍ସ ଅତ୍ରଜୋ [ତସ୍ସ ଓରସ ଅତ୍ରଜୋ (ସୀ॰), ତସ୍ସ ଅତ୍ରଜ ଓରସୋ (ପୀ॰)]।
ଜମ୍ବୁପେସିମଲଦ୍ଧାନ, ମତୋ ସୋ ତସ୍ସ ସଙ୍ଖୟେ ॥
‘‘ଏୱମେୱ ଅହଂ କାଳ, ଭୁତ୍ୱା ଭକ୍ଖଂ ରସୁତ୍ତମଂ ।
ଅଲଦ୍ଧା ମାନୁସଂ ମଂସଂ, ମଞ୍ଞେ ହିସ୍ସାମି [ହେସ୍ସାମି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ହସ୍ସାମି (ପୀ॰)] ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ମାଣୱ ଅଭିରୂପୋସି, କୁଲେ ଜାତୋସି ସୋତ୍ଥିୟେ ।
ନ ତ୍ୱଂ ଅରହସି ତାତ, ଅଭକ୍ଖଂ ଭକ୍ଖୟେତୱେ’’ ॥
‘‘ରସାନଂ ଅଞ୍ଞତରଂ ଏତଂ, କସ୍ମା [ୟସ୍ମା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମଂ ତ୍ୱଂ ନିୱାରୟେ ।
ସୋହଂ ତତ୍ଥ ଗମିସ୍ସାମି, ୟତ୍ଥ ଲଚ୍ଛାମି ଏଦିସଂ ॥
‘‘ସୋୱାହଂ ନିପ୍ପତିସ୍ସାମି, ନ ତେ ୱଚ୍ଛାମି ସନ୍ତିକେ ।
ୟସ୍ସ ମେ ଦସ୍ସନେନ ତ୍ୱଂ, ନାଭିନନ୍ଦସି ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ଅଞ୍ଞେପି ଦାୟାଦେ, ପୁତ୍ତେ ଲଚ୍ଛାମ ମାଣୱ ।
ତ୍ୱଞ୍ଚ ଜମ୍ମ ୱିନସ୍ସସ୍ସୁ, ୟତ୍ଥ ପତ୍ତଂ ନ ତଂ ସୁଣେ’’ ॥
‘‘ଏୱମେୱ ତୁୱଂ ରାଜ, ଦ୍ୱିପଦିନ୍ଦ ସୁଣୋହି ମେ ।
ପବ୍ବାଜେସ୍ସନ୍ତି ତଂ ରଟ୍ଠା, ସୋଣ୍ଡଂ ମାଣୱକଂ ୟଥା’’ ॥
‘‘ସୁଜାତୋ ନାମ ନାମେନ, ଭାୱିତତ୍ତାନ ସାୱକୋ ।
ଅଚ୍ଛରଂ କାମୟନ୍ତୋୱ, ନ ସୋ ଭୁଞ୍ଜି ନ ସୋ ପିୱି ॥
‘‘କୁସଗ୍ଗେନୁଦକମାଦାୟ [କୁସଗ୍ଗେ ଉଦକମାଦାୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସମୁଦ୍ଦେ ଉଦକଂ ମିନେ ।
ଏୱଂ ମାନୁସକା କାମା, ଦିବ୍ବକାମାନ ସନ୍ତିକେ ॥
‘‘ଏୱମେୱ ଅହଂ କାଳ, ଭୁତ୍ୱା ଭକ୍ଖଂ ରସୁତ୍ତମଂ ।
ଅଲଦ୍ଧା ମାନୁସଂ ମଂସଂ, ମଞ୍ଞେ ହିସ୍ସାମି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ୟଥାପି ତେ ଧତରଟ୍ଠା, ହଂସା ୱେହାୟସଙ୍ଗମା ।
ଅଭୁତ୍ତପରିଭୋଗେନ [ଅୱୁତ୍ତିପରିଭୋଗେନ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅୟୁତ୍ତପରିଭୋଗେନ (ସ୍ୟା॰)], ସବ୍ବେ ଅବ୍ଭତ୍ଥତଂ ଗତା ॥
‘‘ଏୱମେୱ ତୁୱଂ ରାଜ, ଦ୍ୱିପଦିନ୍ଦ ସୁଣୋହି ମେ ।
ଅଭକ୍ଖଂ ରାଜ ଭକ୍ଖେସି, ତସ୍ମା ପବ୍ବାଜୟନ୍ତି ତଂ’’ ॥
‘‘ତିଟ୍ଠାହୀତି ମୟା ୱୁତ୍ତୋ, ସୋ ତ୍ୱଂ ଗଚ୍ଛସି ପମ୍ମୁଖୋ [ପାମୁଖୋ (କ॰)]।
ଅଟ୍ଠିତୋ ତ୍ୱଂ ଠିତୋମ୍ହୀତି, ଲପସି ବ୍ରହ୍ମଚାରିନି ।
ଇଦଂ ତେ ସମଣାୟୁତ୍ତଂ, ଅସିଞ୍ଚ ମେ ମଞ୍ଞସି କଙ୍କପତ୍ତଂ’’ [କଙ୍ଖପତ୍ତଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ଠିତୋହମସ୍ମୀ ସଧମ୍ମେସୁ ରାଜ, ନ ନାମଗୋତ୍ତଂ ପରିୱତ୍ତୟାମି ।
ଚୋରଞ୍ଚ ଲୋକେ ଅଠିତଂ ୱଦନ୍ତି, ଆପାୟିକଂ ନେରୟିକଂ ଇତୋ ଚୁତଂ ॥
‘‘ସଚେ ତ୍ୱଂ ସଦ୍ଦହସି [ସଚେପି ସହସି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରାଜ, ସୁତଂ ଗଣ୍ହାହି ଖତ୍ତିୟ [ଖତ୍ତିୟଂ (ସ୍ୟା॰)]।
ତେନ ୟଞ୍ଞଂ ୟଜିତ୍ୱାନ, ଏୱଂ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘କିସ୍ମିଂ ନୁ ରଟ୍ଠେ ତୱ ଜାତିଭୂମି [ଜାତଭୂମି (ସୀ॰)], ଅଥ କେନ ଅତ୍ଥେନ ଇଧାନୁପତ୍ତୋ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏତମତ୍ଥଂ, କିମିଚ୍ଛସୀ ଦେମି ତୟଜ୍ଜ ପତ୍ଥିତଂ’’ ॥
‘‘ଗାଥା ଚତସ୍ସୋ ଧରଣୀମହିସ୍ସର, ସୁଗମ୍ଭିରତ୍ଥା ୱରସାଗରୂପମା ।
ତୱେୱ ଅତ୍ଥାୟ ଇଧାଗତୋସ୍ମି, ସୁଣୋହି ଗାଥା ପରମତ୍ଥସଂହିତା’’ ॥
‘‘ନ ୱେ ରୁଦନ୍ତି ମତିମନ୍ତୋ ସପଞ୍ଞା, ବହୁସ୍ସୁତା ୟେ ବହୁଟ୍ଠାନଚିନ୍ତିନୋ ।
ଦୀପଞ୍ହି ଏତଂ ପରମଂ ନରାନଂ, ୟଂ ପଣ୍ଡିତା ସୋକନୁଦା ଭୱନ୍ତି ॥
‘‘ଅତ୍ତାନଂ ଞାତୀ ଉଦାହୁ [ଉଦ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୁତ୍ତଦାରଂ, ଧଞ୍ଞଂ ଧନଂ ରଜତଂ ଜାତରୂପଂ ।
କିମେୱ ତ୍ୱଂ [କିମୋ ନୁ ତ୍ୱଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁତସୋମାନୁତପ୍ପେ, କୋରବ୍ୟସେଟ୍ଠ ୱଚନଂ ସୁଣୋମ ତେତଂ’ ॥
‘‘ନେୱାହମତ୍ତାନମନୁତ୍ଥୁନାମି, ନ ପୁତ୍ତଦାରଂ ନ ଧନଂ ନ ରଟ୍ଠଂ ।
ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମୋ ଚରିତୋ ପୁରାଣୋ, ତଂ ସଙ୍କରଂ [ସଙ୍ଗରଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସାନୁତପ୍ପେ ॥
‘‘କତୋ ମୟା ସଙ୍କରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ, ରଟ୍ଠେ ସକେ ଇସ୍ସରିୟେ ଠିତେନ ।
ତଂ ସଙ୍କରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସପ୍ପଦାୟ, ସଚ୍ଚାନୁରକ୍ଖୀ ପୁନରାୱଜିସ୍ସଂ’’ ॥
‘‘ନେୱାହମେତଂ ଅଭିସଦ୍ଦହାମି, ସୁଖୀ ନରୋ ମଚ୍ଚୁମୁଖା ପମୁତ୍ତୋ ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥଂ ପୁନରାୱଜେୟ୍ୟ, କୋରବ୍ୟସେଟ୍ଠ ନ ହି ମଂ ଉପେସି ॥
‘‘ମୁତ୍ତୋ ତୁୱଂ ପୋରିସାଦସ୍ସ ହତ୍ଥା, ଗନ୍ତ୍ୱା ସକଂ ମନ୍ଦିରଂ କାମକାମୀ ।
ମଧୁରଂ ପିୟଂ ଜୀୱିତଂ ଲଦ୍ଧ ରାଜ, କୁତୋ ତୁୱଂ ଏହିସି ମେ ସକାସଂ’’ ॥
‘‘ମତଂ ୱରେୟ୍ୟ ପରିସୁଦ୍ଧସୀଲୋ, ନ ଜୀୱିତଂ [ନ ହି ଜୀୱିତଂ (ସୀ॰)] ଗରହିତୋ ପାପଧମ୍ମୋ ।
ନ ହି ତଂ ନରଂ ତାୟତି [ତାୟତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ଦୁଗ୍ଗତୀହି, ୟସ୍ସାପି ହେତୁ ଅଲିକଂ ଭଣେୟ୍ୟ ॥
‘‘ସଚେପି ୱାତୋ ଗିରିମାୱହେୟ୍ୟ, ଚନ୍ଦୋ ଚ ସୂରିୟୋ ଚ ଛମା ପତେୟ୍ୟୁଂ ।
ସବ୍ବା ଚ ନଜ୍ଜୋ ପଟିସୋତଂ ୱଜେୟ୍ୟୁଂ, ନ ତ୍ୱେୱହଂ ରାଜ ମୁସା ଭଣେୟ୍ୟଂ ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି] ‘‘ନଭଂ ଫଲେୟ୍ୟ ଉଦଧୀପି ସୁସ୍ସେ, ସଂୱଟ୍ଟୟେ ଭୂତଧରା ୱସୁନ୍ଧରା ।
ସିଲୁଚ୍ଚୟୋ ମେରୁ ସମୂଲମୁପ୍ପତେ, ନ ତ୍ୱେୱହଂ ରାଜ ମୁସା ଭଣେୟ୍ୟଂ’’ [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘ଅସିଞ୍ଚ ସତ୍ତିଞ୍ଚ ପରାମସାମି, ସପଥମ୍ପି ତେ ସମ୍ମ ଅହଂ କରୋମି ।
ତୟା ପମୁତ୍ତୋ ଅନଣୋ ଭୱିତ୍ୱା, ସଚ୍ଚାନୁରକ୍ଖୀ ପୁନରାୱଜିସ୍ସଂ’’ ॥
‘‘ୟୋ ତେ କତୋ ସଙ୍କରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ, ରଟ୍ଠେ ସକେ ଇସ୍ସରିୟେ ଠିତେନ ।
ତଂ ସଙ୍କରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସପ୍ପଦାୟ, ସଚ୍ଚାନୁରକ୍ଖୀ ପୁନରାୱଜସ୍ସୁ’’ ॥
‘‘ୟୋ ମେ କତୋ ସଙ୍କରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ, ରଟ୍ଠେ ସକେ ଇସ୍ସରିୟେ ଠିତେନ ।
ତଂ ସଙ୍କରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସପ୍ପଦାୟ, ସଚ୍ଚାନୁରକ୍ଖୀ ପୁନରାୱଜିସ୍ସଂ’’ ॥
‘‘ମୁତ୍ତୋ ଚ ସୋ ପୋରିସାଦସ୍ସ ହତ୍ଥା, ଗନ୍ତ୍ୱାନ ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଏତଦୱୋଚ ।
ସୁଣୋମ [ସୁଣୋମି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଗାଥାୟୋ ସତାରହାୟୋ, ୟା ମେ ସୁତା ଅସ୍ସୁ ହିତାୟ ବ୍ରହ୍ମେ’’ ॥
‘‘ସକିଦେୱ ସୁତସୋମ, ସବ୍ଭି ହୋତି [ହୋତୁ (ପୀ॰)] ସମାଗମୋ ।
ସା ନଂ ସଙ୍ଗତି ପାଲେତି, ନାସବ୍ଭି ବହୁସଙ୍ଗମୋ ॥
‘‘ସବ୍ଭିରେୱ ସମାସେଥ, ସବ୍ଭି କୁବ୍ବେଥ ସନ୍ଥୱଂ ।
ସତଂ ସଦ୍ଧମ୍ମମଞ୍ଞାୟ, ସେୟ୍ୟୋ ହୋତି ନ ପାପିୟୋ ॥
‘‘ଜୀରନ୍ତି ୱେ ରାଜରଥା ସୁଚିତ୍ତା, ଅଥୋ ସରୀରମ୍ପି ଜରଂ ଉପେତି ।
ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମୋ ନ ଜରଂ ଉପେତି, ସନ୍ତୋ ହୱେ ସବ୍ଭି ପୱେଦୟନ୍ତି ॥
‘‘ନଭଞ୍ଚଂ ଦୂରେ ପଥୱୀ ଚ ଦୂରେ, ପାରଂ ସମୁଦ୍ଦସ୍ସ ତଦାହୁ ଦୂରେ ।
ତତୋ ହୱେ ଦୂରତରଂ ୱଦନ୍ତି, ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମୋ [ଧମ୍ମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅସତଞ୍ଚ ରାଜ’’ ॥
‘‘ସହସ୍ସିୟା [ସହସ୍ସିୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଇମା ଗାଥା, ନହିମା [ନ ଇମା, (ସୀ॰ ପୀ॰) ନୟିମା (ସ୍ୟା॰)] ଗାଥା ସତାରହା ।
ଚତ୍ତାରି ତ୍ୱଂ ସହସ୍ସାନି, ଖିପ୍ପଂ ଗଣ୍ହାହି ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ଆସୀତିୟା ନାୱୁତିୟା [ଅସୀତିୟା ନୱୁତିୟା (ପୀ॰)] ଚ ଗାଥା, ସତାରହା ଚାପି ଭୱେୟ୍ୟ [ଭୱେୟ୍ୟୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଗାଥା ।
ପଚ୍ଚତ୍ତମେୱ ସୁତସୋମ ଜାନହି, ସହସ୍ସିୟା ନାମ କା ଅତ୍ଥି [ସହସ୍ସିୟୋ ନାମ ଇଧତ୍ଥି (ସୀ॰)] ଗାଥା’’ ॥
‘‘ଇଚ୍ଛାମି ୱୋହଂ ସୁତୱୁଦ୍ଧିମତ୍ତନୋ, ସନ୍ତୋତି ମଂ [ସନ୍ତୋ ମମଂ (ସ୍ୟା॰), ସନ୍ତୋ ଚ ମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ସପ୍ପୁରିସା ଭଜେୟ୍ୟୁଂ ।
ଅହଂ ସୱନ୍ତୀହି ମହୋଦଧୀୱ, ନ ହି ତାତ ତପ୍ପାମି ସୁଭାସିତେନ ॥
‘‘ଅଗ୍ଗି ୟଥା ତିଣକଟ୍ଠଂ ଦହନ୍ତୋ, ନ ତପ୍ପତୀ ସାଗରୋୱ [ସାଗରୋ ୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନଦୀହି ।
ଏୱମ୍ପି ତେ ପଣ୍ଡିତା ରାଜସେଟ୍ଠ, ସୁତ୍ୱା ନ ତପ୍ପନ୍ତି ସୁଭାସିତେନ ॥
‘‘ସକସ୍ସ ଦାସସ୍ସ ୟଦା ସୁଣୋମି, ଗାଥଂ ଅହଂ ଅତ୍ଥୱତିଂ [ଗାଥା ଅହଂ ଅତ୍ଥୱତୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜନିନ୍ଦ ।
ତମେୱ ସକ୍କଚ୍ଚ ନିସାମୟାମି, ନ ହି ତାତ ଧମ୍ମେସୁ ମମତ୍ଥି ତିତ୍ତି’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ତେ ରଟ୍ଠଂ ସଧନଂ ସୟୋଗ୍ଗଂ, ସକାୟୁରଂ ସବ୍ବକାମୂପପନ୍ନଂ ।
କିଂ କାମହେତୁ ପରିଭାସସିମଂ [ଭାସସେ ମଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଗଚ୍ଛାମହଂ ପୋରିସାଦସ୍ସ ଞତ୍ତେ’’ [ପୋରିସାଦସ୍ସ କନ୍ତେ (ସୀ॰ ପୀ॰), ପୋରିସାଦସ୍ସୁପନ୍ତେ (କ॰)]॥
‘‘ଅତ୍ତାନୁରକ୍ଖାୟ ଭୱନ୍ତି ହେତେ, ହତ୍ଥାରୋହା ରଥିକା ପତ୍ତିକା ଚ ।
ଅସ୍ସାରୁହା [ଅସ୍ସାରୋହା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୟେ ଚ ଧନୁଗ୍ଗହାସେ, ସେନଂ ପୟୁଞ୍ଜାମ ହନାମ ସତ୍ତୁଂ’’ ॥
‘‘ସୁଦୁକ୍କରଂ ପୋରିସାଦୋ ଅକାସି, ଜୀୱଂ ଗହେତ୍ୱାନ ଅୱସ୍ସଜୀ ମଂ ।
ତଂ ତାଦିସଂ ପୁବ୍ବକିଚ୍ଚଂ ସରନ୍ତୋ, ଦୁବ୍ଭେ ଅହଂ ତସ୍ସ କଥଂ ଜନିନ୍ଦ’’ ॥
‘‘ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ସୋ ପିତରଂ ମାତରଞ୍ଚ, ଅନୁସାସେତ୍ୱା ନେଗମଞ୍ଚ ବଲଞ୍ଚ ।
ସଚ୍ଚୱାଦୀ ସଚ୍ଚାନୁରକ୍ଖମାନୋ, ଅଗମାସି ସୋ ୟତ୍ଥ ପୋରିସାଦୋ’’ ॥
‘‘କତୋ ମୟା ସଙ୍କରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ, ରଟ୍ଠେ ସକେ ଇସ୍ସରିୟେ ଠିତେନ ।
ତଂ ସଙ୍କରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସପ୍ପଦାୟ, ସଚ୍ଚାନୁରକ୍ଖୀ ପୁନରାଗତୋସ୍ମି ।
ୟଜସ୍ସୁ ୟଞ୍ଞଂ ଖାଦ ମଂ ପୋରିସାଦ’’ ॥
‘‘ନ ହାୟତେ ଖାଦିତଂ [ଖାଦିତୁଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମୟ୍ହଂ ପଚ୍ଛା, ଚିତକା ଅୟଂ ତାୱ ସଧୂମିକାୱ [ସଧୂମକା ଚ (ସ୍ୟା॰)]।
ନିଦ୍ଧୂମକେ ପଚିତଂ ସାଧୁପକ୍କଂ, ସୁଣୋମ [ସୁଣୋମି (ସୀ॰), ସୁଣାମ (ପୀ॰)] ଗାଥାୟୋ ସତାରହାୟୋ’’ ॥
‘‘ଅଧମ୍ମିକୋ ତ୍ୱଂ ପୋରିସାଦକାସି [ପୋରିସାଦମକାସି (କ॰)], ରଟ୍ଠା ଚ ଭଟ୍ଠୋ ଉଦରସ୍ସ ହେତୁ ।
ଧମ୍ମଞ୍ଚିମା ଅଭିୱଦନ୍ତି ଗାଥା, ଧମ୍ମୋ ଚ ଅଧମ୍ମୋ ଚ କୁହିଂ ସମେତି ॥
‘‘ଅଧମ୍ମିକସ୍ସ ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ, ନିଚ୍ଚଂ ଲୋହିତପାଣିନୋ ।
ନତ୍ଥି ସଚ୍ଚଂ କୁତୋ ଧମ୍ମୋ, କିଂ ସୁତେନ କରିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ୟୋ ମଂସହେତୁ ମିଗୱଂ ଚରେୟ୍ୟ, ୟୋ ୱା ହନେ ପୁରିସମତ୍ତହେତୁ ।
ଉଭୋପି ତେ ପେଚ୍ଚ ସମା ଭୱନ୍ତି, କସ୍ମା ନୋ [କସ୍ମା ନୁ (କ॰)] ଅଧମ୍ମିକଂ ବ୍ରୂସି ମଂ ତ୍ୱଂ’’ ॥
‘‘ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚନଖା ଭକ୍ଖା, ଖତ୍ତିୟେନ ପଜାନତା ।
ଅଭକ୍ଖଂ ରାଜ ଭକ୍ଖେସି, ତସ୍ମା ଅଧମ୍ମିକୋ ତୁୱଂ’’ ॥
‘‘ମୁତ୍ତୋ ତୁୱଂ ପୋରିସାଦସ୍ସ ହତ୍ଥା, ଗନ୍ତ୍ୱା ସକଂ ମନ୍ଦିରଂ କାମକାମୀ ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥଂ ପୁନରାଗତୋସି, ନ ଖତ୍ତଧମ୍ମେ କୁସଲୋସି ରାଜ’’ ॥
‘‘ୟେ ଖତ୍ତଧମ୍ମେ କୁସଲା ଭୱନ୍ତି, ପାୟେନ ତେ ନେରୟିକା ଭୱନ୍ତି ।
ତସ୍ମା ଅହଂ ଖତ୍ତଧମ୍ମଂ ପହାୟ, ସଚ୍ଚାନୁରକ୍ଖୀ ପୁନରାଗତୋସ୍ମି ।
ୟଜସ୍ସୁ ୟଞ୍ଞଂ ଖାଦ ମଂ ପୋରିସାଦ’’ ॥
‘‘ପାସାଦୱାସା ପଥୱୀଗୱସ୍ସା, କାମିତ୍ଥିୟୋ କାସିକଚନ୍ଦନଞ୍ଚ ।
ସବ୍ବଂ ତହିଂ ଲଭସି [ଲବ୍ଭତି (ପୀ॰)] ସାମିତାୟ, ସଚ୍ଚେନ କିଂ ପସ୍ସସି ଆନିସଂସଂ’’ ॥
‘‘ୟେ କେଚିମେ ଅତ୍ଥି ରସା ପଥବ୍ୟା, ସଚ୍ଚଂ ତେସଂ ସାଧୁତରଂ ରସାନଂ ।
ସଚ୍ଚେ ଠିତା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ, ତରନ୍ତି ଜାତିମରଣସ୍ସ ପାରଂ’’ ॥
‘‘ମୁତ୍ତୋ ତୁୱଂ ପୋରିସାଦସ୍ସ ହତ୍ଥା, ଗନ୍ତ୍ୱା ସକଂ ମନ୍ଦିରଂ କାମକାମୀ ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥଂ ପୁନରାଗତୋସି, ନ ହି ନୂନ ତେ ମରଣଭୟଂ ଜନିନ୍ଦ ।
ଅଲୀନଚିତ୍ତୋ ଅସି [ଚ’ସି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସଚ୍ଚୱାଦୀ’’ ॥
‘‘କତା ମେ କଲ୍ୟାଣା ଅନେକରୂପା, ୟଞ୍ଞା ୟିଟ୍ଠା ୟେ ୱିପୁଲା ପସତ୍ଥା ।
ୱିସୋଧିତୋ ପରଲୋକସ୍ସ ମଗ୍ଗୋ, ଧମ୍ମେ ଠିତୋ କୋ ମରଣସ୍ସ ଭାୟେ ॥
‘‘କତା ମେ କଲ୍ୟାଣା ଅନେକରୂପା, ୟଞ୍ଞା ୟିଟ୍ଠା ୟେ ୱିପୁଲା ପସତ୍ଥା ।
ଅନାନୁତପ୍ପଂ ପରଲୋକଂ ଗମିସ୍ସଂ, ୟଜସ୍ସୁ ୟଞ୍ଞଂ ଅଦ [ଖାଦ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମଂ ପୋରିସାଦ ॥
‘‘ପିତା ଚ ମାତା ଚ ଉପଟ୍ଠିତା ମେ, ଧମ୍ମେନ ମେ ଇସ୍ସରିୟଂ ପସତ୍ଥଂ ।
ୱିସୋଧିତୋ ପରଲୋକସ୍ସ ମଗ୍ଗୋ, ଧମ୍ମେ ଠିତୋ କୋ ମରଣସ୍ସ ଭାୟେ ॥
‘‘ପିତା ଚ ମାତା ଚ ଉପଟ୍ଠିତା ମେ, ଧମ୍ମେନ ମେ ଇସ୍ସରିୟଂ ପସତ୍ଥଂ ।
ଅନାନୁତପ୍ପଂ ପରଲୋକଂ ଗମିସ୍ସଂ, ୟଜସ୍ସୁ ୟଞ୍ଞଂ ଅଦ ମଂ ପୋରିସାଦ ॥
‘‘ଞାତୀସୁ ମିତ୍ତେସୁ କତା ମେ କାରା [କତୂପକାରୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଧମ୍ମେନ ମେ ଇସ୍ସରିୟଂ ପସତ୍ଥଂ ।
ୱିସୋଧିତୋ ପରଲୋକସ୍ସ ମଗ୍ଗୋ, ଧମ୍ମେ ଠିତୋ କୋ ମରଣସ୍ସ ଭାୟେ ॥
‘‘ଞାତୀସୁଂ ମିତ୍ତେସୁ କତା ମେ କାରା, ଧମ୍ମେନ ମେ ଇସ୍ସରିୟଂ ପସତ୍ଥଂ ।
ଅନାନୁତପ୍ପଂ ପରଲୋକଂ ଗମିସ୍ସଂ, ୟଜସ୍ସୁ ୟଞ୍ଞଂ ଅଦ ମଂ ପୋରିସାଦ ॥
‘‘ଦିନ୍ନଂ ମେ ଦାନଂ ବହୁଧା ବହୂନଂ, ସନ୍ତପ୍ପିତା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ ।
ୱିସୋଧିତୋ ପରଲୋକସ୍ସ ମଗ୍ଗୋ, ଧମ୍ମେ ଠିତୋ କୋ ମରଣସ୍ସ ଭାୟେ ॥
‘‘ଦିନ୍ନଂ ମେ ଦାନଂ ବହୁଧା ବହୂନଂ, ସନ୍ତପ୍ପିତା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ ।
ଅନାନୁତପ୍ପଂ ପରଲୋକଂ ଗମିସ୍ସଂ, ୟଜସ୍ସୁ ୟଞ୍ଞଂ ଅଦ ମଂ ପୋରିସାଦ’’ ॥
‘‘ୱିସଂ ପଜାନଂ ପୁରିସୋ ଅଦେୟ୍ୟ, ଆସୀୱିସଂ ଜଲିତମୁଗ୍ଗତେଜଂ ।
ମୁଦ୍ଧାପି ତସ୍ସ ୱିଫଲେୟ୍ୟ [ୱିପତେୟ୍ୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସତ୍ତଧା, ୟୋ ତାଦିସଂ ସଚ୍ଚୱାଦିଂ ଅଦେୟ୍ୟ’’ ॥
‘‘ସୁତ୍ୱା ଧମ୍ମଂ ୱିଜାନନ୍ତି, ନରା କଲ୍ୟାଣପାପକଂ ।
ଅପି ଗାଥା ସୁଣିତ୍ୱାନ, ଧମ୍ମେ ମେ ରମତେ [ରମତୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମନୋ’’ ॥
‘‘ସକିଦେୱ ମହାରାଜ [ସୁତସୋମ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସବ୍ଭି ହୋତି ସମାଗମୋ ।
ସା ନଂ ସଙ୍ଗତି ପାଲେତି, ନାସବ୍ଭି ବହୁସଙ୍ଗମୋ ॥
‘‘ସବ୍ଭିରେୱ ସମାସେଥ, ସବ୍ଭି କୁବ୍ବେଥ ସନ୍ଥୱଂ ।
ସତଂ ସଦ୍ଧମ୍ମମଞ୍ଞାୟ, ସେୟ୍ୟୋ ହୋତି ନ ପାପିୟୋ ॥
‘‘ଜୀରନ୍ତି ୱେ ରାଜରଥା ସୁଚିତ୍ତା, ଅଥୋ ସରୀରମ୍ପି ଜରଂ ଉପେତି ।
ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମୋ ନ ଜରଂ ଉପେତି, ସନ୍ତୋ ହୱେ ସବ୍ଭି ପୱେଦୟନ୍ତି ॥
‘‘ନଭଞ୍ଚଂ ଦୂରେ ପଥୱୀ ଚ ଦୂରେ, ପାରଂ ସମୁଦ୍ଦସ୍ସ ତଦାହୁ ଦୂରେ ।
ତତୋ ହୱେ ଦୂରତରଂ ୱଦନ୍ତି, ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମୋ [ଧମ୍ମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅସତଞ୍ଚ ରାଜ’’ ॥
‘‘ଗାଥା ଇମା ଅତ୍ଥୱତୀ ସୁବ୍ୟଞ୍ଜନା, ସୁଭାସିତା ତୁୟ୍ହ ଜନିନ୍ଦ ସୁତ୍ୱା ।
ଆନନ୍ଦି ୱିତ୍ତୋ ସୁମନୋ ପତୀତୋ, ଚତ୍ତାରି ତେ ସମ୍ମ ୱରେ ଦଦାମି’’ ॥
‘‘ୟୋ ନତ୍ତନୋ ମରଣଂ ବୁଜ୍ଝସି ତୁୱଂ [ବୁଜ୍ଝସେ ତ୍ୱଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ବୁଜ୍ଝସେ ତୁୱଂ (ସ୍ୟା॰)], ହିତାହିତଂ ୱିନିପାତଞ୍ଚ ସଗ୍ଗଂ ।
ଗିଦ୍ଧୋ ରସେ ଦୁଚ୍ଚରିତେ ନିୱିଟ୍ଠୋ, କିଂ ତ୍ୱଂ ୱରଂ ଦସ୍ସସି ପାପଧମ୍ମ ॥
‘‘ଅହଞ୍ଚ ତଂ ଦେହି ୱରନ୍ତି ୱଜ୍ଜଂ, ତ୍ୱଞ୍ଚାପି ଦତ୍ୱାନ ଅୱାକରେୟ୍ୟ ।
ସନ୍ଦିଟ୍ଠିକଂ କଲହମିମଂ ୱିୱାଦଂ, କୋ ପଣ୍ଡିତୋ ଜାନମୁପବ୍ବଜେୟ୍ୟ’’ ॥
‘‘ନ ତଂ ୱରଂ ଅରହତି ଜନ୍ତୁ ଦାତୁଂ, ୟଂ ୱାପି ଦତ୍ୱାନ ଅୱାକରେୟ୍ୟ ।
ୱରସ୍ସୁ ସମ୍ମ ଅୱିକମ୍ପମାନୋ, ପାଣଂ ଚଜିତ୍ୱାନପି ଦସ୍ସମେୱ’’ ॥
‘‘ଅରିୟସ୍ସ ଅରିୟେନ ସମେତି ସଖ୍ୟଂ [ସକ୍ଖି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପଞ୍ଞସ୍ସ ପଞ୍ଞାଣୱତା ସମେତି ।
ପସ୍ସେୟ୍ୟ ତଂ ୱସ୍ସସତଂ ଅରୋଗଂ [ଆରୋଗ୍ୟଂ (କ॰)], ଏତଂ ୱରାନଂ ପଠମଂ ୱରାମି’’ ॥
‘‘ଅରିୟସ୍ସ ଅରିୟେନ ସମେତି ସଖ୍ୟଂ, ପଞ୍ଞସ୍ସ ପଞ୍ଞାଣୱତା ସମେତି ।
ପସ୍ସାସି ମଂ ୱସ୍ସସତଂ ଅରୋଗଂ, ଏତଂ ୱରାନଂ ପଠମଂ ଦଦାମି’’ ॥
‘‘ୟେ ଖତ୍ତିୟାସେ ଇଧ ଭୂମିପାଲା, ମୁଦ୍ଧାଭିସିତ୍ତା କତନାମଧେୟ୍ୟା ।
ନ ତାଦିସେ ଭୂମିପତୀ ଅଦେସି, ଏତଂ ୱରାନଂ ଦୁତିୟଂ ୱରାମି’’ ॥
‘‘ୟେ ଖତ୍ତିୟାସେ ଇଧ ଭୂମିପାଲା, ମୁଦ୍ଧାଭିସିତ୍ତା କତନାମଧେୟ୍ୟା ।
ନ ତାଦିସେ ଭୂମିପତୀ ଅଦେମି, ଏତଂ ୱରାନଂ ଦୁତିୟଂ ଦଦାମି’’ ॥
‘‘ପରୋସତଂ ଖତ୍ତିୟା ତେ ଗହିତା, ତଲାୱୁତା ଅସ୍ସୁମୁଖା ରୁଦନ୍ତା ।
ସକେ ତେ ରଟ୍ଠେ ପଟିପାଦୟାହି, ଏତଂ ୱରାନଂ ତତିୟଂ ୱରାମି’’ ॥
‘‘ପରୋସତଂ ଖତ୍ତିୟା ମେ ଗହିତା, ତଲାୱୁତା ଅସ୍ସୁମୁଖା ରୁଦନ୍ତା ।
ସକେ ତେ ରଟ୍ଠେ ପଟିପାଦୟାମି [ସକେନ ରଟ୍ଠେନ ପଟିପାଦୟାମି ତେ (ସୀ॰)], ଏତଂ ୱରାନଂ ତତିୟଂ ଦଦାମି’’ ॥
‘‘ଛିଦ୍ଦଂ ତେ ରଟ୍ଠଂ ବ୍ୟଥିତା [ବ୍ୟଥିତଂ (ସୀ॰), ବ୍ୟାଧିତଂ (ପୀ॰)] ଭୟା ହି, ପୁଥୂ ନରା ଲେଣମନୁପ୍ପୱିଟ୍ଠା ।
ମନୁସ୍ସମଂସଂ ୱିରମେହି [ୱିରମାହି (ସ୍ୟା॰)] ରାଜ, ଏତଂ ୱରାନଂ ଚତୁତ୍ଥଂ ୱରାମି’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ସୋ ଭକ୍ଖୋ ମମ [ମମଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମନାପୋ, ଏତସ୍ସ ହେତୁମ୍ହି [ହେତୁମ୍ପି (ପୀ॰)] ୱନଂ ପୱିଟ୍ଠୋ ।
ସୋହଂ କଥଂ ଏତ୍ତୋ ଉପାରମେୟ୍ୟଂ, ଅଞ୍ଞଂ ୱରାନଂ ଚତୁତ୍ଥଂ ୱରସ୍ସୁ’’ ॥
‘‘ନଂ ୱେ ପିୟଂ ମେତି ଜନିନ୍ଦ ତାଦିସୋ, ଅତ୍ତଂ ନିରଂକଚ୍ଚ [ନିରଂକତ୍ୱା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପିୟାନି ସେୱତି ।
ଅତ୍ତାୱ ସେୟ୍ୟୋ ପରମା ଚ [ପରମାୱ (ବହୂସୁ) ଜା॰ ୧.୬.୮୧ ସଂସନ୍ଦେତବ୍ବଂ] ସେୟ୍ୟୋ, ଲବ୍ଭା ପିୟା ଓଚିତତ୍ଥେନ [ଓଚିତତ୍ତେନ (କ॰)] ପଚ୍ଛା’’ ॥
‘‘ପିୟଂ ମେ ମାନୁସଂ ମଂସଂ, ସୁତସୋମ ୱିଜାନହି ।
ନମ୍ହି ସକ୍କା [ନମ୍ହି ସକ୍କୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନିୱାରେତୁଂ, ଅଞ୍ଞଂ [ଅଞ୍ଞଂ ତୁୱଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୱରଂ ସମ୍ମ ୱରସ୍ସୁ’’ ॥
‘‘ୟୋ ୱେ ପିୟଂ ମେତି ପିୟାନୁରକ୍ଖୀ [ପିୟାନୁକଙ୍ଖୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅତ୍ତଂ ନିରଂକଚ୍ଚ ପିୟାନି ସେୱତି ।
ସୋଣ୍ଡୋୱ ପିତ୍ୱା ୱିସମିସ୍ସପାନଂ [ପୀତ୍ୱନ ୱିସସ୍ସ ଥାଲଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ପିତ୍ୱା ୱିସମିସ୍ସଥାଲଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ତେନେୱ ସୋ ହୋତି ଦୁକ୍ଖୀ ପରତ୍ଥ ॥
‘‘ୟୋ ଚୀଧ ସଙ୍ଖାୟ ପିୟାନି ହିତ୍ୱା, କିଚ୍ଛେନପି ସେୱତି ଅରିୟଧମ୍ମେ [ଅରିୟଧମ୍ମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଦୁକ୍ଖିତୋୱ ପିତ୍ୱାନ ୟଥୋସଧାନି, ତେନେୱ ସୋ ହୋତି ସୁଖୀ ପରତ୍ଥ’’ ॥
‘‘ଓହାୟହଂ ପିତରଂ ମାତରଞ୍ଚ, ମନାପିୟେ କାମଗୁଣେ ଚ [କାମଗୁଣେପି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପଞ୍ଚ ।
ଏତସ୍ସ ହେତୁମ୍ହି ୱନଂ ପୱିଟ୍ଠୋ, ତଂ ତେ ୱରଂ କିନ୍ତି ମହଂ ଦଦାମି’’ ॥
‘‘ନ ପଣ୍ଡିତା ଦିଗୁଣମାହୁ ୱାକ୍ୟଂ, ସଚ୍ଚପ୍ପଟିଞ୍ଞାୱ ଭୱନ୍ତି ସନ୍ତୋ ।
ୱରସ୍ସୁ ସମ୍ମ ଇତି ମଂ ଅୱୋଚ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱୀ ତ୍ୱଂ ନ ହି ତେ ସମେତି’’ ॥
‘‘ଅପୁଞ୍ଞଲାଭଂ ଅୟସଂ ଅକିତ୍ତିଂ, ପାପଂ ବହୁଂ ଦୁଚ୍ଚରିତଂ କିଲେସଂ ।
ମନୁସ୍ସମଂସସ୍ସ କତେ [ଭୱୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଉପାଗା, ତଂ ତେ ୱରଂ କିନ୍ତି ମହଂ ଦଦେୟ୍ୟଂ ॥
‘‘ନଂ ତଂ ୱରଂ ଅରହତି ଜନ୍ତୁ ଦାତୁଂ, ୟଂ ୱାପି ଦତ୍ୱାନ ଅୱାକରେୟ୍ୟ ।
ୱରସ୍ସୁ ସମ୍ମ ଅୱିକମ୍ପମାନୋ, ପାଣଂ ଚଜିତ୍ୱାନପି ଦସ୍ସମେୱ’’ ॥
‘‘ପାଣଂ ଚଜନ୍ତି ସନ୍ତୋ ନାପି ଧମ୍ମଂ, ସଚ୍ଚପ୍ପଟିଞ୍ଞାୱ ଭୱନ୍ତି ସନ୍ତୋ ।
ଦତ୍ୱା ୱରଂ ଖିପ୍ପମୱାକରୋହି, ଏତେନ ସମ୍ପଜ୍ଜ ସୁରାଜସେଟ୍ଠ ॥
‘‘ଚଜେ ଧନଂ [ଧନଂ ଚଜେ (ସୀ॰)] ଅଙ୍ଗୱରସ୍ସ ହେତୁ [ୟୋ ପନ ଅଙ୍ଗହେତୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅଙ୍ଗଂ ଚଜେ ଜୀୱିତଂ ରକ୍ଖମାନୋ ।
ଅଙ୍ଗଂ ଧନଂ ଜୀୱିତଞ୍ଚାପି ସବ୍ବଂ, ଚଜେ ନରୋ ଧମ୍ମମନୁସ୍ସରନ୍ତୋ’’ ॥
‘‘ୟସ୍ମା ହି ଧମ୍ମଂ ପୁରିସୋ ୱିଜଞ୍ଞା, ୟେ ଚସ୍ସ କଙ୍ଖଂ ୱିନୟନ୍ତି ସନ୍ତୋ ।
ତଂ ହିସ୍ସ ଦୀପଞ୍ଚ ପରାୟଣଞ୍ଚ, ନ ତେନ ମିତ୍ତିଂ ଜିରୟେଥ [ଜରୟେଥ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପଞ୍ଞୋ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ସୋ ଭକ୍ଖୋ ମମ ମନାପୋ, ଏତସ୍ସ ହେତୁମ୍ହି ୱନଂ ପୱିଟ୍ଠୋ ।
ସଚେ ଚ ମଂ ୟାଚସି ଏତମତ୍ଥଂ, ଏତମ୍ପି ତେ ସମ୍ମ ୱରଂ ଦଦାମି ॥
‘‘ସତ୍ଥା ଚ ମେ ହୋସି ସଖା ଚ ମେସି, ୱଚନମ୍ପି ତେ ସମ୍ମ ଅହଂ ଅକାସିଂ ।
ତୁୱମ୍ପି [ତ୍ୱଂପି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ମେ ସମ୍ମ କରୋହି ୱାକ୍ୟଂ, ଉଭୋପି ଗନ୍ତ୍ୱାନ ପମୋଚୟାମ’’ ॥
‘‘ସତ୍ଥା ଚ ତେ ହୋମି ସଖା ଚ ତ୍ୟମ୍ହି, ୱଚନମ୍ପି ମେ ସମ୍ମ ତୁୱଂ ଅକାସି ।
ଅହମ୍ପି ତେ ସମ୍ମ କରୋମି ୱାକ୍ୟଂ, ଉଭୋପି ଗନ୍ତ୍ୱାନ ପମୋଚୟାମ’’ ॥
‘‘କମ୍ମାସପାଦେନଂ ୱିହେଠିତତ୍ଥ [ୱିହେଠିତମ୍ହା (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ତଲାୱୁତା ଅସ୍ସୁମୁଖା ରୁଦନ୍ତା ।
ନ ଜାତୁ ଦୁବ୍ଭେଥ ଇମସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ, ସଚ୍ଚପ୍ପଟିଞ୍ଞଂ ମେ ପଟିସ୍ସୁଣାଥ’’ ॥
‘‘କମ୍ମାସପାଦେନ ୱିହେଠିତମ୍ହା, ତଲାୱୁତା ଅସ୍ସୁମୁଖା ରୁଦନ୍ତା ।
ନ ଜାତୁ ଦୁବ୍ଭେମ ଇମସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ, ସଚ୍ଚପ୍ପଟିଞ୍ଞଂ ତେ ପଟିସ୍ସୁଣାମ’’ ॥
‘‘ୟଥା ପିତା ୱା ଅଥ ୱାପି ମାତା, ଅନୁକମ୍ପକା ଅତ୍ଥକାମା ପଜାନଂ ।
ଏୱମେୱ ୱୋ [ଏୱମେୱ (ସୀ॰), ଏୱମ୍ପି ୱୋ (ସ୍ୟା॰)] ହୋତୁ ଅୟଞ୍ଚ ରାଜା, ତୁମ୍ହେ ଚ ୱୋ ହୋଥ ୟଥେୱ ପୁତ୍ତା’’ ॥
‘‘ୟଥା ପିତା ୱା ଅଥ ୱାପି ମାତା, ଅନୁକମ୍ପକା ଅତ୍ଥକାମା ପଜାନଂ ।
ଏୱମେୱ ନୋ ହୋତୁ [ଏୱମ୍ପି ନୋ (ସ୍ୟା॰)] ଅୟଞ୍ଚ ରାଜା, ମୟମ୍ପି ହେସ୍ସାମ ୟଥେୱ [ତଥେୱ (ପୀ॰)] ପୁତ୍ତା’’ ॥
‘‘ଚତୁପ୍ପଦଂ ସକୁଣଞ୍ଚାପି ମଂସଂ, ସୂଦେହି ରନ୍ଧଂ ସୁକତଂ ସୁନିଟ୍ଠିତଂ ।
ସୁଧଂୱ ଇନ୍ଦୋ ପରିଭୁଞ୍ଜିୟାନ, ହିତ୍ୱା କଥେକୋ ରମସୀ ଅରଞ୍ଞେ ॥
‘‘ତା ଖତ୍ତିୟା ୱଲ୍ଲିୱିଲାକମଜ୍ଝା, ଅଲଙ୍କତା ସମ୍ପରିୱାରୟିତ୍ୱା ।
ଇନ୍ଦଂୱ ଦେୱେସୁ ପମୋଦୟିଂସୁ, ହିତ୍ୱା କଥେକୋ ରମସୀ ଅରଞ୍ଞେ ॥
‘‘ତମ୍ବୂପଧାନେ ବହୁଗୋଣକମ୍ହି, ସୁଭମ୍ହି [ସୁଚିମ୍ହି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସବ୍ବସ୍ସୟନମ୍ହି ସଙ୍ଗେ [ସଞ୍ଞତେ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଲଙ୍ଗତେ (ସ୍ୟା॰)]।
ସେୟ୍ୟସ୍ସ [ସୟନସ୍ସ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ମଜ୍ଝମ୍ହି ସୁଖଂ ସୟିତ୍ୱା, ହିତ୍ୱା କଥେକୋ ରମସୀ ଅରଞ୍ଞେ ॥
‘‘ପାଣିସ୍ସରଂ କୁମ୍ଭଥୂଣଂ ନିସୀଥେ, ଅଥୋପି ୱେ ନିପ୍ପୁରିସମ୍ପି ତୂରିୟଂ ।
ବହୁଂ ସୁଗୀତଞ୍ଚ ସୁୱାଦିତଞ୍ଚ, ହିତ୍ୱା କଥେକୋ ରମସୀ ଅରଞ୍ଞେ ॥
‘‘ଉୟ୍ୟାନସମ୍ପନ୍ନଂ ପହୂତମାଲ୍ୟଂ, ମିଗାଜିନୂପେତପୁରଂ [ମିଗାଚିରୂପେତପୁରଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁରମ୍ମଂ ।
ହୟେହି ନାଗେହି ରଥେହୁପେତଂ, ହିତ୍ୱା କଥେକୋ ରମସୀ ଅରଞ୍ଞେ’’ ॥
‘‘କାଳପକ୍ଖେ ୟଥା ଚନ୍ଦୋ, ହାୟତେୱ ସୁୱେ ସୁୱେ ।
କାଳପକ୍ଖୂପମୋ ରାଜ, ଅସତଂ ହୋତି ସମାଗମୋ ॥
‘‘ୟଥାହଂ [ୟଥା (ସୀ॰)] ରସକମାଗମ୍ମ, ସୂଦଂ କାପୁରିସାଧମଂ [ସୂଦକଂ ପୁରିସାଧମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅକାସିଂ ପାପକଂ କମ୍ମଂ, ୟେନ ଗଚ୍ଛାମି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ସୁକ୍କପକ୍ଖେ ୟଥା ଚନ୍ଦୋ, ୱଡ୍ଢତେୱ ସୁୱେ ସୁୱେ ।
ସୁକ୍କପକ୍ଖୂପମୋ ରାଜ, ସତଂ ହୋତି ସମାଗମୋ ॥
‘‘ୟଥାହଂ ତୁୱମାଗମ୍ମ, ସୁତସୋମ ୱିଜାନହି ।
କାହାମି କୁସଲଂ କମ୍ମଂ, ୟେନ ଗଚ୍ଛାମି ସୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ଥଲେ ୟଥା ୱାରି ଜନିନ୍ଦ ୱୁଟ୍ଠଂ [ୱଟ୍ଟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅନଦ୍ଧନେୟ୍ୟଂ ନ ଚିରଟ୍ଠିତୀକଂ ।
ଏୱମ୍ପି ହୋତି ଅସତଂ ସମାଗମୋ, ଅନଦ୍ଧନେୟ୍ୟୋ ଉଦକଂ ଥଲେୱ ॥
‘‘ସରେ ୟଥା ୱାରି ଜନିନ୍ଦ ୱୁଟ୍ଠଂ, ଚିରଟ୍ଠିତୀକଂ ନରୱୀରସେଟ୍ଠ [ନରୱିରିୟସେଟ୍ଠ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଏୱମ୍ପି ୱେ [ଏୱମ୍ପି ମେ (ସ୍ୟା॰), ଏୱମ୍ପି ଚେ (ପୀ॰ କ॰)] ହୋତି ସତଂ ସମାଗମୋ, ଚିରଟ୍ଠିତୀକୋ [ଚିରଟ୍ଠିତିକଂ (କ॰)] ଉଦକଂ ସରେୱ ॥
‘‘ଅବ୍ୟାୟିକୋ ହୋତି ସତଂ ସମାଗମୋ, ୟାୱମ୍ପି ତିଟ୍ଠେୟ୍ୟ ତଥେୱ ହୋତି ।
ଖିପ୍ପଞ୍ହି ୱେତି ଅସତଂ ସମାଗମୋ, ତସ୍ମା ସତଂ ଧମ୍ମୋ ଅସବ୍ଭି ଆରକା’’ ॥
‘‘ନ ସୋ ରାଜା ୟୋ [ରାଜା ନ ସୋ ୟୋ (କ॰)] ଅଜେୟ୍ୟଂ ଜିନାତି, ନ ସୋ ସଖା ୟୋ ସଖାରଂ ଜିନାତି ।
ନ ସା ଭରିୟା ୟା ପତିନୋ ନ ୱିଭେତି, ନ ତେ ପୁତ୍ତା [ପୁତ୍ତା ନ ତେ (କ॰)] ୟେ ନ ଭରନ୍ତି ଜିଣ୍ଣଂ ॥
‘‘ନ ସା ସଭା ୟତ୍ଥ ନ ସନ୍ତି ସନ୍ତୋ, ନ ତେ ସନ୍ତୋ [ସନ୍ତୋ ନ ତେ (କ॰)] ୟେ ନ ଭଣନ୍ତି ଧମ୍ମଂ ।
ରାଗଞ୍ଚ ଦୋସଞ୍ଚ ପହାୟ ମୋହଂ, ଧମ୍ମଂ ଭଣନ୍ତାୱ ଭୱନ୍ତି ସନ୍ତୋ ॥
‘‘ନାଭାସମାନଂ ଜାନନ୍ତି, ମିସ୍ସଂ ବାଲେହି ପଣ୍ଡିତଂ ।
ଭାସମାନଞ୍ଚ ଜାନନ୍ତି, ଦେସେନ୍ତଂ ଅମତଂ ପଦଂ ॥
‘‘ଭାସୟେ ଜୋତୟେ ଧମ୍ମଂ, ପଗ୍ଗଣ୍ହେ ଇସିନଂ ଧଜଂ ।
ସୁଭାସିତଦ୍ଧଜା ଇସୟୋ, ଧମ୍ମୋ ହି ଇସିନଂ ଧଜୋ’’ତି ॥
ମହାସୁତସୋମଜାତକଂ ପଞ୍ଚମଂ ।
ଅସୀତିନିପାତଂ ନିଟ୍ଠିତଂ ।
ତସ୍ସୁଦ୍ଦାନଂ –
ସୁମୁଖୋ ପନ ହଂସୱରୋ ଚ ମହା, ସୁଧଭୋଜନିକୋ ଚ ପରୋ ପୱରୋ ।
ସକୁଣାଲଦିଜାଧିପତିୱ୍ହୟନୋ, ସୁତସୋମୱରୁତ୍ତମସୱ୍ହୟନୋତି ॥
୨୨. ମହାନିପାତୋ
୫୩୮. ମୂଗପକ୍ଖଜାତକଂ (୧)
‘‘ମା ପଣ୍ଡିଚ୍ଚୟଂ [ପଣ୍ଡିତିୟଂ (ସୀ॰), ପଣ୍ଡିଚ୍ଚିୟଂ (ପୀ॰)] ୱିଭାୱୟ, ବାଲମତୋ ଭୱ ସବ୍ବପାଣିନଂ ।
ସବ୍ବୋ ତଂ ଜନୋ ଓଚିନାୟତୁ, ଏୱଂ ତୱ ଅତ୍ଥୋ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘କରୋମି ତେ ତଂ ୱଚନଂ, ୟଂ ମଂ ଭଣସି ଦେୱତେ ।
ଅତ୍ଥକାମାସି ମେ ଅମ୍ମ, ହିତକାମାସି ଦେୱତେ’’ ॥
‘‘କିଂ ନୁ ସନ୍ତରମାନୋୱ, କାସୁଂ ଖଣସି ସାରଥି ।
ପୁଟ୍ଠୋ ମେ ସମ୍ମ ଅକ୍ଖାହି, କିଂ କାସୁୟା କରିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ରଞ୍ଞୋ ମୂଗୋ ଚ ପକ୍ଖୋ ଚ, ପୁତ୍ତୋ ଜାତୋ ଅଚେତସୋ ।
ସୋମ୍ହି ରଞ୍ଞା ସମଜ୍ଝିଟ୍ଠୋ, ପୁତ୍ତଂ ମେ ନିଖଣଂ ୱନେ’’ ॥
‘‘ନ ବଧିରୋ ନ ମୂଗୋସ୍ମି, ନ ପକ୍ଖୋ ନ ଚ ୱୀକଲୋ [ନପି ପଙ୍ଗୁଲୋ (ସୀ॰ ପୀ॰), ନ ଚ ପିଙ୍ଗଲୋ (ସ୍ୟା॰)]।
ଅଧମ୍ମଂ ସାରଥି କୟିରା, ମଂ ଚେ ତ୍ୱଂ ନିଖଣଂ ୱନେ’’ ॥
‘‘ଊରୂ ବାହୁଂ [ବାହୂ (ସୀ॰ କ॰)] ଚ ମେ ପସ୍ସ, ଭାସିତଞ୍ଚ ସୁଣୋହି ମେ ।
ଅଧମ୍ମଂ ସାରଥି କୟିରା, ମଂ ଚେ ତ୍ୱଂ ନିଖଣଂ ୱନେ’’ ॥
‘‘ଦେୱତା ନୁସି ଗନ୍ଧବ୍ବୋ, ଅଦୁ [ଆଦୁ (ସୀ॰), ଆଦୂ (ସ୍ୟା॰)] ସକ୍କୋ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
କୋ ୱା ତ୍ୱଂ କସ୍ସ ୱା ପୁତ୍ତୋ, କଥଂ ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ’’ ॥
‘‘ନମ୍ହି ଦେୱୋ ନ ଗନ୍ଧବ୍ବୋ, ନାପି ସକ୍କୋ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ।
କାସିରଞ୍ଞୋ ଅହଂ ପୁତ୍ତୋ, ୟଂ କାସୁୟା ନିଖଞ୍ଞସି [ନିଘଞ୍ଞସି (ସୀ॰ ପୀ॰), ନିଖଞ୍ଛସି ( ?)]॥
‘‘ତସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ଅହଂ ପୁତ୍ତୋ, ୟଂ ତ୍ୱଂ ସମ୍ମୂପଜୀୱସି [ସମୁପଜୀୱସି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅଧମ୍ମଂ ସାରଥି କୟିରା, ମଂ ଚେ ତ୍ୱଂ ନିଖଣଂ ୱନେ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ରୁକ୍ଖସ୍ସ ଛାୟାୟ, ନିସୀଦେୟ୍ୟ ସୟେୟ୍ୟ ୱା ।
ନ ତସ୍ସ ସାଖଂ ଭଞ୍ଜେୟ୍ୟ, ମିତ୍ତଦୁବ୍ଭୋ [ମିତ୍ତଦୂଭୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ହି ପାପକୋ ॥
‘‘ୟଥା ରୁକ୍ଖୋ ତଥା ରାଜା, ୟଥା ସାଖା ତଥା ଅହଂ ।
ୟଥା ଛାୟୂପଗୋ ପୋସୋ, ଏୱଂ ତ୍ୱମସି ସାରଥି ।
ଅଧମ୍ମଂ ସାରଥି କୟିରା, ମଂ ଚେ ତ୍ୱଂ ନିଖଣଂ ୱନେ ॥
‘‘ପହୂତଭକ୍ଖୋ [ବହୁତ୍ତଭକ୍ଖୋ (କ॰)] ଭୱତି, ୱିପ୍ପୱୁଟ୍ଠୋ [ୱିପ୍ପୱୁତ୍ଥୋ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱିପ୍ପମୁତ୍ତୋ (କ॰)] ସକଂ [ସକା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଘରା ।
ବହୂ ନଂ ଉପଜୀୱନ୍ତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ୟଂ ୟଂ ଜନପଦଂ ୟାତି, ନିଗମେ ରାଜଧାନିୟୋ ।
ସବ୍ବତ୍ଥ ପୂଜିତୋ ହୋତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ନାସ୍ସ ଚୋରା ପସାହନ୍ତି [ପସହନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନାତିମଞ୍ଞନ୍ତି ଖତ୍ତିୟା [ନାତିମଞ୍ଞେତି ଖତ୍ତିୟୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ସବ୍ବେ ଅମିତ୍ତେ ତରତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ଅକ୍କୁଦ୍ଧୋ ସଘରଂ ଏତି, ସଭାୟଂ [ସଭାୟ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପଟିନନ୍ଦିତୋ ।
ଞାତୀନଂ ଉତ୍ତମୋ ହୋତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ସକ୍କତ୍ୱା ସକ୍କତୋ ହୋତି, ଗରୁ ହୋତି ସଗାରୱୋ [ଗରୁକୋ ହୋତି ଗାରୱୋ (କ॰)]।
ୱଣ୍ଣକିତ୍ତିଭତୋ ହୋତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ପୂଜକୋ ଲଭତେ ପୂଜଂ, ୱନ୍ଦକୋ ପଟିୱନ୍ଦନଂ ।
ୟସୋ କିତ୍ତିଞ୍ଚ ପପ୍ପୋତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ଅଗ୍ଗି ୟଥା ପଜ୍ଜଲତି, ଦେୱତାୱ ୱିରୋଚତି ।
ସିରିୟା ଅଜହିତୋ ହୋତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ଗାୱୋ ତସ୍ସ ପଜାୟନ୍ତି, ଖେତ୍ତେ ୱୁତ୍ତଂ ୱିରୂହତି ।
ୱୁତ୍ତାନଂ ଫଲମସ୍ନାତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ଦରିତୋ ପବ୍ବତାତୋ ୱା, ରୁକ୍ଖତୋ ପତିତୋ ନରୋ ।
ଚୁତୋ ପତିଟ୍ଠଂ ଲଭତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି ॥
‘‘ୱିରୂଳ୍ହମୂଲସନ୍ତାନଂ, ନିଗ୍ରୋଧମିୱ ମାଲୁତୋ ।
ଅମିତ୍ତା ନପ୍ପସାହନ୍ତି, ୟୋ ମିତ୍ତାନଂ ନ ଦୁବ୍ଭତି’’ ॥
‘‘ଏହି ତଂ ପଟିନେସ୍ସାମି, ରାଜପୁତ୍ତ ସକଂ ଘରଂ ।
ରଜ୍ଜଂ କାରେହି ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, କିଂ ଅରଞ୍ଞେ କରିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ଅଲଂ ମେ ତେନ ରଜ୍ଜେନ, ଞାତକେହି [ଞାତକେନ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଧନେନ ୱା ।
ୟଂ ମେ ଅଧମ୍ମଚରିୟାୟ, ରଜ୍ଜଂ ଲବ୍ଭେଥ ସାରଥି’’ ॥
‘‘ପୁଣ୍ଣପତ୍ତଂ ମଂ ଲାଭେହି [ପଲାଭେହି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ରାଜପୁତ୍ତ ଇତୋ ଗତୋ ।
ପିତା ମାତା ଚ ମେ ଦଜ୍ଜୁଂ, ରାଜପୁତ୍ତ ତୟୀ ଗତେ ॥
‘‘ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ତେପି ଅତ୍ତମନା ଦଜ୍ଜୁଂ, ରାଜପୁତ୍ତ ତୟୀ ଗତେ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା [ହତ୍ଥାରୂହା (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ତେପି ଅତ୍ତମନା ଦଜ୍ଜୁଂ [ତେପି ଦଜ୍ଜୁଂ ପତୀତାମେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ରାଜପୁତ୍ତ ତୟୀ ଗତେ ॥
‘‘ବହୁଧଞ୍ଞା ଜାନପଦା [ବହୂ ଜାନପଦା ଚଞ୍ଞେ (ସୀ॰), ବହୂ ଜନପଦା ଚଞ୍ଞେ (ପୀ॰)], ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ଉପାୟନାନି ମେ ଦଜ୍ଜୁଂ, ରାଜପୁତ୍ତ ତୟୀ ଗତେ’’ ॥
‘‘ପିତୁ ମାତୁ ଚହଂ ଚତ୍ତୋ, ରଟ୍ଠସ୍ସ ନିଗମସ୍ସ ଚ ।
ଅଥୋ ସବ୍ବକୁମାରାନଂ, ନତ୍ଥି ମୟ୍ହଂ ସକଂ ଘରଂ ॥
‘‘ଅନୁଞ୍ଞାତୋ ଅହଂ ମତ୍ୟା, ସଞ୍ଚତ୍ତୋ ପିତରା ମହଂ ।
ଏକୋରଞ୍ଞେ ପବ୍ବଜିତୋ, ନ କାମେ ଅଭିପତ୍ଥୟେ ॥
‘‘ଅପି ଅତରମାନାନଂ, ଫଲାସାୱ ସମିଜ୍ଝତି ।
ୱିପକ୍କବ୍ରହ୍ମଚରିୟୋସ୍ମି, ଏୱଂ ଜାନାହି ସାରଥି ॥
‘‘ଅପି ଅତରମାନାନଂ, ସମ୍ମଦତ୍ଥୋ ୱିପଚ୍ଚତି ।
ୱିପକ୍କବ୍ରହ୍ମଚରିୟୋସ୍ମି, ନିକ୍ଖନ୍ତୋ ଅକୁତୋଭୟୋ’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ୱଗ୍ଗୁକଥୋ ସନ୍ତୋ, ୱିସଟ୍ଠୱଚନୋ ଚସି [ଚ ସୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
କସ୍ମା ପିତୁ ଚ ମାତୁଚ୍ଚ, ସନ୍ତିକେ ନ ଭଣୀ ତଦା’’ ॥
‘‘ନାହଂ ଅସନ୍ଧିତା [ଅସତ୍ଥିତା (ସୀ॰)] ପକ୍ଖୋ, ନ ବଧିରୋ ଅସୋତତା ।
ନାହଂ ଅଜିୱ୍ହତା ମୂଗୋ, ମା ମଂ ମୂଗମଧାରୟି [ମୂଗୋ ଅଧାରୟି (ସୀ॰)]॥
‘‘ପୁରିମଂ ସରାମହଂ ଜାତିଂ, ୟତ୍ଥ ରଜ୍ଜମକାରୟିଂ ।
କାରୟିତ୍ୱା ତହିଂ ରଜ୍ଜଂ, ପାପତ୍ଥଂ ନିରୟଂ ଭୁସଂ ॥
‘‘ୱୀସତିଞ୍ଚେୱ ୱସ୍ସାନି, ତହିଂ ରଜ୍ଜମକାରୟିଂ ।
ଅସୀତିୱସ୍ସସହସ୍ସାନି, ନିରୟମ୍ହି ଅପଚ୍ଚିସଂ [ଅପଚ୍ଚସିଂ (ସ୍ୟା॰), ଅପଚ୍ଚୟିଂ (ପୀ॰)]॥
‘‘ତସ୍ସ ରଜ୍ଜସ୍ସହଂ ଭୀତୋ, ମା ମଂ ରଜ୍ଜାଭିସେଚୟୁଂ [ରଜ୍ଜେଭିସେଚୟୁଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ତସ୍ମା ପିତୁ ଚ ମାତୁଚ୍ଚ, ସନ୍ତିକେ ନ ଭଣିଂ ତଦା ॥
‘‘ଉଚ୍ଛଙ୍ଗେ ମଂ ନିସାଦେତ୍ୱା, ପିତା ଅତ୍ଥାନୁସାସତି ।
ଏକଂ ହନଥ ବନ୍ଧଥ, ଏକଂ ଖାରାପତଚ୍ଛିକଂ [ଖରାପତିଚ୍ଛକଂ (ସ୍ୟା॰), ଖରାପଟିଚ୍ଛକଂ (କ॰)]।
ଏକଂ ସୂଲସ୍ମିଂ ଉପ୍ପେଥ [ଅପ୍ପେଥ (ସୀ॰), ଉବ୍ବେଥ (ସ୍ୟା॰), ଅଚ୍ଚେଥ (ପୀ॰)], ଇଚ୍ଚସ୍ସ ମନୁସାସତି ॥
‘‘ତାୟାହଂ [ତସ୍ସାହଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଫରୁସଂ ସୁତ୍ୱା, ୱାଚାୟୋ ସମୁଦୀରିତା ।
ଅମୂଗୋ ମୂଗୱଣ୍ଣେନ, ଅପକ୍ଖୋ ପକ୍ଖସମ୍ମତୋ ।
ସକେ ମୁତ୍ତକରୀସସ୍ମିଂ, ଅଚ୍ଛାହଂ ସମ୍ପରିପ୍ଲୁତୋ ॥
‘‘କସିରଞ୍ଚ ପରିତ୍ତଞ୍ଚ, ତଞ୍ଚ ଦୁକ୍ଖେନ ସଂୟୁତଂ ।
କୋମଂ [କୋ ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜୀୱିତମାଗମ୍ମ, ୱେରଂ କୟିରାଥ କେନଚି ॥
‘‘ପଞ୍ଞାୟ ଚ ଅଲାଭେନ, ଧମ୍ମସ୍ସ ଚ ଅଦସ୍ସନା ।
କୋମଂ [କୋ ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜୀୱିତମାଗମ୍ମ, ୱେରଂ କୟିରାଥ କେନଚି ॥
‘‘ଅପି ଅତରମାନାନଂ, ଫଲାସାୱ ସମିଜ୍ଝତି ।
ୱିପକ୍କବ୍ରହ୍ମଚରିୟୋସ୍ମି, ଏୱଂ ଜାନାହି ସାରଥି ॥
‘‘ଅପି ଅତରମାନାନଂ, ସମ୍ମଦତ୍ଥୋ ୱିପଚ୍ଚତି ।
ୱିପକ୍କବ୍ରହ୍ମଚରିୟୋସ୍ମି, ନିକ୍ଖନ୍ତୋ ଅକୁତୋଭୟୋ’’ ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ରାଜପୁତ୍ତ ତୱନ୍ତିକେ ।
ଅୱ୍ହାୟସ୍ସୁ [ଅୱ୍ହୟସ୍ସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମଂ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ପବ୍ବଜ୍ଜା ମମ ରୁଚ୍ଚତି’’ ॥
‘‘ରଥଂ ନିୟ୍ୟାଦୟିତ୍ୱାନ, ଅନଣୋ ଏହି ସାରଥି ।
ଅନଣସ୍ସ ହି ପବ୍ବଜ୍ଜା, ଏତଂ ଇସୀହି ୱଣ୍ଣିତଂ’’ ॥
‘‘ୟଦେୱ ତ୍ୟାହଂ ୱଚନଂ, ଅକରଂ ଭଦ୍ଦମତ୍ଥୁ ତେ ।
ତଦେୱ ମେ ତ୍ୱଂ ୱଚନଂ, ୟାଚିତୋ କତ୍ତୁମରହସି ॥
‘‘ଇଧେୱ ତାୱ ଅଚ୍ଛସ୍ସୁ, ୟାୱ ରାଜାନମାନୟେ ।
ଅପ୍ପେୱ ତେ ପିତା ଦିସ୍ୱା, ପତୀତୋ ସୁମନୋ ସିୟା’’ ॥
‘‘କରୋମି ତେତଂ ୱଚନଂ, ୟଂ ମଂ ଭଣସି ସାରଥି ।
ଅହମ୍ପି ଦଟ୍ଠୁକାମୋସ୍ମି, ପିତରଂ ମେ ଇଧାଗତଂ ॥
‘‘ଏହି ସମ୍ମ ନିୱତ୍ତସ୍ସୁ, କୁସଲଂ ୱଜ୍ଜାସି ଞାତିନଂ ।
ମାତରଂ ପିତରଂ ମୟ୍ହଂ, ୱୁତ୍ତୋ ୱଜ୍ଜାସି ୱନ୍ଦନଂ’’ ॥
ତସ୍ସ ପାଦେ ଗହେତ୍ୱାନ, କତ୍ୱା ଚ ନଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ ।
ସାରଥି ରଥମାରୁୟ୍ହ, ରାଜଦ୍ୱାରଂ ଉପାଗମି ॥
‘‘ସୁଞ୍ଞଂ ମାତା ରଥଂ ଦିସ୍ୱା, ଏକଂ ସାରଥିମାଗତଂ ।
ଅସ୍ସୁପୁଣ୍ଣେହି ନେତ୍ତେହି, ରୋଦନ୍ତୀ ନଂ ଉଦିକ୍ଖତି ॥
‘‘ଅୟଂ ସୋ ସାରଥି ଏତି, ନିହନ୍ତ୍ୱା ମମ ଅତ୍ରଜଂ ।
ନିହତୋ ନୂନ ମେ ପୁତ୍ତୋ, ପଥବ୍ୟା ଭୂମିୱଡ୍ଢନୋ ॥
‘‘ଅମିତ୍ତା ନୂନ ନନ୍ଦନ୍ତି, ପତୀତା ନୂନ ୱେରିନୋ ।
ଆଗତଂ ସାରଥିଂ ଦିସ୍ୱା, ନିହନ୍ତ୍ୱା ମମ ଅତ୍ରଜଂ ॥
‘‘ସୁଞ୍ଞଂ ମାତା ରଥଂ ଦିସ୍ୱା, ଏକଂ ସାରଥିମାଗତଂ ।
ଅସ୍ସୁପୁଣ୍ଣେହି ନେତ୍ତେହି, ରୋଦନ୍ତୀ ପରିପୁଚ୍ଛି ନଂ [ରୋଦନ୍ତୀ ପରିପୁଚ୍ଛତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ରୋଦନ୍ତୀ ନଂ ପରିପୁଚ୍ଛତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘କିନ୍ନୁ ମୂଗୋ କିଂ ନୁ ପକ୍ଖୋ, କିନ୍ନୁ ସୋ ୱିଲପୀ ତଦା ।
ନିହଞ୍ଞମାନୋ ଭୂମିୟା, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ସାରଥି ॥
‘‘କଥଂ ହତ୍ଥେହି ପାଦେହି, ମୂଗପକ୍ଖୋ ୱିୱଜ୍ଜୟି ।
ନିହଞ୍ଞମାନୋ ଭୂମିୟା, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ’’ ॥
‘‘ଅକ୍ଖେୟ୍ୟଂ [ଅକ୍ଖିସ୍ସଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତେ ଅହଂ ଅୟ୍ୟେ, ଦଜ୍ଜାସି ଅଭୟଂ ମମ ।
ୟଂ ମେ ସୁତଂ ୱା ଦିଟ୍ଠଂ ୱା, ରାଜପୁତ୍ତସ୍ସ ସନ୍ତିକେ’’ ॥
‘‘ଅଭୟଂ ସମ୍ମ ତେ ଦମ୍ମି, ଅଭୀତୋ ଭଣ ସାରଥି ।
ୟଂ ତେ ସୁତଂ ୱା ଦିଟ୍ଠଂ ୱା, ରାଜପୁତ୍ତସ୍ସ ସନ୍ତିକେ’’ ॥
‘‘ନ ସୋ ମୂଗୋ ନ ସୋ ପକ୍ଖୋ, ୱିସଟ୍ଠୱଚନୋ ଚ ସୋ ।
ରଜ୍ଜସ୍ସ କିର ସୋ ଭୀତୋ, ଅକରା [ଅକରୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଆଲୟେ ବହୂ ॥
‘‘ପୁରିମଂ ସରତି ସୋ ଜାତିଂ, ୟତ୍ଥ ରଜ୍ଜମକାରୟି ।
କାରୟିତ୍ୱା ତହିଂ ରଜ୍ଜଂ, ପାପତ୍ଥ ନିରୟଂ ଭୁସଂ ॥
‘‘ୱୀସତିଞ୍ଚେୱ ୱସ୍ସାନି, ତହିଂ ରଜ୍ଜମକାରୟି ।
ଅସୀତିୱସ୍ସସହସ୍ସାନି, ନିରୟମ୍ହି ଅପଚ୍ଚି ସୋ ॥
‘‘ତସ୍ସ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସୋ ଭୀତୋ, ମା ମଂ ରଜ୍ଜାଭିସେଚୟୁଂ ।
ତସ୍ମା ପିତୁ ଚ ମାତୁଚ୍ଚ, ସନ୍ତିକେ ନ ଭଣୀ ତଦା ॥
‘‘ଅଙ୍ଗପଚ୍ଚଙ୍ଗସମ୍ପନ୍ନୋ, ଆରୋହପରିଣାହୱା ।
ୱିସଟ୍ଠୱଚନୋ ପଞ୍ଞୋ, ମଗ୍ଗେ ସଗ୍ଗସ୍ସ ତିଟ୍ଠତି ॥
‘‘ସଚେ ତ୍ୱଂ ଦଟ୍ଠୁକାମାସି, ରାଜପୁତ୍ତଂ [ରାଜପୁତ୍ତି (ସୀ॰)] ତୱତ୍ରଜଂ ।
ଏହି ତଂ ପାପୟିସ୍ସାମି, ୟତ୍ଥ ସମ୍ମତି ତେମିୟୋ’’ ॥
‘‘ୟୋଜୟନ୍ତୁ ରଥେ ଅସ୍ସେ, କଚ୍ଛଂ ନାଗାନ [ନାଗାନି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ବନ୍ଧଥ ।
ଉଦୀରୟନ୍ତୁ ସଙ୍ଖପଣୱା, ୱାଦନ୍ତୁ [ୱଦନ୍ତୁ (ସୀ॰), ନଦନ୍ତୁ (ସ୍ୟା॰ କ॰), ୱଦତଂ (ପୀ॰)] ଏକପୋକ୍ଖରା ॥
‘‘ୱାଦନ୍ତୁ [ନଦନ୍ତୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଭେରୀ ସନ୍ନଦ୍ଧା, ୱଗ୍ଗୂ ୱାଦନ୍ତୁ ଦୁନ୍ଦୁଭୀ ।
ନେଗମା ଚ ମଂ ଅନ୍ୱେନ୍ତୁ, ଗଚ୍ଛଂ ପୁତ୍ତନିୱେଦକୋ [ନିୱାଦକୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ଖିପ୍ପଂ ୟାନାନି ୟୋଜେନ୍ତୁ, ଗଚ୍ଛଂ ପୁତ୍ତନିୱେଦକୋ [ନିୱାଦକୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ଖିପ୍ପଂ ୟାନାନି ୟୋଜେନ୍ତୁ, ଗଚ୍ଛଂ ପୁତ୍ତନିୱେଦକୋ [ନିୱାଦକୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ସମାଗତା ଜାନପଦା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ଖିପ୍ପଂ ୟାନାନି ୟୋଜେନ୍ତୁ, ଗଚ୍ଛଂ ପୁତ୍ତନିୱେଦକୋ’’ [ନିୱାଦକୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ଅସ୍ସେ ଚ ସାରଥୀ ୟୁତ୍ତେ, ସିନ୍ଧୱେ ସୀଘୱାହନେ ।
ରାଜଦ୍ୱାରଂ ଉପାଗଚ୍ଛୁଂ, ୟୁତ୍ତା ଦେୱ ଇମେ ହୟା’’ ॥
‘‘ଥୂଲା ଜୱେନ ହାୟନ୍ତି, କିସା ହାୟନ୍ତି ଥାମୁନା ।
କିସେ ଥୂଲେ ୱିୱଜ୍ଜେତ୍ୱା, ସଂସଟ୍ଠା ୟୋଜିତା ହୟା’’ ॥
‘‘ତତୋ ରାଜା ତରମାନୋ, ୟୁତ୍ତମାରୁୟ୍ହ ସନ୍ଦନଂ ।
ଇତ୍ଥାଗାରଂ ଅଜ୍ଝଭାସି [ଅଭାସଥ (କ॰)], ସବ୍ବାୱ ଅନୁୟାଥ ମଂ ॥
‘‘ୱାଲବୀଜନିମୁଣ୍ହୀସଂ, ଖଗ୍ଗଂ ଛତ୍ତଞ୍ଚ ପଣ୍ଡରଂ ।
ଉପାଧି ରଥମାରୁୟ୍ହ [ଉପାଦିରଥମାରୁୟ୍ହ (ସୀ॰), ଉପାଧୀ ରଥମାରୁୟ୍ହ (ସ୍ୟା॰)], ସୁୱଣ୍ଣେହି ଅଲଙ୍କତା ॥
‘‘ତତୋ ସ [ଚ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ରାଜା ପାୟାସି, ପୁରକ୍ଖତ୍ୱାନ ସାରଥିଂ ।
ଖିପ୍ପମେୱ ଉପାଗଚ୍ଛି, ୟତ୍ଥ ସମ୍ମତି ତେମିୟୋ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ ଆୟନ୍ତଂ, ଜଲନ୍ତମିୱ ତେଜସା ।
ଖତ୍ତସଙ୍ଘପରିବ୍ୟୂଳ୍ହଂ [ପରିବ୍ବୂଳ୍ହଂ (ସୀ॰)], ତେମିୟୋ ଏତଦବ୍ରୱି’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ତାତ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ତାତ ଅନାମୟଂ ।
ସବ୍ବା ଚ [କଚ୍ଚିନ୍ନୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରାଜକଞ୍ଞାୟୋ, ଅରୋଗା ମୟ୍ହ ମାତରୋ’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ମେ ପୁତ୍ତ, ଅଥୋ ପୁତ୍ତ ଅନାମୟଂ ।
ସବ୍ବା ଚ ରାଜକଞ୍ଞାୟୋ, ଅରୋଗା ତୁୟ୍ହ ମାତରୋ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଅମଜ୍ଜପୋ [କଚ୍ଚିସ୍ସ’ମଜ୍ଜପୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତାତ, କଚ୍ଚି ତେ ସୁରମପ୍ପିୟଂ ।
କଚ୍ଚି ସଚ୍ଚେ ଚ ଧମ୍ମେ ଚ, ଦାନେ ତେ ରମତେ ମନୋ’’ ॥
‘‘ଅମଜ୍ଜପୋ ଅହଂ ପୁତ୍ତ, ଅଥୋ ମେ ସୁରମପ୍ପିୟଂ ।
ଅଥୋ ସଚ୍ଚେ ଚ ଧମ୍ମେ ଚ, ଦାନେ ମେ ରମତେ ମନୋ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଅରୋଗଂ ୟୋଗ୍ଗଂ ତେ, କଚ୍ଚି ୱହତି ୱାହନଂ ।
କଚ୍ଚି ତେ ବ୍ୟାଧୟୋ ନତ୍ଥି, ସରୀରସ୍ସୁପତାପନା’’ ॥
‘‘ଅଥୋ ଅରୋଗଂ ୟୋଗ୍ଗଂ ମେ, ଅଥୋ ୱହତି ୱାହନଂ ।
ଅଥୋ ମେ ବ୍ୟାଧୟୋ ନତ୍ଥି, ସରୀରସ୍ସୁପତାପନା’’ [ସରୀରସ୍ସୁପତାପିୟା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘କଚ୍ଚି ଅନ୍ତା ଚ ତେ ଫୀତା, ମଜ୍ଝେ ଚ ବହଲା ତୱ ।
କୋଟ୍ଠାଗାରଞ୍ଚ କୋସଞ୍ଚ, କଚ୍ଚି ତେ ପଟିସନ୍ଥତଂ’’ [ପଟିସଣ୍ଠିତଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ଅଥୋ ଅନ୍ତା ଚ ମେ ଫୀତା, ମଜ୍ଝେ ଚ ବହଲା ମମ ।
କୋଟ୍ଠାଗାରଞ୍ଚ କୋସଞ୍ଚ, ସବ୍ବଂ ମେ ପଟିସନ୍ଥତଂ’’ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାରାଜ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ପତିଟ୍ଠପେନ୍ତୁ [ପତିଟ୍ଠାପେନ୍ତୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପଲ୍ଲଙ୍କଂ, ୟତ୍ଥ ରାଜା ନିସକ୍କତି’’ ॥
‘‘ଇଧେୱ ତେ ନିସୀଦସ୍ସୁ [ନିସିନ୍ନସ୍ସ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ନିସିନ୍ନସ୍ସୁ (କ॰)], ନିୟତେ ପଣ୍ଣସନ୍ଥରେ ।
ଏତ୍ତୋ ଉଦକମାଦାୟ, ପାଦେ ପକ୍ଖାଲୟସ୍ସୁ [ପକ୍ଖାଲୟନ୍ତୁ (ସୀ॰), ପକ୍ଖାଲୟନ୍ତି (ପୀ॰)] ତେ’’ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ପଣ୍ଣକଂ ମୟ୍ହଂ, ରନ୍ଧଂ ରାଜ ଅଲୋଣକଂ ।
ପରିଭୁଞ୍ଜ ମହାରାଜ, ପାହୁନୋ ମେସିଧାଗତୋ’’ [ଆଗତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ନ ଚାହଂ [ନ ୱାହଂ (କ॰)] ପଣ୍ଣଂ ଭୁଞ୍ଜାମି, ନ ହେତଂ ମୟ୍ହ ଭୋଜନଂ ।
ସାଲୀନଂ ଓଦନଂ ଭୁଞ୍ଜେ, ସୁଚିଂ ମଂସୂପସେଚନଂ’’ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେରକଂ ମଂ ପଟିଭାତି, ଏକକମ୍ପି ରହୋଗତଂ ।
ଏଦିସଂ ଭୁଞ୍ଜମାନାନଂ, କେନ ୱଣ୍ଣୋ ପସୀଦତି’’ ॥
‘‘ଏକୋ ରାଜ ନିପଜ୍ଜାମି, ନିୟତେ ପଣ୍ଣସନ୍ଥରେ ।
ତାୟ ମେ ଏକସେୟ୍ୟାୟ, ରାଜ ୱଣ୍ଣୋ ପସୀଦତି ॥
‘‘ନ ଚ ନେତ୍ତିଂସବନ୍ଧା [ନେତ୍ତିସବଦ୍ଧା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମେ, ରାଜରକ୍ଖା ଉପଟ୍ଠିତା ।
ତାୟ ମେ ସୁଖସେୟ୍ୟାୟ, ରାଜ ୱଣ୍ଣୋ ପସୀଦତି ॥
‘‘ଅତୀତଂ ନାନୁସୋଚାମି, ନପ୍ପଜପ୍ପାମିନାଗତଂ [ନପ୍ପଜପ୍ପାମ’ନାଗତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ପଚ୍ଚୁପ୍ପନ୍ନେନ ୟାପେମି, ତେନ ୱଣ୍ଣୋ ପସୀଦତି ॥
‘‘ଅନାଗତପ୍ପଜପ୍ପାୟ, ଅତୀତସ୍ସାନୁସୋଚନା ।
ଏତେନ ବାଲା ସୁସ୍ସନ୍ତି, ନଳୋୱ ହରିତୋ ଲୁତୋ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥାନୀକଂ ରଥାନୀକଂ, ଅସ୍ସେ ପତ୍ତୀ ଚ ୱମ୍ମିନୋ ।
ନିୱେସନାନି ରମ୍ମାନି, ଅହଂ ପୁତ୍ତ ଦଦାମି ତେ ॥
‘‘ଇତ୍ଥାଗାରମ୍ପି ତେ ଦମ୍ମି, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତଂ ।
ତା ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ [ତାସୁ ପୁତ୍ତେ ପଟିପଜ୍ଜ (କ॰)], ତ୍ୱଂ ନୋ ରାଜା ଭୱିସ୍ସସି ॥
‘‘କୁସଲା ନଚ୍ଚଗୀତସ୍ସ, ସିକ୍ଖିତା ଚାତୁରିତ୍ଥିୟୋ [ଚତୁରିତ୍ଥିୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
କାମେ ତଂ ରମୟିସ୍ସନ୍ତି, କିଂ ଅରଞ୍ଞେ କରିସ୍ସସି ॥
‘‘ପଟିରାଜୂହି ତେ କଞ୍ଞା, ଆନୟିସ୍ସଂ ଅଲଙ୍କତା ।
ତାସୁ ପୁତ୍ତେ ଜନେତ୍ୱାନ, ଅଥ ପଚ୍ଛା ପବ୍ବଜିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟୁୱା ଚ ଦହରୋ ଚାସି [ଚାପି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ପଠମୁପ୍ପତ୍ତିକୋ [ପଠମୁପ୍ପତ୍ତିତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁସୁ ।
ରଜ୍ଜଂ କାରେହି ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, କିଂ ଅରଞ୍ଞେ କରିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ୟୁୱା ଚରେ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ୟୁୱା ସିୟା ।
ଦହରସ୍ସ ହି ପବ୍ବଜ୍ଜା, ଏତଂ ଇସୀହି ୱଣ୍ଣିତଂ ॥
‘‘ୟୁୱା ଚରେ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ୟୁୱା ସିୟା ।
ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ ଚରିସ୍ସାମି, ନାହଂ ରଜ୍ଜେନ ମତ୍ଥିକୋ ॥
‘‘ପସ୍ସାମି ୱୋହଂ ଦହରଂ, ଅମ୍ମ ତାତ ୱଦନ୍ତରଂ [ୱଦଂ ନରଂ (ସୀ॰)]।
କିଚ୍ଛାଲଦ୍ଧଂ ପିୟଂ ପୁତ୍ତଂ, ଅପ୍ପତ୍ୱାୱ ଜରଂ ମତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସାମି ୱୋହଂ ଦହରିଂ, କୁମାରିଂ ଚାରୁଦସ୍ସନିଂ ।
ନୱୱଂସକଳୀରଂୱ, ପଲୁଗ୍ଗଂ ଜୀୱିତକ୍ଖୟଂ [ଜୀୱିତକ୍ଖୟେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଦହରାପି ହି ମିୟ୍ୟନ୍ତି, ନରା ଚ ଅଥ ନାରିୟୋ ।
ତତ୍ଥ କୋ ୱିସ୍ସସେ ପୋସୋ, ଦହରୋମ୍ହୀତି ଜୀୱିତେ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ଆୟୁ ଅପ୍ପତରଂ ସିୟା ।
ଅପ୍ପୋଦକେୱ ମଚ୍ଛାନଂ, କିଂ ନୁ କୋମାରକଂ [କୋମାରତଂ (କ॰)] ତହିଂ ॥
‘‘ନିଚ୍ଚମବ୍ଭାହତୋ ଲୋକୋ, ନିଚ୍ଚଞ୍ଚ ପରିୱାରିତୋ ।
ଅମୋଘାସୁ ୱଜନ୍ତୀସୁ, କିଂ ମଂ ରଜ୍ଜେଭିସିଞ୍ଚସି’’ [ରଜ୍ଜେନ ସିଞ୍ଚସି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘କେନ ମବ୍ଭାହତୋ ଲୋକୋ, କେନ ଚ ପରିୱାରିତୋ ।
କାୟୋ ଅମୋଘା ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ’’ ॥
‘‘ମଚ୍ଚୁନାବ୍ଭାହତୋ ଲୋକୋ, ଜରାୟ ପରିୱାରିତୋ ।
ରତ୍ୟୋ ଅମୋଘା ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ଏୱଂ ଜାନାହି ଖତ୍ତିୟ ॥
‘‘ୟଥାପି ତନ୍ତେ ୱିତତେ [ୱିତନ୍ତେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ୟଂ ୟଦେୱୂପୱିୟ୍ୟତି [ୟଂ ୟଂ ଦେୱୂପୱିୟ୍ୟତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅପ୍ପକଂ ହୋତି ୱେତବ୍ବଂ, ଏୱଂ ମଚ୍ଚାନ ଜୀୱିତଂ ॥
‘‘ୟଥା ୱାରିୱହୋ ପୂରୋ, ଗଚ୍ଛଂ ନୁପନିୱତ୍ତତି [ନ ପରିୱତ୍ତତି (ସ୍ୟା॰), ନୁପରିୱତ୍ତତି (କ॰)]।
ଏୱମାୟୁ ମନୁସ୍ସାନଂ, ଗଚ୍ଛଂ ନୁପନିୱତ୍ତତି ॥
‘‘ୟଥା ୱାରିୱହୋ ପୂରୋ, ୱହେ ରୁକ୍ଖେପକୂଲଜେ ।
ଏୱଂ ଜରାମରଣେନ, ୱୁୟ୍ହନ୍ତେ ସବ୍ବପାଣିନୋ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥାନୀକଂ ରଥାନୀକଂ, ଅସ୍ସେ ପତ୍ତୀ ଚ ୱମ୍ମିନୋ ।
ନିୱେସନାନି ରମ୍ମାନି, ଅହଂ ପୁତ୍ତ ଦଦାମି ତେ ॥
‘‘ଇତ୍ଥାଗାରମ୍ପି ତେ ଦମ୍ମି, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତଂ ।
ତା ପୁତ୍ତ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ତ୍ୱଂ ନୋ ରାଜା ଭୱିସ୍ସସି ॥
‘‘କୁସଲା ନଚ୍ଚଗୀତସ୍ସ, ସିକ୍ଖିତା ଚାତୁରିତ୍ଥିୟୋ ।
କାମେ ତଂ ରମୟିସ୍ସନ୍ତି, କିଂ ଅରଞ୍ଞେ କରିସ୍ସସି ॥
‘‘ପଟିରାଜୂହି ତେ କଞ୍ଞା, ଆନୟିସ୍ସଂ ଅଲଙ୍କତା ।
ତାସୁ ପୁତ୍ତେ ଜନେତ୍ୱାନ, ଅଥ ପଚ୍ଛା ପବ୍ବଜିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟୁୱା ଚ ଦହରୋ ଚାସି, ପଠମୁପ୍ପତ୍ତିକୋ ସୁସୁ ।
ରଜ୍ଜଂ କାରେହି ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, କିଂ ଅରଞ୍ଞେ କରିସ୍ସସି ॥
‘‘କୋଟ୍ଠାଗାରଞ୍ଚ କୋସଞ୍ଚ, ୱାହନାନି ବଲାନି ଚ ।
ନିୱେସନାନି ରମ୍ମାନି, ଅହଂ ପୁତ୍ତ ଦଦାମି ତେ ॥
‘‘ଗୋମଣ୍ଡଲପରିବ୍ୟୂଳ୍ହୋ, ଦାସିସଙ୍ଘପୁରକ୍ଖତୋ ।
ରଜ୍ଜଂ କାରେହି ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, କିଂ ଅରଞ୍ଞେ କରିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘କିଂ ଧନେନ ୟଂ ଖୀୟେଥ [କିଂ ଧନେନ ୟଂ ଜୀୟେଥ (ସୀ॰), କିଂ ମଂ ଧନେନ କୀୟେଥ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], କିଂ ଭରିୟାୟ ମରିସ୍ସତି ।
କିଂ ୟୋବ୍ବନେନ ଜିଣ୍ଣେନ [ଚିଣ୍ଣେନ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱଣ୍ଣେନ (କ॰)], ୟଂ ଜରାୟାଭିଭୁୟ୍ୟତି [ୟଂ ଜରା ଅଭିହେସ୍ସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ତତ୍ଥ କା ନନ୍ଦି କା ଖିଡ୍ଡା, କା ରତି କା ଧନେସନା ।
କିଂ ମେ ପୁତ୍ତେହି ଦାରେହି, ରାଜ ମୁତ୍ତୋସ୍ମି ବନ୍ଧନା ॥
‘‘ୟୋହଂ [ସୋହଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଏୱଂ ପଜାନାମି, ମଚ୍ଚୁ ମେ ନପ୍ପମଜ୍ଜତି ।
ଅନ୍ତକେନାଧିପନ୍ନସ୍ସ, କା ରତୀ କା ଧନେସନା ॥
‘‘ଫଲାନମିୱ ପକ୍କାନଂ, ନିଚ୍ଚଂ ପତନତୋ ଭୟଂ ।
ଏୱଂ ଜାତାନ ମଚ୍ଚାନଂ, ନିଚ୍ଚଂ ମରଣତୋ ଭୟଂ ॥
‘‘ସାୟମେକେ ନ ଦିସ୍ସନ୍ତି, ପାତୋ ଦିଟ୍ଠା ବହୂ ଜନା ।
ପାତୋ ଏକେ ନ ଦିସ୍ସନ୍ତି, ସାୟଂ ଦିଟ୍ଠା ବହୂ ଜନା ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ କିଚ୍ଚଂ ଆତପ୍ପଂ, କୋ ଜଞ୍ଞା ମରଣଂ ସୁୱେ ।
ନ ହି ନୋ ସଙ୍କରଂ [ସଙ୍ଗରଂ (ସୀ॰ ପୀ॰) ମ॰ ନି॰ ୩.୨୭୨] ତେନ, ମହାସେନେନ ମଚ୍ଚୁନା ॥
‘‘ଚୋରା ଧନସ୍ସ ପତ୍ଥେନ୍ତି, ରାଜମୁତ୍ତୋସ୍ମି ବନ୍ଧନା ।
ଏହି ରାଜ ନିୱତ୍ତସ୍ସୁ, ନାହଂ ରଜ୍ଜେନ ମତ୍ଥିକୋ’’ତି ॥
ମୂଗପକ୍ଖଜାତକଂ ପଠମଂ ।
୫୩୯. ମହାଜନକଜାତକଂ (୨)
‘‘କୋୟଂ ମଜ୍ଝେ ସମୁଦ୍ଦସ୍ମିଂ, ଅପସ୍ସଂ ତୀରମାୟୁହେ ।
କଂ [କିଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ତ୍ୱଂ ଅତ୍ଥୱସଂ ଞତ୍ୱା, ଏୱଂ ୱାୟମସେ ଭୁସଂ’’ ॥
‘‘ନିସମ୍ମ ୱତ୍ତଂ ଲୋକସ୍ସ, ୱାୟାମସ୍ସ ଚ ଦେୱତେ ।
ତସ୍ମା ମଜ୍ଝେ ସମୁଦ୍ଦସ୍ମିଂ, ଅପସ୍ସଂ ତୀରମାୟୁହେ’’ ॥
‘‘ଗମ୍ଭୀରେ ଅପ୍ପମେୟ୍ୟସ୍ମିଂ, ତୀରଂ ୟସ୍ସ ନ ଦିସ୍ସତି ।
ମୋଘୋ ତେ ପୁରିସୱାୟାମୋ, ଅପ୍ପତ୍ୱାୱ ମରିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ଅନଣୋ ଞାତିନଂ ହୋତି, ଦେୱାନଂ ପିତୁନଞ୍ଚ [ପିତୁନୋ ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୋ ।
କରଂ ପୁରିସକିଚ୍ଚାନି, ନ ଚ ପଚ୍ଛାନୁତପ୍ପତି’’ ॥
‘‘ଅପାରଣେୟ୍ୟଂ ୟଂ କମ୍ମଂ, ଅଫଲଂ କିଲମଥୁଦ୍ଦୟଂ ।
ତତ୍ଥ କୋ ୱାୟମେନତ୍ଥୋ, ମଚ୍ଚୁ ୟସ୍ସାଭିନିପ୍ପତଂ’’ [ୟସ୍ସାଭିନିପ୍ଫତଂ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଅପାରଣେୟ୍ୟମଚ୍ଚନ୍ତଂ, ୟୋ ୱିଦିତ୍ୱାନ ଦେୱତେ ।
ନ ରକ୍ଖେ ଅତ୍ତନୋ ପାଣଂ, ଜଞ୍ଞା ସୋ ୟଦି ହାପୟେ ॥
‘‘ଅଧିପ୍ପାୟଫଲଂ ଏକେ, ଅସ୍ମିଂ ଲୋକସ୍ମି ଦେୱତେ ।
ପୟୋଜୟନ୍ତି କମ୍ମାନି, ତାନି ଇଜ୍ଝନ୍ତି ୱା ନ ୱା ॥
‘‘ସନ୍ଦିଟ୍ଠିକଂ କମ୍ମଫଲଂ, ନନୁ ପସ୍ସସି ଦେୱତେ ।
ସନ୍ନା ଅଞ୍ଞେ ତରାମହଂ, ତଞ୍ଚ ପସ୍ସାମି ସନ୍ତିକେ ॥
‘‘ସୋ ଅହଂ ୱାୟମିସ୍ସାମି, ୟଥାସତ୍ତି ୟଥାବଲଂ ।
ଗଚ୍ଛଂ ପାରଂ ସମୁଦ୍ଦସ୍ସ, କସ୍ସଂ [କାସଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୁରିସକାରିୟଂ’’ ॥
‘‘ୟୋ ତ୍ୱଂ ଏୱଂ ଗତେ ଓଘେ, ଅପ୍ପମେୟ୍ୟେ ମହଣ୍ଣୱେ ।
ଧମ୍ମୱାୟାମସମ୍ପନ୍ନୋ, କମ୍ମୁନା ନାୱସୀଦସି ।
ସୋ ତ୍ୱଂ ତତ୍ଥେୱ ଗଚ୍ଛାହି, ୟତ୍ଥ ତେ ନିରତୋ ମନୋ’’ ॥
‘‘ଆସୀସେଥେୱ [ଆସିଂସେଥେୱ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପୁରିସୋ, ନ ନିବ୍ବିନ୍ଦେୟ୍ୟ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ପସ୍ସାମି ୱୋହଂ ଅତ୍ତାନଂ, ୟଥା ଇଚ୍ଛିଂ ତଥା ଅହୁ ॥
‘‘ଆସୀସେଥେୱ ପୁରିସୋ, ନ ନିବ୍ବିନ୍ଦେୟ୍ୟ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ପସ୍ସାମି ୱୋହଂ ଅତ୍ତାନଂ, ଉଦକା ଥଲମୁବ୍ଭତଂ ॥
‘‘ୱାୟମେଥେୱ ପୁରିସୋ, ନ ନିବ୍ବିନ୍ଦେୟ୍ୟ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ପସ୍ସାମି ୱୋହଂ ଅତ୍ତାନଂ, ୟଥା ଇଚ୍ଛିଂ ତଥା ଅହୁ ॥
‘‘ୱାୟମେଥେୱ ପୁରିସୋ, ନ ନିବ୍ବିନ୍ଦେୟ୍ୟ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ପସ୍ସାମି ୱୋହଂ ଅତ୍ତାନଂ, ଉଦକା ଥଲମୁବ୍ଭତଂ ॥
‘‘ଦୁକ୍ଖୂପନୀତୋପି ନରୋ ସପଞ୍ଞୋ, ଆସଂ ନ ଛିନ୍ଦେୟ୍ୟ ସୁଖାଗମାୟ ।
ବହୂ ହି ଫସ୍ସା ଅହିତା ହିତା ଚ, ଅୱିତକ୍କିତା ମଚ୍ଚୁମୁପବ୍ବଜନ୍ତି [ମଚ୍ଚୁମୁପ୍ପଜ୍ଜନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଅଚିନ୍ତିତମ୍ପି ଭୱତି, ଚିନ୍ତିତମ୍ପି ୱିନସ୍ସତି ।
ନ ହି ଚିନ୍ତାମୟା ଭୋଗା, ଇତ୍ଥିୟା ପୁରିସସ୍ସ ୱା’’ ॥
‘‘ଅପୋରାଣଂ [ଅପୁରାଣଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱତ ଭୋ ରାଜା, ସବ୍ବଭୁମ୍ମୋ ଦିସମ୍ପତି ।
ନାଜ୍ଜ ନଚ୍ଚେ [ନ ଚ ନଚ୍ଚେ (କ॰)] ନିସାମେତି, ନ ଗୀତେ କୁରୁତେ ମନୋ ॥
‘‘ନ ମିଗେ [ମଗେ (କ॰)] ନପି ଉୟ୍ୟାନେ, ନପି ହଂସେ ଉଦିକ୍ଖତି ।
ମୂଗୋୱ ତୁଣ୍ହିମାସୀନୋ, ନ ଅତ୍ଥମନୁସାସତି’’ ॥
‘‘ସୁଖକାମା ରହୋସୀଲା, ୱଧବନ୍ଧା ଉପାରତା [ଉପାରୁତା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
କସ୍ସ [କେସଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନୁ ଅଜ୍ଜ ଆରାମେ, ଦହରା ୱୁଦ୍ଧା ଚ ଅଚ୍ଛରେ ॥
‘‘ଅତିକ୍କନ୍ତୱନଥା ଧୀରା, ନମୋ ତେସଂ ମହେସିନଂ ।
ୟେ ଉସ୍ସୁକମ୍ହି ଲୋକମ୍ହି, ୱିହରନ୍ତି ମନୁସ୍ସୁକା ॥
‘‘ତେ ଛେତ୍ୱା ମଚ୍ଚୁନୋ ଜାଲଂ, ତତଂ [ତନ୍ତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ତଂ ତଂ (କ॰)] ମାୟାୱିନୋ ଦଳଂ ।
ଛିନ୍ନାଲୟତ୍ତା [ସନ୍ତାଲୟନ୍ତା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଗଚ୍ଛନ୍ତି, କୋ ତେସଂ ଗତିମାପୟେ’’ [ନେସଂ ଗତି ପାପୟେ (କ॰)]॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ [ମିଧିଲଂ (କ॰)] ଫୀତଂ, ୱିଭତ୍ତଂ ଭାଗସୋ ମିତଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ [କଦାସ୍ସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰), କଦାସୁ (ସ୍ୟା॰)] ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ୱିସାଲଂ ସବ୍ବତୋପଭଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ବହୁପାକାରତୋରଣଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ଦଳ୍ହମଟ୍ଟାଲକୋଟ୍ଠକଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ସୁୱିଭତ୍ତଂ ମହାପଥଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ସୁୱିଭତ୍ତନ୍ତରାପଣଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ଗୱସ୍ସରଥପୀଳିତଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ଆରାମୱନମାଲିନିଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ଉୟ୍ୟାନୱନମାଲିନିଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ପାସାଦୱନମାଲିନିଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଥିଲଂ ଫୀତଂ, ତିପୁରଂ ରାଜବନ୍ଧୁନିଂ ।
ମାପିତଂ ସୋମନସ୍ସେନ, ୱେଦେହେନ ୟସସ୍ସିନା ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ୱେଦେହେ ଫୀତେ, ନିଚିତେ ଧମ୍ମରକ୍ଖିତେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ୱେଦେହେ ଫୀତେ, ଅଜେୟ୍ୟେ ଧମ୍ମରକ୍ଖିତେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅନ୍ତେପୁରଂ [କଦା ଅନ୍ତେପୁରଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରମ୍ମଂ, ୱିଭତ୍ତଂ ଭାଗସୋ ମିତଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅନ୍ତେପୁରଂ ରମ୍ମଂ, ସୁଧାମତ୍ତିକଲେପନଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅନ୍ତେପୁରଂ ରମ୍ମଂ, ସୁଚିଗନ୍ଧଂ ମନୋରମଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ କୂଟାଗାରେ ଚ, ୱିଭତ୍ତେ ଭାଗସୋ ମିତେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ କୂଟାଗାରେ ଚ, ସୁଧାମତ୍ତିକଲେପନେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ କୂଟାଗାରେ ଚ, ସୁଚିଗନ୍ଧେ ମନୋରମେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ କୂଟାଗାରେ ଚ, ଲିତ୍ତେ ଚନ୍ଦନଫୋସିତେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ସୋଣ୍ଣପଲ୍ଲଙ୍କେ [ସୁୱଣ୍ଣପଲ୍ଲଙ୍କେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଗୋନକେ ଚିତ୍ତସନ୍ଥତେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି] ‘‘କଦାହଂ ମଣିପଲ୍ଲଙ୍କେ, ଗୋନକେ ଚିତ୍ତସନ୍ଥତେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘କଦାହଂ କପ୍ପାସକୋସେୟ୍ୟଂ, ଖୋମକୋଟୁମ୍ବରାନି ଚ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ପୋକ୍ଖରଣୀ ରମ୍ମା, ଚକ୍କୱାକପକୂଜିତା [ଚକ୍କୱାକୂପକୂଜିତା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ମନ୍ଦାଲକେହି ସଞ୍ଛନ୍ନା, ପଦୁମୁପ୍ପଲକେହି ଚ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ହତ୍ଥିଗୁମ୍ବେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ସୁୱଣ୍ଣକଚ୍ଛେ ମାତଙ୍ଗେ, ହେମକପ୍ପନୱାସସେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ତୋମରଙ୍କୁସପାଣିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅସ୍ସଗୁମ୍ବେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ଆଜାନୀୟେୱ ଜାତିୟା, ସିନ୍ଧୱେ ସୀଘୱାହନେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଇଲ୍ଲିୟାଚାପଧାରିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ରଥସେନିୟୋ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ସୋୱଣ୍ଣରଥେ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ସଜ୍ଝୁରଥେ ଚ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅସ୍ସରଥେ ଚ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଓଟ୍ଠରଥେ ଚ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଗୋଣରଥେ ଚ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅଜରଥେ ଚ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମେଣ୍ଡରଥେ ଚ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ମିଗରଥେ ଚ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ହତ୍ଥାରୋହେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରେ ସୂରେ, ତୋମରଙ୍କୁସପାଣିନେ [ପାଣିନୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅସ୍ସାରୋହେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରେ ସୂରେ, ଇଲ୍ଲିୟାଚାପଧାରିନେ [ଧାରିନୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ରଥାରୋହେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରେ ସୂରେ, ଚାପହତ୍ଥେ କଲାପିନେ [କଲାପିନୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି] ‘‘କଦାହଂ ଧନୁଗ୍ଗହେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରେ ସୂରେ, ଚାପହତ୍ଥେ କଲାପିନେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘କଦାହଂ ରାଜପୁତ୍ତେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ଚିତ୍ରୱମ୍ମଧରେ ସୂରେ, କଞ୍ଚନାୱେଳଧାରିନେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଅରିୟଗଣେ ଚ, ୱତୱନ୍ତେ [ୱତ୍ଥୱନ୍ତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅଲଙ୍କତେ ।
ହରିଚନ୍ଦନଲିତ୍ତଙ୍ଗେ, କାସିକୁତ୍ତମଧାରିନେ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି] ‘‘କଦାହଂ ଅମଚ୍ଚଗଣେ ଚ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ପୀତୱମ୍ମଧରେ ସୂରେ, ପୁରତୋ ଗଚ୍ଛମାଲିନେ [ଗଚ୍ଛମାଲିନୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘କଦାହଂ [କଦା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ [କଦା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସୁସଞ୍ଞା ତନୁମଜ୍ଝିମା ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ [କଦା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ [କଦା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସତପଲଂ କଂସଂ, ସୋୱଣ୍ଣଂ ସତରାଜିକଂ ।
ପହାୟ ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ହତ୍ଥିଗୁମ୍ବା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ସୁୱଣ୍ଣକଚ୍ଛା ମାତଙ୍ଗା, ହେମକପ୍ପନୱାସସା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ତୋମରଙ୍କୁସପାଣିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଅସ୍ସଗୁମ୍ବା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ଆଜାନୀୟାୱ ଜାତିୟା, ସିନ୍ଧୱା ସୀଘୱାହନା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଇଲ୍ଲିୟାଚାପଧାରିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ରଥସେନୀ, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ସୋଣ୍ଣରଥା [ସୋୱଣ୍ଣରଥା (ପୀ॰ କ॰)], ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ସଜ୍ଝୁରଥା, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଅସ୍ସରଥା, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଓଟ୍ଠରଥା, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଗୋଣରଥା, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଅଜରଥା, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ମେଣ୍ଡରଥା, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ମିଗରଥା, ସନ୍ନଦ୍ଧା ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜା ।
ଦୀପା ଅଥୋପି ୱେୟ୍ୟଗ୍ଘା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ହତ୍ଥାରୋହା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରା ସୂରା, ତୋମରଙ୍କୁସପାଣିନୋ ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଅସ୍ସାରୋହା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରା ସୂରା, ଇଲ୍ଲିୟାଚାପଧାରିନୋ ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ରଥାରୋହା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରା ସୂରା, ଚାପହତ୍ଥା କଲାପିନୋ ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଧନୁଗ୍ଗହା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ନୀଲୱମ୍ମଧରା ସୂରା, ଚାପହତ୍ଥା କଲାପିନୋ ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ରାଜପୁତ୍ତା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ଚିତ୍ରୱମ୍ମଧରା ସୂରା, କଞ୍ଚନାୱେଳଧାରିନୋ ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଅରିୟଗଣା, ୱତୱନ୍ତା ଅଲଙ୍କତା ।
ହରିଚନ୍ଦନଲିତ୍ତଙ୍ଗା, କାସିକୁତ୍ତମଧାରିନୋ ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ଅମଚ୍ଚଗଣା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ପୀତୱମ୍ମଧରା ସୂରା, ପୁରତୋ ଗଚ୍ଛମାଲିନୋ [ଗଚ୍ଛମାଲିନୀ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସୁସଞ୍ଞା ତନୁମଜ୍ଝିମା ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାସ୍ସୁ ମଂ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ୟନ୍ତଂ ମଂ ନାନୁୟିସ୍ସନ୍ତି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ପତ୍ତଂ ଗହେତ୍ୱାନ, ମୁଣ୍ଡୋ ସଙ୍ଘାଟିପାରୁତୋ ।
ପିଣ୍ଡିକାୟ ଚରିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ପଂସୁକୂଲାନଂ, ଉଜ୍ଝିତାନଂ [ଉଜ୍ଝିଟ୍ଠାନଂ (କ॰)] ମହାପଥେ ।
ସଙ୍ଘାଟିଂ ଧାରୟିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ସତ୍ତାହସମ୍ମେଘେ [ସତ୍ତାହଂ ମେଘେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)], ଓୱଟ୍ଠୋ ଅଲ୍ଲଚୀୱରୋ ।
ପିଣ୍ଡିକାୟ ଚରିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ସବ୍ବତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱା [ସବ୍ବହଂ ଠାନଂ (ସୀ॰), ସବ୍ବଣ୍ହଂ ଗନ୍ତ୍ୱା (ସ୍ୟା॰), ସବ୍ବାହଂ ଠାନଂ (ପୀ॰), ସବ୍ବଟ୍ଠାନଂ (କ॰)], ରୁକ୍ଖା ରୁକ୍ଖଂ ୱନା ୱନଂ ।
ଅନପେକ୍ଖୋ ଗମିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ଗିରିଦୁଗ୍ଗେସୁ, ପହୀନଭୟଭେରୱୋ ।
ଅଦୁତିୟୋ ଗମିସ୍ସାମି [ୱିହରିସ୍ସାମି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ୱୀଣଂ ୱରୁଜ୍ଜକୋ [ୱୀଣରୁଜ୍ଜକୋ (ସ୍ୟା॰), ୱୀଣଂ ୱିରୁଜ୍ଜକୋ (କ॰)], ସତ୍ତତନ୍ତିଂ ମନୋରମଂ ।
ଚିତ୍ତଂ ଉଜୁଂ କରିସ୍ସାମି, ତଂ କୁଦାସ୍ସୁ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘କଦାହଂ ରଥକାରୋୱ, ପରିକନ୍ତଂ ଉପାହନଂ ।
କାମସଞ୍ଞୋଜନେ ଛେଚ୍ଛଂ [ଛେତ୍ୱା (କ॰)], ୟେ ଦିବ୍ବେ ୟେ ଚ ମାନୁସେ’’ ॥
‘‘ତା ଚ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, କସ୍ମା ନୋ ୱିଜହିସ୍ସସି ॥
‘‘ତା ଚ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସୁସଞ୍ଞା ତନୁମଜ୍ଝିମା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, କସ୍ମା ନୋ ୱିଜହିସ୍ସସି ॥
‘‘ତା ଚ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, କସ୍ମା ନୋ ୱିଜହିସ୍ସସି ॥
‘‘ତା ଚ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ହିତ୍ୱା ସମ୍ପଦ୍ଦୱୀ [ସମ୍ପଦ୍ଦୟୀ (ସୀ॰)] ରାଜା, ପବ୍ବଜ୍ଜାୟ ପୁରକ୍ଖତୋ ॥
‘‘ତା ଚ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ସୁସଞ୍ଞା ତନୁମଜ୍ଝିମା ।
ହିତ୍ୱା ସମ୍ପଦ୍ଦୱୀ ରାଜା, ପବ୍ବଜ୍ଜାୟ ପୁରକ୍ଖତୋ ॥
‘‘ତା ଚ ସତ୍ତସତା ଭରିୟା, ଅସ୍ସୱା ପିୟଭାଣିନୀ ।
ହିତ୍ୱା ସମ୍ପଦ୍ଦୱୀ ରାଜା, ପବ୍ବଜ୍ଜାୟ ପୁରକ୍ଖତୋ’’ ॥
‘‘ହିତ୍ୱା ସତପଲଂ କଂସଂ, ସୋୱଣ୍ଣଂ ସତରାଜିକଂ ।
ଅଗ୍ଗହୀ ମତ୍ତିକଂ ପତ୍ତଂ, ତଂ ଦୁତିୟାଭିସେଚନଂ’’ ॥
‘‘ଭେସ୍ମା [ୱେସ୍ମା (ସୀ॰), ଭିଂସା (ପୀ॰), ଭୀସା (କ॰)] ଅଗ୍ଗିସମା ଜାଲା, କୋସା ଡୟ୍ହନ୍ତି ଭାଗସୋ ।
ରଜତଂ ଜାତରୂପଞ୍ଚ, ମୁତ୍ତା ୱେଳୁରିୟା ବହୂ ॥
‘‘ମଣୟୋ ସଙ୍ଖମୁତ୍ତା ଚ, ୱତ୍ଥିକଂ ହରିଚନ୍ଦନଂ ।
ଅଜିନଂ ଦଣ୍ଡଭଣ୍ଡଞ୍ଚ, ଲୋହଂ କାଳାୟସଂ ବହୂ ।
ଏହି ରାଜ ନିୱତ୍ତସ୍ସୁ, ମା ତେତଂ ୱିନସା ଧନଂ’’ [ୱିନସ୍ସା ଧନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ସୁସୁଖଂ ୱତ ଜୀୱାମ, ୟେସଂ ନୋ ନତ୍ଥି କିଞ୍ଚନଂ ।
ମିଥିଲାୟ ଦୟ୍ହମାନାୟ, ନ ମେ କିଞ୍ଚି ଅଦୟ୍ହଥ’’ ॥
‘‘ଅଟୱିୟୋ ସମୁପ୍ପନ୍ନା, ରଟ୍ଠଂ ୱିଦ୍ଧଂସୟନ୍ତି ତଂ ।
ଏହି ରାଜ ନିୱତ୍ତସ୍ସୁ, ମା ରଟ୍ଠଂ ୱିନସା ଇଦଂ’’ ॥
‘‘ସୁସୁଖଂ ୱତ ଜୀୱାମ, ୟେସଂ ନୋ ନତ୍ଥି କିଞ୍ଚନଂ ।
ରଟ୍ଠେ ୱିଲୁମ୍ପମାନମ୍ହି, ନ [ମା (କ॰)] ମେ କିଞ୍ଚି ଅହୀରଥ ॥
‘‘ସୁସୁଖଂ ୱତ ଜୀୱାମ, ୟେସଂ ନୋ ନତ୍ଥି କିଞ୍ଚନଂ ।
ପୀତିଭକ୍ଖା ଭୱିସ୍ସାମ, ଦେୱା ଆଭସ୍ସରା ୟଥା’’ ॥
‘‘କିମ୍ହେସୋ ମହତୋ ଘୋସୋ, କା ନୁ ଗାମେୱ କୀଳିୟା [ଗାମେ କିଲୀଲିୟା (ସୀ॰)]।
ସମଣ ତେୱ [ସମଣଞ୍ଞେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰), ସମଣତ୍ୱେୱ (ସ୍ୟା॰)] ପୁଚ୍ଛାମ, କତ୍ଥେସୋ ଅଭିସଟୋ ଜନୋ’’ ॥
‘‘ମମଂ ଓହାୟ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ, ଏତ୍ଥେସୋ ଅଭିସଟୋ ଜନୋ ।
ସୀମାତିକ୍କମନଂ ୟନ୍ତଂ, ମୁନିମୋନସ୍ସ ପତ୍ତିୟା ।
ମିସ୍ସଂ ନନ୍ଦୀହି ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ, କିଂ ଜାନମନୁପୁଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ମାସ୍ସୁ ତିଣ୍ଣୋ ଅମଞ୍ଞିତ୍ଥ [ଅମଞ୍ଞିତ୍ଥୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ସରୀରଂ ଧାରୟଂ ଇମଂ ।
ଅତୀରଣେୟ୍ୟ ୟମିଦଂ [ଅତୀରଣେୟ୍ୟମିଦଂ କମ୍ମଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ବହୂ ହି ପରିପନ୍ଥୟୋ’’ ॥
‘‘କୋ ନୁ ମେ ପରିପନ୍ଥସ୍ସ, ମମଂ ଏୱଂୱିହାରିନୋ ।
ୟୋ ନେୱ ଦିଟ୍ଠେ ନାଦିଟ୍ଠେ, କାମାନମଭିପତ୍ଥୟେ’’ ॥
‘‘ନିଦ୍ଦା ତନ୍ଦୀ ୱିଜମ୍ଭିତା, ଅରତୀ ଭତ୍ତସମ୍ମଦୋ ।
ଆୱସନ୍ତି ସରୀରଟ୍ଠା, ବହୂ ହି ପରିପନ୍ଥୟୋ’’ ॥
‘‘କଲ୍ୟାଣଂ ୱତ ମଂ ଭୱଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନୁସାସତି [ମନୁସାସସି (ସୀ॰)]।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେୱ [ବ୍ରାହ୍ମଣଞ୍ଞେୱ (ସୀ॰)] ପୁଚ୍ଛାମି, କୋ ନୁ ତ୍ୱମସି ମାରିସ’’ ॥
‘‘ନାରଦୋ ଇତି ମେ ନାମଂ [ନାମେନ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], କସ୍ସପୋ ଇତି ମଂ ୱିଦୂ ।
ଭୋତୋ ସକାସମାଗଚ୍ଛିଂ, ସାଧୁ ସବ୍ଭି ସମାଗମୋ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତେ ସବ୍ବୋ ଆନନ୍ଦୋ, ୱିହାରୋ ଉପୱତ୍ତତୁ ।
ୟଂ ଊନଂ [ୟଦୂନଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତଂ ପରିପୂରେହି, ଖନ୍ତିୟା ଉପସମେନ ଚ ॥
‘‘ପସାରୟ ସନ୍ନତଞ୍ଚ, ଉନ୍ନତଞ୍ଚ ପସାରୟ [ପହାରୟ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)]।
କମ୍ମଂ ୱିଜ୍ଜଞ୍ଚ ଧମ୍ମଞ୍ଚ, ସକ୍କତ୍ୱାନ ପରିବ୍ବଜ’’ ॥
‘‘ବହୂ ହତ୍ଥୀ ଚ ଅସ୍ସେ ଚ, ନଗରେ ଜନପଦାନି ଚ ।
ହିତ୍ୱା ଜନକ ପବ୍ବଜିତୋ, କପାଲେ [କପଲ୍ଲେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରତିମଜ୍ଝଗା ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ତେ ଜାନପଦା, ମିତ୍ତାମଚ୍ଚା ଚ ଞାତକା ।
ଦୁବ୍ଭିମକଂସୁ ଜନକ, କସ୍ମା ତେ ତଂ ଅରୁଚ୍ଚଥ’’ ॥
‘‘ନ ମିଗାଜିନ ଜାତୁଚ୍ଛେ [ଜାତୁଚ୍ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅହଂ କଞ୍ଚି କୁଦାଚନଂ ।
ଅଧମ୍ମେନ ଜିନେ ଞାତିଂ, ନ ଚାପି ଞାତୟୋ ମମଂ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ଲୋକୱତ୍ତନ୍ତଂ, ଖଜ୍ଜନ୍ତଂ କଦ୍ଦମୀକତଂ ।
ହଞ୍ଞରେ ବଜ୍ଝରେ ଚେତ୍ଥ, ୟତ୍ଥ ସନ୍ନୋ [ସତ୍ତୋ (ସୀ॰)] ପୁଥୁଜ୍ଜନୋ ।
ଏତାହଂ ଉପମଂ କତ୍ୱା, ଭିକ୍ଖକୋସ୍ମି ମିଗାଜିନ’’ ॥
‘‘କୋ ନୁ ତେ ଭଗୱା ସତ୍ଥା, କସ୍ସେତଂ ୱଚନଂ ସୁଚି ।
ନ ହି କପ୍ପଂ ୱା ୱିଜ୍ଜଂ ୱା, ପଚ୍ଚକ୍ଖାୟ ରଥେସଭ ।
ସମଣଂ ଆହୁ ୱତ୍ତନ୍ତଂ, ୟଥା ଦୁକ୍ଖସ୍ସତିକ୍କମୋ’’ ॥
‘‘ନ ମିଗାଜିନ ଜାତୁଚ୍ଛେ, ଅହଂ କଞ୍ଚି କୁଦାଚନଂ ।
ସମଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ୱାପି, ସକ୍କତ୍ୱା ଅନୁପାୱିସିଂ’’ ॥
‘‘ମହତା ଚାନୁଭାୱେନ, ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ସିରିୟା ଜଲଂ ।
ଗୀୟମାନେସୁ ଗୀତେସୁ, ୱଜ୍ଜମାନେସୁ ୱଗ୍ଗୁସୁ ॥
‘‘ତୂରିୟତାଳସଙ୍ଘୁଟ୍ଠେ [ତୁରିୟତାଳିତସଙ୍ଘୁଟ୍ଠେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସମ୍ମତାଲସମାହିତେ ।
ସ ମିଗାଜିନ ମଦ୍ଦକ୍ଖିଂ, ଫଲିଂ [ଫଲଂ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ଅମ୍ବଂ ତିରୋଚ୍ଛଦଂ ।
ହଞ୍ଞମାନଂ [ତୁଜ୍ଜମାନଂ (ସୀ॰), ତୁଦମାନଂ (ସ୍ୟା॰), ତଦ୍ଦମାନଂ (ପୀ॰), ହତମାନଂ (କ॰)] ମନୁସ୍ସେହି, ଫଲକାମେହି ଜନ୍ତୁଭି ॥
‘‘ସୋ ଖୋହଂ ତଂ ସିରିଂ ହିତ୍ୱା, ଓରୋହିତ୍ୱା ମିଗାଜିନ ।
ମୂଲଂ ଅମ୍ବସ୍ସୁପାଗଚ୍ଛିଂ, ଫଲିନୋ ନିପ୍ଫଲସ୍ସ ଚ ॥
‘‘ଫଲିଂ [ଫଲଂ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ଅମ୍ବଂ ହତଂ ଦିସ୍ୱା, ୱିଦ୍ଧଂସ୍ତଂ ୱିନଳୀକତଂ ।
ଅଥେକଂ [ଅଥେତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଇତରଂ ଅମ୍ବଂ, ନୀଲୋଭାସଂ ମନୋରମଂ ॥
‘‘ଏୱମେୱ ନୂନମ୍ହେପି [ନୂନ ଅମ୍ହେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଇସ୍ସରେ ବହୁକଣ୍ଟକେ ।
ଅମିତ୍ତା ନୋ ୱଧିସ୍ସନ୍ତି, ୟଥା ଅମ୍ବୋ ଫଲୀ ହତୋ ॥
‘‘ଅଜିନମ୍ହି ହଞ୍ଞତେ ଦୀପି, ନାଗୋ ଦନ୍ତେହି ହଞ୍ଞତେ ।
ଧନମ୍ହି ଧନିନୋ ହନ୍ତି, ଅନିକେତମସନ୍ଥୱଂ ।
ଫଲୀ ଅମ୍ବୋ ଅଫଲୋ ଚ, ତେ ସତ୍ଥାରୋ ଉଭୋ ମମ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବୋ ଜନୋ ପବ୍ୟାଧିତୋ, ରାଜା ପବ୍ବଜିତୋ ଇତି ।
ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ॥
‘‘ଅସ୍ସାସୟିତ୍ୱା ଜନତଂ, ଠପୟିତ୍ୱା ପଟିଚ୍ଛଦଂ ।
ପୁତ୍ତଂ ରଜ୍ଜେ ଠପେତ୍ୱାନ, ଅଥ ପଚ୍ଛା ପବ୍ବଜିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ଚତ୍ତା ମୟା ଜାନପଦା, ମିତ୍ତାମଚ୍ଚା ଚ ଞାତକା ।
ସନ୍ତି ପୁତ୍ତା ୱିଦେହାନଂ, ଦୀଘାୱୁ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ।
ତେ ରଜ୍ଜଂ କାରୟିସ୍ସନ୍ତି, ମିଥିଲାୟଂ ପଜାପତି’’ ॥
‘‘ଏହି ତଂ ଅନୁସିକ୍ଖାମି, ୟଂ ୱାକ୍ୟଂ ମମ ରୁଚ୍ଚତି ।
ରଜ୍ଜଂ ତୁୱଂ କାରୟସି [କାରୟନ୍ତୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପାପଂ ଦୁଚ୍ଚରିତଂ ବହୁଂ ।
କାୟେନ ୱାଚା ମନସା, ୟେନ ଗଚ୍ଛସି [କଞ୍ଛିସି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ପରଦିନ୍ନକେନ ପରନିଟ୍ଠିତେନ, ପିଣ୍ଡେନ ୟାପେହି ସ ଧୀରଧମ୍ମୋ’’ ॥
‘‘ୟୋପି ଚତୁତ୍ଥେ ଭତ୍ତକାଲେ ନ ଭୁଞ୍ଜେ, ଅଜୁଟ୍ଠମାରୀୱ [ଅଜଦ୍ଧୁମାରୀୱ (ସୀ॰), ଅଜ୍ଝୁଟ୍ଠମାରିୱ (ସ୍ୟା॰), ଅଜଦ୍ଧୁମାରିୱ (ପୀ॰) ମଜ୍ଝିମନିକାୟେ, ଅଙ୍ଗୁତ୍ତରନିକାୟେ ଚ ପସ୍ସିତବ୍ବଂ] ଖୁଦାୟ ମିୟ୍ୟେ ।
ନ ତ୍ୱେୱ ପିଣ୍ଡଂ ଲୁଳିତଂ ଅନରିୟଂ, କୁଲପୁତ୍ତରୂପୋ ସପ୍ପୁରିସୋ ନ ସେୱେ ।
ତୟିଦଂ ନ ସାଧୁ ତୟିଦଂ ନ ସୁଟ୍ଠୁ, ସୁନଖୁଚ୍ଛିଟ୍ଠକଂ ଜନକ ଭୁଞ୍ଜସେ ତୁୱଂ’’ ॥
‘‘ନ ଚାପି ମେ ସୀୱଲି ସୋ ଅଭକ୍ଖୋ, ୟଂ ହୋତି ଚତ୍ତଂ ଗିହିନୋ ସୁନସ୍ସ ୱା ।
ୟେ କେଚି ଭୋଗା ଇଧ ଧମ୍ମଲଦ୍ଧା, ସବ୍ବୋ ସୋ ଭକ୍ଖୋ ଅନୱୟୋତି [ଅନୱଜ୍ଜୋତି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱୁତ୍ତୋ’’ ॥
‘‘କୁମାରିକେ ଉପସେନିୟେ, ନିଚ୍ଚଂ ନିଗ୍ଗଳମଣ୍ଡିତେ ।
କସ୍ମା ତେ ଏକୋ ଭୁଜୋ ଜନତି, ଏକୋ ତେ ନ ଜନତୀ ଭୁଜୋ’’ ॥
‘‘ଇମସ୍ମିଂ ମେ ସମଣ ହତ୍ଥେ, ପଟିମୁକ୍କା ଦୁନୀୱରା [ଦୁନୀଧୁରା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ସଙ୍ଘାତା [ସଂଘଟ୍ଟା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଜାୟତେ ସଦ୍ଦୋ, ଦୁତିୟସ୍ସେୱ ସା ଗତି ॥
‘‘ଇମସ୍ମିଂ ମେ ସମଣ ହତ୍ଥେ, ପଟିମୁକ୍କୋ ଏକନୀୱରୋ [ଏକନୀଧୁରୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ସୋ ଅଦୁତିୟୋ ନ ଜନତି, ମୁନିଭୂତୋୱ ତିଟ୍ଠତି ॥
‘‘ୱିୱାଦପ୍ପତ୍ତୋ [ୱିୱାଦମତ୍ତୋ (ପୀ॰)] ଦୁତିୟୋ, କେନେକୋ ୱିୱଦିସ୍ସତି ।
ତସ୍ସ ତେ ସଗ୍ଗକାମସ୍ସ, ଏକତ୍ତମୁପରୋଚତଂ’’ ॥
‘‘ସୁଣାସି ସୀୱଲି କଥା [ଗାଥା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], କୁମାରିୟା ପୱେଦିତା ।
ପେସିୟା [ପେସ୍ସିୟା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମଂ ଗରହିତ୍ଥୋ, ଦୁତିୟସ୍ସେୱ ସା ଗତି ॥
‘‘ଅୟଂ ଦ୍ୱେଧାପଥୋ ଭଦ୍ଦେ, ଅନୁଚିଣ୍ଣୋ ପଥାୱିହି ।
ତେସଂ ତ୍ୱଂ ଏକଂ ଗଣ୍ହାହି, ଅହମେକଂ ପୁନାପରଂ ॥
‘‘ମାୱଚ [ନେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰), ମା ଚ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ମଂ ତ୍ୱଂ ପତି ମେତି, ନାହଂ [ମାହଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଭରିୟାତି ୱା ପୁନ’’ ।
‘‘ଇମମେୱ କଥୟନ୍ତା, ଥୂଣଂ ନଗରୁପାଗମୁଂ ॥
‘‘କୋଟ୍ଠକେ ଉସୁକାରସ୍ସ, ଭତ୍ତକାଲେ ଉପଟ୍ଠିତେ ।
ତତ୍ରା ଚ ସୋ ଉସୁକାରୋ, (ଏକଂ ଦଣ୍ଡଂ ଉଜୁଂ କତଂ ।) [( ) ନତ୍ଥି ବହୂସୁ]
ଏକଞ୍ଚ ଚକ୍ଖୁଂ ନିଗ୍ଗୟ୍ହ, ଜିମ୍ହମେକେନ ପେକ୍ଖତି’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ନୋ ସାଧୁ ପସ୍ସସି, ଉସୁକାର ସୁଣୋହି ମେ ।
ୟଦେକଂ ଚକ୍ଖୁଂ ନିଗ୍ଗୟ୍ହ, ଜିମ୍ହମେକେନ ପେକ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ଦ୍ୱୀହି ସମଣ ଚକ୍ଖୂହି, ୱିସାଲଂ ୱିୟ ଖାୟତି ।
ଅସମ୍ପତ୍ୱା ପରମଂ [ପରଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଲିଙ୍ଗଂ, ନୁଜୁଭାୱାୟ କପ୍ପତି ॥
‘‘ଏକଞ୍ଚ ଚକ୍ଖୁଂ ନିଗ୍ଗୟ୍ହ, ଜିମ୍ହମେକେନ ପେକ୍ଖତୋ ।
ସମ୍ପତ୍ୱା ପରମଂ ଲିଙ୍ଗଂ, ଉଜୁଭାୱାୟ କପ୍ପତି ॥
‘‘ୱିୱାଦପ୍ପତ୍ତୋ [ୱିୱାଦମତ୍ତୋ (ପୀ॰)] ଦୁତିୟୋ, କେନେକୋ ୱିୱଦିସ୍ସତି ।
ତସ୍ସ ତେ ସଗ୍ଗକାମସ୍ସ, ଏକତ୍ତମୁପରୋଚତଂ’’ ॥
‘‘ସୁଣାସି ସୀୱଲି କଥା [ଗାଥା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଉସୁକାରେନ ୱେଦିତା ।
ପେସିୟା ମଂ ଗରହିତ୍ଥୋ, ଦୁତିୟସ୍ସେୱ ସା ଗତି ॥
‘‘ଅୟଂ ଦ୍ୱେଧାପଥୋ ଭଦ୍ଦେ, ଅନୁଚିଣ୍ଣୋ ପଥାୱିହି ।
ତେସଂ ତ୍ୱଂ ଏକଂ ଗଣ୍ହାହି, ଅହମେକଂ ପୁନାପରଂ ॥
‘‘ମାୱଚ ମଂ ତ୍ୱଂ ପତି ମେତି, ନାହଂ ଭରିୟାତି ୱା ପୁନ’’ ।
‘‘ମୁଞ୍ଜାୱେସିକା ପୱାଳ୍ହା, ଏକା ୱିହର ସୀୱଲୀ’’ତି ॥
ମହାଜନକଜାତକଂ ଦୁତିୟଂ ।
୫୪୦. ସୁୱଣ୍ଣସାମଜାତକଂ (୩)
‘‘କୋ ନୁ ମଂ ଉସୁନା ୱିଜ୍ଝି, ପମତ୍ତଂ ଉଦହାରକଂ [ହାରିକଂ (ସ୍ୟା॰), ହାରିୟଂ (କ॰)]।
ଖତ୍ତିୟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ୱେସ୍ସୋ, କୋ ମଂ ୱିଦ୍ଧା ନିଲୀୟସି ॥
‘‘ନ ମେ ମଂସାନି ଖଜ୍ଜାନି, ଚମ୍ମେନତ୍ଥୋ ନ ୱିଜ୍ଜତି ।
ଅଥ କେନ ନୁ ୱଣ୍ଣେନ, ୱିଦ୍ଧେୟ୍ୟଂ ମଂ ଅମଞ୍ଞଥ ॥
‘‘କୋ ୱା ତ୍ୱଂ କସ୍ସ ୱା ପୁତ୍ତୋ, କଥଂ ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ ।
ପୁଟ୍ଠୋ ମେ ସମ୍ମ ଅକ୍ଖାହି, କିଂ ମଂ ୱିଦ୍ଧା ନିଲୀୟସି’’ ॥
‘‘ରାଜାହମସ୍ମି କାସୀନଂ, ପୀଳିୟକ୍ଖୋତି ମଂ ୱିଦୂ ।
ଲୋଭା ରଟ୍ଠଂ ପହିତ୍ୱାନ, ମିଗମେସଂ ଚରାମହଂ ॥
‘‘ଇସ୍ସତ୍ଥେ ଚସ୍ମି କୁସଲୋ, ଦଳ୍ହଧମ୍ମୋତି ୱିସ୍ସୁତୋ ।
ନାଗୋପି ମେ ନ ମୁଚ୍ଚେୟ୍ୟ, ଆଗତୋ ଉସୁପାତନଂ ॥
‘‘କୋ ୱା ତ୍ୱଂ କସ୍ସ ୱା ପୁତ୍ତୋ [ତ୍ୱଂ ଚ କସ୍ସ ୱା ପୁତ୍ତୋସି (ସୀ॰ ପୀ॰)], କଥଂ ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ ।
ପିତୁନୋ ଅତ୍ତନୋ ଚାପି, ନାମଗୋତ୍ତଂ ପୱେଦୟ’’ ॥
‘‘ନେସାଦପୁତ୍ତୋ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ସାମୋ ଇତି ମଂ ଞାତୟୋ ।
ଆମନ୍ତୟିଂସୁ ଜୀୱନ୍ତଂ, ସ୍ୱଜ୍ଜେୱାହଂ ଗତୋ [ସ୍ୱାଜ୍ଜେୱଙ୍ଗତୋ (ସ୍ୟା॰), ସ୍ୱଜ୍ଜେୱଙ୍ଗତେ (କ॰)] ସୟେ ॥
‘‘ୱିଦ୍ଧୋସ୍ମି ପୁଥୁସଲ୍ଲେନ, ସୱିସେନ ୟଥା ମିଗୋ ।
ସକମ୍ହି ଲୋହିତେ ରାଜ, ପସ୍ସ ସେମି ପରିପ୍ଲୁତୋ ॥
‘‘ପଟିୱାମଗତଂ [ପଟିଧମ୍ମ ଗତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସଲ୍ଲଂ, ପସ୍ସ ଧିମ୍ହାମି [ୱିହାମ୍ହି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଲୋହିତଂ ।
ଆତୁରୋ ତ୍ୟାନୁପୁଚ୍ଛାମି, କିଂ ମଂ ୱିଦ୍ଧା ନିଲୀୟସି ॥
‘‘ଅଜିନମ୍ହି ହଞ୍ଞତେ ଦୀପି, ନାଗୋ ଦନ୍ତେହି ହଞ୍ଞତେ ।
ଅଥ କେନ ନୁ ୱଣ୍ଣେନ, ୱିଦ୍ଧେୟ୍ୟଂ ମଂ ଅମଞ୍ଞଥ’’ ॥
‘‘ମିଗୋ ଉପଟ୍ଠିତୋ ଆସି, ଆଗତୋ ଉସୁପାତନଂ ।
ତଂ ଦିସ୍ୱା ଉବ୍ବିଜୀ ସାମ, ତେନ କୋଧୋ ମମାୱିସି’’ ॥
‘‘ୟତୋ ସରାମି ଅତ୍ତାନଂ, ୟତୋ ପତ୍ତୋସ୍ମି ୱିଞ୍ଞୁତଂ ।
ନ ମଂ ମିଗା ଉତ୍ତସନ୍ତି, ଅରଞ୍ଞେ ସାପଦାନିପି ॥
‘‘ୟତୋ ନିଧିଂ ପରିହରିଂ, ୟତୋ ପତ୍ତୋସ୍ମି ୟୋବ୍ବନଂ ।
ନ ମଂ ମିଗା ଉତ୍ତସନ୍ତି, ଅରଞ୍ଞେ ସାପଦାନିପି ॥
‘‘ଭୀରୂ କିମ୍ପୁରିସା ରାଜ, ପବ୍ବତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ ।
ସମ୍ମୋଦମାନା ଗଚ୍ଛାମ, ପବ୍ବତାନି ୱନାନି ଚ ॥
(‘‘ନ ମଂ ମିଗା ଉତ୍ତସନ୍ତି, ଅରଞ୍ଞେ ସାପଦାନିପି ।) [( ) ନତ୍ଥି ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ]
ଅଥ କେନ ନୁ ୱଣ୍ଣେନ, ଉତ୍ରାସନ୍ତି ମିଗା ମମଂ’’ [ଉତ୍ରାସେ ସୋ ମିଗୋ ମମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ନ ତଂ ତସ [ନ ତଦ୍ଦସା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମିଗୋ ସାମ, କିଂ ତାହଂ ଅଲିକଂ ଭଣେ ।
କୋଧଲୋଭାଭିଭୂତାହଂ, ଉସୁଂ ତେ ତଂ ଅୱସ୍ସଜିଂ [ଅୱିସ୍ସଜିଂ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘କୁତୋ ନୁ ସାମ ଆଗମ୍ମ, କସ୍ସ ୱା ପହିତୋ ତୁୱଂ ।
ଉଦହାରୋ ନଦିଂ ଗଚ୍ଛ, ଆଗତୋ ମିଗସମ୍ମତଂ’’ ॥
‘‘ଅନ୍ଧା ମାତାପିତା ମୟ୍ହଂ, ତେ ଭରାମି ବ୍ରହାୱନେ ।
ତେସାହଂ ଉଦକାହାରୋ, ଆଗତୋ ମିଗସମ୍ମତଂ ॥
‘‘ଅତ୍ଥି ନେସଂ ଉସାମତ୍ତଂ, ଅଥ ସାହସ୍ସ ଜୀୱିତଂ ।
ଉଦକସ୍ସ ଅଲାଭେନ, ମଞ୍ଞେ ଅନ୍ଧା ମରିସ୍ସରେ ॥
‘‘ନ ମେ ଇଦଂ ତଥା ଦୁକ୍ଖଂ, ଲବ୍ଭା ହି ପୁମୁନା ଇଦଂ ।
ୟଞ୍ଚ ଅମ୍ମଂ ନ ପସ୍ସାମି, ତଂ ମେ ଦୁକ୍ଖତରଂ ଇତୋ ॥
‘‘ନ ମେ ଇଦଂ ତଥା ଦୁକ୍ଖଂ, ଲବ୍ଭା ହି ପୁମୁନା ଇଦଂ ।
ୟଞ୍ଚ ତାତଂ ନ ପସ୍ସାମି, ତଂ ମେ ଦୁକ୍ଖତରଂ ଇତୋ ॥
‘‘ସା ନୂନ କପଣା ଅମ୍ମା, ଚିରରତ୍ତାୟ ରୁଚ୍ଛତି [ରୁଚ୍ଚତି (କ॰)]।
ଅଡ୍ଢରତ୍ତେୱ ରତ୍ତେ ୱା, ନଦୀୱ ଅୱସୁଚ୍ଛତି [ଅୱସୁସ୍ସତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ସୋ ନୂନ କପଣୋ ତାତୋ, ଚିରରତ୍ତାୟ ରୁଚ୍ଛତି [ରୁଚ୍ଚତି (କ॰)]।
ଅଡ୍ଢରତ୍ତେୱ ରତ୍ତେ ୱା, ନଦୀୱ ଅୱସୁଚ୍ଛତି [ଅୱସୁସ୍ସତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଉଟ୍ଠାନପାଦଚରିୟାୟ [ପାରିଚରିୟାୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ପାଦସମ୍ବାହନସ୍ସ ଚ ।
ସାମ ତାତ ୱିଲପନ୍ତା, ହିଣ୍ଡିସ୍ସନ୍ତି ବ୍ରହାୱନେ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ଦୁତିୟଂ ସଲ୍ଲଂ, କମ୍ପେତି ହଦୟଂ ମମଂ ।
ୟଞ୍ଚ ଅନ୍ଧେ ନ ପସ୍ସାମି, ମଞ୍ଞେ ହିସ୍ସାମି [ୟଞ୍ଚ ହେସ୍ସାମି (ସୀ॰ ପୀ॰), ତଂ ମେଂ ହିସ୍ସାମି (କ॰)] ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ମା ବାଳ୍ହଂ ପରିଦେୱେସି, ସାମ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନ ।
ଅହଂ କମ୍ମକରୋ ହୁତ୍ୱା, ଭରିସ୍ସଂ ତେ ବ୍ରହାୱନେ ॥
‘‘ଇସ୍ସତ୍ଥେ ଚସ୍ମି କୁସଲୋ, ଦଳ୍ହଧମ୍ମୋତି ୱିସ୍ସୁତୋ ।
ଅହଂ କମ୍ମକରୋ ହୁତ୍ୱା, ଭରିସ୍ସଂ ତେ ବ୍ରହାୱନେ ॥
‘‘ମିଗାନଂ [ମଗାନଂ (କ॰)] ୱିଘାସମନ୍ୱେସଂ, ୱନମୂଲଫଲାନି ଚ ।
ଅହଂ କମ୍ମକରୋ ହୁତ୍ୱା, ଭରିସ୍ସଂ ତେ ବ୍ରହାୱନେ ॥
‘‘କତମଂ ତଂ ୱନଂ ସାମ, ୟତ୍ଥ ମାତାପିତା ତୱ ।
ଅହଂ ତେ ତଥା ଭରିସ୍ସଂ, ୟଥା ତେ ଅଭରୀ ତୁୱଂ’’ ॥
‘‘ଅୟଂ ଏକପଦୀ ରାଜ, ୟୋୟଂ ଉସ୍ସୀସକେ ମମ ।
ଇତୋ ଗନ୍ତ୍ୱା ଅଡ୍ଢକୋସଂ, ତତ୍ଥ ନେସଂ ଅଗାରକଂ ।
ୟତ୍ଥ ମାତାପିତା ମୟ୍ହଂ, ତେ ଭରସ୍ସୁ ଇତୋ ଗତୋ ॥
‘‘ନମୋ ତେ କାସିରାଜତ୍ଥୁ, ନମୋ ତେ କାସିୱଡ୍ଢନ ।
ଅନ୍ଧା ମାତାପିତା ମୟ୍ହଂ, ତେ ଭରସ୍ସୁ ବ୍ରହାୱନେ ॥
‘‘ଅଞ୍ଜଲିଂ ତେ ପଗ୍ଗଣ୍ହାମି, କାସିରାଜ ନମତ୍ଥୁ ତେ ।
ମାତରଂ ପିତରଂ ମୟ୍ହଂ, ୱୁତ୍ତୋ ୱଜ୍ଜାସି ୱନ୍ଦନଂ’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ସୋ ସାମୋ, ୟୁୱା କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନୋ ।
ମୁଚ୍ଛିତୋ ୱିସୱେଗେନ, ୱିସଞ୍ଞୀ ସମପଜ୍ଜଥ ॥
‘‘ସ ରାଜା ପରିଦେୱେସି, ବହୁଂ କାରୁଞ୍ଞସଞ୍ହିତଂ ।
ଅଜରାମରୋହଂ ଆସିଂ, ଅଜ୍ଜେତଂ ଞାମି [ଅଜ୍ଜହଞ୍ଞାମି (କ॰)] ନୋ ପୁରେ ।
ସାମଂ କାଲଙ୍କତଂ ଦିସ୍ୱା, ନତ୍ଥି ମଚ୍ଚୁସ୍ସ ନାଗମୋ ॥
‘‘ୟସ୍ସୁ ମଂ ପଟିମନ୍ତେତି, ସୱିସେନ ସମପ୍ପିତୋ ।
ସ୍ୱଜ୍ଜେୱଂ ଗତେ କାଲେ, ନ କିଞ୍ଚି ମଭିଭାସତି ॥
‘‘ନିରୟଂ ନୂନ ଗଚ୍ଛାମି, ଏତ୍ଥ ମେ ନତ୍ଥି ସଂସୟୋ ।
ତଦା ହି ପକତଂ ପାପଂ, ଚିରରତ୍ତାୟ କିବ୍ବିସଂ ॥
‘‘ଭୱନ୍ତି ତସ୍ସ ୱତ୍ତାରୋ, ଗାମେ କିବ୍ବିସକାରକୋ ।
ଅରଞ୍ଞେ ନିମ୍ମନୁସ୍ସମ୍ହି, କୋ ମଂ ୱତ୍ତୁମରହତି ॥
‘‘ସାରୟନ୍ତି ହି କମ୍ମାନି, ଗାମେ ସଂଗଚ୍ଛ ମାଣୱା ।
ଅରଞ୍ଞେ ନିମ୍ମନୁସ୍ସମ୍ହି, କୋ ନୁ ମଂ ସାରୟିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ସା ଦେୱତା ଅନ୍ତରହିତା, ପବ୍ବତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ ।
ରଞ୍ଞୋୱ ଅନୁକମ୍ପାୟ, ଇମା ଗାଥା ଅଭାସଥ ॥
‘‘ଆଗୁଂ କିର ମହାରାଜ, ଅକରି [ଅକରା (ସୀ॰)] କମ୍ମ ଦୁକ୍କଟଂ ।
ଅଦୂସକା ପିତାପୁତ୍ତା, ତୟୋ ଏକୂସୁନା ହତା ॥
‘‘ଏହି ତଂ ଅନୁସିକ୍ଖାମି, ୟଥା ତେ ସୁଗତୀ ସିୟା ।
ଧମ୍ମେନନ୍ଧେ ୱନେ ପୋସ, ମଞ୍ଞେହଂ ସୁଗତୀ ତୟା ॥
‘‘ସ ରାଜା ପରିଦେୱିତ୍ୱା, ବହୁଂ କାରୁଞ୍ଞସଞ୍ହିତଂ ।
ଉଦକକୁମ୍ଭମାଦାୟ, ପକ୍କାମି ଦକ୍ଖିଣାମୁଖୋ ॥
‘‘କସ୍ସ ନୁ ଏସୋ ପଦସଦ୍ଦୋ, ମନୁସ୍ସସ୍ସେୱ ଆଗତୋ ।
ନେସୋ ସାମସ୍ସ ନିଗ୍ଘୋସୋ, କୋ ନୁ ତ୍ୱମସି ମାରିସ ॥
‘‘ସନ୍ତଞ୍ହି ସାମୋ ୱଜତି, ସନ୍ତଂ ପାଦାନି ନେୟତି [ଉତ୍ତହି (ସୀ॰)]।
ନେସୋ ସାମସ୍ସ ନିଗ୍ଘୋସୋ, କୋ ନୁ ତ୍ୱମସି ମାରିସ’’ ॥
‘‘ରାଜାହମସ୍ମି କାସୀନଂ, ପୀଳିୟକ୍ଖୋତି ମଂ ୱିଦୂ ।
ଲୋଭା ରଟ୍ଠଂ ପହିତ୍ୱାନ, ମିଗମେସଂ ଚରାମହଂ ॥
‘‘ଇସ୍ସତ୍ଥେ ଚସ୍ମି କୁସଲୋ, ଦଳ୍ହଧମ୍ମୋତି ୱିସ୍ସୁତୋ ।
ନାଗୋପି ମେ ନ ମୁଚ୍ଚେୟ୍ୟ, ଆଗତୋ ଉସୁପାତନଂ’’ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାରାଜ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ଇସ୍ସରୋସି ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, ୟଂ ଇଧତ୍ଥି ପୱେଦୟ ॥
‘‘ତିନ୍ଦୁକାନି ପିୟାଲାନି, ମଧୁକେ କାସୁମାରିୟୋ ।
ଫଲାନି ଖୁଦ୍ଦକପ୍ପାନି, ଭୁଞ୍ଜ ରାଜ ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ପାନୀୟଂ ସୀତଂ, ଆଭତଂ ଗିରିଗବ୍ଭରା ।
ତତୋ ପିୱ ମହାରାଜ, ସଚେ ତ୍ୱଂ ଅଭିକଙ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ନାଲଂ ଅନ୍ଧା ୱନେ ଦଟ୍ଠୁଂ, କୋ ନୁ ୱୋ ଫଲମାହରି ।
ଅନନ୍ଧସ୍ସେୱୟଂ ସମ୍ମା, ନିୱାପୋ ମୟ୍ହ ଖାୟତି’’ ॥
‘‘ଦହରୋ ୟୁୱା ନାତିବ୍ରହା, ସାମୋ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନୋ ।
ଦୀଘସ୍ସ କେସା ଅସିତା, ଅଥୋ ସୂନଗ୍ଗ [ସୋନଗ୍ଗ (କ॰)] ୱେଲ୍ଲିତା ॥
‘‘ସୋ ହୱେ ଫଲମାହରିତ୍ୱା, ଇତୋ ଆଦାୟ [ଆଦା (ସୀ॰ ପୀ॰)] କମଣ୍ଡଲୁଂ ।
ନଦିଂ ଗତୋ ଉଦହାରୋ, ମଞ୍ଞେ ନ ଦୂରମାଗତୋ’’ ॥
‘‘ଅହଂ ତଂ ଅୱଧିଂ ସାମଂ, ୟୋ ତୁୟ୍ହଂ ପରିଚାରକୋ ।
ୟଂ କୁମାରଂ ପୱେଦେଥ, ସାମଂ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନଂ ॥
‘‘ଦୀଘସ୍ସ କେସା ଅସିତା, ଅଥୋ ସୂନଗ୍ଗୱେଲ୍ଲିତା ।
ତେସୁ ଲୋହିତଲିତ୍ତେସୁ, ସେତି ସାମୋ ମୟା ହତୋ’’ ॥
‘‘କେନ ଦୁକୂଲମନ୍ତେସି, ହତୋ ସାମୋତି ୱାଦିନା ।
ହତୋ ସାମୋତି ସୁତ୍ୱାନ, ହଦୟଂ ମେ ପୱେଧତି ॥
‘‘ଅସ୍ସତ୍ଥସ୍ସେୱ ତରୁଣଂ, ପୱାଳଂ ମାଲୁତେରିତଂ ।
ହତୋ ସାମୋତି ସୁତ୍ୱାନ, ହଦୟଂ ମେ ପୱେଧତି’’ ॥
‘‘ପାରିକେ କାସିରାଜାୟଂ, ସୋ ସାମଂ ମିଗସମ୍ମତେ ।
କୋଧସା ଉସୁନା ୱିଜ୍ଝି, ତସ୍ସ ମା ପାପମିଚ୍ଛିମ୍ହା’’ ॥
‘‘କିଚ୍ଛା ଲଦ୍ଧୋ ପିୟୋ ପୁତ୍ତୋ, ୟୋ ଅନ୍ଧେ ଅଭରୀ ୱନେ ।
ତଂ ଏକପୁତ୍ତଂ ଘାତିମ୍ହି, କଥଂ ଚିତ୍ତଂ ନ କୋପୟେ’’ ॥
‘‘କିଚ୍ଛା ଲଦ୍ଧୋ ପିୟୋ ପୁତ୍ତୋ, ୟୋ ଅନ୍ଧେ ଅଭରୀ ୱନେ ।
ତଂ ଏକପୁତ୍ତଂ ଘାତିମ୍ହି, ଅକ୍କୋଧଂ ଆହୁ ପଣ୍ଡିତା’’ ॥
‘‘ମା ବାଳ୍ହଂ ପରିଦେୱେଥ, ହତୋ ସାମୋତି ୱାଦିନା ।
ଅହଂ କମ୍ମକରୋ ହୁତ୍ୱା, ଭରିସ୍ସାମି ବ୍ରହାୱନେ ॥
‘‘ଇସ୍ସତ୍ଥେ ଚସ୍ମି କୁସଲୋ, ଦଳ୍ହଧମ୍ମୋତି ୱିସ୍ସୁତୋ ।
ଅହଂ କମ୍ମକରୋ ହୁତ୍ୱା, ଭରିସ୍ସାମି ବ୍ରହାୱନେ ॥
‘‘ମିଗାନଂ ୱିଘାସମନ୍ୱେସଂ, ୱନମୂଲଫଲାନି ଚ ।
ଅହଂ କମ୍ମକରୋ ହୁତ୍ୱା, ଭରିସ୍ସାମି ବ୍ରହାୱନେ’’ ॥
‘‘ନେସ ଧମ୍ମୋ ମହାରାଜ, ନେତଂ ଅମ୍ହେସୁ କପ୍ପତି ।
ରାଜା ତ୍ୱମସି ଅମ୍ହାକଂ, ପାଦେ ୱନ୍ଦାମ ତେ ମୟଂ’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ନେସାଦ ଭଣଥ, କତା ଅପଚିତୀ ତୟା ।
ପିତା ତ୍ୱମସି [ତ୍ୱମହି ( ?)] ଅମ୍ହାକଂ, ମାତା ତ୍ୱମସି ପାରିକେ’’ ॥
‘‘ନମୋ ତେ କାସିରାଜତ୍ଥୁ, ନମୋ ତେ କାସିୱଡ୍ଢନ ।
ଅଞ୍ଜଲିଂ ତେ ପଗ୍ଗଣ୍ହାମ, ୟାୱ ସାମାନୁପାପୟ ॥
‘‘ତସ୍ସ ପାଦେ ସମଜ୍ଜନ୍ତା [ପୱଟ୍ଟନ୍ତା (ପୀ॰)], ମୁଖଞ୍ଚ ଭୁଜଦସ୍ସନଂ ।
ସଂସୁମ୍ଭମାନା ଅତ୍ତାନଂ, କାଲମାଗମୟାମସେ’’ ॥
‘‘ବ୍ରହା ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣଂ, ଆକାସନ୍ତଂୱ ଦିସ୍ସତି ।
ୟତ୍ଥ ସାମୋ ହତୋ ସେତି, ଚନ୍ଦୋୱ ପତିତୋ ଛମା ॥
‘‘ବ୍ରହା ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣଂ, ଆକାସନ୍ତଂୱ ଦିସ୍ସତି ।
ୟତ୍ଥ ସାମୋ ହତୋ ସେତି, ସୂରିୟୋୱ ପତିତୋ ଛମା ॥
‘‘ବ୍ରହା ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣଂ, ଆକାସନ୍ତଂୱ ଦିସ୍ସତି ।
ୟତ୍ଥ ସାମୋ ହତୋ ସେତି, ପଂସୁନା ପତିକୁନ୍ତିତୋ [କୁଣ୍ଠିତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି]॥
‘‘ବ୍ରହା ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣଂ, ଆକାସନ୍ତଂୱ ଦିସ୍ସତି ।
ୟତ୍ଥ ସାମୋ ହତୋ ସେତି, ଇଧେୱ ୱସଥସ୍ସମେ’’ ॥
‘‘ୟଦି ତତ୍ଥ ସହସ୍ସାନି, ସତାନି ନିୟୁତାନି [ନହୁତାନି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଚ ।
ନେୱମ୍ହାକଂ ଭୟଂ କୋଚି, ୱନେ ୱାଳେସୁ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ତତୋ ଅନ୍ଧାନମାଦାୟ, କାସିରାଜା ବ୍ରହାୱନେ ।
ହତ୍ଥେ ଗହେତ୍ୱା ପକ୍କାମି, ୟତ୍ଥ ସାମୋ ହତୋ ଅହୁ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ପତିତଂ ସାମଂ, ପୁତ୍ତକଂ ପଂସୁକୁନ୍ଥିତଂ ।
ଅପୱିଦ୍ଧଂ ବ୍ରହାରଞ୍ଞେ, ଚନ୍ଦଂୱ ପତିତଂ ଛମା ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ପତିତଂ ସାମଂ, ପୁତ୍ତକଂ ପଂସୁକୁନ୍ଥିତଂ ।
ଅପୱିଦ୍ଧଂ ବ୍ରହାରଞ୍ଞେ, ସୂରିୟଂୱ ପତିତଂ ଛମା ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ପତିତଂ ସାମଂ, ପୁତ୍ତକଂ ପଂସୁକୁନ୍ଥିତଂ ।
ଅପୱିଦ୍ଧଂ ବ୍ରହାରଞ୍ଞେ, କଲୂନଂ [କରୁଣଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପରିଦେୱୟୁଂ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ପତିତଂ ସାମଂ, ପୁତ୍ତକଂ ପଂସୁକୁନ୍ଥିତଂ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ଅଧମ୍ମୋ କିର ଭୋ ଇତି ॥
‘‘ବାଳ୍ହଂ ଖୋ ତ୍ୱଂ ପମତ୍ତୋସି, ସାମ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନ ।
ୟୋ ଅଜ୍ଜେୱଂ [ସ୍ୱଜ୍ଜେୱଂ (କ॰) ଏୱମୁପରିପି] ଗତେ କାଲେ, ନ କିଞ୍ଚି ମଭିଭାସସି ॥
‘‘ବାଳ୍ହଂ ଖୋ ତ୍ୱଂ ପଦିତ୍ତୋସି, ସାମ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନ ।
ୟୋ ଅଜ୍ଜେୱଂ ଗତେ କାଲେ, ନ କିଞ୍ଚି ମଭିଭାସସି ॥
‘‘ବାଳ୍ହଂ ଖୋ ତ୍ୱଂ ପକୁଦ୍ଧୋସି, ସାମ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନ ।
ୟୋ ଅଜ୍ଜେୱଂ ଗତେ କାଲେ, ନ କିଞ୍ଚି ମଭିଭାସସି ॥
‘‘ବାଳ୍ହଂ ଖୋ ତ୍ୱଂ ପସୁତ୍ତୋସି, ସାମ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନ ।
ୟୋ ଅଜ୍ଜେୱଂ ଗତେ କାଲେ, ନ କିଞ୍ଚି ମଭିଭାସସି ॥
‘‘ବାଳ୍ହଂ ଖୋ ତ୍ୱଂ ୱିମନୋସି, ସାମ କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନ ।
ୟୋ ଅଜ୍ଜେୱଂ ଗତେ କାଲେ, ନ କିଞ୍ଚି ମଭିଭାସସି ॥
‘‘ଜଟଂ ୱଲିନଂ ପଂସୁଗତଂ [ପଙ୍କହତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], କୋ ଦାନି ସଣ୍ଠପେସ୍ସତି [ସଣ୍ଠପେସ୍ସତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ସାମୋ ଅୟଂ କାଲଙ୍କତୋ, ଅନ୍ଧାନଂ ପରିଚାରକୋ ॥
‘‘କୋ ମେ ସମ୍ମଜ୍ଜମାଦାୟ [ଚେ ସମ୍ମଜ୍ଜନାଦାୟ (ସୀ॰), ନୋ ସମ୍ମଜ୍ଜନାଦାୟ (ସ୍ୟା॰), ମେ ସମ୍ମଜ୍ଜନାଦାୟ (ପୀ॰)], ସମ୍ମଜ୍ଜିସ୍ସତି ଅସ୍ସମଂ ।
ସାମୋ ଅୟଂ କାଲଙ୍କତୋ, ଅନ୍ଧାନଂ ପରିଚାରକୋ ॥
‘‘କୋ ଦାନି ନ୍ହାପୟିସ୍ସତି, ସୀତେନୁଣ୍ହୋଦକେନ ଚ ।
ସାମୋ ଅୟଂ କାଲଙ୍କତୋ, ଅନ୍ଧାନଂ ପରିଚାରକୋ ॥
‘‘କୋ ଦାନି ଭୋଜୟିସ୍ସତି, ୱନମୂଲଫଲାନି ଚ ।
ସାମୋ ଅୟଂ କାଲଙ୍କତୋ, ଅନ୍ଧାନଂ ପରିଚାରକୋ’’ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ପତିତଂ ସାମଂ, ପୁତ୍ତକଂ ପଂସୁକୁନ୍ଥିତଂ ।
ଅଟ୍ଟିତା ପୁତ୍ତସୋକେନ, ମାତା ସଚ୍ଚଂ ଅଭାସଥ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ଧମ୍ମଚାରୀ ପୁରେ ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପୁରେ ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ସଚ୍ଚୱାଦୀ ପୁରେ ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ମାତାପେତ୍ତିଭରୋ [ମାତାପେତିଭରୋ (ସ୍ୟା॰), ମାତାପିତ୍ତିଭରୋ (କ॰)] ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, କୁଲେ ଜେଟ୍ଠାପଚାୟିକୋ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ପାଣା ପିୟତରୋ ମମ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟଂ କିଞ୍ଚିତ୍ଥି କତଂ ପୁଞ୍ଞଂ, ମୟ୍ହଞ୍ଚେୱ ପିତୁଚ୍ଚ ତେ ।
ସବ୍ବେନ ତେନ କୁସଲେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ’’ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ପତିତଂ ସାମଂ, ପୁତ୍ତକଂ ପଂସୁକୁନ୍ଥିତଂ ।
ଅଟ୍ଟିତୋ ପୁତ୍ତସୋକେନ, ପିତା ସଚ୍ଚଂ ଅଭାସଥ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ଧମ୍ମଚାରୀ ପୁରେ ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପୁରେ ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ସଚ୍ଚୱାଦୀ ପୁରେ ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ମାତାପେତ୍ତିଭରୋ ଅହୁ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, କୁଲେ ଜେଟ୍ଠାପଚାୟିକୋ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନୟଂ ସାମୋ, ପାଣା ପିୟତରୋ ମମ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ୟଂ କିଞ୍ଚିତ୍ଥି [କିଞ୍ଚତ୍ଥି (ସୀ॰ ପୀ॰)] କତଂ ପୁଞ୍ଞଂ, ମୟ୍ହଞ୍ଚେୱ ମାତୁଚ୍ଚ ତେ ।
ସବ୍ବେନ ତେନ କୁସଲେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ସା ଦେୱତା ଅନ୍ତରହିତା, ପବ୍ବତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ ।
ସାମସ୍ସ ଅନୁକମ୍ପାୟ, ଇମଂ ସଚ୍ଚଂ ଅଭାସଥ ॥
‘‘ପବ୍ବତ୍ୟାହଂ ଗନ୍ଧମାଦନେ, ଚିରରତ୍ତନିୱାସିନୀ [ଚିରଂ ରତ୍ତଂ ନିୱାସିନୀ (ସ୍ୟା॰)]।
ନ ମେ ପିୟତରୋ କୋଚି, ଅଞ୍ଞୋ ସାମେନ [ସାମା ନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିଜ୍ଜତି ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ ॥
‘‘ସବ୍ବେ ୱନା ଗନ୍ଧମୟା, ପବ୍ବତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ୱିସଂ ସାମସ୍ସ ହଞ୍ଞତୁ’’ ॥
ତେସଂ ଲାଲପ୍ପମାନାନଂ, ବହୁଂ କାରୁଞ୍ଞସଞ୍ହିତଂ ।
ଖିପ୍ପଂ ସାମୋ ସମୁଟ୍ଠାସି, ୟୁୱା କଲ୍ୟାଣଦସ୍ସନୋ ॥
‘‘ସାମୋହମସ୍ମି ଭଦ୍ଦଂ ୱୋ [ଭଦ୍ଦନ୍ତେ (କ॰)], ସୋତ୍ଥିନାମ୍ହି ସମୁଟ୍ଠିତୋ ।
ମା ବାଳ୍ହଂ ପରିଦେୱେଥ, ମଞ୍ଜୁନାଭିୱଦେଥ ମଂ’’ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାରାଜ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ଇସ୍ସରୋସି ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, ୟଂ ଇଧତ୍ଥି ପୱେଦୟ ॥
‘‘ତିନ୍ଦୁକାନି ପିୟାଲାନି, ମଧୁକେ କାସୁମାରିୟୋ ।
ଫଲାନି ଖୁଦ୍ଦକପ୍ପାନି, ଭୁଞ୍ଜ ରାଜ ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ଅତ୍ଥି ମେ ପାନିୟଂ ସୀତଂ, ଆଭତଂ ଗିରିଗବ୍ଭରା ।
ତତୋ ପିୱ ମହାରାଜ, ସଚେ ତ୍ୱଂ ଅଭିକଙ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ସମ୍ମୁୟ୍ହାମି ପମୁୟ୍ହାମି, ସବ୍ବା ମୁୟ୍ହନ୍ତି ମେ ଦିସା ।
ପେତଂ ତଂ ସାମମଦ୍ଦକ୍ଖିଂ, କୋ ନୁ ତ୍ୱଂ ସାମ ଜୀୱସି’’ ॥
‘‘ଅପି ଜୀୱଂ ମହାରାଜ, ପୁରିସଂ ଗାଳ୍ହୱେଦନଂ ।
ଉପନୀତମନସଙ୍କପ୍ପଂ, ଜୀୱନ୍ତଂ ମଞ୍ଞତେ ମତଂ ॥
‘‘ଅପି ଜୀୱଂ ମହାରାଜ, ପୁରିସଂ ଗାଳ୍ହୱେଦନଂ ।
ତଂ ନିରୋଧଗତଂ ସନ୍ତଂ, ଜୀୱନ୍ତଂ ମଞ୍ଞତେ ମତଂ ॥
‘‘ୟୋ ମାତରଂ ପିତରଂ ୱା, ମଚ୍ଚୋ ଧମ୍ମେନ ପୋସତି ।
ଦେୱାପି ନଂ ତିକିଚ୍ଛନ୍ତି, ମାତାପେତ୍ତିଭରଂ ନରଂ ॥
‘‘ୟୋ ମାତରଂ ପିତରଂ ୱା, ମଚ୍ଚୋ ଧମ୍ମେନ ପୋସତି ।
ଇଧେୱ ନଂ ପସଂସନ୍ତି, ପେଚ୍ଚ ସଗ୍ଗେ ପମୋଦତି’’ ॥
‘‘ଏସ ଭିୟ୍ୟୋ ପମୁୟ୍ହାମି, ସବ୍ବା ମୁୟ୍ହନ୍ତି ମେ ଦିସା ।
ସରଣଂ ତଂ ସାମ ଗଚ୍ଛାମି [ସରଣଂ ସାମ ଗଚ୍ଛାମି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ତ୍ୱଞ୍ଚ ମେ ସରଣଂ ଭୱ’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମାତାପିତୂସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ପୁତ୍ତଦାରେସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମିତ୍ତାମଚ୍ଚେସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ୱାହନେସୁ ବଲେସୁ ଚ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ଗାମେସୁ ନିଗମେସୁ ଚ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ରଟ୍ଠେସୁ ଜନପଦେସୁ ଚ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣେସୁ ଚ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ମିଗପକ୍ଖୀସୁ ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ଧମ୍ମୋ ଚିଣ୍ଣୋ ସୁଖାୱହୋ ।
ଇଧ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି ॥
‘‘ଧମ୍ମଂ ଚର ମହାରାଜ, ସଇନ୍ଦା ଦେୱା ସବ୍ରହ୍ମକା ।
ସୁଚିଣ୍ଣେନ ଦିୱଂ ପତ୍ତା, ମା ଧମ୍ମଂ ରାଜ ପାମଦୋ’’ତି ॥
ସୁୱଣ୍ଣସାମଜାତକଂ [ସାମଜାତକଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତତିୟଂ ।
୫୪୧. ନିମିଜାତକଂ (୪)
‘‘ଅଚ୍ଛେରଂ ୱତ ଲୋକସ୍ମିଂ, ଉପ୍ପଜ୍ଜନ୍ତି ୱିଚକ୍ଖଣା ।
ୟଦା ଅହୁ ନିମିରାଜା, ପଣ୍ଡିତୋ କୁସଲତ୍ଥିକୋ ॥
‘‘ରାଜା ସବ୍ବୱିଦେହାନଂ, ଅଦା ଦାନଂ ଅରିନ୍ଦମୋ ।
ତସ୍ସ ତଂ ଦଦତୋ ଦାନଂ, ସଙ୍କପ୍ପୋ ଉଦପଜ୍ଜଥ ।
ଦାନଂ ୱା ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ ୱା, କତମଂ ସୁ ମହପ୍ଫଲଂ ॥
ତସ୍ସ ସଙ୍କପ୍ପମଞ୍ଞାୟ, ମଘୱା ଦେୱକୁଞ୍ଜରୋ ।
ସହସ୍ସନେତ୍ତୋ ପାତୁରହୁ, ୱଣ୍ଣେନ ୱିହନଂ [ନିହନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱିହତଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ତମଂ ॥
ସଲୋମହଟ୍ଠୋ ମନୁଜିନ୍ଦୋ, ୱାସୱଂ ଅୱଚା ନିମି ।
‘‘ଦେୱତା ନୁସି ଗନ୍ଧବ୍ବୋ, ଅଦୁ ସକ୍କୋ ପୁରିନ୍ଦଦୋ ॥
‘‘ନ ଚ ମେ ତାଦିସୋ ୱଣ୍ଣୋ, ଦିଟ୍ଠୋ ୱା ୟଦି ୱା ସୁତୋ ।
[ନତ୍ଥି ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ] ଆଚିକ୍ଖ ମେ ତ୍ୱଂ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, କଥଂ ଜାନେମୁ ତଂ ମୟଂ’’ [ନତ୍ଥି ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ]॥
ସଲୋମହଟ୍ଠଂ ଞତ୍ୱାନ, ୱାସୱୋ ଅୱଚା ନିମିଂ ।
‘‘ସକ୍କୋହମସ୍ମି ଦେୱିନ୍ଦୋ, ଆଗତୋସ୍ମି ତୱନ୍ତିକେ ।
ଅଲୋମହଟ୍ଠୋ ମନୁଜିନ୍ଦ, ପୁଚ୍ଛ ପଞ୍ହଂ ୟମିଚ୍ଛସି’’ ॥
ସୋ ଚ ତେନ କତୋକାସୋ, ୱାସୱଂ ଅୱଚା ନିମି ।
‘‘ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମହାରାଜ [ମହାବାହୁ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଦେୱରାଜ (କ॰)], ସବ୍ବଭୂତାନମିସ୍ସର ।
ଦାନଂ ୱା ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ ୱା, କତମଂ ସୁ ମହପ୍ଫଲଂ’’ ॥
ସୋ ପୁଟ୍ଠୋ ନରଦେୱେନ, ୱାସୱୋ ଅୱଚା ନିମିଂ ।
‘‘ୱିପାକଂ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟସ୍ସ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ହୀନେନ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟେନ, ଖତ୍ତିୟେ ଉପପଜ୍ଜତି ।
ମଜ୍ଝିମେନ ଚ ଦେୱତ୍ତଂ, ଉତ୍ତମେନ ୱିସୁଜ୍ଝତି ॥
‘‘ନ ହେତେ ସୁଲଭା କାୟା, ୟାଚୟୋଗେନ କେନଚି ।
ୟେ କାୟେ ଉପପଜ୍ଜନ୍ତି, ଅନାଗାରା ତପସ୍ସିନୋ ॥
‘‘ଦୁଦୀପୋ [ଦୁତିପୋ (କ॰)] ସାଗରୋ ସେଲୋ, ମୁଜକିନ୍ଦୋ [ମୁଚଲିନ୍ଦୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ମୁଜକିନ୍ତୋ (କ॰)] ଭଗୀରସୋ ।
ଉସିନ୍ଦରୋ [ଉସୀନରୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କସ୍ସପୋ ଚ [ଅଟ୍ଠକୋ ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅତ୍ଥକୋ ଚ (ସ୍ୟା॰)], ଅସକୋ ଚ ପୁଥୁଜ୍ଜନୋ ॥
‘‘ଏତେ ଚଞ୍ଞେ ଚ ରାଜାନୋ, ଖତ୍ତିୟା ବ୍ରାହ୍ମଣା ବହୂ ।
ପୁଥୁୟଞ୍ଞଂ ୟଜିତ୍ୱାନ, ପେତତ୍ତଂ [ପେତଂ ତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନାତିୱତ୍ତିସୁଂ ॥
‘‘ଅଥ ୟୀମେ [ଅଦ୍ଧା ଇମେ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅଦ୍ଧାୟିମେ (ସ୍ୟା॰)] ଅୱତ୍ତିଂସୁ, ଅନାଗାରା ତପସ୍ସିନୋ ।
ସତ୍ତିସୟୋ ୟାମହନୁ, ସୋମୟାମୋ [ସୋମୟାଗୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମନୋଜୱୋ ॥
‘‘ସମୁଦ୍ଦୋ ମାଘୋ ଭରତୋ ଚ, ଇସି କାଲପୁରକ୍ଖତୋ [କାଲିକରିକ୍ଖିୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅଙ୍ଗୀରସୋ କସ୍ସପୋ ଚ, କିସୱଚ୍ଛୋ ଅକତ୍ତି [ଅକିତ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅକନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)] ଚ ॥
‘‘ଉତ୍ତରେନ ନଦୀ ସୀଦା, ଗମ୍ଭୀରା ଦୁରତିକ୍କମା ।
ନଳଗ୍ଗିୱଣ୍ଣା ଜୋତନ୍ତି, ସଦା କଞ୍ଚନପବ୍ବତା ॥
‘‘ପରୂଳ୍ହକଚ୍ଛା ତଗରା, ରୂଳ୍ହକଚ୍ଛା ୱନା ନଗା ।
ତତ୍ରାସୁଂ ଦସସହସ୍ସା, ପୋରାଣା ଇସୟୋ ପୁରେ ॥
‘‘ଅହଂ ସେଟ୍ଠୋସ୍ମି ଦାନେନ, ସଂୟମେନ ଦମେନ ଚ ।
ଅନୁତ୍ତରଂ ୱତଂ କତ୍ୱା, ପକିରଚାରୀ ସମାହିତେ ॥
‘‘ଜାତିମନ୍ତଂ ଅଜଚ୍ଚଞ୍ଚ, ଅହଂ ଉଜୁଗତଂ ନରଂ ।
ଅତିୱେଲଂ ନମସ୍ସିସ୍ସଂ, କମ୍ମବନ୍ଧୂ ହି ମାଣୱା [ମାତିୟା (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସବ୍ବେ ୱଣ୍ଣା ଅଧମ୍ମଟ୍ଠା, ପତନ୍ତି ନିରୟଂ ଅଧୋ ।
ସବ୍ବେ ୱଣ୍ଣା ୱିସୁଜ୍ଝନ୍ତି, ଚରିତ୍ୱା ଧମ୍ମମୁତ୍ତମଂ’’ ॥
ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ମଘୱା, ଦେୱରାଜା ସୁଜମ୍ପତି ।
ୱେଦେହମନୁସାସିତ୍ୱା, ସଗ୍ଗକାୟଂ ଅପକ୍କମି ॥
‘‘ଇମଂ ଭୋନ୍ତୋ ନିସାମେଥ, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ସମାଗତା ।
ଧମ୍ମିକାନଂ ମନୁସ୍ସାନଂ, ୱଣ୍ଣଂ ଉଚ୍ଚାୱଚଂ ବହୁଂ ॥
‘‘ୟଥା ଅୟଂ ନିମିରାଜା, ପଣ୍ଡିତୋ କୁସଲତ୍ଥିକୋ ।
ରାଜା ସବ୍ବୱିଦେହାନଂ, ଅଦା ଦାନଂ ଅରିନ୍ଦମୋ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ଦଦତୋ ଦାନଂ, ସଙ୍କପ୍ପୋ ଉଦପଜ୍ଜଥ ।
ଦାନଂ ୱା ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ ୱା, କତମଂ ସୁ ମହପ୍ଫଲଂ’’ ॥
ଅବ୍ଭୁତୋ ୱତ ଲୋକସ୍ମିଂ, ଉପ୍ପଜ୍ଜି ଲୋମହଂସନୋ ।
ଦିବ୍ବୋ ରଥୋ ପାତୁରହୁ, ୱେଦେହସ୍ସ ୟସସ୍ସିନୋ ॥
ଦେୱପୁତ୍ତୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ନିମନ୍ତୟିତ୍ଥ ରାଜାନଂ, ୱେଦେହଂ ମିଥିଲଗ୍ଗହଂ ॥
‘‘ଏହିମଂ ରଥମାରୁୟ୍ହ, ରାଜସେଟ୍ଠ ଦିସମ୍ପତି ।
ଦେୱା ଦସ୍ସନକାମା ତେ, ତାୱତିଂସା ସଇନ୍ଦକା ।
ସରମାନା ହି ତେ ଦେୱା, ସୁଧମ୍ମାୟଂ ସମଚ୍ଛରେ’’ ॥
ତତୋ ରାଜା ତରମାନୋ, ୱେଦେହୋ ମିଥିଲଗ୍ଗହୋ ।
ଆସନା ୱୁଟ୍ଠହିତ୍ୱାନ, ପମୁଖୋ ରଥମାରୁହି ॥
ଅଭିରୂଳ୍ହଂ ରଥଂ ଦିବ୍ବଂ, ମାତଲି ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘କେନ ତଂ ନେମି ମଗ୍ଗେନ, ରାଜସେଟ୍ଠ ଦିସମ୍ପତି ।
ୟେନ ୱା ପାପକମ୍ମନ୍ତା, ପୁଞ୍ଞକମ୍ମା ଚ ୟେ ନରା’’ ॥
‘‘ଉଭୟେନେୱ ମଂ ନେହି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୟେନ ୱା ପାପକମ୍ମନ୍ତା, ପୁଞ୍ଞକମ୍ମା ଚ ୟେ ନରା’’ ॥
‘‘କେନ ତଂ ପଠମଂ ନେମି, ରାଜସେଟ୍ଠ ଦିସମ୍ପତି ।
ୟେନ ୱା ପାପକମ୍ମନ୍ତା, ପୁଞ୍ଞକମ୍ମା ଚ ୟେ ନରା’’ ॥
‘‘ନିରୟେ [ନିରିୟଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ତାୱ ପସ୍ସାମି, ଆୱାସେ [ଆୱାସଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପାପକମ୍ମିନଂ ।
ଠାନାନି ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମାନଂ, ଦୁସ୍ସୀଲାନଞ୍ଚ ୟା ଗତି’’ ॥
ଦସ୍ସେସି ମାତଲି ରଞ୍ଞୋ, ଦୁଗ୍ଗଂ ୱେତରଣିଂ ନଦିଂ ।
କୁଥିତଂ ଖାରସଂୟୁତ୍ତଂ, ତତ୍ତଂ ଅଗ୍ଗିସିଖୂପମଂ [ଅଗ୍ଗିସମୋଦକଂ (କ॰)]॥
ନିମୀ ହୱେ ମାତଲିମଜ୍ଝଭାସଥ [ମାତଲିମଜ୍ଝଭାସି (ସ୍ୟା॰)], ଦିସ୍ୱା ଜନଂ ପତମାନଂ ୱିଦୁଗ୍ଗେ ।
‘‘ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ୱେତରଣିଂ ପତନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ଦୁବ୍ବଲେ ବଲୱନ୍ତା ଜୀୱଲୋକେ, ହିଂସନ୍ତି ରୋସନ୍ତି ସୁପାପଧମ୍ମା ।
ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ, ତେମେ ଜନା ୱେତରଣିଂ ପତନ୍ତି’’ ॥
‘‘ସାମା ଚ ସୋଣା ସବଲା ଚ ଗିଜ୍ଝା, କାକୋଲସଙ୍ଘା ଅଦନ୍ତି [ଅଦେନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ଭେରୱା ।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନେ କାକୋଲସଙ୍ଘା ଅଦନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ କେଚିମେ ମଚ୍ଛରିନୋ କଦରିୟା, ପରିଭାସକା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ।
ହିଂସନ୍ତି ରୋସନ୍ତି ସୁପାପଧମ୍ମା, ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ ।
ତେମେ ଜନେ କାକୋଲସଙ୍ଘା ଅଦନ୍ତି’’ ॥
‘‘ସଜୋତିଭୂତା ପଥୱିଂ କମନ୍ତି, ତତ୍ତେହି ଖନ୍ଧେହି ଚ ପୋଥୟନ୍ତି ।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ଖନ୍ଧହତା ସୟନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ଜୀୱଲୋକସ୍ମି ସୁପାପଧମ୍ମିନୋ, ନରଞ୍ଚ ନାରିଞ୍ଚ ଅପାପଧମ୍ମଂ ।
ହିଂସନ୍ତି ରୋସନ୍ତି ସୁପାପଧମ୍ମା [ସୁପାପଧମ୍ମିନୋ (କ॰)], ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ ।
ତେମେ ଜନା ଖନ୍ଧହତା ସୟନ୍ତି’’ ॥
‘‘ଅଙ୍ଗାରକାସୁଂ ଅପରେ ଫୁଣନ୍ତି [ଥୁନନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ଫୁନନ୍ତି (ପୀ॰)], ନରା ରୁଦନ୍ତା ପରିଦଡ୍ଢଗତ୍ତା ।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିଦନ୍ତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ଅଙ୍ଗାରକାସୁଂ ଫୁଣନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ କେଚି ପୂଗାୟ ଧନସ୍ସ [ପୂଗାୟତନସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ହେତୁ, ସକ୍ଖିଂ କରିତ୍ୱା ଇଣଂ ଜାପୟନ୍ତି ।
ତେ ଜାପୟିତ୍ୱା ଜନତଂ ଜନିନ୍ଦ, ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ ।
ତେମେ ଜନା ଅଙ୍ଗାରକାସୁଂ ଫୁଣନ୍ତି’’ ॥
‘‘ସଜୋତିଭୂତା ଜଲିତା ପଦିତ୍ତା, ପଦିସ୍ସତି ମହତୀ ଲୋହକୁମ୍ଭୀ ।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ଅୱଂସିରା ଲୋହକୁମ୍ଭିଂ ପତନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ସୀଲୱନ୍ତଂ [ସୀଲୱଂ (ପୀ॰)] ସମଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ୱା, ହିଂସନ୍ତି ରୋସନ୍ତି ସୁପାପଧମ୍ମା ।
ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ, ତେମେ ଜନା ଅୱଂସିରା ଲୋହକୁମ୍ଭିଂ ପତନ୍ତି’’ ॥
‘‘ଲୁଞ୍ଚନ୍ତି ଗୀୱଂ ଅଥ ୱେଠୟିତ୍ୱା [ଅୱିୱେଠୟିତ୍ୱା (କ॰)], ଉଣ୍ହୋଦକସ୍ମିଂ ପକିଲେଦୟିତ୍ୱା [ପକିଲେଦୟିତ୍ୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ଲୁତ୍ତସିରା ସୟନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ଜୀୱଲୋକସ୍ମି ସୁପାପଧମ୍ମିନୋ, ପକ୍ଖୀ ଗହେତ୍ୱାନ ୱିହେଠୟନ୍ତି ତେ ।
ୱିହେଠୟିତ୍ୱା ସକୁଣଂ ଜନିନ୍ଦ, ତେ ଲୁଦ୍ଦକାମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ ।
ତେମେ ଜନା ଲୁତ୍ତସିରା ସୟନ୍ତି ॥
‘‘ପହୂତତୋୟା ଅନିଗାଧକୂଲା [ଅନିଖାତକୂଲା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନଦୀ ଅୟଂ ସନ୍ଦତି ସୁପ୍ପତିତ୍ଥା ।
ଘମ୍ମାଭିତତ୍ତା ମନୁଜା ପିୱନ୍ତି, ପୀତଞ୍ଚ [ପିୱତଂ ଚ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ତେସଂ ଭୁସ ହୋତି ପାନି ॥
‘‘ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ପୀତଞ୍ଚ ତେସଂ ଭୁସ ହୋତି ପାନି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ସୁଦ୍ଧଧଞ୍ଞଂ ପଲାସେନ ମିସ୍ସଂ, ଅସୁଦ୍ଧକମ୍ମା କୟିନୋ ଦଦନ୍ତି ।
ଘମ୍ମାଭିତତ୍ତାନ ପିପାସିତାନଂ, ପୀତଞ୍ଚ ତେସଂ ଭୁସ ହୋତି ପାନି’’ ॥
‘‘ଉସୂହି ସତ୍ତୀହି ଚ ତୋମରେହି, ଦୁଭୟାନି ପସ୍ସାନି ତୁଦନ୍ତି କନ୍ଦତଂ ।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ସତ୍ତିହତା ସୟନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ଜୀୱଲୋକସ୍ମି ଅସାଧୁକମ୍ମିନୋ, ଅଦିନ୍ନମାଦାୟ କରୋନ୍ତି ଜୀୱିକଂ ।
ଧଞ୍ଞଂ ଧନଂ ରଜତଂ ଜାତରୂପଂ, ଅଜେଳକଞ୍ଚାପି ପସୁଂ ମହିଂସଂ [ମହୀସଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ, ତେମେ ଜନା ସତ୍ତିହତା ସୟନ୍ତି’’ ॥
‘‘ଗୀୱାୟ ବଦ୍ଧା କିସ୍ସ ଇମେ ପୁନେକେ, ଅଞ୍ଞେ ୱିକନ୍ତା [ୱିକତ୍ତା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ବିଲକତା ସୟନ୍ତି [ପୁନେକେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ବିଲକତା ସୟନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ଓରବ୍ଭିକା ସୂକରିକା ଚ ମଚ୍ଛିକା, ପସୁଂ ମହିଂସଞ୍ଚ ଅଜେଳକଞ୍ଚ ।
ହନ୍ତ୍ୱାନ ସୂନେସୁ ପସାରୟିଂସୁ, ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ ।
ତେମେ ଜନା ବିଲକତା ସୟନ୍ତି ॥
‘‘ରହଦୋ ଅୟଂ ମୁତ୍ତକରୀସପୂରୋ, ଦୁଗ୍ଗନ୍ଧରୂପୋ ଅସୁଚି ପୂତି ୱାତି ।
ଖୁଦାପରେତା ମନୁଜା ଅଦନ୍ତି, ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି, ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ ।
ୟେମେ ଜନା ମୁତ୍ତକରୀସଭକ୍ଖା’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ କେଚିମେ କାରଣିକା ୱିରୋସକା, ପରେସଂ ହିଂସାୟ ସଦା ନିୱିଟ୍ଠା ।
ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ, ମିତ୍ତଦ୍ଦୁନୋ ମୀଳ୍ହମଦନ୍ତି ବାଲା ॥
‘‘ରହଦୋ ଅୟଂ ଲୋହିତପୁବ୍ବପୂରୋ, ଦୁଗ୍ଗନ୍ଧରୂପୋ ଅସୁଚି ପୂତି ୱାତି ।
ଘମ୍ମାଭିତତ୍ତା ମନୁଜା ପିୱନ୍ତି, ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି, ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ ।
ୟେମେ ଜନା ଲୋହିତପୁବ୍ବଭକ୍ଖା’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ମାତରଂ ୱା ପିତରଂ ୱା ଜୀୱଲୋକେ [ପିତରଂ ୱ ଜୀୱଲୋକେ (ସୀ॰), ପିତରଂ ୱ ଲୋକେ (ପୀ॰)], ପାରାଜିକା ଅରହନ୍ତେ ହନନ୍ତି ।
ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ, ତେମେ ଜନା ଲୋହିତପୁବ୍ବଭକ୍ଖା’’ ॥
‘‘ଜିୱ୍ହଞ୍ଚ ପସ୍ସ ବଳିସେନ ୱିଦ୍ଧଂ, ୱିହତଂ ୟଥା ସଙ୍କୁସତେନ ଚମ୍ମଂ ।
ଫନ୍ଦନ୍ତି ମଚ୍ଛାୱ ଥଲମ୍ହି ଖିତ୍ତା, ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ଖେଳଂ ରୁଦମାନା କିମେତେ ॥
‘‘ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ୱଙ୍କଘସ୍ତା ସୟନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ କେଚି ସନ୍ଧାନଗତା [ସନ୍ଥାନଗତା (ସୀ॰ ପୀ॰), ସଣ୍ଠାନଗତା (ସ୍ୟା॰)] ମନୁସ୍ସା, ଅଗ୍ଘେନ ଅଗ୍ଘଂ କୟଂ ହାପୟନ୍ତି ।
କୁଟେନ କୁଟଂ ଧନଲୋଭହେତୁ, ଛନ୍ନଂ ୟଥା ୱାରିଚରଂ ୱଧାୟ ॥
‘‘ନ ହି କୂଟକାରିସ୍ସ ଭୱନ୍ତି ତାଣା, ସକେହି କମ୍ମେହି ପୁରକ୍ଖତସ୍ସ ।
ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ, ତେମେ ଜନା ୱଙ୍କଘସ୍ତା ସୟନ୍ତି’’ ॥
‘‘ନାରୀ ଇମା ସମ୍ପରିଭିନ୍ନଗତ୍ତା, ପଗ୍ଗୟ୍ହ କନ୍ଦନ୍ତି ଭୁଜେ ଦୁଜଚ୍ଚା ।
ସମ୍ମକ୍ଖିତା [ସମକ୍ଖିତା (ସ୍ୟା॰), ସମକ୍ଖିକା (କ॰)] ଲୋହିତପୁବ୍ବଲିତ୍ତା, ଗାୱୋ ୟଥା ଆଘାତନେ ୱିକନ୍ତା ।
ତା ଭୂମିଭାଗସ୍ମିଂ ସଦା ନିଖାତା, ଖନ୍ଧାତିୱତ୍ତନ୍ତି ସଜୋତିଭୂତା ॥
‘‘ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମା ନୁ ନାରିୟୋ କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟା ଭୂମିଭାଗସ୍ମିଂ ସଦା ନିଖାତା ।
ଖନ୍ଧାତିୱତ୍ତନ୍ତି ସଜୋତିଭୂତା’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘କୋଲିତ୍ଥିୟାୟୋ [କୋଲିନିୟାୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଇଧ ଜୀୱଲୋକେ, ଅସୁଦ୍ଧକମ୍ମା ଅସତଂ ଅଚାରୁଂ ।
ତା ଦିତ୍ତରୂପା [ଧୁତ୍ତରୂପା (କ॰)] ପତି ୱିପ୍ପହାୟ, ଅଞ୍ଞଂ ଅଚାରୁଂ ରତିଖିଡ୍ଡହେତୁ ।
ତା ଜୀୱଲୋକସ୍ମିଂ ରମାପୟିତ୍ୱା, ଖନ୍ଧାତିୱତ୍ତନ୍ତି ସଜୋତିଭୂତା ॥
‘‘ପାଦେ ଗହେତ୍ୱା କିସ୍ସ ଇମେ ପୁନେକେ, ଅୱଂସିରା ନରକେ ପାତୟନ୍ତି ।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ଅୱଂସିରା ନରକେ ପାତୟନ୍ତି’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ଜୀୱଲୋକସ୍ମି ଅସାଧୁକମ୍ମିନୋ, ପରସ୍ସ ଦାରାନି ଅତିକ୍କମନ୍ତି ।
ତେ ତାଦିସା ଉତ୍ତମଭଣ୍ଡଥେନା, ତେମେ ଜନା ଅୱଂସିରା ନରକେ ପାତୟନ୍ତି ॥
‘‘ତେ ୱସ୍ସପୂଗାନି ବହୂନି ତତ୍ଥ, ନିରୟେସୁ ଦୁକ୍ଖଂ ୱେଦନଂ ୱେଦୟନ୍ତି ।
ନ ହି ପାପକାରିସ୍ସ [କୂଟକାରିସ୍ସ (କ॰)] ଭୱନ୍ତି ତାଣା, ସକେହି କମ୍ମେହି ପୁରକ୍ଖତସ୍ସ ।
ତେ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମା ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ, ତେମେ ଜନା ଅୱଂସିରା ନରକେ ପାତୟନ୍ତି’’ ॥
‘‘ଉଚ୍ଚାୱଚାମେ ୱିୱିଧା ଉପକ୍କମା, ନିରୟେସୁ ଦିସ୍ସନ୍ତି ସୁଘୋରରୂପା ।
ଭୟଞ୍ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ପାପଂ, ୟେମେ ଜନା ଅଧିମତ୍ତା ଦୁକ୍ଖା ତିବ୍ବା ।
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପାପକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ ଜୀୱଲୋକସ୍ମି ସୁପାପଦିଟ୍ଠିନୋ, ୱିସ୍ସାସକମ୍ମାନି କରୋନ୍ତି ମୋହା ।
ପରଞ୍ଚ ଦିଟ୍ଠୀସୁ ସମାଦପେନ୍ତି, ତେ ପାପଦିଟ୍ଠିଂ [ପାପଦିଟ୍ଠୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ପାପଦିଟ୍ଠୀସୁ (ପୀ॰)] ପସୱେତ୍ୱ ପାପଂ ।
ତେମେ ଜନା ଅଧିମତ୍ତା ଦୁକ୍ଖା ତିବ୍ବା, ଖରା କଟୁକା ୱେଦନା ୱେଦୟନ୍ତି ॥
‘‘ୱିଦିତା ତେ ମହାରାଜ, ଆୱାସା ପାପକମ୍ମିନଂ ।
ଠାନାନି ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମାନଂ, ଦୁସ୍ସୀଲାନଞ୍ଚ ୟା ଗତି ।
ଉୟ୍ୟାହି ଦାନି ରାଜୀସି, ଦେୱରାଜସ୍ସ ସନ୍ତିକେ’’ ॥
‘‘ପଞ୍ଚଥୂପଂ ଦିସ୍ସତିଦଂ ୱିମାନଂ, ମାଲାପିଳନ୍ଧା ସୟନସ୍ସ ମଜ୍ଝେ ।
ତତ୍ଥଚ୍ଛତି ନାରୀ ମହାନୁଭାୱା, ଉଚ୍ଚାୱଚଂ ଇଦ୍ଧି ୱିକୁବ୍ବମାନା ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଅୟଂ ନୁ ନାରୀ କିମକାସି ସାଧୁଂ, ୟା ମୋଦତି ସଗ୍ଗପତ୍ତା ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟଦି ତେ ସୁତା ବୀରଣୀ ଜୀୱଲୋକେ, ଆମାୟଦାସୀ ଅହୁ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ।
ସା ପତ୍ତକାଲେ [ପତ୍ତକାଲଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅତିଥିଂ ୱିଦିତ୍ୱା, ମାତାୱ ପୁତ୍ତଂ ସକିମାଭିନନ୍ଦୀ ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ସା ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦତି ॥
‘‘ଦଦ୍ଦଲ୍ଲମାନା ଆଭେନ୍ତି [ଆଭନ୍ତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ୱିମାନା ସତ୍ତ ନିମ୍ମିତା ।
ତତ୍ଥ ୟକ୍ଖୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ, ସବ୍ବାଭରଣଭୂସିତୋ ।
ସମନ୍ତା ଅନୁପରିୟାତି, ନାରୀଗଣପୁରକ୍ଖତୋ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଅୟଂ ନୁ ମଚ୍ଚୋ କିମକାସି ସାଧୁଂ, ୟୋ ମୋଦତି ସଗ୍ଗପତ୍ତୋ ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ସୋଣଦିନ୍ନୋ ଗହପତି, ଏସ ଦାନପତୀ ଅହୁ ।
ଏସ ପବ୍ବଜିତୁଦ୍ଦିସ୍ସ, ୱିହାରେ ସତ୍ତ କାରୟି ॥
‘‘ସକ୍କଚ୍ଚଂ ତେ ଉପଟ୍ଠାସି, ଭିକ୍ଖୱୋ ତତ୍ଥ ୱାସିକେ ।
ଅଚ୍ଛାଦନଞ୍ଚ ଭତ୍ତଞ୍ଚ, ସେନାସନଂ ପଦୀପିୟଂ ।
ଅଦାସି ଉଜୁଭୂତେସୁ, ୱିପ୍ପସନ୍ନେନ ଚେତସା ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ୟା ଚ [ୟା ୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପକ୍ଖସ୍ସ ଅଟ୍ଠମୀ [ଅଟ୍ଠମିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ପାଟିହାରିୟପକ୍ଖଞ୍ଚ, ଅଟ୍ଠଙ୍ଗସୁସମାହିତଂ ॥
‘‘ଉପୋସଥଂ ଉପୱସୀ, ସଦା ସୀଲେସୁ ସଂୱୁତୋ ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ସୋ ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦତି ॥
‘‘ପଭାସତି ମିଦଂ ବ୍ୟମ୍ହଂ, ଫଲିକାସୁ ସୁନିମ୍ମିତଂ ।
ନାରୀୱରଗଣାକିଣ୍ଣଂ, କୂଟାଗାରୱରୋଚିତଂ ।
ଉପେତଂ ଅନ୍ନପାନେହି, ନଚ୍ଚଗୀତେହି ଚୂଭୟଂ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ସାଧୁଂ, ୟେ ମୋଦରେ ସଗ୍ଗପତ୍ତା ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟା କାଚି ନାରିୟୋ ଇଧ ଜୀୱଲୋକେ, ସୀଲୱନ୍ତିୟୋ ଉପାସିକା ।
ଦାନେ ରତା ନିଚ୍ଚଂ ପସନ୍ନଚିତ୍ତା, ସଚ୍ଚେ ଠିତା ଉପୋସଥେ ଅପ୍ପମତ୍ତା ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ତା ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦରେ ॥
‘‘ପଭାସତି ମିଦଂ ବ୍ୟମ୍ହଂ, ୱେଳୁରିୟାସୁ ନିମ୍ମିତଂ ।
ଉପେତଂ ଭୂମିଭାଗେହି, ୱିଭତ୍ତଂ ଭାଗସୋ ମିତଂ ॥
‘‘ଆଳମ୍ବରା ମୁଦିଙ୍ଗା ଚ, ନଚ୍ଚଗୀତା ସୁୱାଦିତା ।
ଦିବ୍ବା ସଦ୍ଦା ନିଚ୍ଛରନ୍ତି, ସୱନୀୟା ମନୋରମା ॥
‘‘ନାହଂ ଏୱଂଗତଂ ଜାତୁ [ଜାତଂ (କ॰)], ଏୱଂସୁରୁଚିରଂ ପୁରେ ।
ସଦ୍ଦଂ ସମଭିଜାନାମି, ଦିଟ୍ଠଂ ୱା ୟଦି ୱା ସୁତଂ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ସାଧୁଂ, ୟେ ମୋଦରେ ସଗ୍ଗପତ୍ତା ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ୟେ କେଚି ମଚ୍ଚା ଇଧ ଜୀୱଲୋକେ, ସୀଲୱନ୍ତା [ସୀଲୱନ୍ତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଉପାସକା ।
ଆରାମେ ଉଦପାନେ ଚ, ପପା ସଙ୍କମନାନି ଚ ।
ଅରହନ୍ତେ ସୀତିଭୂତେ [ଅରହନ୍ତେସୁ ସୀତିଭୂତେସୁ (କ॰)], ସକ୍କଚ୍ଚଂ ପଟିପାଦୟୁଂ ॥
‘‘ଚୀୱରଂ ପିଣ୍ଡପାତଞ୍ଚ, ପଚ୍ଚୟଂ ସୟନାସନଂ ।
ଅଦଂସୁ ଉଜୁଭୂତେସୁ, ୱିପ୍ପସନ୍ନେନ ଚେତସା ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ୟା ଚ ପକ୍ଖସ୍ସ ଅଟ୍ଠମୀ ।
ପାଟିହାରିୟପକ୍ଖଞ୍ଚ, ଅଟ୍ଠଙ୍ଗସୁସମାହିତଂ ॥
‘‘ଉପୋସଥଂ ଉପୱସୁଂ, ସଦା ସୀଲେସୁ ସଂୱୁତା ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ତେ ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦରେ ॥
‘‘ପଭାସତି ମିଦଂ ବ୍ୟମ୍ହଂ, ଫଲିକାସୁ ସୁନିମ୍ମିତଂ ।
ନାରୀୱରଗଣାକିଣ୍ଣଂ, କୂଟାଗାରୱରୋଚିତଂ ॥
‘‘ଉପେତଂ ଅନ୍ନପାନେହି, ନଚ୍ଚଗୀତେହି ଚୂଭୟଂ ।
ନଜ୍ଜୋ ଚାନୁପରିୟାତି, ନାନାପୁପ୍ଫଦୁମାୟୁତା ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଅୟଂ ନୁ ମଚ୍ଚୋ କିମକାସି ସାଧୁଂ, ୟୋ ମୋଦତୀ ସଗ୍ଗପତ୍ତୋ ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ମିଥିଲାୟଂ ଗହପତି, ଏସ ଦାନପତୀ ଅହୁ ।
ଆରାମେ ଉଦପାନେ ଚ, ପପା ସଙ୍କମନାନି ଚ ।
ଅରହନ୍ତେ ସୀତିଭୂତେ, ସକ୍କଚ୍ଚଂ ପଟିପାଦୟି ॥
‘‘ଚୀୱରଂ ପିଣ୍ଡପାତଞ୍ଚ, ପଚ୍ଚୟଂ ସୟନାସନଂ ।
ଅଦାସି ଉଜୁଭୂତେସୁ, ୱିପ୍ପସନ୍ନେନ ଚେତସା ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ୟା ଚ ପକ୍ଖସ୍ସ ଅଟ୍ଠମୀ ।
ପାଟିହାରିୟପକ୍ଖଞ୍ଚ, ଅଟ୍ଠଙ୍ଗସୁସମାହିତଂ ॥
‘‘ଉପୋସଥଂ ଉପୱସୀ, ସଦା ସୀଲେସୁ ସଂୱୁତୋ ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ସୋ ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦତି’’ ॥
‘‘ପଭାସତି ମିଦଂ ବ୍ୟମ୍ହଂ, ଫଲିକାସୁ ସୁନିମ୍ମିତଂ [ୱେଳୁରିୟାସୁ ନିମ୍ମିତଂ (ପୀ॰)]।
ନାରୀୱରଗଣାକିଣ୍ଣଂ, କୂଟାଗାରୱରୋଚିତଂ ॥
‘‘ଉପେତଂ ଅନ୍ନପାନେହି, ନଚ୍ଚଗୀତେହି ଚୂଭୟଂ ।
ନଜ୍ଜୋ ଚାନୁପରିୟାତି, ନାନାପୁପ୍ଫଦୁମାୟୁତା ॥
‘‘ରାଜାୟତନା କପିତ୍ଥା ଚ, ଅମ୍ବା ସାଲା ଚ ଜମ୍ବୁୟୋ ।
ତିନ୍ଦୁକା ଚ ପିୟାଲା ଚ, ଦୁମା ନିଚ୍ଚଫଲା ବହୂ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଅୟଂ ନୁ ମଚ୍ଚୋ କିମକାସି ସାଧୁଂ, ୟୋ ମୋଦତୀ ସଗ୍ଗପତ୍ତୋ ୱିମାନେ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ମିଥିଲାୟଂ ଗହପତି, ଏସ ଦାନପତୀ ଅହୁ ।
ଆରାମେ ଉଦପାନେ ଚ, ପପା ସଙ୍କମନାନି ଚ ।
ଅରହନ୍ତେ ସୀତିଭୂତେ, ସକ୍କଚ୍ଚଂ ପଟିପାଦୟି ॥
‘‘ଚୀୱରଂ ପିଣ୍ଡପାତଞ୍ଚ, ପଚ୍ଚୟଂ ସୟନାସନଂ ।
ଅଦାସି ଉଜୁଭୂତେସୁ, ୱିପ୍ପସନ୍ନେନ ଚେତସା ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ୟା ଚ ପକ୍ଖସ୍ସ ଅଟ୍ଠମୀ ।
ପାଟିହାରିୟପକ୍ଖଞ୍ଚ, ଅଟ୍ଠଙ୍ଗସୁସମାହିତଂ ॥
‘‘ଉପୋସଥଂ ଉପୱସୀ, ସଦା ସୀଲେସୁ ସଂୱୁତୋ ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ସୋ ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦତି’’ ॥
‘‘ପଭାସତି ମିଦଂ ବ୍ୟମ୍ହଂ, ୱେଳୁରିୟାସୁ ନିମ୍ମିତଂ ।
ଉପେତଂ ଭୂମିଭାଗେହି, ୱିଭତ୍ତଂ ଭାଗସୋ ମିତଂ ॥
‘‘ଆଳମ୍ବରା ମୁଦିଙ୍ଗା ଚ, ନଚ୍ଚଗୀତା ସୁୱାଦିତା ।
ଦିବ୍ୟା ସଦ୍ଦା ନିଚ୍ଛରନ୍ତି, ସୱନୀୟା ମନୋରମା ॥
‘‘ନାହଂ ଏୱଂଗତଂ ଜାତୁ [ଜାତଂ (କ॰)], ଏୱଂସୁରୁଚିୟଂ ପୁରେ ।
ସଦ୍ଦଂ ସମଭିଜାନାମି, ଦିଟ୍ଠଂ ୱା ୟଦି ୱା ସୁତଂ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଅୟଂ ନୁ ମଚ୍ଚୋ କିମକାସି ସାଧୁଂ, ୟୋ ମୋଦତି ସଗ୍ଗପତ୍ତୋ ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ବାରାଣସିୟଂ ଗହପତି, ଏସ ଦାନପତୀ ଅହୁ ।
ଆରାମେ ଉଦପାନେ ଚ, ପପା ସଙ୍କମନାନି ଚ ।
ଅରହନ୍ତେ ସୀତିଭୂତେ, ସକ୍କଚ୍ଚଂ ପଟିପାଦୟି ॥
‘‘ଚୀୱରଂ ପିଣ୍ଡପାତଞ୍ଚ, ପଚ୍ଚୟଂ ସୟନାସନଂ ।
ଅଦାସି ଉଜୁଭୂତେସୁ, ୱିପ୍ପସନ୍ନେନ ଚେତସା ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ୟା ଚ ପକ୍ଖସ୍ସ ଅଟ୍ଠମୀ ।
ପାଟିହାରିୟପକ୍ଖଞ୍ଚ, ଅଟ୍ଠଙ୍ଗସୁସମାହିତଂ ॥
‘‘ଉପୋସଥଂ ଉପୱସୀ, ସଦାସୀଲେସୁ ସଂୱୁତୋ ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ସୋ ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦତି ॥
‘‘ୟଥା ଉଦୟମାଦିଚ୍ଚୋ, ହୋତି ଲୋହିତକୋ ମହା ।
ତଥୂପମଂ ଇଦଂ ବ୍ୟମ୍ହଂ, ଜାତରୂପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଅୟଂ ନୁ ମଚ୍ଚୋ କିମକାସି ସାଧୁଂ, ୟୋ ମୋଦତୀ ସଗ୍ଗପତ୍ତୋ ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ସାୱତ୍ଥିୟଂ ଗହପତି, ଏସ ଦାନପତୀ ଅହୁ ।
ଆରାମେ ଉଦପାନେ ଚ, ପପା ସଙ୍କମନାନି ଚ ।
ଅରହନ୍ତେ ସୀତିଭୂତେ, ସକ୍କଚ୍ଚଂ ପଟିପାଦୟି ॥
‘‘ଚୀୱରଂ ପିଣ୍ଡପାତଞ୍ଚ, ପଚ୍ଚୟଂ ସୟନାସନଂ ।
ଅଦାସି ଉଜୁଭୂତେସୁ, ୱିପ୍ପସନ୍ନେନ ଚେତସା ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ୟା ଚ ପକ୍ଖସ୍ସ ଅଟ୍ଠମୀ ।
ପାଟିହାରିୟପକ୍ଖଞ୍ଚ, ଅଟ୍ଠଙ୍ଗସୁସମାହିତଂ ॥
‘‘ଉପୋସଥଂ ଉପୱସୀ, ସଦା ସୀଲେସୁ ସଂୱୁତୋ ।
ସଂୟମା ସଂୱିଭାଗା ଚ, ସୋ ୱିମାନସ୍ମି ମୋଦତି ॥
‘‘ୱେହାୟସା ମେ ବହୁକା, ଜାତରୂପସ୍ସ ନିମ୍ମିତା ।
ଦଦ୍ଦଲ୍ଲମାନା ଆଭେନ୍ତି, ୱିଜ୍ଜୁୱବ୍ଭଘନନ୍ତରେ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମେ ନୁ ମଚ୍ଚା କିମକଂସୁ ସାଧୁଂ, ୟେ ମୋଦରେ ସଗ୍ଗପତ୍ତା ୱିମାନେ’’ ॥
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ସଦ୍ଧାୟ ସୁନିୱିଟ୍ଠାୟ, ସଦ୍ଧମ୍ମେ ସୁପ୍ପୱେଦିତେ ।
ଅକଂସୁ ସତ୍ଥୁ ୱଚନଂ, ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସାସନେ [ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସାୱକା (ସ୍ୟା॰), ସମ୍ମାସମ୍ବୁଦ୍ଧସାସନଂ (ପୀ॰)]।
ତେସଂ ଏତାନି ଠାନାନି, ୟାନି ତ୍ୱଂ ରାଜ ପସ୍ସସି ॥
‘‘ୱିଦିତା ତେ ମହାରାଜ, ଆୱାସା ପାପକମ୍ମିନଂ ।
ଅଥୋ କଲ୍ୟାଣକମ୍ମାନଂ, ଠାନାନି ୱିଦିତାନି ତେ ।
ଉୟ୍ୟାହି ଦାନି ରାଜୀସି, ଦେୱରାଜସ୍ସ ସନ୍ତିକେ’’ ॥
‘‘ସହସ୍ସୟୁତ୍ତଂ ହୟୱାହିଂ, ଦିବ୍ବୟାନମଧିଟ୍ଠିତୋ ।
ୟାୟମାନୋ ମହାରାଜା, ଅଦ୍ଦା ସୀଦନ୍ତରେ ନଗେ ।
ଦିସ୍ୱାନାମନ୍ତୟୀ ସୂତଂ, ‘‘ଇମେ କେ ନାମ ପବ୍ବତା’’ ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ଅଟ୍ଠକଥାୟଞ୍ଚ ନ ଦିସ୍ସତି] ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ଅଟ୍ଠକଥାୟଞ୍ଚ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘ସୁଦସ୍ସନୋ କରୱୀକୋ, ଈସଧରୋ [ଇସିନ୍ଧରୋ (ସ୍ୟା॰), ଈସନ୍ଧରୋ (କ॰)] ୟୁଗନ୍ଧରୋ ।
ନେମିନ୍ଧରୋ ୱିନତକୋ, ଅସ୍ସକଣ୍ଣୋ ଗିରୀ ବ୍ରହା ॥
‘‘ଏତେ ସୀଦନ୍ତରେ ନଗା, ଅନୁପୁବ୍ବସମୁଗ୍ଗତା ।
ମହାରାଜାନମାୱାସା, ୟାନି ତ୍ୱଂ ରାଜ ପସ୍ସସି ॥
‘‘ଅନେକରୂପଂ ରୁଚିରଂ, ନାନାଚିତ୍ରଂ ପକାସତି ।
ଆକିଣ୍ଣଂ ଇନ୍ଦସଦିସେହି, ବ୍ୟଗ୍ଘେହେୱ ସୁରକ୍ଖିତଂ [ପୁରକ୍ଖିତଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମଂ ନୁ ଦ୍ୱାରଂ କିମଭଞ୍ଞମାହୁ [କିମଭିଞ୍ଞମାହୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], (ମନୋରମ ଦିସ୍ସତି ଦୂରତୋୱ ॥) [( ) ଅୟଂ ପାଠୋ ସ୍ୟାମପୋତ୍ଥକେୟେୱ ଦିସ୍ସତି]
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ଚିତ୍ରକୂଟୋତି ୟଂ ଆହୁ, ଦେୱରାଜପୱେସନଂ ।
ସୁଦସ୍ସନସ୍ସ ଗିରିନୋ, ଦ୍ୱାରଞ୍ହେତଂ ପକାସତି ॥
‘‘ଅନେକରୂପଂ ରୁଚିରଂ, ନାନାଚିତ୍ରଂ ପକାସତି ।
ଆକିଣ୍ଣଂ ଇନ୍ଦସଦିସେହି, ବ୍ୟଗ୍ଘେହେୱ ସୁରକ୍ଖିତଂ ।
ପୱିସେତେନ ରାଜୀସି, ଅରଜଂ ଭୂମିମକ୍କମ’’ ॥
‘‘ସହସ୍ସୟୁତ୍ତଂ ହୟୱାହିଂ, ଦିବ୍ବୟାନମଧିଟ୍ଠିତୋ ।
ୟାୟମାନୋ ମହାରାଜା, ଅଦ୍ଦା ଦେୱସଭଂ ଇଦଂ ॥
‘‘ୟଥା ସରଦେ ଆକାସେ [ଆକାସୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ନୀଲୋଭାସୋ ପଦିସ୍ସତି ।
ତଥୂପମଂ ଇଦଂ ବ୍ୟମ୍ହଂ, ୱେଳୁରିୟାସୁ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ୱିତ୍ତୀ ହି ମଂ ୱିନ୍ଦତି ସୂତ ଦିସ୍ୱା, ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ଇମଂ ନୁ ବ୍ୟମ୍ହଂ କିମଭଞ୍ଞମାହୁ [କିମଭିଞ୍ଞମାହୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], (ମନୋରମ ଦିସ୍ସତି ଦୂରତୋୱ ॥) [( ) ଅୟଂ ପାଠୋ ସ୍ୟାମପୋତ୍ଥକେୟେୱ ଦିସ୍ସତି]
ତସ୍ସ ପୁଟ୍ଠୋ ୱିୟାକାସି, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୱିପାକଂ ପୁଞ୍ଞକମ୍ମାନଂ, ଜାନଂ ଅକ୍ଖାସିଜାନତୋ ॥
‘‘ସୁଧମ୍ମା ଇତି ୟଂ ଆହୁ, ପସ୍ସେସା [ଏସେସା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଦିସ୍ସତେ ସଭା ।
ୱେଳୁରିୟାରୁଚିରା ଚିତ୍ରା, ଧାରୟନ୍ତି ସୁନିମ୍ମିତା ॥
‘‘ଅଟ୍ଠଂସା ସୁକତା ଥମ୍ଭା, ସବ୍ବେ ୱେଳୁରିୟାମୟା ।
ୟତ୍ଥ ଦେୱା ତାୱତିଂସା, ସବ୍ବେ ଇନ୍ଦପୁରୋହିତା ॥
‘‘ଅତ୍ଥଂ ଦେୱମନୁସ୍ସାନଂ, ଚିନ୍ତୟନ୍ତା ସମଚ୍ଛରେ ।
ପୱିସେତେନ ରାଜୀସି, ଦେୱାନଂ ଅନୁମୋଦନଂ’’ ॥
‘‘ତଂ ଦେୱା ପଟିନନ୍ଦିଂସୁ, ଦିସ୍ୱା ରାଜାନମାଗତଂ ।
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାରାଜ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ନିସୀଦ ଦାନି ରାଜୀସି, ଦେୱରାଜସ୍ସ ସନ୍ତିକେ’’ ॥
‘‘ସକ୍କୋପି ପଟିନନ୍ଦିତ୍ଥ [ପଟିନନ୍ଦିତ୍ୱା (କ॰)], ୱେଦେହଂ ମିଥିଲଗ୍ଗହଂ ।
ନିମନ୍ତୟିତ୍ଥ [ନିମନ୍ତୟୀ ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କାମେହି, ଆସନେନ ଚ ୱାସୱୋ ॥
‘‘ସାଧୁ ଖୋସି ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, ଆୱାସଂ ୱସୱତ୍ତିନଂ ।
ୱସ ଦେୱେସୁ ରାଜୀସି, ସବ୍ବକାମସମିଦ୍ଧିସୁ ।
ତାୱତିଂସେସୁ ଦେୱେସୁ, ଭୁଞ୍ଜ କାମେ ଅମାନୁସେ’’ ॥
‘‘ୟଥା ୟାଚିତକଂ ୟାନଂ, ୟଥା ୟାଚିତକଂ ଧନଂ ।
ଏୱଂସମ୍ପଦମେୱେତଂ, ୟଂ ପରତୋ ଦାନପଚ୍ଚୟା ॥
‘‘ନ ଚାହମେତମିଚ୍ଛାମି, ୟଂ ପରତୋ ଦାନପଚ୍ଚୟା ।
ସୟଂକତାନି ପୁଞ୍ଞାନି, ତଂ ମେ ଆୱେଣିକଂ [ଆୱେଣିୟଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ଆୱେନିକଂ (କ॰)] ଧନଂ ॥
‘‘ସୋହଂ ଗନ୍ତ୍ୱା ମନୁସ୍ସେସୁ, କାହାମି କୁସଲଂ ବହୁଂ ।
ଦାନେନ ସମଚରିୟାୟ, ସଂୟମେନ ଦମେନ ଚ ।
ୟଂ କତ୍ୱା ସୁଖିତୋ ହୋତି, ନ ଚ ପଚ୍ଛାନୁତପ୍ପତି’’ ॥
‘‘ବହୂପକାରୋ ନୋ ଭୱଂ, ମାତଲି ଦେୱସାରଥି ।
ୟୋ ମେ କଲ୍ୟାଣକମ୍ମାନଂ, ପାପାନଂ ପଟିଦସ୍ସୟି’’ [ପଟିଦଂସୟି (ପୀ॰)]॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱା ନିମିରାଜା, ୱେଦେହୋ ମିଥିଲଗ୍ଗହୋ ।
ପୁଥୁୟଞ୍ଞଂ ୟଜିତ୍ୱାନ, ସଂୟମଂ ଅଜ୍ଝୁପାଗମୀ’’ତି ॥
ନିମିଜାତକଂ [ନେମିରାଜଜାତକଂ (ସ୍ୟା॰)] ଚତୁତ୍ଥଂ ।
୫୪୨. ଉମଙ୍ଗଜାତକଂ (୫)
‘‘ପଞ୍ଚାଲୋ ସବ୍ବସେନାୟ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋୟମାଗତୋ ।
ସାୟଂ ପଞ୍ଚାଲିୟା ସେନା, ଅପ୍ପମେୟ୍ୟା ମହୋସଧ ॥
‘‘ୱୀଥିମତୀ [ପିଟ୍ଠିମତୀ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱିଦ୍ଧିମତୀ (ସ୍ୟା॰)] ପତ୍ତିମତୀ, ସବ୍ବସଙ୍ଗାମକୋୱିଦା ।
ଓହାରିନୀ ସଦ୍ଦୱତୀ, ଭେରିସଙ୍ଖପ୍ପବୋଧନା ॥
‘‘ଲୋହୱିଜ୍ଜା ଅଲଙ୍କାରା, ଧଜିନୀ ୱାମରୋହିନୀ ।
ସିପ୍ପିୟେହି ସୁସମ୍ପନ୍ନା, ସୂରେହି ସୁପ୍ପତିଟ୍ଠିତା ॥
‘‘ଦସେତ୍ଥ ପଣ୍ଡିତା ଆହୁ, ଭୂରିପଞ୍ଞା ରହୋଗମା [ରହୋଗତା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ମାତା ଏକାଦସୀ ରଞ୍ଞୋ, ପଞ୍ଚାଲିୟଂ ପସାସତି ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥେକସତଂ ଖତ୍ୟା, ଅନୁୟନ୍ତା ୟସସ୍ସିନୋ ।
ଅଚ୍ଛିନ୍ନରଟ୍ଠା ବ୍ୟଥିତା, ପଞ୍ଚାଲିୟଂ [ପଞ୍ଚାଲୀନଂ (ବହୂସୁ)] ୱସଂ ଗତା ॥
‘‘ୟଂୱଦା-ତକ୍କରା ରଞ୍ଞୋ, ଅକାମା ପିୟଭାଣିନୋ ।
ପଞ୍ଚାଲମନୁୟାୟନ୍ତି, ଅକାମା ୱସିନୋ ଗତା ॥
‘‘ତାୟ ସେନାୟ ମିଥିଲା, ତିସନ୍ଧିପରିୱାରିତା ।
ରାଜଧାନୀ ୱିଦେହାନଂ, ସମନ୍ତା ପରିଖଞ୍ଞତି ॥
‘‘ଉଦ୍ଧଂ ତାରକଜାତାୱ, ସମନ୍ତା ପରିୱାରିତା ।
ମହୋସଧ ୱିଜାନାହି, କଥଂ ମୋକ୍ଖୋ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ପାଦେ ଦେୱ ପସାରେହି, ଭୁଞ୍ଜ କାମେ ରମସ୍ସୁ ଚ ।
ହିତ୍ୱା ପଞ୍ଚାଲିୟଂ ସେନଂ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋ ପଲାୟିତି’’ [ପଲାୟତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ରାଜା ସନ୍ଥୱକାମୋ ତେ, ରତନାନି ପୱେଚ୍ଛତି ।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଇତୋ [ତତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଦୂତା, ମଞ୍ଜୁକା ପିୟଭାଣିନୋ ॥
‘‘ଭାସନ୍ତୁ ମୁଦୁକା ୱାଚା, ୟା ୱାଚା ପଟିନନ୍ଦିତା ।
ପଞ୍ଚାଲୋ ଚ ୱିଦେହୋ ଚ [ପଞ୍ଚାଲା ଚ ୱିଦେହା ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଉଭୋ ଏକା ଭୱନ୍ତୁ ତେ’’ ॥
‘‘କଥଂ ନୁ କେୱଟ୍ଟ ମହୋସଧେନ, ସମାଗମୋ ଆସି ତଦିଙ୍ଘ ବ୍ରୂହି ।
କଚ୍ଚି ତେ ପଟିନିଜ୍ଝତ୍ତୋ, କଚ୍ଚି ତୁଟ୍ଠୋ ମହୋସଧୋ’’ ॥
‘‘ଅନରିୟରୂପୋ ପୁରିସୋ ଜନିନ୍ଦ, ଅସମ୍ମୋଦକୋ ଥଦ୍ଧୋ ଅସବ୍ଭିରୂପୋ ।
ୟଥା ମୂଗୋ ଚ ବଧିରୋ ଚ, ନ କିଞ୍ଚିତ୍ଥଂ ଅଭାସଥ’’ [ଅଭାସିତ୍ଥ (କ॰)]॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ଇଦଂ ମନ୍ତପଦଂ ସୁଦୁଦ୍ଦସଂ, ଅତ୍ଥୋ ସୁଦ୍ଧୋ ନରୱୀରିୟେନ ଦିଟ୍ଠୋ ।
ତଥା ହି କାୟୋ ମମ ସମ୍ପୱେଧତି, ହିତ୍ୱା ସୟଂ କୋ ପରହତ୍ଥମେସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଛନ୍ନଞ୍ହି ଏକାୱ ମତୀ ସମେତି, ୟେ ପଣ୍ଡିତା ଉତ୍ତମଭୂରିପତ୍ତା ।
ୟାନଂ ଅୟାନଂ ଅଥ ୱାପି ଠାନଂ, ମହୋସଧ ତ୍ୱମ୍ପି ମତିଂ କରୋହି’’ ॥
‘‘ଜାନାସି ଖୋ ରାଜ ମହାନୁଭାୱୋ, ମହବ୍ବଲୋ ଚୂଳନିବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋ ।
ରାଜା ଚ ତଂ ଇଚ୍ଛତି ମାରଣତ୍ଥଂ [କାରଣତ୍ଥଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ମିଗଂ ୟଥା ଓକଚରେନ ଲୁଦ୍ଦୋ ॥
‘‘ୟଥାପି ମଚ୍ଛୋ ବଳିସଂ, ୱଙ୍କଂ ମଂସେନ ଛାଦିତଂ ।
ଆମଗିଦ୍ଧୋ ନ ଜାନାତି, ମଚ୍ଛୋ ମରଣମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ଏୱମେୱ ତୁୱଂ ରାଜ, ଚୂଳନେୟ୍ୟସ୍ସ ଧୀତରଂ ।
କାମଗିଦ୍ଧୋ ନ ଜାନାସି, ମଚ୍ଛୋୱ ମରଣମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ସଚେ ଗଚ୍ଛସି ପଞ୍ଚାଲଂ, ଖିପ୍ପମତ୍ତଂ ଜହିସ୍ସତି ।
ମିଗଂ ପନ୍ଥାନୁବନ୍ଧଂୱ [ପଥାନୁପନ୍ନଂୱ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ମହନ୍ତଂ ଭୟମେସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ମୟମେୱ ବାଲମ୍ହସେ ଏଳମୂଗା, ୟେ ଉତ୍ତମତ୍ଥାନି ତୟୀ ଲପିମ୍ହା ।
କିମେୱ ତ୍ୱଂ ନଙ୍ଗଲକୋଟିୱଡ୍ଢୋ, ଅତ୍ଥାନି ଜାନାସି ୟଥାପି ଅଞ୍ଞେ’’ ॥
‘‘ଇମଂ ଗଲେ ଗହେତ୍ୱାନ, ନାସେଥ ୱିଜିତା ମମ ।
ୟୋ ମେ ରତନଲାଭସ୍ସ, ଅନ୍ତରାୟାୟ ଭାସତି’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ସୋ ଅପକ୍କମ୍ମ, ୱେଦେହସ୍ସ ଉପନ୍ତିକା ।
ଅଥ ଆମନ୍ତୟୀ ଦୂତଂ, ମାଧରଂ [ମଢରଂ (ସୀ॰), ମାଧୁରଂ (ସ୍ୟା॰), ମାଠରଂ (ପୀ॰)] ସୁୱପଣ୍ଡିତଂ ॥
‘‘ଏହି ସମ୍ମ ହରିତପକ୍ଖ [ହରୀପକ୍ଖ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ୱେୟ୍ୟାୱଚ୍ଚଂ କରୋହି ମେ ।
ଅତ୍ଥି ପଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ସ, ସାଳିକା ସୟନପାଲିକା ॥
‘ତଂ ବନ୍ଧନେନ [ତଂ ପତ୍ଥରେନ (ସୀ॰ ପୀ॰), ତଂ ସନ୍ଥୱେନ (ସ୍ୟା॰)] ପୁଚ୍ଛସ୍ସୁ, ସା ହି ସବ୍ବସ୍ସ କୋୱିଦା ।
ସା ତେସଂ ସବ୍ବଂ ଜାନାତି, ରଞ୍ଞୋ ଚ କୋସିୟସ୍ସ ଚ ॥
‘‘‘ଆମୋ’ତି ସୋ ପଟିସ୍ସୁତ୍ୱା, ମାଧରୋ ସୁୱପଣ୍ଡିତୋ ।
ଅଗମାସି ହରିତପକ୍ଖୋ [ହରୀପକ୍ଖୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସାଳିକାୟ ଉପନ୍ତିକଂ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ଖୋ ସୋ ଗନ୍ତ୍ୱାନ, ମାଧରୋ ସୁୱପଣ୍ଡିତୋ ।
ଅଥାମନ୍ତୟି ସୁଘରଂ, ସାଳିକଂ ମଞ୍ଜୁଭାଣିକଂ ॥
‘କଚ୍ଚି ତେ ସୁଘରେ ଖମନୀୟଂ, କଚ୍ଚି ୱେସ୍ସେ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ତେ ମଧୁନା ଲାଜା, ଲବ୍ଭତେ ସୁଘରେ ତୁୱଂ’ [ତୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ମେ ସମ୍ମ, ଅଥୋ ସମ୍ମ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ମେ ମଧୁନା ଲାଜା, ଲବ୍ଭତେ ସୁୱପଣ୍ଡିତ ॥
‘କୁତୋ ନୁ ସମ୍ମ ଆଗମ୍ମ, କସ୍ସ ୱା ପହିତୋ ତୁୱଂ ।
ନ ଚ ମେସି ଇତୋ ପୁବ୍ବେ, ଦିଟ୍ଠୋ ୱା ୟଦି ୱା ସୁତୋ’’ ॥
‘‘ଅହୋସିଂ ସିୱିରାଜସ୍ସ, ପାସାଦେ ସୟନପାଲକୋ ।
ତତୋ ସୋ ଧମ୍ମିକୋ ରାଜା, ବଦ୍ଧେ ମୋଚେସି ବନ୍ଧନା’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ମେକା ଦୁତିୟାସି, ସାଳିକା ମଞ୍ଜୁଭାଣିକା ।
ତଂ ତତ୍ଥ ଅୱଧୀ ସେନୋ, ପେକ୍ଖତୋ ସୁଘରେ ମମ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସା କାମା ହି ସମ୍ମତ୍ତୋ, ଆଗତୋସ୍ମି ତୱନ୍ତିକେ ।
ସଚେ କରେୟ୍ୟ [କରେୟ୍ୟାସି (ସୀ॰), କରେୟୁ (ସ୍ୟା॰), କରେୟ୍ୟାସି ମେ (ପୀ॰)] ଓକାସଂ, ଉଭୟୋୱ ୱସାମସେ’’ ॥
‘‘ସୁୱୋୱ ସୁୱିଂ କାମେୟ୍ୟ, ସାଳିକୋ ପନ ସାଳିକଂ ।
ସୁୱସ୍ସ ସାଳିକାୟେୱ [ସାଳିକାୟ ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସଂୱାସୋ ହୋତି କୀଦିସୋ’’ ॥
‘‘ୟୋୟଂ କାମେ [ୟଂ ୟଂ କାମୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କାମୟତି, ଅପି ଚଣ୍ଡାଲିକାମପି ।
ସବ୍ବୋ ହି ସଦିସୋ ହୋତି, ନତ୍ଥି କାମେ ଅସାଦିସୋ’’ ॥
‘‘ଅତ୍ଥି ଜମ୍ପାୱତୀ [ଜମ୍ବାୱତୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ଚମ୍ପାୱତୀ (କ॰)] ନାମ, ମାତା ସିୱିସ୍ସ [ସିବ୍ବିସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରାଜିନୋ ।
ସା ଭରିୟା ୱାସୁଦେୱସ୍ସ, କଣ୍ହସ୍ସ ମହେସୀ ପିୟା ॥
‘‘ରଟ୍ଠୱତୀ [ରଥୱତୀ (ସୀ॰ ପୀ॰), ରତନୱତୀ (ସ୍ୟା॰)] କିମ୍ପୁରିସୀ, ସାପି ୱଚ୍ଛଂ ଅକାମୟି ।
ମନୁସ୍ସୋ ମିଗିୟା ସଦ୍ଧିଂ, ନତ୍ଥି କାମେ ଅସାଦିସୋ’’ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଖ୍ୱାହଂ ଗମିସ୍ସାମି, ସାଳିକେ ମଞ୍ଜୁଭାଣିକେ ।
ପଚ୍ଚକ୍ଖାନୁପଦଞ୍ହେତଂ, ଅତିମଞ୍ଞସି ନୂନ ମଂ’’ ॥
‘‘ନ ସିରୀ ତରମାନସ୍ସ, ମାଧର ସୁୱପଣ୍ଡିତ ।
ଇଧେୱ ତାୱ ଅଚ୍ଛସ୍ସୁ, ୟାୱ ରାଜାନ ଦକ୍ଖସି [ଦକ୍ଖିସି (ପୀ॰)]।
ସୋସ୍ସି [ସୋସ୍ସସି (ସୀ॰)] ସଦ୍ଦଂ ମୁଦିଙ୍ଗାନଂ, ଆନୁଭାୱଞ୍ଚ ରାଜିନୋ’’ ॥
‘‘ୟୋ ନୁ ଖ୍ୱାୟଂ ତିବ୍ବୋ ସଦ୍ଦୋ, ତିରୋଜନପଦେ [ତିରୋଜନପଦଂ (ପୀ॰ କ॰)] ସୁତୋ ।
ଧୀତା ପଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ସ, ଓସଧୀ ୱିୟ ୱଣ୍ଣିନୀ ।
ତଂ ଦସ୍ସତି ୱିଦେହାନଂ, ସୋ ୱିୱାହୋ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଏଦିସୋ ମା [ନେଦିସୋ ତେ (ସୀ॰)] ଅମିତ୍ତାନଂ, ୱିୱାହୋ ହୋତୁ ମାଧର ।
ୟଥା ପଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ସ, ୱେଦେହେନ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଆନୟିତ୍ୱାନ ୱେଦେହଂ, ପଞ୍ଚାଲାନଂ ରଥେସଭୋ ।
ତତୋ ନଂ ଘାତୟିସ୍ସତି, ନସ୍ସ ସଖୀ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଖୋ ମଂ ଅନୁଜାନାହି, ରତ୍ତିୟୋ ସତ୍ତମତ୍ତିୟୋ ।
ୟାୱାହଂ ସିୱିରାଜସ୍ସ, ଆରୋଚେମି ମହେସିନୋ ।
ଲଦ୍ଧୋ ଚ ମେ ଆୱସଥୋ, ସାଳିକାୟ ଉପନ୍ତିକଂ’’ [ଉପନ୍ତିକା (ସୀ॰ କ॰)]॥
‘‘ହନ୍ଦ ଖୋ ତଂ ଅନୁଜାନାମି, ରତ୍ତିୟୋ ସତ୍ତମତ୍ତିୟୋ ।
ସଚେ ତ୍ୱଂ ସତ୍ତରତ୍ତେନ, ନାଗଚ୍ଛସି ମମନ୍ତିକେ ।
ମଞ୍ଞେ ଓକ୍କନ୍ତସତ୍ତଂ [ଓକ୍କନ୍ତସନ୍ତଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ମଂ, ମତାୟ ଆଗମିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ଖୋ ସୋ ଗନ୍ତ୍ୱାନ, ମାଧରୋ ସୁୱପଣ୍ଡିତୋ ।
ମହୋସଧସ୍ସ ଅକ୍ଖାସି, ସାଳିକାୱଚନଂ ଇଦଂ’’ ॥
‘‘ୟସ୍ସେୱ ଘରେ ଭୁଞ୍ଜେୟ୍ୟ ଭୋଗଂ, ତସ୍ସେୱ ଅତ୍ଥଂ ପୁରିସୋ ଚରେୟ୍ୟ’’ ।
‘‘ହନ୍ଦାହଂ ଗଚ୍ଛାମି ପୁରେ ଜନିନ୍ଦ, ପଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ସ ପୁରଂ ସୁରମ୍ମଂ ।
ନିୱେସନାନି ମାପେତୁଂ, ୱେଦେହସ୍ସ ୟସସ୍ସିନୋ ॥
‘‘ନିୱେସନାନି ମାପେତ୍ୱା, ୱେଦେହସ୍ସ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ୟଦା ତେ ପହିଣେୟ୍ୟାମି, ତଦା ଏୟ୍ୟାସି ଖତ୍ତିୟ’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ପାୟାସି ପୁରେ ମହୋସଧୋ, ପଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ସ ପୁରଂ ସୁରମ୍ମଂ ।
ନିୱେସନାନି ମାପେତୁଂ, ୱେଦେହସ୍ସ ୟସସ୍ସିନୋ’’ ॥
‘‘ନିୱେସନାନି ମାପେତ୍ୱା, ୱେଦେହସ୍ସ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ଅଥସ୍ସ ପାହିଣୀ ଦୂତଂ, [ନତ୍ଥି ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ] ୱେଦେହଂ ମିଥିଲଗ୍ଗହଂ [ନତ୍ଥି ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ]।
ଏହି ଦାନି ମହାରାଜ, ମାପିତଂ ତେ ନିୱେସନଂ’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ରାଜା ପାୟାସି, ସେନାୟ ଚତୁରଙ୍ଗିୟା [ଚତୁରଙ୍ଗିନିୟା (କ॰)]।
ଅନନ୍ତୱାହନଂ ଦଟ୍ଠୁଂ, ଫୀତଂ କପିଲିୟଂ [କମ୍ପିଲ୍ଲିୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୁରଂ’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ଖୋ ସୋ ଗନ୍ତ୍ୱାନ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ସ ପାହିଣି ।
‘ଆଗତୋ’ସ୍ମି ମହାରାଜ, ତୱ ପାଦାନି ୱନ୍ଦିତୁଂ ॥
‘ଦଦାହି ଦାନି ମେ ଭରିୟଂ, ନାରିଂ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭିନିଂ ।
ସୁୱଣ୍ଣେନ ପଟିଚ୍ଛନ୍ନଂ, ଦାସୀଗଣପୁରକ୍ଖତଂ’’’ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେୱ [ତେ (ସୀ॰), ତେପି (ସ୍ୟା॰), ତେନ (ପୀ॰)] ୱେଦେହ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ନକ୍ଖତ୍ତଂୟେୱ ପରିପୁଚ୍ଛ, ଅହଂ କଞ୍ଞଂ ଦଦାମି ତେ ।
ସୁୱଣ୍ଣେନ ପଟିଚ୍ଛନ୍ନଂ, ଦାସୀଗଣପୁରକ୍ଖତଂ’’ ॥
‘‘ତତୋ ଚ ରାଜା ୱେଦେହୋ, ନକ୍ଖତ୍ତଂ ପରିପୁଚ୍ଛଥ [ପରିପୁଚ୍ଛତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ନକ୍ଖତ୍ତଂ ପରିପୁଚ୍ଛିତ୍ୱା, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ସ ପାହିଣି ॥
‘‘ଦଦାହି ଦାନି ମେ ଭରିୟଂ, ନାରିଂ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭିନିଂ ।
ସୁୱଣ୍ଣେନ ପଟିଚ୍ଛନ୍ନଂ, ଦାସୀଗଣପୁରକ୍ଖତଂ’’ ॥
‘‘ଦଦାମି ଦାନି ତେ ଭରିୟଂ, ନାରିଂ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭିନିଂ ।
ସୁୱଣ୍ଣେନ ପଟିଚ୍ଛନ୍ନଂ, ଦାସୀଗଣପୁରକ୍ଖତଂ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସା ରଥା ପତ୍ତୀ, ସେନା ତିଟ୍ଠନ୍ତି ୱମ୍ମିତା [ୱମ୍ମିକା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଉକ୍କା ପଦିତ୍ତା ଝାୟନ୍ତି, କିନ୍ନୁ ମଞ୍ଞନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା ॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସା ରଥା ପତ୍ତୀ, ସେନା ତିଟ୍ଠନ୍ତି ୱମ୍ମିତା [ୱମ୍ମିକା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଉକ୍କା ପଦିତ୍ତା ଝାୟନ୍ତି, କିଂ ନୁ କାହନ୍ତି [କାହତି (କ॰)] ପଣ୍ଡିତ’’ ॥
‘‘ରକ୍ଖତି ତଂ ମହାରାଜ, ଚୂଳନେୟ୍ୟୋ ମହବ୍ବଲୋ ।
ପଦୁଟ୍ଠୋ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତେନ [ପଦୁଟ୍ଠୋ ତେ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପାତୋ ତଂ ଘାତୟିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଉବ୍ବେଧତି ମେ ହଦୟଂ, ମୁଖଞ୍ଚ ପରିସୁସ୍ସତି ।
ନିବ୍ବୁତିଂ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି, ଅଗ୍ଗିଦଡ୍ଢୋୱ ଆତପେ ॥
‘‘କମ୍ମାରାନଂ ୟଥା ଉକ୍କା, ଅନ୍ତୋ ଝାୟତି ନୋ ବହି ।
ଏୱମ୍ପି ହଦୟଂ ମୟ୍ହଂ, ଅନ୍ତୋ ଝାୟତି ନୋ ବହି’’ ॥
‘‘ପମତ୍ତୋ ମନ୍ତନାତୀତୋ, ଭିନ୍ନମନ୍ତୋସି ଖତ୍ତିୟ ।
ଇଦାନି ଖୋ ତଂ ତାୟନ୍ତୁ, ପଣ୍ଡିତା ମନ୍ତିନୋ ଜନା ॥
‘‘ଅକତ୍ୱାମଚ୍ଚସ୍ସ ୱଚନଂ, ଅତ୍ଥକାମହିତେସିନୋ ।
ଅତ୍ତପୀତିରତୋ ରାଜା, ମିଗୋ କୂଟେୱ ଓହିତୋ ॥
‘‘ୟଥାପି ମଚ୍ଛୋ ବଳିସଂ, ୱଙ୍କଂ ମଂସେନ ଛାଦିତଂ ।
ଆମଗିଦ୍ଧୋ ନ ଜାନାତି, ମଚ୍ଛୋ ମରଣମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ଏୱମେୱ ତୁୱଂ ରାଜ, ଚୂଳନେୟ୍ୟସ୍ସ ଧୀତରଂ ।
କାମଗିଦ୍ଧୋ ନ ଜାନାସି, ମଚ୍ଛୋୱ ମରଣମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ସଚେ ଗଚ୍ଛସି ପଞ୍ଚାଲଂ, ଖିପ୍ପମତ୍ତଂ ଜହିସ୍ସସି ।
ମିଗଂ ପନ୍ଥାନୁବନ୍ଧଂୱ, ମହନ୍ତଂ ଭୟମେସ୍ସତି ॥
‘‘ଅନରିୟରୂପୋ ପୁରିସୋ ଜନିନ୍ଦ, ଅହୀୱ ଉଚ୍ଛଙ୍ଗଗତୋ ଡସେୟ୍ୟ ।
ନ ତେନ ମିତ୍ତିଂ କୟିରାଥ ଧୀରୋ [ପଞ୍ଞୋ (ପୀ॰)], ଦୁକ୍ଖୋ ହୱେ କାପୁରିସେନ [କାପୁରିସେହି (କ॰)] ସଙ୍ଗମୋ ॥
‘‘ୟଦେୱ [ୟଂ ତ୍ୱେୱ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଜଞ୍ଞା ପୁରିସଂ [ପୁରିସୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଜନିନ୍ଦ, ସୀଲୱାୟଂ ବହୁସ୍ସୁତୋ ।
ତେନେୱ ମିତ୍ତିଂ କୟିରାଥ ଧୀରୋ, ସୁଖୋ ହୱେ ସପ୍ପୁରିସେନ ସଙ୍ଗମୋ’’ ॥
‘‘ବାଲୋ ତୁୱଂ ଏଳମୂଗୋସି ରାଜ, ୟୋ ଉତ୍ତମତ୍ଥାନି ମୟୀ ଲପିତ୍ଥୋ ।
କିମେୱହଂ ନଙ୍ଗଲକୋଟିୱଡ୍ଢୋ, ଅତ୍ଥାନି ଜାନାମି [ଜାନିସ୍ସଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୟଥାପି ଅଞ୍ଞେ ॥
‘‘ଇମଂ ଗଲେ ଗହେତ୍ୱାନ, ନାସେଥ ୱିଜିତା ମମ ।
ୟୋ ମେ ରତନଲାଭସ୍ସ, ଅନ୍ତରାୟାୟ ଭାସତି’’ ॥
‘‘ମହୋସଧ ଅତୀତେନ, ନାନୁୱିଜ୍ଝନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା ।
କିଂ ମଂ ଅସ୍ସଂୱ ସମ୍ବନ୍ଧଂ, ପତୋଦେନେୱ ୱିଜ୍ଝସି ॥
‘‘ସଚେ ପସ୍ସସି ମୋକ୍ଖଂ ୱା, ଖେମଂ ୱା ପନ ପସ୍ସସି ।
ତେନେୱ ମଂ ଅନୁସାସ, କିଂ ଅତୀତେନ ୱିଜ୍ଝସି’’ ॥
‘‘ଅତୀତଂ ମାନୁସଂ କମ୍ମଂ, ଦୁକ୍କରଂ ଦୁରଭିସମ୍ଭୱଂ ।
ନ ତଂ ସକ୍କୋମି ମୋଚେତୁଂ, ତ୍ୱଂ ପଜାନସ୍ସୁ [ତ୍ୱମ୍ପି ଜାନସ୍ସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଖତ୍ତିୟ ॥
‘‘ସନ୍ତି ୱେହାୟସା [ୱେହାସୟା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନାଗା, ଇଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ତେପି ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟୁଂ, ୟସ୍ସ ହୋନ୍ତି ତଥାୱିଧା ॥
‘‘ସନ୍ତି ୱେହାୟସା ଅସ୍ସା, ଇଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ତେପି ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟୁଂ, ୟସ୍ସ ହୋନ୍ତି ତଥାୱିଧା ॥
‘‘ସନ୍ତି ୱେହାୟସା ପକ୍ଖୀ, ଇଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ତେପି ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟୁଂ, ୟସ୍ସ ହୋନ୍ତି ତଥାୱିଧା ॥
‘‘ସନ୍ତି ୱେହାୟସା ୟକ୍ଖା, ଇଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ତେପି ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟୁଂ, ୟସ୍ସ ହୋନ୍ତି ତଥାୱିଧା ॥
‘‘ଅତୀତଂ ମାନୁସଂ କମ୍ମଂ, ଦୁକ୍କରଂ ଦୁରଭିସମ୍ଭୱଂ ।
ନ ତଂ ସକ୍କୋମି ମୋଚେତୁଂ, ଅନ୍ତଲିକ୍ଖେନ ଖତ୍ତିୟ’’ ॥
‘‘ଅତୀରଦସ୍ସୀ ପୁରିସୋ, ମହନ୍ତେ ଉଦକଣ୍ଣୱେ ।
ୟତ୍ଥ ସୋ ଲଭତେ ଗାଧଂ [ନାୱଂ (କ॰)], ତତ୍ଥ ସୋ ୱିନ୍ଦତେ ସୁଖଂ ॥
‘‘ଏୱଂ ଅମ୍ହଞ୍ଚ ରଞ୍ଞୋ ଚ, ତ୍ୱଂ ପତିଟ୍ଠା ମହୋସଧ ।
ତ୍ୱଂ ନୋସି ମନ୍ତିନଂ ସେଟ୍ଠୋ, ଅମ୍ହେ ଦୁକ୍ଖା ପମୋଚୟ’’ ॥
‘‘ଅତୀତଂ ମାନୁସଂ କମ୍ମଂ, ଦୁକ୍କରଂ ଦୁରଭିସମ୍ଭୱଂ ।
ନ ତଂ ସକ୍କୋମି ମୋଚେତୁଂ, ତ୍ୱଂ ପଜାନସ୍ସୁ ସେନକ’’ ॥
‘‘ସୁଣୋହି ମେତଂ [ଏତଂ (ସୀ॰ କ॰)] ୱଚନଂ, ପସ୍ସ ସେନଂ [ପସ୍ସସେ’ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମହବ୍ଭୟଂ ।
ସେନକଂ ଦାନି ପୁଚ୍ଛାମି, କିଂ କିଚ୍ଚଂ ଇଧ ମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ଅଗ୍ଗିଂ ୱା ଦ୍ୱାରତୋ ଦେମ, ଗଣ୍ହାମସେ ୱିକନ୍ତନଂ [ୱିକତ୍ତନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ୱଧିତ୍ୱାନ, ଖିପ୍ପଂ ହିସ୍ସାମ ଜୀୱିତଂ ।
ମା ନୋ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋ, ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ମାରୟି’’ ॥
‘‘ସୁଣୋହି ମେତଂ ୱଚନଂ, ପସ୍ସ ସେନଂ ମହବ୍ଭୟଂ ।
ପୁକ୍କୁସଂ ଦାନି ପୁଚ୍ଛାମି, କିଂ କିଚ୍ଚଂ ଇଧ ମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ୱିସଂ ଖାଦିତ୍ୱା ମିୟ୍ୟାମ, ଖିପ୍ପଂ ହିସ୍ସାମ ଜୀୱିତଂ ।
ମା ନୋ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋ, ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ମାରୟି’’ ॥
‘‘ସୁଣୋହି ମେତଂ ୱଚନଂ, ପସ୍ସ ସେନଂ ମହବ୍ଭୟଂ ।
କାମିନ୍ଦଂ [କାୱିନ୍ଦଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦାନି ପୁଚ୍ଛାମି, କିଂ କିଚ୍ଚଂ ଇଧ ମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ରଜ୍ଜୁୟା ବଜ୍ଝ ମିୟ୍ୟାମ, ପପାତା ପପତାମସେ [ପପତେମସେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ମା ନୋ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତୋ, ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ମାରୟି’’ ॥
‘‘ସୁଣୋହି ମେତଂ ୱଚନଂ, ପସ୍ସ ସେନଂ ମହବ୍ଭୟଂ ।
ଦେୱିନ୍ଦଂ ଦାନି ପୁଚ୍ଛାମି, କିଂ କିଚ୍ଚଂ ଇଧ ମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ଅଗ୍ଗିଂ ୱା ଦ୍ୱାରତୋ ଦେମ, ଗଣ୍ହାମସେ ୱିକନ୍ତନଂ ।
ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ୱଧିତ୍ୱାନ, ଖିପ୍ପଂ ହିସ୍ସାମ ଜୀୱିତଂ ।
ନ ନୋ ସକ୍କୋତି ମୋଚେତୁଂ, ସୁଖେନେୱ ମହୋସଧୋ’’ ॥
‘‘ୟଥା କଦଲିନୋ ସାରଂ, ଅନ୍ୱେସଂ ନାଧିଗଚ୍ଛତି ।
ଏୱଂ ଅନ୍ୱେସମାନା ନଂ, ପଞ୍ହଂ ନଜ୍ଝଗମାମସେ ॥
‘‘ୟଥା ସିମ୍ବଲିନୋ ସାରଂ, ଅନ୍ୱେସଂ ନାଧିଗଚ୍ଛତି ।
ଏୱଂ ଅନ୍ୱେସମାନା ନଂ, ପଞ୍ହଂ ନଜ୍ଝଗମାମସେ ॥
‘‘ଅଦେସେ ୱତ ନୋ ୱୁଟ୍ଠଂ, କୁଞ୍ଜରାନଂୱନୋଦକେ ।
ସକାସେ ଦୁମ୍ମନୁସ୍ସାନଂ, ବାଲାନଂ ଅୱିଜାନତଂ ॥
‘‘ଉବ୍ବେଧତି ମେ ହଦୟଂ, ମୁଖଞ୍ଚ ପରିସୁସ୍ସତି ।
ନିବ୍ବୁତିଂ ନାଧିଗଚ୍ଛାମି, ଅଗ୍ଗିଦଡ୍ଢୋୱ ଆତପେ ॥
‘‘କମ୍ମାରାନଂ ୟଥା ଉକ୍କା, ଅନ୍ତୋ ଝାୟତି ନୋ ବହି ।
ଏୱମ୍ପି ହଦୟଂ ମୟ୍ହଂ, ଅନ୍ତୋ ଝାୟତି ନୋ ବହି’’ ॥
‘‘ତତୋ ସୋ ପଣ୍ଡିତୋ ଧୀରୋ, ଅତ୍ଥଦସ୍ସୀ ମହୋସଧୋ ।
ୱେଦେହଂ ଦୁକ୍ଖିତଂ ଦିସ୍ୱା, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ଅହଂ ତଂ ମୋଚୟିସ୍ସାମି, ରାହୁଗ୍ଗହଂୱ [ରାହୁଗହିତଂୱ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଚନ୍ଦିମଂ ॥
‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ଅହଂ ତଂ ମୋଚୟିସ୍ସାମି, ରାହୁଗ୍ଗହଂୱ ସୂରିୟଂ ॥
‘‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ଅହଂ ତଂ ମୋଚୟିସ୍ସାମି, ପଙ୍କେ ସନ୍ନଂୱ କୁଞ୍ଜରଂ ॥
‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ଅହଂ ତଂ ମୋଚୟିସ୍ସାମି, ପେଳାବଦ୍ଧଂୱ ପନ୍ନଗଂ ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି] ‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ଅହଂ ତଂ ମୋଚୟିସ୍ସାମି, ପକ୍ଖିଂ ବଦ୍ଧଂୱ ପଞ୍ଜରେ [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ଅହଂ ତଂ ମୋଚୟିସ୍ସାମି, ମଚ୍ଛେ ଜାଲଗତେରିୱ ॥
‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ଅହଂ ତଂ ମୋଚୟିସ୍ସାମି, ସୟୋଗ୍ଗବଲୱାହନଂ ॥
‘ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ମହାରାଜ, ମା ତ୍ୱଂ ଭାୟି ରଥେସଭ ।
ପଞ୍ଚାଲଂ ୱାହୟିସ୍ସାମି [ବାହୟିସ୍ସାମି (ସ୍ୟା॰), ୱାରୟିସ୍ସାମି (କ॰)], କାକସେନଂୱ ଲେଡ୍ଡୁନା ॥
‘ଅଦୁ ପଞ୍ଞା କିମତ୍ଥିୟା, ଅମଚ୍ଚୋ ୱାପି ତାଦିସୋ ।
ୟୋ ତଂ ସମ୍ବାଧପକ୍ଖନ୍ଦଂ [ସମ୍ବାଧପକ୍ଖନ୍ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଦୁକ୍ଖା ନ ପରିମୋଚୟେ’’’ ॥
‘‘ଏଥ ମାଣୱା ଉଟ୍ଠେଥ, ମୁଖଂ ସୋଧେଥ ସନ୍ଧିନୋ ।
ୱେଦେହୋ ସହମଚ୍ଚେହି, ଉମଙ୍ଗେନ [ଉମ୍ମଗ୍ଗେନ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଉମ୍ମଙ୍ଗେ (ସ୍ୟା॰) ଏୱମୁପରିପି] ଗମିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ପଣ୍ଡିତସ୍ସାନୁଚାରିନୋ [ପଣ୍ଡିତସ୍ସାନୁସାରିନୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ଉମଙ୍ଗଦ୍ୱାରଂ ୱିୱରିଂସୁ, ୟନ୍ତୟୁତ୍ତେ ଚ ଅଗ୍ଗଳେ’’ ॥
‘‘ପୁରତୋ ସେନକୋ ୟାତି, ପଚ୍ଛତୋ ଚ ମହୋସଧୋ ।
ମଜ୍ଝେ ଚ ରାଜା ୱେଦେହୋ, ଅମଚ୍ଚପରିୱାରିତୋ’’ ॥
‘‘ଉମଙ୍ଗା ନିକ୍ଖମିତ୍ୱାନ, ୱେଦେହୋ ନାୱମାରୁହି ।
ଅଭିରୂଳ୍ହଞ୍ଚ ତଂ ଞତ୍ୱା [ଅଭିରୁୟ୍ହଞ୍ଚ ଞତ୍ୱାନ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଅନୁସାସି ମହୋସଧୋ ॥
‘ଅୟଂ ତେ ସସୁରୋ ଦେୱ, ଅୟଂ ସସ୍ସୁ ଜନାଧିପ ।
ୟଥା ମାତୁ ପଟିପତ୍ତି, ଏୱଂ ତେ ହୋତୁ ସସ୍ସୁୟା ॥
‘ୟଥାପି ନିୟକୋ ଭାତା, ସଉଦରିୟୋ ଏକମାତୁକୋ ।
ଏୱଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦୋ ତେ, ଦୟିତବ୍ବୋ ରଥେସଭ ॥
‘ଅୟଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦୀ ତେ, ରାଜପୁତ୍ତୀ ଅଭିଚ୍ଛିତା [ଅଭିଜ୍ଝିତା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
କାମଂ କରୋହି ତେ ତାୟ, ଭରିୟା ତେ ରଥେସଭ’’’ ॥
‘‘ଆରୁୟ୍ହ ନାୱଂ ତରମାନୋ, କିନ୍ନୁ ତୀରମ୍ହି ତିଟ୍ଠସି ।
କିଚ୍ଛା ମୁତ୍ତାମ୍ହ ଦୁକ୍ଖତୋ, ୟାମ ଦାନି ମହୋସଧ’’ ॥
‘‘ନେସ ଧମ୍ମୋ ମହାରାଜ, ୟୋହଂ ସେନାୟ ନାୟକୋ ।
ସେନଙ୍ଗଂ ପରିହାପେତ୍ୱା, ଅତ୍ତାନଂ ପରିମୋଚୟେ ॥
‘‘ନିୱେସନମ୍ହି ତେ ଦେୱ, ସେନଙ୍ଗଂ ପରିହାପିତଂ ।
ତଂ ଦିନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତେନ, ଆନୟିସ୍ସଂ ରଥେସଭ’’ ॥
‘‘ଅପ୍ପସେନୋ ମହାସେନଂ, କଥଂ ୱିଗ୍ଗୟ୍ହ [ନିଗ୍ଗୟ୍ହ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଠସ୍ସସି ।
ଦୁବ୍ବଲୋ ବଲୱନ୍ତେନ, ୱିହଞ୍ଞିସ୍ସସି ପଣ୍ଡିତ’’ ॥
‘‘ଅପ୍ପସେନୋପି ଚେ ମନ୍ତୀ, ମହାସେନଂ ଅମନ୍ତିନଂ ।
ଜିନାତି ରାଜା ରାଜାନୋ, ଆଦିଚ୍ଚୋୱୁଦୟଂ ତମଂ’’ ॥
‘‘ସୁସୁଖଂ ୱତ ସଂୱାସୋ, ପଣ୍ଡିତେହୀତି ସେନକ ।
ପକ୍ଖୀୱ ପଞ୍ଜରେ ବଦ୍ଧେ, ମଚ୍ଛେ ଜାଲଗତେରିୱ ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥତ୍ତଗତେ [ଅମିତ୍ତସ୍ସ ହତ୍ଥଗତେ (କ॰)], ମୋଚୟୀ ନୋ ମହୋସଧୋ’’ ॥
‘‘ଏୱମେତଂ [ଏୱମେୱ (ସ୍ୟା॰)] ମହାରାଜ, ପଣ୍ଡିତା ହି ସୁଖାୱହା ।
ପକ୍ଖୀୱ ପଞ୍ଜରେ ବଦ୍ଧେ, ମଚ୍ଛେ ଜାଲଗତେରିୱ ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥତ୍ତଗତେ, ମୋଚୟୀ ନୋ ମହୋସଧୋ’’ ॥
‘‘ରକ୍ଖିତ୍ୱା କସିଣଂ ରତ୍ତିଂ, ଚୂଳନେୟ୍ୟୋ ମହବ୍ବଲୋ ।
ଉଦେନ୍ତଂ ଅରୁଣୁଗ୍ଗସ୍ମିଂ, ଉପକାରିଂ ଉପାଗମି ॥
‘‘ଆରୁୟ୍ହ ପୱରଂ ନାଗଂ, ବଲୱନ୍ତଂ ସଟ୍ଠିହାୟନଂ ।
ରାଜା ଅୱୋଚ ପଞ୍ଚାଲୋ, ଚୂଳନେୟ୍ୟୋ ମହବ୍ବଲୋ ॥
‘‘ସନ୍ନଦ୍ଧୋ ମଣିୱମ୍ମେନ [ମଣିଚମ୍ମେନ (ସ୍ୟା॰)], ସରମାଦାୟ ପାଣିନା ।
ପେସିୟେ ଅଜ୍ଝଭାସିତ୍ଥ, ପୁଥୁଗୁମ୍ବେ ସମାଗତେ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହେ ଅନୀକଟ୍ଠେ, ରଥିକେ ପତ୍ତିକାରକେ ।
ଉପାସନମ୍ହି କତହତ୍ଥେ, ୱାଲୱେଧେ ସମାଗତେ’’ ॥
‘‘ପେସେଥ କୁଞ୍ଜରେ ଦନ୍ତୀ, ବଲୱନ୍ତେ ସଟ୍ଠିହାୟନେ ।
ମଦ୍ଦନ୍ତୁ କୁଞ୍ଜରା ନଗରଂ, ୱେଦେହେନ ସୁମାପିତଂ ॥
‘‘ୱଚ୍ଛଦନ୍ତମୁଖା ସେତା, ତିକ୍ଖଗ୍ଗା ଅଟ୍ଠିୱେଧିନୋ ।
ପଣୁନ୍ନା ଧନୁୱେଗେନ, ସମ୍ପତନ୍ତୁତରୀତରା ॥
‘‘ମାଣୱା ୱମ୍ମିନୋ ସୂରା, ଚିତ୍ରଦଣ୍ଡୟୁତାୱୁଧା ।
ପକ୍ଖନ୍ଦିନୋ ମହାନାଗା, ହତ୍ଥୀନଂ ହୋନ୍ତୁ ସମ୍ମୁଖା ॥
‘‘ସତ୍ତିୟୋ ତେଲଧୋତାୟୋ, ଅଚ୍ଚିମନ୍ତା [ଅଚ୍ଚିମନ୍ତୀ (ସୀ॰)] ପଭସ୍ସରା ।
ୱିଜ୍ଜୋତମାନା ତିଟ୍ଠନ୍ତୁ, ସତରଂସୀୱ [ସତରଂସା ୱିୟ (ସୀ॰)] ତାରକା ॥
‘‘ଆୱୁଧବଲୱନ୍ତାନଂ, ଗୁଣିକାୟୂରଧାରିନଂ ।
ଏତାଦିସାନଂ ୟୋଧାନଂ, ସଙ୍ଗାମେ ଅପଲାୟିନଂ ।
ୱେଦେହୋ କୁତୋ ମୁଚ୍ଚିସ୍ସତି, ସଚେ ପକ୍ଖୀୱ କାହିତି ॥
‘‘ତିଂସ ମେ ପୁରିସନାୱୁତ୍ୟୋ, ସବ୍ବେୱେକେକନିଚ୍ଚିତା ।
ୟେସଂ ସମଂ ନ ପସ୍ସାମି, କେୱଲଂ ମହିମଂ ଚରଂ ॥
‘‘ନାଗା ଚ କପ୍ପିତା ଦନ୍ତୀ, ବଲୱନ୍ତୋ ସଟ୍ଠିହାୟନା ।
ୟେସଂ ଖନ୍ଧେସୁ ସୋଭନ୍ତି, କୁମାରା ଚାରୁଦସ୍ସନା ।
‘‘ପୀତାଲଙ୍କାରା ପୀତୱସନା, ପୀତୁତ୍ତରନିୱାସନା ।
ନାଗଖନ୍ଧେସୁ ସୋଭନ୍ତି, ଦେୱପୁତ୍ତାୱ ନନ୍ଦନେ ॥
‘‘ପାଠୀନୱଣ୍ଣା ନେତ୍ତିଂସା, ତେଲଧୋତା ପଭସ୍ସରା ।
ନିଟ୍ଠିତା ନରଧୀରେହି [ନରୱୀରେହି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ସମଧାରା ସୁନିସ୍ସିତା ॥
‘‘ୱେଲ୍ଲାଲିନୋ ୱୀତମଲା, ସିକ୍କାୟସମୟା ଦଳ୍ହା ।
ଗହିତା ବଲୱନ୍ତେହି, ସୁପ୍ପହାରପ୍ପହାରିଭି ॥
‘‘ସୁୱଣ୍ଣଥରୁସମ୍ପନ୍ନା, ଲୋହିତକଚ୍ଛୁପଧାରିତା ।
ୱିୱତ୍ତମାନା ସୋଭନ୍ତି, ୱିଜ୍ଜୁୱବ୍ଭଘନନ୍ତରେ ॥
‘‘ପଟାକା [ପତାକା (ସୀ॰ ପୀ॰), ପଥକା (ସ୍ୟା॰)] ୱମ୍ମିନୋ ସୂରା, ଅସିଚମ୍ମସ୍ସ କୋୱିଦା ।
ଧନୁଗ୍ଗହା ସିକ୍ଖିତରା [ଥରୁଗ୍ଗହା ସିକ୍ଖିତାରୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନାଗଖନ୍ଧେ ନିପାତିନୋ [ନାଗଖନ୍ଧାତିପାତିନୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଏତାଦିସେହି ପରିକ୍ଖିତ୍ତୋ, ନତ୍ଥି ମୋକ୍ଖୋ ଇତୋ ତୱ ।
ପଭାୱଂ ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ୟେନ ତ୍ୱଂ ମିଥିଲଂ ୱଜେ’’ ॥
‘‘କିଂ ନୁ ସନ୍ତରମାନୋୱ, ନାଗଂ ପେସେସି କୁଞ୍ଜରଂ ।
ପହଟ୍ଠରୂପୋ ଆପତସି [ଆଗମସି (ସ୍ୟା॰), ଆତପସି (କ॰)], ସିଦ୍ଧତ୍ଥୋସ୍ମୀତି [ଲଦ୍ଧତ୍ଥୋସ୍ମୀତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମଞ୍ଞସି ॥
‘‘ଓହରେତଂ ଧନୁଂ ଚାପଂ, ଖୁରପ୍ପଂ ପଟିସଂହର ।
ଓହରେତଂ ସୁଭଂ ୱମ୍ମଂ, ୱେଳୁରିୟମଣିସନ୍ଥତଂ’’ [ୱେଳୁରିୟମଣିସନ୍ନିଭଂ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ପସନ୍ନମୁଖୱଣ୍ଣୋସି, ମିତପୁବ୍ବଞ୍ଚ ଭାସସି ।
ହୋତି ଖୋ ମରଣକାଲେ, ଏଦିସୀ [ତାଦିସୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱଣ୍ଣସମ୍ପଦା’’ ॥
‘‘ମୋଘଂ ତେ ଗଜ୍ଜିତଂ ରାଜ, ଭିନ୍ନମନ୍ତୋସି ଖତ୍ତିୟ ।
ଦୁଗ୍ଗଣ୍ହୋସି [ଦୁଗ୍ଗଣ୍ହୋ ହି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତୟା ରାଜା, ଖଳୁଙ୍କେନେୱ [ଖଳୁଙ୍ଗେନେୱ (କ॰)] ସିନ୍ଧୱୋ ॥
‘‘ତିଣ୍ଣୋ ହିୟ୍ୟୋ ରାଜା ଗଙ୍ଗଂ, ସାମଚ୍ଚୋ ସପରିଜ୍ଜନୋ ।
ହଂସରାଜଂ ୟଥା ଧଙ୍କୋ, ଅନୁଜ୍ଜୱଂ ପତିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ସିଙ୍ଗାଲା ରତ୍ତିଭାଗେନ, ଫୁଲ୍ଲଂ ଦିସ୍ୱାନ କିଂସୁକଂ ।
ମଂସପେସୀତି ମଞ୍ଞନ୍ତା, ପରିବ୍ୟୂଳ୍ହା ମିଗାଧମା ॥
‘‘ୱୀତିୱତ୍ତାସୁ ରତ୍ତୀସୁ, ଉଗ୍ଗତସ୍ମିଂ ଦିୱାକରେ [ଦିୱାକରେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
କିଂସୁକଂ ଫୁଲ୍ଲିତଂ ଦିସ୍ୱା, ଆସଚ୍ଛିନ୍ନା ମିଗାଧମା ॥
‘‘ଏୱମେୱ ତୁୱଂ ରାଜ, ୱେଦେହଂ ପରିୱାରିୟ [ପରିୱାରୟ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ପରିୱାରିତଂ (କ॰)]।
ଆସଚ୍ଛିନ୍ନୋ ଗମିସ୍ସସି, ସିଙ୍ଗାଲା କିଂସୁକଂ ୟଥା’’ ॥
‘‘ଇମସ୍ସ ହତ୍ଥେ ପାଦେ ଚ, କଣ୍ଣନାସଞ୍ଚ ଛିନ୍ଦଥ ।
ୟୋ ମେ ଅମିତ୍ତଂ ହତ୍ଥଗତଂ, ୱେଦେହଂ ପରିମୋଚୟି ॥
‘‘ଇମଂ ମଂସଂୱ ପାତବ୍ୟଂ [ମଂସଂୱ ପାତବ୍ବଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ମଂସଞ୍ଚ ପାତବ୍ୟଂ (କ॰)], ସୂଲେ କତ୍ୱା ପଚନ୍ତୁ ନଂ ।
ୟୋ ମେ ଅମିତ୍ତଂ ହତ୍ଥଗତଂ, ୱେଦେହଂ ପରିମୋଚୟି ॥
‘‘ୟଥାପି ଆସଭଂ ଚମ୍ମଂ, ପଥବ୍ୟା ୱିତନିୟ୍ୟତି ।
ସୀହସ୍ସ ଅଥୋ ବ୍ୟଗ୍ଘସ୍ସ, ହୋତି ସଙ୍କୁସମାହତଂ ॥
‘‘ଏୱଂ ତଂ ୱିତନିତ୍ୱାନ, ୱେଧୟିସ୍ସାମି ସତ୍ତିୟା ।
ୟୋ ମେ ଅମିତ୍ତଂ ହତ୍ଥଗତଂ, ୱେଦେହଂ ପରିମୋଚୟି’’ ॥
‘‘ସଚେ ମେ ହତ୍ଥେ ପାଦେ ଚ, କଣ୍ଣନାସଞ୍ଚ ଛେଚ୍ଛସି ।
ଏୱଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦସ୍ସ, ୱେଦେହୋ ଛେଦୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମେ ହତ୍ଥେ ପାଦେ ଚ, କଣ୍ଣନାସଞ୍ଚ ଛେଚ୍ଛସି ।
ଏୱଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦିୟା, ୱେଦେହୋ ଛେଦୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମେ ହତ୍ଥେ ପାଦେ ଚ, କଣ୍ଣନାସଞ୍ଚ ଛେଚ୍ଛସି ।
ଏୱଂ ନନ୍ଦାୟ ଦେୱିୟା, ୱେଦେହୋ ଛେଦୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମେ ହତ୍ଥେ ପାଦେ ଚ, କଣ୍ଣନାସଞ୍ଚ ଛେଚ୍ଛସି ।
ଏୱଂ ତେ ପୁତ୍ତଦାରସ୍ସ, ୱେଦେହୋ ଛେଦୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂସଂୱ ପାତବ୍ୟଂ, ସୂଲେ କତ୍ୱା ପଚିସ୍ସସି ।
ଏୱଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦସ୍ସ, ୱେଦେହୋ ପାଚୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂସଂୱ ପାତବ୍ୟଂ, ସୂଲେ କତ୍ୱା ପଚିସ୍ସସି ।
ଏୱଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦିୟା, ୱେଦେହୋ ପାଚୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂସଂୱ ପାତବ୍ୟଂ, ସୂଲେ କତ୍ୱା ପଚିସ୍ସସି ।
ଏୱଂ ନନ୍ଦାୟ ଦେୱିୟା, ୱେଦେହୋ ପାଚୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂସଂୱ ପାତବ୍ୟଂ, ସୂଲେ କତ୍ୱା ପଚିସ୍ସସି ।
ଏୱଂ ତେ ପୁତ୍ତଦାରସ୍ସ, ୱେଦେହୋ ପାଚୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂ ୱିତନିତ୍ୱାନ, ୱେଧୟିସ୍ସସି ସତ୍ତିୟା ।
ଏୱଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦସ୍ସ, ୱେଦେହୋ ୱେଧୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂ ୱିତନିତ୍ୱାନ, ୱେଧୟିସ୍ସସି ସତ୍ତିୟା ।
ଏୱଂ ପଞ୍ଚାଲଚନ୍ଦିୟା, ୱେଦେହୋ ୱେଧୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂ ୱିତନିତ୍ୱାନ, ୱେଧୟିସ୍ସସି ସତ୍ତିୟା ।
ଏୱଂ ନନ୍ଦାୟ ଦେୱିୟା, ୱେଦେହୋ ୱେଧୟିସ୍ସତି ॥
‘‘ସଚେ ମଂ ୱିତନିତ୍ୱାନ, ୱେଧୟିସ୍ସସି ସତ୍ତିୟା ।
ଏୱଂ ତେ ପୁତ୍ତଦାରସ୍ସ, ୱେଦେହୋ ୱେଧୟିସ୍ସତି ।
ଏୱଂ ନୋ ମନ୍ତିତଂ ରହୋ, ୱେଦେହେନ ମୟା ସହ ॥
‘‘ୟଥାପି ପଲସତଂ ଚମ୍ମଂ, କୋନ୍ତିମନ୍ତାସୁନିଟ୍ଠିତଂ [କୋନ୍ତୀମନ୍ତୀସୁନିଟ୍ଠିତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଉପେତି ତନୁତାଣାୟ, ସରାନଂ ପଟିହନ୍ତୱେ ॥
‘‘ସୁଖାୱହୋ ଦୁକ୍ଖନୁଦୋ, ୱେଦେହସ୍ସ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ମତିଂ ତେ ପଟିହଞ୍ଞାମି, ଉସୁଂ ପଲସତେନ ୱା’’ ॥
‘‘ଇଙ୍ଘ ପସ୍ସ ମହାରାଜ, ସୁଞ୍ଞଂ ଅନ୍ତେପୁରଂ ତୱ ।
ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ତୱ ମାତା ଚ ଖତ୍ତିୟ ।
ଉମଙ୍ଗା ନୀହରିତ୍ୱାନ, ୱେଦେହସ୍ସୁପନାମିତା’’ ॥
‘‘ଇଙ୍ଘ ଅନ୍ତେପୁରଂ ମୟ୍ହଂ, ଗନ୍ତ୍ୱାନ ୱିଚିନାଥ ନଂ ।
ୟଥା ଇମସ୍ସ ୱଚନଂ, ସଚ୍ଚଂ ୱା ୟଦି ୱା ମୁସା’’ ॥
‘‘ଏୱମେତଂ ମହାରାଜ, ୟଥା ଆହ ମହୋସଧୋ ।
ସୁଞ୍ଞଂ ଅନ୍ତେପୁରଂ ସବ୍ବଂ, କାକପଟ୍ଟନକଂ ୟଥା’’ ॥
‘‘ଇତୋ ଗତା ମହାରାଜ, ନାରୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
କୋସମ୍ବଫଲକସୁସ୍ସୋଣୀ [କୋସୁମ୍ଭଫଲକସୁସ୍ସୋଣୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ହଂସଗଗ୍ଗରଭାଣିନୀ ॥
‘‘ଇତୋ ନୀତା ମହାରାଜ, ନାରୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
କୋସେୟ୍ୟୱସନା ସାମା, ଜାତରୂପସୁମେଖଲା ॥
‘‘ସୁରତ୍ତପାଦା କଲ୍ୟାଣୀ, ସୁୱଣ୍ଣମଣିମେଖଲା ।
ପାରେୱତକ୍ଖୀ ସୁତନୂ, ବିମ୍ବୋଟ୍ଠା ତନୁମଜ୍ଝିମା ॥
‘‘ସୁଜାତା ଭୁଜଲଟ୍ଠୀୱ, ୱେଦୀୱ [ୱେଲ୍ଲୀୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତନୁମଜ୍ଝିମା ।
ଦୀଘସ୍ସା କେସା ଅସିତା, ଈସକଗ୍ଗପୱେଲ୍ଲିତା ॥
‘‘ସୁଜାତା ମିଗଛାପାୱ, ହେମନ୍ତଗ୍ଗିସିଖାରିୱ ।
ନଦୀୱ ଗିରିଦୁଗ୍ଗେସୁ, ସଞ୍ଛନ୍ନା ଖୁଦ୍ଦୱେଳୁଭି ॥
‘‘ନାଗନାସୂରୁ କଲ୍ୟାଣୀ, ପରମା [ପଠମା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତିମ୍ବରୁତ୍ଥନୀ ।
ନାତିଦୀଘା ନାତିରସ୍ସା, ନାଲୋମା ନାତିଲୋମସା’’ ॥
‘‘ନନ୍ଦାୟ ନୂନ ମରଣେନ, ନନ୍ଦସି ସିରିୱାହନ ।
ଅହଞ୍ଚ ନୂନ ନନ୍ଦା ଚ, ଗଚ୍ଛାମ ୟମସାଧନଂ’’ ॥
‘‘ଦିବ୍ବଂ ଅଧୀୟସେ ମାୟଂ, ଅକାସି ଚକ୍ଖୁମୋହନଂ ।
ୟୋ ମେ ଅମିତ୍ତଂ ହତ୍ଥଗତଂ, ୱେଦେହଂ ପରିମୋଚୟି’’ ॥
‘‘ଅଧୀୟନ୍ତି ମହାରାଜ [ଅଧିୟନ୍ତି ୱେ ମହାରାଜ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଦିବ୍ବମାୟିଧ ପଣ୍ଡିତା ।
ତେ ମୋଚୟନ୍ତି ଅତ୍ତାନଂ, ପଣ୍ଡିତା ମନ୍ତିନୋ ଜନା ॥
‘‘ସନ୍ତି ମାଣୱପୁତ୍ତା ମେ, କୁସଲା ସନ୍ଧିଛେଦକା ।
ୟେସଂ କତେନ ମଗ୍ଗେନ, ୱେଦେହୋ ମିଥିଲଂ ଗତୋ’’ ॥
‘‘ଇଙ୍ଘ ପସ୍ସ ମହାରାଜ, ଉମଙ୍ଗଂ ସାଧୁ ମାପିତଂ ।
ହତ୍ଥୀନଂ ଅଥ ଅସ୍ସାନଂ, ରଥାନଂ ଅଥ ପତ୍ତିନଂ ।
ଆଲୋକଭୂତଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତଂ, ଉମଙ୍ଗଂ ସାଧୁ ମାପିତଂ’’ [ନିଟ୍ଠିତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଲାଭା ୱତ ୱିଦେହାନଂ, ୟସ୍ସିମେଦିସା ପଣ୍ଡିତା ।
ଘରେ ୱସନ୍ତି ୱିଜିତେ, ୟଥା ତ୍ୱଂସି ମହୋସଧ’’ ॥
‘‘ୱୁତ୍ତିଞ୍ଚ ପରିହାରଞ୍ଚ, ଦିଗୁଣଂ ଭତ୍ତୱେତନଂ ।
ଦଦାମି ୱିପୁଲେ ଭୋଗେ, ଭୁଞ୍ଜ କାମେ ରମସ୍ସୁ ଚ ।
ମା ୱିଦେହଂ ପଚ୍ଚଗମା, କିଂ ୱିଦେହୋ କରିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ୟୋ ଚଜେଥ ମହାରାଜ, ଭତ୍ତାରଂ ଧନକାରଣା ।
ଉଭିନ୍ନଂ ହୋତି ଗାରୟ୍ହୋ, ଅତ୍ତନୋ ଚ ପରସ୍ସ ଚ ।
ୟାୱ ଜୀୱେୟ୍ୟ ୱେଦେହୋ, ନାଞ୍ଞସ୍ସ ପୁରିସୋ ସିୟା ॥
‘‘ୟୋ ଚଜେଥ ମହାରାଜ, ଭତ୍ତାରଂ ଧନକାରଣା ।
ଉଭିନ୍ନଂ ହୋତି ଗାରୟ୍ହୋ, ଅତ୍ତନୋ ଚ ପରସ୍ସ ଚ ।
ୟାୱ ତିଟ୍ଠେୟ୍ୟ ୱେଦେହୋ, ନାଞ୍ଞସ୍ସ ୱିଜିତେ ୱସେ’’ ॥
‘‘ଦମ୍ମି ନିକ୍ଖସହସ୍ସଂ ତେ, ଗାମାସୀତିଞ୍ଚ କାସିସୁ ।
ଦାସିସତାନି ଚତ୍ତାରି, ଦମ୍ମି ଭରିୟାସତଞ୍ଚ ତେ ।
ସବ୍ବଂ ସେନଙ୍ଗମାଦାୟ, ସୋତ୍ଥିଂ ଗଚ୍ଛ ମହୋସଧ ॥
‘‘ୟାୱ ଦଦନ୍ତୁ ହତ୍ଥୀନଂ, ଅସ୍ସାନଂ ଦିଗୁଣଂ ୱିଧଂ ।
ତପ୍ପେନ୍ତୁ ଅନ୍ନପାନେନ, ରଥିକେ ପତ୍ତିକାରକେ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସେ ରଥେ ପତ୍ତୀ, ଗଚ୍ଛେୱାଦାୟ ପଣ୍ଡିତ ।
ପସ୍ସତୁ ତଂ ମହାରାଜା, ୱେଦେହୋ ମିଥିଲଂ ଗତଂ [ମିଥିଲଗ୍ଗହଂ (କ॰)]॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସା ରଥା ପତ୍ତୀ, ସେନା ପଦିସ୍ସତେ ମହା ।
ଚତୁରଙ୍ଗିନୀ ଭୀସରୂପା, କିଂ ନୁ ମଞ୍ଞସି ପଣ୍ଡିତ’’ [ମଞ୍ଞନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଆନନ୍ଦୋ ତେ ମହାରାଜ, ଉତ୍ତମୋ ପଟିଦିସ୍ସତି ।
ସବ୍ବଂ ସେନଙ୍ଗମାଦାୟ, ସୋତ୍ଥିଂ ପତ୍ତୋ ମହୋସଧୋ’’ ॥
‘‘ୟଥା ପେତଂ ସୁସାନସ୍ମିଂ, ଛଡ୍ଡେତ୍ୱା ଚତୁରୋ ଜନା ।
ଏୱଂ କପିଲୟେ ତ୍ୟମ୍ହ [କପ୍ପିଲିୟେ ତ୍ୟମ୍ହା (ସ୍ୟା॰), କମ୍ପିଲ୍ଲିୟେ ତ୍ୟମ୍ହା (ସୀ॰), କମ୍ପିଲ୍ଲିୟରଟ୍ଠେ (ପୀ॰)], ଛଡ୍ଡୟିତ୍ୱା ଇଧାଗତା ॥
‘‘ଅଥ ତ୍ୱଂ କେନ ୱଣ୍ଣେନ, କେନ ୱା ପନ ହେତୁନା ।
କେନ ୱା ଅତ୍ଥଜାତେନ, ଅତ୍ତାନଂ ପରିମୋଚୟି’’ ॥
‘‘ଅତ୍ଥଂ ଅତ୍ଥେନ ୱେଦେହ, ମନ୍ତଂ ମନ୍ତେନ ଖତ୍ତିୟ ।
ପରିୱାରୟିଂ [ପରିୱାରୟିସ୍ସଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ରାଜାନଂ, ଜମ୍ବୁଦୀପଂୱ ସାଗରୋ’’ ॥
‘‘ଦିନ୍ନଂ ନିକ୍ଖସହସ୍ସଂ ମେ, ଗାମାସୀତି ଚ କାସିସୁ ।
ଦାସୀସତାନି ଚତ୍ତାରି, ଦିନ୍ନଂ ଭରିୟାସତଞ୍ଚ ମେ ।
ସବ୍ବଂ ସେନଙ୍ଗମାଦାୟ, ସୋତ୍ଥିନାମ୍ହି ଇଧାଗତୋ’’ ॥
‘‘ସୁସୁଖଂ ୱତ ସଂୱାସୋ, ପଣ୍ଡିତେହୀତି ସେନକ ।
ପକ୍ଖୀୱ ପଞ୍ଜରେ ବଦ୍ଧେ, ମଚ୍ଛେ ଜାଲଗତେରିୱ ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥତ୍ତଗତେ [ଅମିତ୍ତସ୍ସ ହତ୍ଥଗତେ (କ॰)], ମୋଚୟୀ ନୋ ମହୋସଧୋ’’ ॥
‘‘ଏୱମେତଂ ମହାରାଜ, ପଣ୍ଡିତା ହି ସୁଖାୱହା ।
ପକ୍ଖୀୱ ପଞ୍ଜରେ ବଦ୍ଧେ, ମଚ୍ଛେ ଜାଲଗତେରିୱ ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥତ୍ତଗତେ, ମୋଚୟୀ ନୋ ମହୋସଧୋ’’ ॥
‘‘ଆହଞ୍ଞନ୍ତୁ ସବ୍ବୱୀଣା, ଭେରିୟୋ ଦିନ୍ଦିମାନି ଚ ।
ଧମେନ୍ତୁ ମାଗଧା ସଙ୍ଖା, ୱଗ୍ଗୂ ନଦନ୍ତୁ ଦୁନ୍ଦୁଭୀ’’ ॥
‘‘ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ବହୁଂ ଅନ୍ନଞ୍ଚ ପାନଞ୍ଚ, ପଣ୍ଡିତସ୍ସାଭିହାରୟୁଂ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ବହୁଂ ଅନ୍ନଞ୍ଚ ପାନଞ୍ଚ, ପଣ୍ଡିତସ୍ସାଭିହାରୟୁଂ ॥
‘‘ସମାଗତା ଜାନପଦା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ବହୁଂ ଅନ୍ନଞ୍ଚ ପାନଞ୍ଚ, ପଣ୍ଡିତସ୍ସାଭିହାରୟୁଂ ॥
‘‘ବହୁଜନୋ ପସନ୍ନୋସି, ଦିସ୍ୱା ପଣ୍ଡିତମାଗତଂ ।
ପଣ୍ଡିତମ୍ହି ଅନୁପ୍ପତ୍ତେ, ଚେଲୁକ୍ଖେପୋ ଅୱତ୍ତଥା’’ତି ॥
ଉମଙ୍ଗଜାତକଂ [ମହାଉମ୍ମଗ୍ଗଜାତକଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ମହୋସଧଜାତକଂ (ସ୍ୟା॰§କ॰)] ପଞ୍ଚମଂ ।
୫୪୩. ଭୂରିଦତ୍ତଜାତକଂ (୬)
‘‘ୟଂ କିଞ୍ଚି ରତନଂ ଅତ୍ଥି, ଧତରଟ୍ଠନିୱେସନେ ।
ସବ୍ବାନି ତେ ଉପୟନ୍ତୁ, ଧୀତରଂ ଦେହି ରାଜିନୋ’’ ॥
‘‘ନ ନୋ ୱିୱାହୋ ନାଗେହି, କତପୁବ୍ବୋ କୁଦାଚନଂ ।
ତଂ ୱିୱାହଂ ଅସଂୟୁତ୍ତଂ, କଥଂ ଅମ୍ହେ କରୋମସେ’’ ॥
‘‘ଜୀୱିତଂ ନୂନ ତେ ଚତ୍ତଂ, ରଟ୍ଠଂ ୱା ମନୁଜାଧିପ ।
ନ ହି ନାଗେ କୁପିତମ୍ହି, ଚିରଂ ଜୀୱନ୍ତି ତାଦିସା ॥
‘‘ୟୋ ତ୍ୱଂ ଦେୱ ମନୁସ୍ସୋସି, ଇଦ୍ଧିମନ୍ତଂ ଅନିଦ୍ଧିମା ।
ୱରୁଣସ୍ସ ନିୟଂ ପୁତ୍ତଂ, ୟାମୁନଂ ଅତିମଞ୍ଞସି’’ ॥
‘‘ନାତିମଞ୍ଞାମି ରାଜାନଂ, ଧତରଟ୍ଠଂ ୟସସ୍ସିନଂ ।
ଧତରଟ୍ଠୋ ହି ନାଗାନଂ, ବହୂନମପି ଇସ୍ସରୋ ॥
‘‘ଅହି ମହାନୁଭାୱୋପି, ନ ମେ ଧୀତରମାରହୋ ।
ଖତ୍ତିୟୋ ଚ ୱିଦେହାନଂ, ଅଭିଜାତା ସମୁଦ୍ଦଜା’’ ॥
‘‘କମ୍ବଲସ୍ସତରା ଉଟ୍ଠେନ୍ତୁ, ସବ୍ବେ ନାଗେ ନିୱେଦୟ ।
ବାରାଣସିଂ ପୱଜ୍ଜନ୍ତୁ, ମା ଚ କଞ୍ଚି [କିଞ୍ଚି (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ୱିହେଠୟୁଂ’’ ॥
‘‘ନିୱେସନେସୁ ସୋବ୍ଭେସୁ, ରଥିୟା ଚଚ୍ଚରେସୁ ଚ ।
ରୁକ୍ଖଗ୍ଗେସୁ ଚ ଲମ୍ବନ୍ତୁ, ୱିତତା ତୋରଣେସୁ ଚ ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ସବ୍ବସେତେନ, ମହତା ସୁମହଂ ପୁରଂ ।
ପରିକ୍ଖିପିସ୍ସଂ ଭୋଗେହି, କାସୀନଂ ଜନୟଂ ଭୟଂ’’ ॥
ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ଉରଗାନେକୱଣ୍ଣିନୋ ।
ବାରାଣସିଂ ପୱଜ୍ଜିଂସୁ, ନ ଚ କଞ୍ଚି ୱିହେଠୟୁଂ ॥
ନିୱେସନେସୁ ସୋବ୍ଭେସୁ, ରଥିୟା ଚଚ୍ଚରେସୁ ଚ ।
ରୁକ୍ଖଗ୍ଗେସୁ ଚ ଲମ୍ବିଂସୁ, ୱିତତା ତୋରଣେସୁ ଚ ॥
ତେସୁ ଦିସ୍ୱାନ ଲମ୍ବନ୍ତେ, ପୁଥୂ କନ୍ଦିଂସୁ ନାରିୟୋ ।
ନାଗେ ସୋଣ୍ଡିକତେ ଦିସ୍ୱା, ପସ୍ସସନ୍ତେ ମୁହୁଂ ମୁହୁଂ ॥
ବାରାଣସୀ ପବ୍ୟଧିତା, ଆତୁରା ସମପଜ୍ଜଥ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ‘‘ଧୀତରଂ ଦେହି ରାଜିନୋ’’ ॥
‘‘ପୁପ୍ଫାଭିହାରସ୍ସ ୱନସ୍ସ ମଜ୍ଝେ, କୋ ଲୋହିତକ୍ଖୋ ୱିତତନ୍ତରଂସୋ ।
କା କମ୍ବୁକାୟୂରଧରା ସୁୱତ୍ଥା, ତିଟ୍ଠନ୍ତି ନାରିୟୋ ଦସ ୱନ୍ଦମାନା ॥
‘‘କୋ ତ୍ୱଂ ବ୍ରହାବାହୁ ୱନସ୍ସ ମଜ୍ଝେ, ୱିରୋଚସି ଘତସିତ୍ତୋୱ ଅଗ୍ଗି ।
ମହେସକ୍ଖୋ ଅଞ୍ଞତରୋସି ୟକ୍ଖୋ, ଉଦାହୁ ନାଗୋସି ମହାନୁଭାୱୋ’’ ॥
‘‘ନାଗୋହମସ୍ମି ଇଦ୍ଧିମା, ତେଜସ୍ସୀ [ତେଜସୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ଦୁରତିକ୍କମୋ ।
ଡଂସେୟ୍ୟଂ ତେଜସା କୁଦ୍ଧୋ, ଫୀତଂ ଜନପଦଂ ଅପି ॥
‘‘ସମୁଦ୍ଦଜା ହି ମେ ମାତା, ଧତରଟ୍ଠୋ ଚ ମେ ପିତା ।
ସୁଦସ୍ସନକନିଟ୍ଠୋସ୍ମି, ଭୂରିଦତ୍ତୋତି ମଂ ୱିଦୂ’’ ॥
‘‘ୟଂ ଗମ୍ଭୀରଂ ସଦାୱଟ୍ଟଂ, ରହଦଂ ଭିସ୍ମଂ ପେକ୍ଖସି ।
ଏସ ଦିବ୍ୟୋ ମମାୱାସୋ, ଅନେକସତପୋରିସୋ ॥
‘‘ମୟୂରକୋଞ୍ଚାଭିରୁଦଂ, ନୀଲୋଦଂ ୱନମଜ୍ଝତୋ ।
ୟମୁନଂ ପୱିସ ମା ଭୀତୋ, ଖେମଂ ୱତ୍ତୱତଂ [ୱତ୍ତୱତିଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ସିୱଂ’’ ॥
‘‘ତତ୍ଥ ପତ୍ତୋ ସାନୁଚରୋ, ସହ ପୁତ୍ତେନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ପୂଜିତୋ ମୟ୍ହଂ କାମେହି, ସୁଖଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ୱଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ସମା ସମନ୍ତପରିତୋ, ପହୂତତଗରା [ବହୁକା ତଗ୍ଗରା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମହୀ ।
ଇନ୍ଦଗୋପକସଞ୍ଛନ୍ନା, ସୋଭତି ହରିତୁତ୍ତମା ॥
‘‘ରମ୍ମାନି ୱନଚେତ୍ୟାନି, ରମ୍ମା ହଂସୂପକୂଜିତା ।
ଓପୁପ୍ଫାପଦ୍ମା ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ପୋକ୍ଖରଞ୍ଞୋ [ପୋକ୍ଖରଞ୍ଞା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସୁନିମ୍ମିତା ॥
‘‘ଅଟ୍ଠଂସା ସୁକତା ଥମ୍ଭା, ସବ୍ବେ ୱେଳୁରିୟାମୟା ।
ସହସ୍ସଥମ୍ଭା ପାସାଦା, ପୂରା କଞ୍ଞାହି ଜୋତରେ ॥
‘‘ୱିମାନଂ ଉପପନ୍ନୋସି, ଦିବ୍ୟଂ ପୁଞ୍ଞେହି ଅତ୍ତନୋ ।
ଅସମ୍ବାଧଂ ସିୱଂ ରମ୍ମଂ, ଅଚ୍ଚନ୍ତସୁଖସଂହିତଂ ॥
‘‘ମଞ୍ଞେ ସହସ୍ସନେତ୍ତସ୍ସ, ୱିମାନଂ ନାଭିକଙ୍ଖସି ।
ଇଦ୍ଧୀ ହି ତ୍ୟାୟଂ ୱିପୁଲା, ସକ୍କସ୍ସେୱ ଜୁତୀମତୋ’’ ॥
‘‘ମନସାପି ନ ପତ୍ତବ୍ବୋ, ଆନୁଭାୱୋ ଜୁତୀମତୋ ।
ପରିଚାରୟମାନାନଂ, ସଇନ୍ଦାନଂ [ଇନ୍ଦାନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୱସୱତ୍ତିନଂ’’ ॥
‘‘ତଂ ୱିମାନଂ ଅଭିଜ୍ଝାୟ, ଅମରାନଂ ସୁଖେସିନଂ ।
ଉପୋସଥଂ ଉପୱସନ୍ତୋ, ସେମି ୱମ୍ମିକମୁଦ୍ଧନି’’ ॥
‘‘ଅହଞ୍ଚ ମିଗମେସାନୋ, ସପୁତ୍ତୋ ପାୱିସିଂ ୱନଂ ।
ତଂ ମଂ ମତଂ ୱା ଜୀୱଂ ୱା, ନାଭିୱେଦେନ୍ତି ଞାତକା ॥
‘‘ଆମନ୍ତୟେ ଭୂରିଦତ୍ତଂ, କାସିପୁତ୍ତଂ ୟସସ୍ସିନଂ ।
ତୟା ନୋ ସମନୁଞ୍ଞାତା, ଅପି ପସ୍ସେମୁ ଞାତକେ’’ ॥
‘‘ଏସୋ ହି ୱତ ମେ ଛନ୍ଦୋ, ୟଂ ୱସେସି ମମନ୍ତିକେ ।
ନ ହି ଏତାଦିସା କାମା, ସୁଲଭା ହୋନ୍ତି ମାନୁସେ ॥
‘‘ସଚେ ତ୍ୱଂ ନିଚ୍ଛସେ ୱତ୍ଥୁଂ, ମମ କାମେହି ପୂଜିତୋ ।
ମୟା ତ୍ୱଂ ସମନୁଞ୍ଞାତୋ, ସୋତ୍ଥିଂ ପସ୍ସାହି ଞାତକେ’’ ॥
‘‘ଧାରୟିମଂ ମଣିଂ ଦିବ୍ୟଂ, ପସୁଂ ପୁତ୍ତେ ଚ ୱିନ୍ଦତି ।
ଅରୋଗୋ ସୁଖିତୋ ହୋତି [ହୋହି (ସ୍ୟା॰)], ଗଚ୍ଛେୱାଦାୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘କୁସଲଂ ପଟିନନ୍ଦାମି, ଭୂରିଦତ୍ତ ୱଚୋ ତୱ ।
ପବ୍ବଜିସ୍ସାମି ଜିଣ୍ଣୋସ୍ମି, ନ କାମେ ଅଭିପତ୍ଥୟେ’’ ॥
‘‘ବ୍ରହ୍ମଚରିୟସ୍ସ ଚେ ଭଙ୍ଗୋ, ହୋତି ଭୋଗେହି କାରିୟଂ ।
ଅୱିକମ୍ପମାନୋ ଏୟ୍ୟାସି, ବହୁଂ ଦସ୍ସାମି ତେ ଧନଂ’’ ॥
‘‘କୁସଲଂ ପଟିନନ୍ଦାମି, ଭୂରିଦତ୍ତ ୱଚୋ ତୱ ।
ପୁନପି ଆଗମିସ୍ସାମି, ସଚେ ଅତ୍ଥୋ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱା ଭୂରିଦତ୍ତୋ, ପେସେସି ଚତୁରୋ ଜନେ ।
ଏଥ ଗଚ୍ଛଥ ଉଟ୍ଠେଥ, ଖିପ୍ପଂ ପାପେଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ॥
ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ଉଟ୍ଠାୟ ଚତୁରୋ ଜନା ।
ପେସିତା ଭୂରିଦତ୍ତେନ, ଖିପ୍ପଂ ପାପେସୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ॥
‘‘ମଣିଂ ପଗ୍ଗୟ୍ହ ମଙ୍ଗଲ୍ୟଂ, ସାଧୁୱିତ୍ତଂ [ସାଧୁଚିତ୍ତଂ (ପୀ॰)] ମନୋରମଂ ।
ସେଲଂ ବ୍ୟଞ୍ଜନସମ୍ପନ୍ନଂ, କୋ ଇମଂ ମଣିମଜ୍ଝଗା’’ ॥
‘‘ଲୋହିତକ୍ଖସହସ୍ସାହି, ସମନ୍ତା ପରିୱାରିତଂ ।
ଅଜ୍ଜ କାଲଂ ପଥଂ [ପଦଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଗଚ୍ଛଂ, ଅଜ୍ଝଗାହଂ ମଣିଂ ଇମଂ’’ ॥
‘‘ସୁପଚିଣ୍ଣୋ ଅୟଂ ସେଲୋ, ଅଚ୍ଚିତୋ ମହିତୋ [ମାନିତୋ (କ॰)] ସଦା ।
ସୁଧାରିତୋ ସୁନିକ୍ଖିତ୍ତୋ, ସବ୍ବତ୍ଥମଭିସାଧୟେ ॥
‘‘ଉପଚାରୱିପନ୍ନସ୍ସ, ନିକ୍ଖେପେ ଧାରଣାୟ ୱା ।
ଅୟଂ ସେଲୋ ୱିନାସାୟ, ପରିଚିଣ୍ଣୋ ଅୟୋନିସୋ ॥
‘‘ନ ଇମଂ ଅକୁସଲୋ [କୁସଲଂ (କ॰)] ଦିବ୍ୟଂ, ମଣିଂ ଧାରେତୁମାରହୋ ।
ପଟିପଜ୍ଜ ସତଂ ନିକ୍ଖଂ, ଦେହିମଂ ରତନଂ ମମ’’ ॥
‘‘ନ ଚ ମ୍ୟାୟଂ ମଣୀ କେୟ୍ୟୋ, ଗୋହି [କେହି (କ॰)] ୱା ରତନେହି ୱା ।
ସେଲୋ ବ୍ୟଞ୍ଜନସମ୍ପନ୍ନୋ, ନେୱ କେୟ୍ୟୋ ମଣୀ ମମ’’ ॥
‘‘ନୋ ଚେ ତୟା ମଣୀ କେୟ୍ୟୋ, ଗୋହି [କେହି (କ॰)] ୱା ରତନେହି ୱା ।
ଅଥ କେନ ମଣୀ କେୟ୍ୟୋ, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ’’ ॥
‘‘ୟୋ ମେ ସଂସେ ମହାନାଗଂ, ତେଜସ୍ସିଂ ଦୁରତିକ୍କମଂ ।
ତସ୍ସ ଦଜ୍ଜଂ ଇମଂ ସେଲଂ, ଜଲନ୍ତମିୱ ତେଜସା’’ ॥
‘‘କୋ ନୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣେନ, ସୁପଣ୍ଣୋ ପତତଂ ୱରୋ ।
ନାଗଂ ଜିଗୀସମନ୍ୱେସି, ଅନ୍ୱେସଂ ଭକ୍ଖମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ନାହଂ ଦିଜାଧିପୋ ହୋମି, ନ ଦିଟ୍ଠୋ ଗରୁଳୋ ମୟା ।
ଆସୀୱିସେନ ୱିତ୍ତୋତି [ୱିତ୍ତୋସ୍ମି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ୱଜ୍ଜୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଂ ୱିଦୂ’’ ॥
‘‘କିଂ ନୁ ତୁୟ୍ହଂ ବଲଂ ଅତ୍ଥି, କିଂ ସିପ୍ପଂ ୱିଜ୍ଜତେ ତୱ ।
କିସ୍ମିଂ ୱା ତ୍ୱଂ ପରତ୍ଥଦ୍ଧୋ, ଉରଗଂ ନାପଚାୟସି’’ ॥
‘‘ଆରଞ୍ଞିକସ୍ସ ଇସିନୋ, ଚିରରତ୍ତଂ ତପସ୍ସିନୋ ।
ସୁପଣ୍ଣୋ କୋସିୟସ୍ସକ୍ଖା, ୱିସୱିଜ୍ଜଂ ଅନୁତ୍ତରଂ ॥
‘‘ତଂ ଭାୱିତତ୍ତଞ୍ଞତରଂ, ସମ୍ମନ୍ତଂ ପବ୍ବତନ୍ତରେ ।
ସକ୍କଚ୍ଚଂ ତଂ ଉପଟ୍ଠାସିଂ, ରତ୍ତିନ୍ଦିୱମତନ୍ଦିତୋ ॥
‘‘ସୋ ତଦା ପରିଚିଣ୍ଣୋ ମେ, ୱତ୍ତୱା ବ୍ରହ୍ମଚରିୟୱା ।
ଦିବ୍ବଂ ପାତୁକରୀ ମନ୍ତଂ, କାମସା ଭଗୱା ମମ ॥
‘‘ତ୍ୟାହଂ ମନ୍ତେ ପରତ୍ଥଦ୍ଧୋ, ନାହଂ ଭାୟାମି ଭୋଗିନଂ ।
ଆଚରିୟୋ ୱିସଘାତାନଂ, ଅଲମ୍ପାନୋତି [ଆଲମ୍ବାନୋତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ଆଲମ୍ବାୟନୋତି (ସ୍ୟା॰)] ମଂ ୱିଦୂ’’ ॥
‘‘ଗଣ୍ହାମସେ ମଣିଂ ତାତ, ସୋମଦତ୍ତ ୱିଜାନହି ।
ମା ଦଣ୍ଡେନ ସିରିଂ ପତ୍ତଂ, କାମସା ପଜହିମ୍ହସେ’’ ॥
‘‘ସକଂ ନିୱେସନଂ ପତ୍ତଂ, ୟୋ ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜୟି ।
ଏୱଂ କଲ୍ୟାଣକାରିସ୍ସ, କିଂ ମୋହା ଦୁବ୍ଭିମିଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ସଚେ ତ୍ୱଂ [ସଚେ ହି (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ଧନକାମୋସି, ଭୂରିଦତ୍ତୋ ପଦସ୍ସତି [ଭୂରିଦତ୍ତଂ ପଦିସ୍ସସି (କ॰)]।
ତମେୱ ଗନ୍ତ୍ୱା ୟାଚସ୍ସୁ, ବହୁଂ ଦସ୍ସତି ତେ ଧନଂ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥଗତଂ ପତ୍ତଗତଂ, ନିକିଣ୍ଣଂ ଖାଦିତୁଂ ୱରଂ ।
ମା ନୋ ସନ୍ଦିଟ୍ଠିକୋ ଅତ୍ଥୋ, ସୋମଦତ୍ତ ଉପଚ୍ଚଗା’’ ॥
‘‘ପଚ୍ଚତି ନିରୟେ ଘୋରେ, ମହିସ୍ସମପି ୱିୱରତି [ମହିସ୍ସମୱ ଦୀୟତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ମହିମସ୍ସ ୱିନ୍ଦ୍ରୀୟତି (ସ୍ୟା॰)]।
ମିତ୍ତଦୁବ୍ଭୀ ହିତଚ୍ଚାଗୀ, ଜୀୱରେୱାପି ସୁସ୍ସତି [ଜୀୱରେ ଚାପି ସୁସ୍ସରେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସଚେ ତ୍ୱଂ [ସଚେ ହି (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ଧନକାମୋସି, ଭୂରିଦତ୍ତୋ ପଦସ୍ସତି ।
ମଞ୍ଞେ ଅତ୍ତକତଂ ୱେରଂ, ନଚିରଂ ୱେଦୟିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ମହାୟଞ୍ଞଂ ୟଜିତ୍ୱାନ, ଏୱଂ ସୁଜ୍ଝନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ମହାୟଞ୍ଞଂ ୟଜିସ୍ସାମ, ଏୱଂ ମୋକ୍ଖାମ ପାପକା’’ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଦାନି ଅପାୟାମି, ନାହଂ ଅଜ୍ଜ ତୟା ସହ ।
ପଦମ୍ପେକଂ [ପଦମେକଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ନ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟଂ, ଏୱଂ କିବ୍ବିସକାରିନା’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ପିତରଂ, ସୋମଦତ୍ତୋ ବହୁସ୍ସୁତୋ ।
ଉଜ୍ଝାପେତ୍ୱାନ ଭୂତାନି, ତମ୍ହା ଠାନା ଅପକ୍କମି ॥
‘‘ଗଣ୍ହାହେତଂ ମହାନାଗଂ, ଆହରେତଂ ମଣିଂ ମମ ।
ଇନ୍ଦଗୋପକୱଣ୍ଣାଭୋ, ୟସ୍ସ ଲୋହିତକୋ ସିରୋ ॥
‘‘କପ୍ପାସପିଚୁରାସୀୱ, ଏସୋ କାୟୋ ପଦିସ୍ସତି [କାୟ’ସ୍ସ ଦିସ୍ସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ୱମ୍ମିକଗ୍ଗଗତୋ ସେତି, ତଂ ତ୍ୱଂ ଗଣ୍ହାହି ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ଅଥୋସଧେହି ଦିବ୍ବେହି, ଜପ୍ପଂ ମନ୍ତପଦାନି ଚ ।
ଏୱଂ ତଂ ଅସକ୍ଖି ସତ୍ଥୁଂ [ସଟ୍ଠୁଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୟୁଟ୍ଠୁଂ (ସ୍ୟା॰), ସୁତ୍ତୁଂ (କ॰)], କତ୍ୱା ପରିତ୍ତମତ୍ତନୋ’’ ॥
‘‘ମମଂ ଦିସ୍ୱାନ ଆୟନ୍ତଂ, ସବ୍ବକାମସମିଦ୍ଧିନଂ ।
ଇନ୍ଦ୍ରିୟାନି ଅହଟ୍ଠାନି, ସାୱଂ [ସାମଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜାତଂ ମୁଖଂ ତୱ ॥
‘‘ପଦ୍ମଂ ୟଥା ହତ୍ଥଗତଂ, ପାଣିନା ପରିମଦ୍ଦିତଂ ।
ସାୱଂ ଜାତଂ [ୟନ୍ତଂ (କ॰)] ମୁଖଂ ତୁୟ୍ହଂ, ମମଂ ଦିସ୍ୱାନ ଏଦିସଂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ତେ ନାଭିସସି [ତେ ନାଭିସୟି (ସୀ॰), ତେ ନାଭିସ୍ସସି (ସ୍ୟା॰)], କଚ୍ଚି ତେ ଅତ୍ଥି ୱେଦନା ।
ୟେନ ସାୱଂ ମୁଖଂ ତୁୟ୍ହଂ, ମମଂ ଦିସ୍ୱାନ ଆଗତଂ’’ ॥
‘‘ସୁପିନଂ ତାତ ଅଦ୍ଦକ୍ଖିଂ, ଇତୋ ମାସଂ ଅଧୋଗତଂ ।
ଦକ୍ଖିଣଂ ୱିୟ ମେ ବାହୁଂ, ଛେତ୍ୱା ରୁହିରମକ୍ଖିତଂ ।
ପୁରିସୋ ଆଦାୟ ପକ୍କାମି, ମମ ରୋଦନ୍ତିୟା ସତି ॥
‘‘ୟତୋହଂ [ୟତୋ ତଂ (ସୀ॰)] ସୁପିନମଦ୍ଦକ୍ଖିଂ, ସୁଦସ୍ସନ ୱିଜାନହି ।
ତତୋ ଦିୱା ୱା ରତ୍ତିଂ ୱା, ସୁଖଂ ମେ ନୋପଲବ୍ଭତି’’ ॥
‘‘ୟଂ ପୁବ୍ବେ ପରିୱାରିଂସୁ [ପରିଚାରିଂସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], କଞ୍ଞା ରୁଚିରୱିଗ୍ଗହା ।
ହେମଜାଲପଟିଚ୍ଛନ୍ନା, ଭୂରିଦତ୍ତୋ ନ ଦିସ୍ସତି ॥
‘‘ୟଂ ପୁବ୍ବେ ପରିୱାରିଂସୁ [ପରିଚାରିଂସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନେତ୍ତିଂସୱରଧାରିନୋ ।
କଣିକାରାୱ ସମ୍ଫୁଲ୍ଲା, ଭୂରିଦତ୍ତୋ ନ ଦିସ୍ସତି ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଦାନି ଗମିସ୍ସାମ, ଭୂରିଦତ୍ତନିୱେସନଂ ।
ଧମ୍ମଟ୍ଠଂ ସୀଲସମ୍ପନ୍ନଂ, ପସ୍ସାମ ତୱ ଭାତରଂ’’ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ ଆୟନ୍ତିଂ, ଭୂରିଦତ୍ତସ୍ସ ମାତରଂ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ଭୂରିଦତ୍ତସ୍ସ ନାରିୟୋ ॥
‘‘ପୁତ୍ତଂ ତେୟ୍ୟେ ନ ଜାନାମ, ଇତୋ ମାସଂ ଅଧୋଗତଂ ।
ମତଂ ୱା ୟଦି ୱା ଜୀୱଂ, ଭୂରିଦତ୍ତଂ ୟସସ୍ସିନଂ’’ ॥
‘‘ସକୁଣୀ ହତପୁତ୍ତାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ଝାୟିସ୍ସଂ, ଭୂରିଦତ୍ତଂ ଅପସ୍ସତୀ [ଇମିସ୍ସା ଗାଥାୟାନନ୍ତରେ ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ – ‘‘ସକୁଣୀ ହତପୁତ୍ତାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ । ତେନ ତେନ ପଧାୱିସ୍ସ, ପିୟପୁତ୍ତଂ ଅପସ୍ସତୀ’’ତି ଇତି ଅୟମ୍ପି ଗାଥା ଆଗତା]॥
‘‘କୁରରୀ ହତଛାପାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ଝାୟିସ୍ସଂ, ଭୂରିଦତ୍ତଂ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘ସା ନୂନ ଚକ୍କୱାକୀୱ, ପଲ୍ଲଲସ୍ମିଂ ଅନୋଦକେ ।
ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ଝାୟିସ୍ସଂ, ଭୂରିଦତ୍ତଂ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘କମ୍ମାରାନଂ ୟଥା ଉକ୍କା, ଅନ୍ତୋ ଝାୟତି ନୋ ବହି ।
ଏୱଂ ଝାୟାମି ସୋକେନ, ଭୂରିଦତ୍ତଂ ଅପସ୍ସତୀ’’ ॥
‘‘ସାଲାୱ ସମ୍ପମଥିତା [ସମ୍ପମଦ୍ଦିତା (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ମାଲୁତେନ ପମଦ୍ଦିତା ।
ସେନ୍ତି ପୁତ୍ତା ଚ ଦାରା ଚ, ଭୂରିଦତ୍ତନିୱେସନେ’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ସୁତ୍ୱାନ ନିଗ୍ଘୋସଂ, ଭୂରିଦତ୍ତନିୱେସନେ ।
ଅରିଟ୍ଠୋ ଚ ସୁଭୋଗୋ [ସୁଭଗୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚ, ପଧାୱିଂସୁ ଅନନ୍ତରା [ଉପଧାୱିଂସୁ ଅନନ୍ତରା (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ଅମ୍ମ ଅସ୍ସାସ ମା ସୋଚି, ଏୱଂଧମ୍ମା ହି ପାଣିନୋ ।
ଚୱନ୍ତି ଉପପଜ୍ଜନ୍ତି, ଏସସ୍ସ ପରିଣାମିତା’’ ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ତାତ ଜାନାମି, ଏୱଂଧମ୍ମା ହି ପାଣିନୋ ।
ସୋକେନ ଚ ପରେତସ୍ମି, ଭୂରିଦତ୍ତଂ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜ ଚେ ମେ ଇମଂ ରତ୍ତିଂ, ସୁଦସ୍ସନ ୱିଜାନହି ।
ଭୂରିଦତ୍ତଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୀ, ମଞ୍ଞେ ହିସ୍ସାମି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ଅମ୍ମ ଅସ୍ସାସ ମା ସୋଚି, ଆନୟିସ୍ସାମ ଭାତରଂ ।
ଦିସୋଦିସଂ ଗମିସ୍ସାମ, ଭାତୁପରିୟେସନଂ ଚରଂ ॥
‘‘ପବ୍ବତେ ଗିରିଦୁଗ୍ଗେସୁ, ଗାମେସୁ ନିଗମେସୁ ଚ ।
ଓରେନ ସତ୍ତରତ୍ତସ୍ସ [ଓରେନ ଦସରତ୍ତସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଭାତରଂ ପସ୍ସ ଆଗତଂ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥା ପମୁତ୍ତୋ ଉରଗୋ, ପାଦେ ତେ ନିପତୀ ଭୁସଂ ।
କଚ୍ଚି ନୁ ତଂ ଡଂସୀ ତାତ [କଚ୍ଚି ତଂ ନୁ ଡସୀ ତାତ (ସୀ॰), କଚ୍ଚି ନୁ ଡଂସିତୋ ତାତ (ସ୍ୟା॰), କଚ୍ଚିତାନୁଡସୀ ତାତ (ପୀ॰)], ମା ଭାୟି ସୁଖିତୋ ଭୱ’’ ॥
‘‘ନେୱ ମୟ୍ହଂ ଅୟଂ ନାଗୋ, ଅଲଂ ଦୁକ୍ଖାୟ କାୟଚି ।
ୟାୱତତ୍ଥି ଅହିଗ୍ଗାହୋ, ମୟା ଭିୟ୍ୟୋ ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘କୋ ନୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣେନ, ଦିତ୍ତୋ [ଦତ୍ତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପରିସମାଗତୋ ।
ଅୱ୍ହାୟନ୍ତୁ ସୁୟୁଦ୍ଧେନ, ସୁଣନ୍ତୁ ପରିସା ମମ’’ ॥
‘‘ତ୍ୱଂ ମଂ ନାଗେନ ଆଲମ୍ପ, ଅହଂ ମଣ୍ଡୂକଛାପିୟା ।
ହୋତୁ ନୋ ଅବ୍ଭୁତଂ ତତ୍ଥ, ଆସହସ୍ସେହି ପଞ୍ଚହି’’ ॥
‘‘ଅହଞ୍ହି ୱସୁମା ଅଡ୍ଢୋ, ତ୍ୱଂ ଦଲିଦ୍ଦୋସି ମାଣୱ ।
କୋ ନୁ ତେ ପାଟିଭୋଗତ୍ଥି, ଉପଜୂତଞ୍ଚ କିଂ ସିୟା ॥
‘‘ଉପଜୂତଞ୍ଚ ମେ ଅସ୍ସ, ପାଟିଭୋଗୋ ଚ ତାଦିସୋ ।
ହୋତୁ ନୋ ଅବ୍ଭୁତଂ ତତ୍ଥ, ଆସହସ୍ସେହି ପଞ୍ଚହି’’ ॥
‘‘ସୁଣୋହି ମେ ମହାରାଜ, ୱଚନଂ ଭଦ୍ଦମତ୍ଥୁ ତେ ।
ପଞ୍ଚନ୍ନଂ ମେ ସହସ୍ସାନଂ, ପାଟିଭୋଗୋ ହି କିତ୍ତିମ’’ ॥
‘‘ପେତ୍ତିକଂ ୱା ଇଣଂ ହୋତି, ୟଂ ୱା ହୋତି ସୟଂକତଂ ।
କିଂ ତ୍ୱଂ ଏୱଂ ବହୁଂ ମୟ୍ହଂ, ଧନଂ ୟାଚସି ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ଅଲମ୍ପାନୋ ହି ନାଗେନ, ମମଂ ଅଭିଜିଗୀସତି [ଅଭିଜିଗିଂସତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ଅହଂ ମଣ୍ଡୂକଛାପିୟା, ଡଂସୟିସ୍ସାମି ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ॥
‘‘ତଂ ତ୍ୱଂ ଦଟ୍ଠୁଂ ମହାରାଜ, ଅଜ୍ଜ ରଟ୍ଠାଭିୱଡ୍ଢନ ।
ଖତ୍ତସଙ୍ଘପରିବ୍ୟୂଳ୍ହୋ, ନିୟ୍ୟାହି ଅହିଦସ୍ସନଂ’’ [ଅଭିଦସ୍ସନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ନେୱ ତଂ ଅତିମଞ୍ଞାମି, ସିପ୍ପୱାଦେନ ମାଣୱ ।
ଅତିମତ୍ତୋସି ସିପ୍ପେନ, ଉରଗଂ ନାପଚାୟସି’’ ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ନାତିମଞ୍ଞାମି, ସିପ୍ପୱାଦେନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ଅୱିସେନ ଚ ନାଗେନ, ଭୁସଂ ୱଞ୍ଚୟସେ ଜନଂ ॥
‘‘ଏୱଂ ଚେତଂ ଜନୋ ଜଞ୍ଞା, ୟଥା ଜାନାମି ତଂ ଅହଂ ।
ନ ତ୍ୱଂ ଲଭସି ଆଲମ୍ପ, ଭୁସମୁଟ୍ଠିଂ [ଥୁସମୁଟ୍ଠିଂ (ସ୍ୟା॰), ସତ୍ତୁମୁଟ୍ଠିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କୁତୋ ଧନଂ’’ ॥
‘‘ଖରାଜିନୋ ଜଟୀ ଦୁମ୍ମୀ [ରୁମ୍ମୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଦିତ୍ତୋ ପରିସମାଗତୋ ।
ୟୋ ତ୍ୱଂ ଏୱଂ ଗତଂ ନାଗଂ, ଅୱିସୋ ଅତିମଞ୍ଞସି ॥
‘‘ଆସଜ୍ଜ ଖୋ ନଂ ଜଞ୍ଞାସି, ପୁଣ୍ଣଂ ଉଗ୍ଗସ୍ସ ତେଜସୋ ।
ମଞ୍ଞେ ତଂ ଭସ୍ମରାସିଂୱ, ଖିପ୍ପମେସୋ କରିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ସିୟା ୱିସଂ ସିଲୁତ୍ତସ୍ସ, ଦେଡ୍ଡୁଭସ୍ସ ସିଲାଭୁନୋ ।
ନେୱ ଲୋହିତସୀସସ୍ସ, ୱିସଂ ନାଗସ୍ସ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ସୁତମେତଂ ଅରହତଂ, ସଞ୍ଞତାନଂ ତପସ୍ସିନଂ ।
ଇଧ ଦାନାନି ଦତ୍ୱାନ, ସଗ୍ଗଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦାୟକା ।
ଜୀୱନ୍ତୋ ଦେହି ଦାନାନି, ୟଦି ତେ ଅତ୍ଥି ଦାତୱେ ॥
‘‘ଅୟଂ ନାଗୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ, ତେଜସ୍ସୀ ଦୁରତିକ୍କମୋ ।
ତେନ ତଂ ଡଂସୟିସ୍ସାମି, ସୋ ତଂ ଭସ୍ମଂ କରିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ମୟାପେତଂ ସୁତଂ ସମ୍ମ, ସଞ୍ଞତାନଂ ତପସ୍ସିନଂ ।
ଇଧ ଦାନାନି ଦତ୍ୱାନ, ସଗ୍ଗଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦାୟକା ।
ତ୍ୱମେୱ ଦେହି ଜୀୱନ୍ତୋ, ୟଦି ତେ ଅତ୍ଥି ଦାତୱେ ॥
‘‘ଅୟଂ ଅଜମୁଖୀ [ଅଚ୍ଚିମୁଖୀ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନାମ, ପୁଣ୍ଣା ଉଗ୍ଗସ୍ସ ତେଜସୋ ।
ତାୟ ତଂ ଡଂସୟିସ୍ସାମି, ସା ତଂ ଭସ୍ମଂ କରିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ୟା ଧୀତା ଧତରଟ୍ଠସ୍ସ, ୱେମାତା ଭଗିନୀ ମମ ।
ସା ତଂ ଡଂସତ୍ୱଜମୁଖୀ [ସା ଦିସ୍ସତୁ ଅଚ୍ଚିମୁଖୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ପୁଣ୍ଣା ଉଗ୍ଗସ୍ସ ତେଜସୋ’’ ॥
‘‘ଛମାୟଂ ଚେ ନିସିଞ୍ଚିସ୍ସଂ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ୱିଜାନହି ।
ତିଣଲତାନି ଓସଧ୍ୟୋ, ଉସ୍ସୁସ୍ସେୟ୍ୟୁଂ ଅସଂସୟଂ ॥
‘‘ଉଦ୍ଧଂ ଚେ ପାତୟିସ୍ସାମି, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ୱିଜାନହି ।
ସତ୍ତ ୱସ୍ସାନିୟଂ ଦେୱୋ, ନ ୱସ୍ସେ ନ ହିମଂ ପତେ ॥
‘‘ଉଦକେ ଚେ ନିସିଞ୍ଚିସ୍ସଂ, ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ୱିଜାନହି ।
ୟାୱନ୍ତୋଦକଜା [ୟାୱତା ଓଦକା (ସୀ॰), ୟାୱତା ଉଦକଜା (ପୀ॰)] ପାଣା, ମରେୟ୍ୟୁଂ ମଚ୍ଛକଚ୍ଛପା’’ ॥
‘‘ଲୋକ୍ୟଂ ସଜନ୍ତଂ ଉଦକଂ, ପୟାଗସ୍ମିଂ ପତିଟ୍ଠିତଂ ।
କୋମଂ ଅଜ୍ଝୋହରୀ ଭୂତୋ, ଓଗାଳ୍ହଂ ୟମୁନଂ ନଦିଂ’’ ॥
‘‘ୟଦେସ ଲୋକାଧିପତୀ ୟସସ୍ସୀ, ବାରାଣସିଂ ପକ୍ରିୟ [ପକିରପରୀ (ସୀ॰ ପୀ॰), ପକିରହରୀ (ସ୍ୟା॰)] ସମନ୍ତତୋ ।
ତସ୍ସାହ ପୁତ୍ତୋ ଉରଗୂସଭସ୍ସ, ସୁଭୋଗୋତି ମଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ୱେଦୟନ୍ତି’’ ॥
‘‘ସଚେ ହି ପୁତ୍ତୋ ଉରଗୂସଭସ୍ସ, କାସିସ୍ସ [କଂସସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରଞ୍ଞୋ ଅମରାଧିପସ୍ସ ।
ମହେସକ୍ଖୋ ଅଞ୍ଞତରୋ ପିତା ତେ, ମଚ୍ଚେସୁ ମାତା ପନ ତେ ଅତୁଲ୍ୟା ।
ନ ତାଦିସୋ ଅରହତି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ, ଦାସମ୍ପି ଓହାରିତୁଂ [ଓହାତୁଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମହାନୁଭାୱୋ’’ ॥
‘‘ରୁକ୍ଖଂ ନିସ୍ସାୟ ୱିଜ୍ଝିତ୍ଥୋ, ଏଣେୟ୍ୟଂ ପାତୁମାଗତଂ ।
ସୋ ୱିଦ୍ଧୋ ଦୂରମଚରି [ଦୂର’ମସରା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସରୱେଗେନ ସୀଘୱା [ସେଖୱା (ସୀ॰ ପୀ॰), ପେକ୍ଖୱା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ତଂ ତ୍ୱଂ ପତିତମଦ୍ଦକ୍ଖି, ଅରଞ୍ଞସ୍ମିଂ ବ୍ରହାୱନେ ।
ସମଂ ସକାଜମାଦାୟ, ସାୟଂ ନିଗ୍ରୋଧୁପାଗମି ॥
‘‘ସୁକସାଳିକସଙ୍ଘୁଟ୍ଠଂ, ପିଙ୍ଗଲଂ [ପିଙ୍ଗିୟଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସନ୍ଥତାୟୁତଂ ।
କୋକିଲାଭିରୁଦଂ ରମ୍ମଂ, ଧୁୱଂ ହରିତସଦ୍ଦଲଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥ ତେ ସୋ ପାତୁରହୁ, ଇଦ୍ଧିୟା ୟସସା ଜଲଂ ।
ମହାନୁଭାୱୋ ଭାତା ମେ, କଞ୍ଞାହି ପରିୱାରିତୋ ॥
‘‘ସୋ ତେନ ପରିଚିଣ୍ଣୋ ତ୍ୱଂ, ସବ୍ବକାମେହି ତପ୍ପିତୋ ।
ଅଦୁଟ୍ଠସ୍ସ ତୁୱଂ ଦୁବ୍ଭି, ତଂ ତେ ୱେରଂ ଇଧାଗତଂ ॥
‘‘ଖିପ୍ପଂ ଗୀୱଂ ପସାରେହି, ନ ତେ ଦସ୍ସାମି ଜୀୱିତଂ ।
ଭାତୁ ପରିସରଂ ୱେରଂ, ଛେଦୟିସ୍ସାମି ତେ ସିରଂ’’ ॥
‘‘ଅଜ୍ଝାୟକୋ ୟାଚୟୋଗୀ, ଆହୁତଗ୍ଗି ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ଏତେହି ତୀହି ଠାନେହି, ଅୱଜ୍ଝୋ ହୋତି [ଭୱତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ବ୍ରାହ୍ମଣୋ’’ ॥
‘‘ୟଂ ପୂରଂ ଧତରଟ୍ଠସ୍ସ, ଓଗାଳ୍ହଂ ୟମୁନଂ ନଦିଂ ।
ଜୋତତେ ସବ୍ବସୋୱଣ୍ଣଂ, ଗିରିମାହଚ୍ଚ ୟାମୁନଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥ ତେ ପୁରିସବ୍ୟଗ୍ଘା, ସୋଦରିୟା ମମ ଭାତରୋ ।
ୟଥା ତେ ତତ୍ଥ ୱକ୍ଖନ୍ତି, ତଥା ହେସ୍ସସି ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ଅନିତ୍ତରା ଇତ୍ତରସମ୍ପୟୁତ୍ତା, ୟଞ୍ଞା ଚ ୱେଦା ଚ ସୁଭୋଗଲୋକେ ।
ତଦଗ୍ଗରୟ୍ହଞ୍ହି ୱିନିନ୍ଦମାନୋ, ଜହାତି ୱିତ୍ତଞ୍ଚ ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମଂ ॥
‘‘ଅଜ୍ଝେନମରିୟା ପଥୱିଂ ଜନିନ୍ଦା, ୱେସ୍ସା କସିଂ ପାରିଚରିୟଞ୍ଚ ସୁଦ୍ଦା ।
ଉପାଗୁ ପଚ୍ଚେକଂ ୟଥାପଦେସଂ, କତାହୁ ଏତେ ୱସିନାତି ଆହୁ’’ ॥
‘‘ଧାତା ୱିଧାତା ୱରୁଣୋ କୁୱେରୋ, ସୋମୋ ୟମୋ ଚନ୍ଦିମା ୱାୟୁ ସୂରିୟୋ ।
ଏତେପି ୟଞ୍ଞଂ ପୁଥୁସୋ ୟଜିତ୍ୱା, ଅଜ୍ଝାୟକାନଂ ଅଥୋ ସବ୍ବକାମେ ॥
‘‘ୱିକାସିତା ଚାପସତାନି ପଞ୍ଚ, ୟୋ ଅଜ୍ଜୁନୋ ବଲୱା ଭୀମସେନୋ ।
ସହସ୍ସବାହୁ ଅସମୋ ପଥବ୍ୟା, ସୋପି ତଦା ମାଦହି ଜାତୱେଦଂ’’ ॥
‘‘ୟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଭୋଜୟି ଦୀଘରତ୍ତଂ, ଅନ୍ନେନ ପାନେନ ୟଥାନୁଭାୱଂ ।
ପସନ୍ନଚିତ୍ତୋ ଅନୁମୋଦମାନୋ, ସୁଭୋଗ ଦେୱଞ୍ଞତରୋ ଅହୋସି’’ ॥
‘‘ମହାସନଂ ଦେୱମନୋମୱଣ୍ଣଂ, ୟୋ ସପ୍ପିନା ଅସକ୍ଖି ଭୋଜେତୁମଗ୍ଗିଂ [ଜେତୁମଗ୍ଗିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ସ ୟଞ୍ଞତନ୍ତଂ ୱରତୋ ୟଜିତ୍ୱା, ଦିବ୍ବଂ ଗତିଂ ମୁଚଲିନ୍ଦଜ୍ଝଗଚ୍ଛି’’ ॥
‘‘ମହାନୁଭାୱୋ ୱସ୍ସସହସ୍ସଜୀୱୀ, ୟୋ ପବ୍ବଜୀ ଦସ୍ସନେୟ୍ୟୋ ଉଳାରୋ ।
ହିତ୍ୱା ଅପରିୟନ୍ତରଟ୍ଠଂ [ରଥଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସସେନଂ, ରାଜା ଦୁଦୀପୋପି ଜଗାମ [ଦୁଦୀପୋପଜ୍ଝଗାମି (ସ୍ୟା॰)] ସଗ୍ଗଂ’’ ॥
‘‘ୟୋ ସାଗରନ୍ତଂ ସାଗରୋ ୱିଜିତ୍ୱା, ୟୂପଂ ସୁଭଂ ସୋଣ୍ଣମୟଂ [ସୋୱଣ୍ଣମୟଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଉଳାରଂ ।
ଉସ୍ସେସି ୱେସ୍ସାନରମାଦହାନୋ, ସୁଭୋଗ ଦେୱଞ୍ଞତରୋ ଅହୋସି ॥
‘‘ୟସ୍ସାନୁଭାୱେନ ସୁଭୋଗ ଗଙ୍ଗା, ପୱତ୍ତଥ [ପୱତ୍ତତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଦଧିସନ୍ନିସିନ୍ନଂ [ଦଧିସନ୍ନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସମୁଦ୍ଦଂ ।
ସଲୋମପାଦୋ ପରିଚରିୟମଗ୍ଗିଂ, ଅଙ୍ଗୋ ସହସ୍ସକ୍ଖପୁରଜ୍ଝଗଚ୍ଛି’’ ॥
‘‘ମହିଦ୍ଧିକୋ ଦେୱୱରୋ ୟସସ୍ସୀ, ସେନାପତି ତିଦିୱେ ୱାସୱସ୍ସ ।
ସୋ ସୋମୟାଗେନ ମଲଂ ୱିହନ୍ତ୍ୱା, ସୁଭୋଗ ଦେୱଞ୍ଞତରୋ ଅହୋସି’’ ॥
‘‘ଅକାରୟି ଲୋକମିମଂ ପରଞ୍ଚ, ଭାଗୀରଥିଂ ହିମୱନ୍ତଞ୍ଚ ଗିଜ୍ଝଂ [ଗିଜ୍ଝଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰), ୱିଞ୍ଝଂ ( ?)]।
ୟୋ ଇଦ୍ଧିମା ଦେୱୱରୋ ୟସସ୍ସୀ, ସୋପି ତଦା ଆଦହି ଜାତୱେଦଂ ॥
‘‘ମାଲାଗିରୀ ହିମୱା ୟୋ ଚ ଗିଜ୍ଝୋ [ୱିଜ୍ଝୋ (କ॰), ୱିଜ୍ଝା (ସ୍ୟା॰)], ସୁଦସ୍ସନୋ ନିସଭୋ କୁୱେରୁ [କାକନେରୁ (ସୀ॰ ପୀ॰), କାକୱେରୁ (ସ୍ୟା॰)]।
ଏତେ ଚ ଅଞ୍ଞେ ଚ ନଗା ମହନ୍ତା, ଚିତ୍ୟା କତା ୟଞ୍ଞକରେହି ମାହୁ’’ ॥
‘‘ଅଜ୍ଝାୟକଂ ମନ୍ତଗୁଣୂପପନ୍ନଂ, ତପସ୍ସିନଂ ୟାଚୟୋଗୋତିଧାହୁ [ତିଚାହ (ସୀ॰ ପୀ॰), ତି ଚାହୁ (କ॰)]।
ତୀରେ ସମୁଦ୍ଦସ୍ସୁଦକଂ ସଜନ୍ତଂ [ସିଞ୍ଚନ୍ତଂ (କ॰)], ସାଗରୋଜ୍ଝୋହରି ତେନପେୟ୍ୟୋ ॥
‘‘ଆୟାଗୱତ୍ଥୂନି ପୁଥୂ ପଥବ୍ୟା, ସଂୱିଜ୍ଜନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣା ୱାସୱସ୍ସ ।
ପୁରିମଂ ଦିସଂ ପଚ୍ଛିମଂ ଦକ୍ଖିଣୁତ୍ତରଂ, ସଂୱିଜ୍ଜମାନା ଜନୟନ୍ତି ୱେଦଂ’’ ॥
‘‘କଲୀ ହି ଧୀରାନ କଟଂ ମଗାନଂ, ଭୱନ୍ତି ୱେଦଜ୍ଝଗତାନରିଟ୍ଠ ।
ମରୀଚିଧମ୍ମଂ ଅସମେକ୍ଖିତତ୍ତା, ମାୟାଗୁଣା ନାତିୱହନ୍ତି ପଞ୍ଞଂ ॥
‘‘ୱେଦା ନ ତାଣାୟ ଭୱନ୍ତି ଦସ୍ସ, ମିତ୍ତଦ୍ଦୁନୋ ଭୂନହୁନୋ ନରସ୍ସ ।
ନ ତାୟତେ ପରିଚିଣ୍ଣୋ ଚ ଅଗ୍ଗି, ଦୋସନ୍ତରଂ ମଚ୍ଚମନରିୟକମ୍ମଂ ॥
‘‘ସବ୍ବଞ୍ଚ ମଚ୍ଚା ସଧନଂ ସଭୋଗଂ [ସଧନା ସଭୋଗା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)], ଆଦୀପିତଂ ଦାରୁ ତିଣେନ ମିସ୍ସଂ ।
ଦହଂ ନ ତପ୍ପେ [ନ ତପ୍ପେ ଅଗ୍ଗି (କ॰)] ଅସମତ୍ଥତେଜୋ, କୋ ତଂ ସୁଭିକ୍ଖଂ ଦ୍ୱିରସଞ୍ଞୁ କୟିରା [ଦିରସଞ୍ଞ କୁରିୟା (ସୀ॰), ଦିରସଞ୍ଞୁ କୁରିୟା (ପୀ॰)]॥
‘‘ୟଥାପି ଖୀରଂ ୱିପରିଣାମଧମ୍ମଂ, ଦଧି ଭୱିତ୍ୱା ନୱନୀତମ୍ପି ହୋତି ।
ଏୱମ୍ପି ଅଗ୍ଗି ୱିପରିଣାମଧମ୍ମୋ, ତେଜୋ ସମୋରୋହତୀ ୟୋଗୟୁତ୍ତୋ ॥
‘‘ନ ଦିସ୍ସତୀ ଅଗ୍ଗିମନୁପ୍ପୱିଟ୍ଠୋ, ସୁକ୍ଖେସୁ କଟ୍ଠେସୁ ନୱେସୁ ଚାପି ।
ନାମତ୍ଥମାନୋ [ନାମନ୍ଥମାନୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅରଣୀନରେନ, ନାକମ୍ମୁନା ଜାୟତି ଜାତୱେଦୋ ॥
‘‘ସଚେ ହି ଅଗ୍ଗି ଅନ୍ତରତୋ ୱସେୟ୍ୟ, ସୁକ୍ଖେସୁ କଟ୍ଠେସୁ ନୱେସୁ ଚାପି ।
ସବ୍ବାନି ସୁସ୍ସେୟ୍ୟୁ ୱନାନି ଲୋକେ, ସୁକ୍ଖାନି କଟ୍ଠାନି ଚ ପଜ୍ଜଲେୟ୍ୟୁଂ ॥
‘‘କରୋତି ଚେ ଦାରୁତିଣେନ ପୁଞ୍ଞଂ, ଭୋଜଂ ନରୋ ଧୂମସିଖିଂ ପତାପୱଂ ।
ଅଙ୍ଗାରିକା ଲୋଣକରା ଚ ସୂଦା, ସରୀରଦାହାପି କରେୟ୍ୟୁ ପୁଞ୍ଞଂ ॥
‘‘ଅଥ ଚେ ହି ଏତେ ନ କରୋନ୍ତି ପୁଞ୍ଞଂ, ଅଜ୍ଝେନମଗ୍ଗିଂ ଇଧ ତପ୍ପୟିତ୍ୱା ।
ନ କୋଚି ଲୋକସ୍ମିଂ କରୋତି ପୁଞ୍ଞଂ, ଭୋଜଂ ନରୋ ଧୂମସିଖିଂ ପତାପୱଂ ॥
‘‘କଥଞ୍ହି ଲୋକାପଚିତୋ ସମାନୋ, ଅମନୁଞ୍ଞଗନ୍ଧଂ ବହୂନଂ ଅକନ୍ତଂ ।
ୟଦେୱ ମଚ୍ଚା ପରିୱଜ୍ଜୟନ୍ତି, ତଦପ୍ପସତ୍ଥଂ ଦ୍ୱିରସଞ୍ଞୁ ଭୁଞ୍ଜେ ॥
‘‘ସିଖିମ୍ପି ଦେୱେସୁ ୱଦନ୍ତି ହେକେ, ଆପଂ ମିଲକ୍ଖୂ [ମିଲକ୍ଖା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପନ ଦେୱମାହୁ ।
ସବ୍ବେୱ ଏତେ ୱିତଥଂ ଭଣନ୍ତି [ଗଣ୍ହନ୍ତି (କ॰)], ଅଗ୍ଗୀ ନ ଦେୱଞ୍ଞତରୋ ନ ଚାପୋ ॥
‘‘ଅନିନ୍ଦ୍ରିୟବଦ୍ଧମସଞ୍ଞକାୟଂ [ନିରିନ୍ଦ୍ରିୟଂ ଅନ୍ତଂ ଅସଞ୍ଞକାୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅନିଦ୍ରିୟଂ ସନ୍ତମସଞ୍ଞକାୟଂ (ସ୍ୟା॰)], ୱେସ୍ସାନରଂ କମ୍ମକରଂ ପଜାନଂ ।
ପରିଚରିୟ ମଗ୍ଗିଂ ସୁଗତିଂ କଥଂ ୱଜେ, ପାପାନି କମ୍ମାନି ପକୁବ୍ବମାନୋ [ପକୂବ୍ବମାନୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ସବ୍ବାଭିଭୂ ତାହୁଧ ଜୀୱିକତ୍ଥା, ଅଗ୍ଗିସ୍ସ ବ୍ରହ୍ମା ପରିଚାରକୋତି ।
ସବ୍ବାନୁଭାୱୀ ଚ ୱସୀ କିମତ୍ଥଂ, ଅନିମ୍ମିତୋ ନିମ୍ମିତଂ ୱନ୍ଦିତସ୍ସ ॥
‘‘ହସ୍ସଂ ଅନିଜ୍ଝାନଖମଂ ଅତଚ୍ଛଂ, ସକ୍କାରହେତୁ ପକିରିଂସୁ ପୁବ୍ବେ ।
ତେ ଲାଭସକ୍କାରେ ଅପାତୁଭୋନ୍ତେ, ସନ୍ଧାପିତା [ସନ୍ଥମ୍ଭିତା (ସୀ॰ ପୀ॰), ସନ୍ଧାଭିତା (ସ୍ୟା॰), ସନ୍ତାପିତା (କ॰)] ଜନ୍ତୁଭି ସନ୍ତିଧମ୍ମଂ ॥
‘‘ଅଜ୍ଝେନମରିୟା ପଥୱିଂ ଜନିନ୍ଦା, ୱେସ୍ସା କସିଂ ପାରିଚରିୟଞ୍ଚ ସୁଦ୍ଦା ।
ଉପାଗୁ ପଚ୍ଚେକଂ ୟଥାପଦେସଂ, କତାହୁ ଏତେ ୱସିନାତି ଆହୁ ॥
‘‘ଏତଞ୍ଚ ସଚ୍ଚଂ ୱଚନଂ ଭୱେୟ୍ୟ, ୟଥା ଇଦଂ ଭାସିତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେହି ।
ନାଖତ୍ତିୟୋ ଜାତୁ ଲଭେଥ ରଜ୍ଜଂ, ନାବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମନ୍ତପଦାନି ସିକ୍ଖେ ।
ନାଞ୍ଞତ୍ର ୱେସ୍ସେହି କସିଂ କରେୟ୍ୟ, ସୁଦ୍ଦୋ ନ ମୁଚ୍ଚେ ପରପେସନାୟ [ପରପେସ୍ସିତାୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ୟସ୍ମା ଚ ଏତଂ ୱଚନଂ ଅଭୂତଂ, ମୁସାୱିମେ ଓଦରିୟା ଭଣନ୍ତି ।
ତଦପ୍ପପଞ୍ଞା ଅଭିସଦ୍ଦହନ୍ତି, ପସ୍ସନ୍ତି ତଂ ପଣ୍ଡିତା ଅତ୍ତନାୱ ॥
‘‘ଖତ୍ୟା ହି ୱେସ୍ସାନଂ [ଖତ୍ତା ନ ୱେସ୍ସା ନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ବଲିଂ ହରନ୍ତି, ଆଦାୟ ସତ୍ଥାନି ଚରନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ତଂ ତାଦିସଂ ସଙ୍ଖୁଭିତଂ ପଭିନ୍ନଂ, କସ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ନୁଜ୍ଜୁ କରୋତି ଲୋକଂ ॥
‘‘ସଚେ ହି ସୋ ଇସ୍ସରୋ ସବ୍ବଲୋକେ, ବ୍ରହ୍ମା ବହୂଭୂତପତୀ [ବ୍ରହ୍ମପହୂ ଭୂତପତୀ (ସ୍ୟା॰)] ପଜାନଂ ।
କିଂ ସବ୍ବଲୋକଂ ୱିଦହୀ ଅଲକ୍ଖିଂ, କିଂ ସବ୍ବଲୋକଂ ନ ସୁଖିଂ ଅକାସି ॥
‘‘ସଚେ ହି ସୋ ଇସ୍ସରୋ ସବ୍ବଲୋକେ, ବ୍ରହ୍ମା ବହୂଭୂତପତୀ ପଜାନଂ ।
ମାୟା ମୁସାୱଜ୍ଜମଦେନ [ମୁସାୱଞ୍ଚନପଦେନ (କ॰)] ଚାପି, ଲୋକଂ ଅଧମ୍ମେନ କିମତ୍ଥମକାରି [କିମତ୍ଥ’କାସି (ସୀ॰ ପୀ॰), କିମତ୍ଥକାରୀ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ସଚେ ହି ସୋ ଇସ୍ସରୋ ସବ୍ବଲୋକେ, ବ୍ରହ୍ମା ବହୂଭୂତପତୀ ପଜାନଂ ।
ଅଧମ୍ମିକୋ ଭୂତପତୀ ଅରିଟ୍ଠ, ଧମ୍ମେ ସତି ୟୋ ୱିଦହୀ ଅଧମ୍ମଂ ॥
‘‘କୀଟା ପଟଙ୍ଗା ଉରଗା ଚ ଭେକା [ଭିଙ୍ଗା (ସ୍ୟା॰)], ହନ୍ତ୍ୱା କିମୀ ସୁଜ୍ଝତି ମକ୍ଖିକା ଚ ।
ଏତେପି ଧମ୍ମା ଅନରିୟରୂପା, କମ୍ବୋଜକାନଂ ୱିତଥା ବହୂନଂ ॥
‘‘ସଚେ ହି ସୋ ସୁଜ୍ଝତି ୟୋ ହନାତି, ହତୋପି ସୋ ସଗ୍ଗମୁପେତି ଠାନଂ ।
ଭୋୱାଦି ଭୋୱାଦିନ ମାରୟେୟ୍ୟୁଂ [ମାରଭେୟ୍ୟୁଂ (କ॰)], ୟେ ଚାପି ତେସଂ ଅଭିସଦ୍ଦହେୟ୍ୟୁଂ ॥
‘‘ନେୱ ମିଗା ନ ପସୂ ନୋପି ଗାୱୋ, ଆୟାଚନ୍ତି ଅତ୍ତୱଧାୟ କେଚି ।
ୱିପ୍ଫନ୍ଦମାନେ ଇଧ ଜୀୱିକତ୍ଥା, ୟଞ୍ଞେସୁ ପାଣେ ପସୁମାରଭନ୍ତି [ମାହରନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ୟୂପୁସ୍ସନେ [ୟୂପସ୍ସ ତେ (ସୀ॰), ୟୂପସ୍ସ ନେ (ପୀ॰)] ପସୁବନ୍ଧେ ଚ ବାଲା, ଚିତ୍ତେହି ୱଣ୍ଣେହି ମୁଖଂ ନୟନ୍ତି ।
ଅୟଂ ତେ ୟୂପୋ କାମଦୁହୋ ପରତ୍ଥ, ଭୱିସ୍ସତି ସସ୍ସତୋ ସମ୍ପରାୟେ ॥
‘‘ସଚେ ଚ ୟୂପେ ମଣିସଙ୍ଖମୁତ୍ତଂ, ଧଞ୍ଞଂ ଧନଂ ରଜତଂ ଜାତରୂପଂ ।
ସୁକ୍ଖେସୁ କଟ୍ଠେସୁ ନୱେସୁ ଚାପି, ସଚେ ଦୁହେ ତିଦିୱେ ସବ୍ବକାମେ ।
ତେୱିଜ୍ଜସଙ୍ଘାୱ ପୁଥୂ ୟଜେୟ୍ୟୁଂ, ଅବ୍ରାହ୍ମଣଂ [ନ ବ୍ରାହ୍ମଣା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] କଞ୍ଚି ନ ୟାଜୟେୟ୍ୟୁଂ ॥
‘‘କୁତୋ ଚ ୟୂପେ ମଣିସଙ୍ଖମୁତ୍ତଂ, ଧଞ୍ଞଂ ଧନଂ ରଜତଂ ଜାତରୂପଂ ।
ସୁକ୍ଖେସୁ କଟ୍ଠେସୁ ନୱେସୁ ଚାପି, କୁତୋ ଦୁହେ ତିଦିୱେ ସବ୍ବକାମେ ॥
‘‘ସଠା ଚ ଲୁଦ୍ଦା ଚ ପଲୁଦ୍ଧବାଲା [ଉପଲଦ୍ଧବାଲା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଚିତ୍ତେହି ୱଣ୍ଣେହି ମୁଖଂ ନୟନ୍ତି ।
ଆଦାୟ ଅଗ୍ଗିଂ ମମ ଦେହି ୱିତ୍ତଂ, ତତୋ ସୁଖୀ ହୋହିସି ସବ୍ବକାମେ ॥
‘‘ତମଗ୍ଗିହୁତ୍ତଂ ସରଣଂ ପୱିସ୍ସ, ଚିତ୍ତେହି ୱଣ୍ଣେହି ମୁଖଂ ନୟନ୍ତି ।
ଓରୋପୟିତ୍ୱା କେସମସ୍ସୁଂ ନଖଞ୍ଚ, ୱେଦେହି ୱିତ୍ତଂ ଅତିଗାଳ୍ହୟନ୍ତି [ଅତିଗାଳୟନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘କାକା ଉଲୂକଂୱ ରହୋ ଲଭିତ୍ୱା, ଏକଂ ସମାନଂ ବହୁକା ସମେଚ୍ଚ ।
ଅନ୍ନାନି ଭୁତ୍ୱା କୁହକା କୁହିତ୍ୱା, ମୁଣ୍ଡଂ କରିତ୍ୱା ୟଞ୍ଞପଥୋସ୍ସଜନ୍ତି ॥
‘‘ଏୱଞ୍ହି ସୋ ୱଞ୍ଚିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେହି, ଏକୋ ସମାନୋ ବହୁକା [ବହୁହୀ (ସୀ॰)] ସମେଚ୍ଚ ।
ତେ ୟୋଗୟୋଗେନ ୱିଲୁମ୍ପମାନା, ଦିଟ୍ଠଂ ଅଦିଟ୍ଠେନ ଧନଂ ହରନ୍ତି ॥
‘‘ଅକାସିୟା ରାଜୂହିୱାନୁସିଟ୍ଠା, ତଦସ୍ସ ଆଦାୟ ଧନଂ ହରନ୍ତି ।
ତେ ତାଦିସା ଚୋରସମା ଅସନ୍ତା, ୱଜ୍ଝା ନ ହଞ୍ଞନ୍ତି ଅରିଟ୍ଠ ଲୋକେ ॥
‘‘ଇନ୍ଦସ୍ସ ବାହାରସି ଦକ୍ଖିଣାତି, ୟଞ୍ଞେସୁ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ପଲାସୟଟ୍ଠିଂ ।
ତଂ ଚେପି ସଚ୍ଚଂ ମଘୱା ଛିନ୍ନବାହୁ, କେନସ୍ସ ଇନ୍ଦୋ ଅସୁରେ ଜିନାତି ॥
‘‘ତଞ୍ଚେୱ ତୁଚ୍ଛଂ ମଘୱା ସମଙ୍ଗୀ, ହନ୍ତା ଅୱଜ୍ଝୋ ପରମୋ ସ ଦେୱୋ [ସୁଦେୱୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ମନ୍ତା ଇମେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ତୁଚ୍ଛରୂପା, ସନ୍ଦିଟ୍ଠିକା ୱଞ୍ଚନା ଏସ ଲୋକେ ॥
‘‘ମାଲାଗିରି ହିମୱା ୟୋ ଚ ଗିଜ୍ଝୋ, ସୁଦସ୍ସନୋ ନିସଭୋ କୁୱେରୁ ।
ଏତେ ଚ ଅଞ୍ଞେ ଚ ନଗା ମହନ୍ତା, ଚିତ୍ୟା କତା ୟଞ୍ଞକରେହି ମାହୁ ॥
‘‘ୟଥାପକାରାନି ହି ଇଟ୍ଠକାନି, ଚିତ୍ୟା କତା ୟଞ୍ଞକରେହି ମାହୁ ।
ନ ପବ୍ବତା ହୋନ୍ତି ତଥାପକାରା, ଅଞ୍ଞା ଦିସା ଅଚଲା ତିଟ୍ଠସେଲା ॥
‘‘ନ ଇଟ୍ଠକା ହୋନ୍ତି ସିଲା ଚିରେନ [ଚିରେନପି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନ ତତ୍ଥ ସଞ୍ଜାୟତି ଅୟୋ ନ ଲୋହଂ ।
ୟଞ୍ଞଞ୍ଚ ଏତଂ ପରିୱଣ୍ଣୟନ୍ତା, ଚିତ୍ୟା କତା ୟଞ୍ଞକରେହି ମାହୁ ॥
‘‘ଅଜ୍ଝାୟକଂ ମନ୍ତଗୁଣୂପପନ୍ନଂ, ତପସ୍ସିନଂ ୟାଚୟୋଗୋତିଧାହୁ ।
ତୀରେ ସମୁଦ୍ଦସ୍ସୁଦକଂ ସଜନ୍ତଂ, ତଂ ସାଗରୋଜ୍ଝୋହରି ତେନପେୟ୍ୟୋ ॥
‘‘ପରୋସହସ୍ସମ୍ପି ସମନ୍ତୱେଦେ, ମନ୍ତୂପପନ୍ନେ ନଦିୟୋ ୱହନ୍ତି ।
ନ ତେନ ବ୍ୟାପନ୍ନରସୂଦକା ନ, କସ୍ମା ସମୁଦ୍ଦୋ ଅତୁଲୋ ଅପେୟ୍ୟୋ ॥
‘‘ୟେ କେଚି କୂପା ଇଧ ଜୀୱଲୋକେ, ଲୋଣୂଦକା କୂପଖଣେହି ଖାତା ।
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣଜ୍ଝୋହରଣେନ [ବ୍ରାହ୍ମଣଜ୍ଝୋହରି ତେନ (କ॰)] ତେସୁ, ଆପୋ ଅପେୟ୍ୟୋ ଦ୍ୱିରସଞ୍ଞୁ ମାହୁ ॥
‘‘ପୁରେ ପୁରତ୍ଥା କା କସ୍ସ ଭରିୟା, ମନୋ ମନୁସ୍ସଂ ଅଜନେସି ପୁବ୍ବେ ।
ତେନାପି ଧମ୍ମେନ ନ କୋଚି ହୀନୋ, ଏୱମ୍ପି ୱୋସ୍ସଗ୍ଗୱିଭଙ୍ଗମାହୁ [ୱୋସ୍ସଗ୍ଗୱିଭାଗମାହୁ (ସୀ॰)]॥
‘‘ଚଣ୍ଡାଲପୁତ୍ତୋପି ଅଧିଚ୍ଚ ୱେଦେ, ଭାସେୟ୍ୟ ମନ୍ତେ କୁସଲୋ ମତୀମା [ମୁତୀମା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ନ ତସ୍ସ ମୁଦ୍ଧାପି ଫଲେୟ୍ୟ ସତ୍ତଧା, ମନ୍ତା ଇମେ ଅତ୍ତୱଧାୟ କତା [କତ୍ତ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ୱାଚାକତା ଗିଦ୍ଧିକତା [ଗିଦ୍ଧିଗତା (କ॰)] ଗହୀତା, ଦୁମ୍ମୋଚୟା କବ୍ୟପଥାନୁପନ୍ନା ।
ବାଲାନ ଚିତ୍ତଂ ୱିସମେ ନିୱିଟ୍ଠଂ, ତଦପ୍ପପଞ୍ଞା ଅଭିସଦ୍ଦହନ୍ତି ॥
‘‘ସୀହସ୍ସ ବ୍ୟଗ୍ଘସ୍ସ ଚ ଦୀପିନୋ ଚ, ନ ୱିଜ୍ଜତୀ ପୋରିସିୟଂବଲେନ ।
ମନୁସ୍ସଭାୱୋ ଚ ଗୱଂୱ ପେକ୍ଖୋ, ଜାତୀ ହି ତେସଂ ଅସମା ସମାନା [ସମାନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ସଚେ ଚ ରାଜା ପଥୱିଂ ୱିଜିତ୍ୱା, ସଜୀୱୱା ଅସ୍ସୱପାରିସଜ୍ଜୋ ।
ସୟମେୱ ସୋ ସତ୍ତୁସଙ୍ଘଂ ୱିଜେୟ୍ୟ, ତସ୍ସପ୍ପଜା ନିଚ୍ଚସୁଖୀ [ନିଚ୍ଚସୁଖା (ପୀ॰)] ଭୱେୟ୍ୟ ॥
‘‘ଖତ୍ତିୟମନ୍ତା ଚ ତୟୋ ଚ ୱେଦା, ଅତ୍ଥେନ ଏତେ ସମକା ଭୱନ୍ତି ।
ତେସଞ୍ଚ ଅତ୍ଥଂ ଅୱିନିଚ୍ଛିନିତ୍ୱା, ନ ବୁଜ୍ଝତୀ ଓଘପଥଂୱ ଛନ୍ନଂ ॥
‘‘ଖତ୍ତିୟମନ୍ତା ଚ ତୟୋ ଚ ୱେଦା, ଅତ୍ଥେନ ଏତେ ସମକା ଭୱନ୍ତି ।
ଲାଭୋ ଅଲାଭୋ ଅୟସୋ ୟସୋ ଚ, ସବ୍ବେୱ ତେସଂ ଚତୁନ୍ନଞ୍ଚ [ସବ୍ବେ ତେ ସବ୍ବେସଂ ଚତୁନ୍ନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଧମ୍ମା ॥
‘‘ୟଥାପି ଇବ୍ଭା ଧନଧଞ୍ଞହେତୁ, କମ୍ମାନି କରୋନ୍ତି [କାରେନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପୁଥୂ ପଥବ୍ୟା ।
ତେୱିଜ୍ଜସଙ୍ଘା ଚ ତଥେୱ ଅଜ୍ଜ, କମ୍ମାନି କରୋନ୍ତି [କାରେନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପୁଥୂ ପଥବ୍ୟା ॥
‘‘ଇବ୍ଭେହି ୟେ ତେ [ଏତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସମକା ଭୱନ୍ତି, ନିଚ୍ଚୁସ୍ସୁକା କାମଗୁଣେସୁ ୟୁତ୍ତା ।
କମ୍ମାନି କରୋନ୍ତି [କାରେନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପୁଥୂ ପଥବ୍ୟା, ତଦପ୍ପପଞ୍ଞା ଦ୍ୱିରସଞ୍ଞୁରା ତେ’’ ॥
‘‘କସ୍ସ ଭେରୀ ମୁଦିଙ୍ଗା ଚ, ସଙ୍ଖାପଣୱଦିନ୍ଦିମା ।
ପୁରତୋ ପଟିପନ୍ନାନି, ହାସୟନ୍ତା ରଥେସଭଂ ॥
‘‘କସ୍ସ କଞ୍ଚନପଟ୍ଟେନ, ପୁଥୁନା ୱିଜ୍ଜୁୱଣ୍ଣିନା ।
ୟୁୱା କଲାପସନ୍ନଦ୍ଧୋ, କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘ଉକ୍କାମୁଖପହଟ୍ଠଂୱ, ଖଦିରଙ୍ଗାରସନ୍ନିଭଂ ।
ମୁଖଞ୍ଚ ରୁଚିରା ଭାତି, କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘କସ୍ସ ଜମ୍ବୋନଦଂ ଛତ୍ତଂ, ସସଲାକଂ ମନୋରମଂ ।
ଆଦିଚ୍ଚରଂସାୱରଣଂ, କୋ ଏତି ସିରିୟା ଜଲଂ ॥
‘‘କସ୍ସ ଅଙ୍ଗଂ [ଅଙ୍କଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପରିଗ୍ଗୟ୍ହ, ୱାଳବୀଜନିମୁତ୍ତମଂ ।
ଉଭତୋ ୱରପୁଞ୍ଞସ୍ସ [ଚରତେ ୱରପଞ୍ଞସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ମୁଦ୍ଧନି ଉପରୂପରି ॥
‘‘କସ୍ସ ପେଖୁଣହତ୍ଥାନି, ଚିତ୍ରାନି ଚ ମୁଦୂନି ଚ ।
କଞ୍ଚନମଣିଦଣ୍ଡାନି [ତପଞ୍ଞମଣିଦଣ୍ଡାନି (ସୀ॰ ପୀ॰), ସୁୱଣ୍ଣମଣିଦଣ୍ଡାନି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଚରନ୍ତି ଦୁଭତୋ ମୁଖଂ ॥
‘‘ଖଦିରଙ୍ଗାରୱଣ୍ଣାଭା, ଉକ୍କାମୁଖପହଂସିତା ।
କସ୍ସେତେ କୁଣ୍ଡଲା ୱଗ୍ଗୂ, ସୋଭନ୍ତି ଦୁଭତୋ ମୁଖଂ ॥
‘‘କସ୍ସ ୱାତେନ ଛୁପିତା, ନିଦ୍ଧନ୍ତା ମୁଦୁକାଳକା [ମୁଦୁକାଳକଂ (ସୀ॰), ମୁଦୁ କାଳିକା (ସ୍ୟା॰)]।
ସୋଭୟନ୍ତି ନଲାଟନ୍ତଂ, ନଭା ୱିଜ୍ଜୁରିୱୁଗ୍ଗତା ॥
‘‘କସ୍ସ ଏତାନି ଅକ୍ଖୀନି, ଆୟତାନି ପୁଥୂନି ଚ ।
କୋ ସୋଭତି ୱିସାଲକ୍ଖୋ, କସ୍ସେତଂ ଉଣ୍ଣଜଂ ମୁଖଂ ॥
‘‘କସ୍ସେତେ ଲପନଜାତା [ଲପନଜା ସୁଦ୍ଧା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସୁଦ୍ଧା ସଙ୍ଖୱରୂପମା ।
ଭାସମାନସ୍ସ ସୋଭନ୍ତି, ଦନ୍ତା କୁପ୍ପିଲସାଦିସା ॥
‘‘କସ୍ସ ଲାଖାରସସମା, ହତ୍ଥପାଦା ସୁଖେଧିତା ।
କୋ ସୋ ବିମ୍ବୋଟ୍ଠସମ୍ପନ୍ନୋ, ଦିୱା ସୂରିୟୋୱ ଭାସତି ॥
‘‘ହିମଚ୍ଚୟେ ହିମୱତି [ହେମୱତୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ମହାସାଲୋୱ ପୁପ୍ଫିତୋ ।
କୋ ସୋ ଓଦାତପାୱାରୋ, ଜୟଂ ଇନ୍ଦୋୱ ସୋଭତି ॥
‘‘ସୁୱଣ୍ଣପୀଳକାକିଣ୍ଣଂ, ମଣିଦଣ୍ଡୱିଚିତ୍ତକଂ ।
କୋ ସୋ ପରିସମୋଗୟ୍ହ, ଈସଂ ଖଗ୍ଗଂ ପମୁଞ୍ଚତି [ଈସୋ ଖଗ୍ଗଂୱ ମୁଞ୍ଚତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ଭନ୍ତେ ଖଗ୍ଗଂ ପମୁଞ୍ଚତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ସୁୱଣ୍ଣୱିକତା ଚିତ୍ତା, ସୁକତା ଚିତ୍ତସିବ୍ବନା [ସିବ୍ବିନୀ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
କୋ ସୋ ଓମୁଞ୍ଚତେ ପାଦା, ନମୋ କତ୍ୱା ମହେସିନୋ’’ ॥
‘‘ଧତରଟ୍ଠା ହି ତେ ନାଗା, ଇଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ୟସସ୍ସିନୋ ।
ସମୁଦ୍ଦଜାୟ ଉପ୍ପନ୍ନା, ନାଗା ଏତେ ମହିଦ୍ଧିକା’’ତି ॥
ଭୂରିଦତ୍ତଜାତକଂ ଛଟ୍ଠଂ ।
୫୪୪. ଚନ୍ଦକୁମାରଜାତକଂ (୭)
‘‘ରାଜାସି ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମୋ, ଏକରାଜା ପୁପ୍ଫୱତୀୟା ।
ସୋ ପୁଚ୍ଛି ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁଂ, ଖଣ୍ଡହାଲଂ ପୁରୋହିତଂ ମୂଳ୍ହଂ ॥
‘ସଗ୍ଗାନ ମଗ୍ଗମାଚିକ୍ଖ [ସଗ୍ଗମଗ୍ଗମାଚିକ୍ଖ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ତ୍ୱଂସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧମ୍ମୱିନୟକୁସଲୋ ।
ୟଥା ଇତୋ ୱଜନ୍ତି ସୁଗତିଂ, ନରା ପୁଞ୍ଞାନି କତ୍ୱାନ’ ॥
‘ଅତିଦାନଂ ଦଦିତ୍ୱାନ, ଅୱଜ୍ଝେ ଦେୱ ଘାତେତ୍ୱା ।
ଏୱଂ ୱଜନ୍ତି ସୁଗତିଂ, ନରା ପୁଞ୍ଞାନି କତ୍ୱାନ’ ॥
‘କିଂ ପନ ତଂ ଅତିଦାନଂ, କେ ଚ ଅୱଜ୍ଝା ଇମସ୍ମି ଲୋକସ୍ମିଂ ।
ଏତଞ୍ଚ ଖୋ ନୋ ଅକ୍ଖାହି, ୟଜିସ୍ସାମି ଦଦାମି [ୟଜିସ୍ସାମ ଦଦାମ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦାନାନି’ ॥
‘ପୁତ୍ତେହି ଦେୱ ୟଜିତବ୍ବଂ, ମହେସୀହି ନେଗମେହି ଚ ।
ଉସଭେହି ଆଜାନିୟେହି ଚତୂହି, ସବ୍ବଚତୁକ୍କେନ ଦେୱ ୟଜିତବ୍ବଂ’’’ ॥
‘‘ତଂ ସୁତ୍ୱା ଅନ୍ତେପୁରେ, କୁମାରା ମହେସିୟୋ ଚ ହଞ୍ଞନ୍ତୁ ।
ଏକୋ ଅହୋସି ନିଗ୍ଘୋସୋ, ଭିସ୍ମା ଅଚ୍ଚୁଗ୍ଗତୋ ସଦ୍ଦୋ’’ ॥
‘‘ଗଚ୍ଛଥ ୱଦେଥ କୁମାରେ, ଚନ୍ଦଂ ସୂରିୟଞ୍ଚ ଭଦ୍ଦସେନଞ୍ଚ ।
ସୂରଞ୍ଚ ୱାମଗୋତ୍ତଞ୍ଚ, ପଚୁରା [ପସୁରା (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] କିର ହୋଥ ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ॥
‘‘କୁମାରିୟୋପି ୱଦେଥ, ଉପସେନଂ [ଉପସେନିଂ (ସୀ॰), ଉପସେଣିଂ (ପୀ॰)] କୋକିଲଞ୍ଚ ମୁଦିତଞ୍ଚ ।
ନନ୍ଦଞ୍ଚାପି କୁମାରିଂ, ପଚୁରା [ପସୁରା (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] କିର ହୋଥ ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ॥
‘‘ୱିଜୟମ୍ପି ମୟ୍ହଂ ମହେସିଂ, ଏରାୱତିଂ [ଏକପତିଂ (ପୀ॰), ଏରାପତିଂ (କ॰)] କେସିନିଂ ସୁନନ୍ଦଞ୍ଚ ।
ଲକ୍ଖଣୱରୂପପନ୍ନା, ପଚୁରା କିର ହୋଥ ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ॥
‘‘ଗହପତୟୋ ଚ ୱଦେଥ, ପୁଣ୍ଣମୁଖଂ ଭଦ୍ଦିୟଂ ସିଙ୍ଗାଲଞ୍ଚ ।
ୱଡ୍ଢଞ୍ଚାପି ଗହପତିଂ, ପଚୁରା କିର ହୋଥ ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ’’ ॥
‘‘ତେ ତତ୍ଥ ଗହପତୟୋ, ଅୱୋଚିସୁଂ ସମାଗତା ପୁତ୍ତଦାରପରିକିଣ୍ଣା ।
ସବ୍ବେୱ ସିଖିନୋ ଦେୱ କରୋହି, ଅଥ ୱା ନୋ ଦାସେ ସାୱେହି’’ ॥
‘‘ଅଭୟଂକରମ୍ପି ମେ ହତ୍ଥିଂ, ନାଳାଗିରିଂ ଅଚ୍ଚୁଗ୍ଗତଂ ୱରୁଣଦନ୍ତଂ [ନାଳାଗିରିଂ ଅଚ୍ଚୁତଂ ୱରୁଣଦନ୍ତଂ (ସୀ॰), ରାଜଗିରିଂ ଅଚ୍ଚୁତୱରୁଣଦନ୍ତଂ (ପୀ॰)]।
ଆନେଥ ଖୋ ନେ ଖିପ୍ପଂ, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଭୱିସ୍ସନ୍ତି ॥
‘‘ଅସ୍ସରତନମ୍ପି [ଅସ୍ସତରମ୍ପି (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅସ୍ସରତନମ୍ପି ମେ (ସ୍ୟା॰)] କେସିଂ, ସୁରାମୁଖଂ ପୁଣ୍ଣକଂ ୱିନତକଞ୍ଚ ।
ଆନେଥ ଖୋ ନେ ଖିପ୍ପଂ, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଭୱିସ୍ସନ୍ତି ॥
‘‘ଉସଭମ୍ପି [ଉସଭମ୍ପି ମେ (ସ୍ୟା॰)] ୟୂଥପତିଂ ଅନୋଜଂ, ନିସଭଂ ଗୱମ୍ପତିଂ ତେପି ମୟ୍ହଂ ଆନେଥ ।
ସମୂହ [ସମୁପା (ସୀ॰ ପୀ॰), ସମ୍ମୁଖା (ସ୍ୟା॰)] କରୋନ୍ତୁ ସବ୍ବଂ, ୟଜିସ୍ସାମି ଦଦାମି ଦାନାନି ॥
‘‘ସବ୍ବଂ [ସବ୍ବମ୍ପି (ସ୍ୟା॰)] ପଟିୟାଦେଥ, ୟଞ୍ଞଂ ପନ ଉଗ୍ଗତମ୍ହି ସୂରିୟମ୍ହି ।
ଆଣାପେଥ ଚ କୁମାରେ [ଆଣାପେଥ ଚନ୍ଦକୁମାରେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଅଭିରମନ୍ତୁ ଇମଂ ରତ୍ତିଂ ॥
‘‘ସବ୍ବଂ [ସବ୍ବମ୍ପି (ସ୍ୟା॰)] ଉପଟ୍ଠପେଥ, ୟଞ୍ଞଂ ପନ ଉଗ୍ଗତମ୍ହି ସୂରିୟମ୍ହି ।
ୱଦେଥ ଦାନି କୁମାରେ, ଅଜ୍ଜ ଖୋ [ୱୋ (ପୀ॰)] ପଚ୍ଛିମା ରତ୍ତି’’ ॥
‘‘ତଂତଂ ମାତା ଅୱଚ, ରୋଦନ୍ତୀ ଆଗନ୍ତ୍ୱା ୱିମାନତୋ ।
ୟଞ୍ଞୋ କିର ତେ ପୁତ୍ତ, ଭୱିସ୍ସତି ଚତୂହି ପୁତ୍ତେହି’’ ॥
‘‘ସବ୍ବେପି ମୟ୍ହଂ ପୁତ୍ତା ଚତ୍ତା, ଚନ୍ଦସ୍ମିଂ ହଞ୍ଞମାନସ୍ମିଂ ।
ପୁତ୍ତେହି ୟଞ୍ଞଂ ୟଜିତ୍ୱାନ, ସୁଗତିଂ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ମା ତଂ [ମା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୁତ୍ତ ସଦ୍ଦହେସି, ସୁଗତି କିର ହୋତି ପୁତ୍ତୟଞ୍ଞେନ ।
ନିରୟାନେସୋ ମଗ୍ଗୋ, ନେସୋ ମଗ୍ଗୋ ହି ସଗ୍ଗାନଂ ॥
‘‘ଦାନାନି ଦେହି କୋଣ୍ଡଞ୍ଞ, ଅହିଂସା ସବ୍ବଭୂତଭବ୍ୟାନଂ’’ ।
ଏସ ମଗ୍ଗୋ ସୁଗତିୟା, ନ ଚ ମଗ୍ଗୋ ପୁତ୍ତୟଞ୍ଞେନ’’ ॥
‘‘ଆଚରିୟାନଂ ୱଚନା, ଘାତେସ୍ସଂ ଚନ୍ଦଞ୍ଚ ସୂରିୟଞ୍ଚ ।
ପୁତ୍ତେହି ୟଞ୍ଞଂ [ପୁତ୍ତେହି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୟଜିତ୍ୱାନ ଦୁଚ୍ଚଜେହି, ସୁଗତିଂ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ତଂତଂ ପିତାପି ଅୱଚ, ୱସୱତ୍ତୀ ଓରସଂ ସକଂ ପୁତ୍ତଂ ।
ୟଞ୍ଞୋ କିର ତେ ପୁତ୍ତ, ଭୱିସ୍ସତି ଚତୂହି ପୁତ୍ତେହି’’ ॥
‘‘ସବ୍ବେପି ମୟ୍ହଂ ପୁତ୍ତା ଚତ୍ତା, ଚନ୍ଦସ୍ମିଂ ହଞ୍ଞମାନସ୍ମିଂ ।
ପୁତ୍ତେହି ୟଞ୍ଞଂ ୟଜିତ୍ୱାନ, ସୁଗତିଂ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ମା ତଂ ପୁତ୍ତ ସଦ୍ଦହେସି, ସୁଗତି କିର ହୋତି ପୁତ୍ତୟଞ୍ଞେନ ।
ନିରୟାନେସୋ ମଗ୍ଗୋ, ନେସୋ ମଗ୍ଗୋ ହି ସଗ୍ଗାନଂ ॥
‘‘ଦାନାନି ଦେହି କୋଣ୍ଡଞ୍ଞ, ଅହିଂସା ସବ୍ବଭୂତଭବ୍ୟାନଂ ।
ଏସ ମଗ୍ଗୋ ସୁଗତିୟା, ନ ଚ ମଗ୍ଗୋ ପୁତ୍ତୟଞ୍ଞେନ’’ ॥
‘‘ଆଚରିୟାନଂ ୱଚନା, ଘାତେସ୍ସଂ ଚନ୍ଦଞ୍ଚ ସୂରିୟଞ୍ଚ ।
ପୁତ୍ତେହି ୟଞ୍ଞଂ ୟଜିତ୍ୱାନ ଦୁଚ୍ଚଜେହି, ସୁଗତିଂ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ଦାନାନି ଦେହି କୋଣ୍ଡଞ୍ଞ, ଅହିଂସା ସବ୍ବଭୂତଭବ୍ୟାନଂ ।
ପୁତ୍ତପରିୱୁତୋ ତୁୱଂ, ରଟ୍ଠଂ ଜନପଦଞ୍ଚ ପାଲେହି’’ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସେ ଚ ପାଲେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ହତ୍ଥିଛକଣାନି ଉଜ୍ଝେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ଅସ୍ସଛକଣାନି ଉଜ୍ଝେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ [ଇଦଂ ପଦଂ ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନତ୍ଥି]।
ୟସ୍ସ ହୋନ୍ତି ତୱ କାମା, ଅପି ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜିତା ।
ଭିକ୍ଖାଚରିୟଂ ଚରିସ୍ସାମ’’ ॥
‘‘ଦୁକ୍ଖଂ ଖୋ ମେ ଜନୟଥ, ୱିଲପନ୍ତା ଜୀୱିତସ୍ସ କାମା ହି ।
ମୁଞ୍ଚେଥ [ମୁଞ୍ଚଥ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦାନି କୁମାରେ, ଅଲମ୍ପି ମେ ହୋତୁ ପୁତ୍ତୟଞ୍ଞେନ’’ ॥
‘‘ପୁବ୍ବେୱ ଖୋସି ମେ ୱୁତ୍ତୋ, ଦୁକ୍କରଂ ଦୁରଭିସମ୍ଭୱଞ୍ଚେତଂ ।
ଅଥ ନୋ ଉପକ୍ଖଟସ୍ସ ୟଞ୍ଞସ୍ସ, କସ୍ମା କରୋସି ୱିକ୍ଖେପଂ ॥
‘‘ସବ୍ବେ ୱଜନ୍ତି ସୁଗତିଂ, ୟେ ୟଜନ୍ତି ୟେପି ୟାଜେନ୍ତି ।
ୟେ ଚାପି ଅନୁମୋଦନ୍ତି, ୟଜନ୍ତାନଂ ଏଦିସଂ ମହାୟଞ୍ଞଂ’’ ॥
‘‘ଅଥ କିସ୍ସ ଜନୋ [ଚ ନୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପୁବ୍ବେ, ସୋତ୍ଥାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଅୱାଚେସି ।
ଅଥ ନୋ ଅକାରଣସ୍ମା, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଦେୱ ଘାତେସି ॥
‘‘ପୁବ୍ବେୱ ନୋ ଦହରକାଲେ [ଦହରକେ ସମାନେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନ ହନେସି [ନ ମାରେସି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନ ଘାତେସି ।
ଦହରମ୍ହା ୟୋବ୍ବନଂ ପତ୍ତା, ଅଦୂସକା ତାତ ହଞ୍ଞାମ ॥
‘‘ହତ୍ଥିଗତେ ଅସ୍ସଗତେ, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ପସ୍ସ ନୋ ମହାରାଜ ।
ୟୁଦ୍ଧେ ୱା ୟୁଜ୍ଝମାନେ ୱା, ନ ହି ମାଦିସା ସୂରା ହୋନ୍ତି ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ॥
‘‘ପଚ୍ଚନ୍ତେ ୱାପି କୁପିତେ, ଅଟୱୀସୁ ୱା ମାଦିସେ ନିୟୋଜେନ୍ତି ।
ଅଥ ନୋ ଅକାରଣସ୍ମା, ଅଭୂମିୟଂ ତାତ ହଞ୍ଞାମ ॥
‘‘ୟାପି ହି ତା ସକୁଣିୟୋ, ୱସନ୍ତି ତିଣଘରାନି କତ୍ୱାନ ।
ତାସମ୍ପି ପିୟା ପୁତ୍ତା, ଅଥ ନୋ ତ୍ୱଂ ଦେୱ ଘାତେସି ॥
‘‘ମା ତସ୍ସ ସଦ୍ଦହେସି, ନ ମଂ ଖଣ୍ଡହାଲୋ ଘାତେୟ୍ୟ ।
ମମଞ୍ହି ସୋ ଘାତେତ୍ୱାନ, ଅନନ୍ତରା ତମ୍ପି ଦେୱ ଘାତେୟ୍ୟ ॥
‘‘ଗାମୱରଂ ନିଗମୱରଂ ଦଦନ୍ତି, ଭୋଗମ୍ପିସ୍ସ ମହାରାଜ ।
ଅଥଗ୍ଗପିଣ୍ଡିକାପି, କୁଲେ କୁଲେ ହେତେ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ॥
‘‘ତେସମ୍ପି ତାଦିସାନଂ, ଇଚ୍ଛନ୍ତି ଦୁବ୍ଭିତୁଂ ମହାରାଜ ।
ୟେଭୁୟ୍ୟେନ ଏତେ, ଅକତଞ୍ଞୁନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଦେୱ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସେ ଚ ପାଲେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ହତ୍ଥିଛକଣାନି ଉଜ୍ଝେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ଅସ୍ସଛକଣାନି ଉଜ୍ଝେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ୟସ୍ସ ହୋନ୍ତି ତୱ କାମା, ଅପି ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜିତା ।
ଭିକ୍ଖାଚରିୟଂ ଚରିସ୍ସାମ’’ ॥
‘‘ଦୁକ୍ଖଂ ଖୋ ମେ ଜନୟଥ, ୱିଲପନ୍ତା ଜୀୱିତସ୍ସ କାମା ହି ।
ମୁଞ୍ଚେଥ ଦାନି କୁମାରେ, ଅଲମ୍ପି ମେ ହୋତୁ ପୁତ୍ତୟଞ୍ଞେନ’’ ॥
‘‘ପୁବ୍ବେୱ ଖୋସି ମେ ୱୁତ୍ତୋ, ଦୁକ୍କରଂ ଦୁରଭିସମ୍ଭୱଞ୍ଚେତଂ ।
ଅଥ ନୋ ଉପକ୍ଖଟସ୍ସ ୟଞ୍ଞସ୍ସ, କସ୍ମା କରୋସି ୱିକ୍ଖେପଂ ॥
‘‘ସବ୍ବେ ୱଜନ୍ତି ସୁଗତିଂ, ୟେ ୟଜନ୍ତି ୟେପି ୟାଜେନ୍ତି ।
ୟେ ଚାପି ଅନୁମୋଦନ୍ତି, ୟଜନ୍ତାନଂ ଏଦିସଂ ମହାୟଞ୍ଞଂ’’ ॥
‘‘ୟଦି କିର ୟଜିତ୍ୱା ପୁତ୍ତେହି, ଦେୱଲୋକଂ ଇତୋ ଚୁତା ୟନ୍ତି ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ତାୱ ୟଜତୁ, ପଚ୍ଛାପି ୟଜସି ତୁୱଂ ରାଜା ॥
‘‘ୟଦି କିର ୟଜିତ୍ୱା ପୁତ୍ତେହି, ଦେୱଲୋକଂ ଇତୋ ଚୁତା ୟନ୍ତି ।
ଏସ୍ୱେୱ ଖଣ୍ଡହାଲୋ, ୟଜତଂ ସକେହି ପୁତ୍ତେହି ॥
‘‘ଏୱଂ ଜାନନ୍ତୋ ଖଣ୍ଡହାଲୋ, କିଂ ପୁତ୍ତକେ ନ ଘାତେସି ।
ସବ୍ବଞ୍ଚ ଞାତିଜନଂ, ଅତ୍ତାନଞ୍ଚ ନ ଘାତେସି ॥
‘‘ସବ୍ବେ ୱଜନ୍ତି ନିରୟଂ, ୟେ ୟଜନ୍ତି ୟେପି ୟାଜେନ୍ତି ।
ୟେ ଚାପି ଅନୁମୋଦନ୍ତି, ୟଜନ୍ତାନଂ ଏଦିସଂ ମହାୟଞ୍ଞଂ ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି] ‘‘ସଚେ ହି ସୋ ସୁଜ୍ଝତି ୟୋ ହନାତି, ହତୋପି ସୋ ସଗ୍ଗମୁପେତି ଠାନଂ ।
ଭୋୱାଦି ଭୋୱାଦିନ ମାରୟେୟ୍ୟୁଂ, ୟେ ଚାପି ତେସଂ ଅଭିସଦ୍ଦହେୟ୍ୟୁଂ’’ [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘କଥଞ୍ଚ କିର ପୁତ୍ତକାମାୟୋ, ଗହପତୟୋ ଘରଣିୟୋ ଚ ।
ନଗରମ୍ହି ନ ଉପରୱନ୍ତି ରାଜାନଂ, ମା ଘାତୟି ଓରସଂ ପୁତ୍ତଂ ॥
‘‘କଥଞ୍ଚ କିର ପୁତ୍ତକାମାୟୋ, ଗହପତୟୋ ଘରଣିୟୋ ଚ ।
ନଗରମ୍ହି ନ ଉପରୱନ୍ତି ରାଜାନଂ, ମା ଘାତୟି ଅତ୍ରଜଂ ପୁତ୍ତଂ ॥
‘‘ରଞ୍ଞୋ ଚମ୍ହି ଅତ୍ଥକାମୋ, ହିତୋ ଚ ସବ୍ବଜନପଦସ୍ସ [ସବ୍ବଦା ଜନପଦସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ନ କୋଚି ଅସ୍ସ ପଟିଘଂ, ମୟା ଜାନପଦୋ ନ ପୱେଦେତି’’ ॥
‘‘ଗଚ୍ଛଥ ୱୋ ଘରଣିୟୋ, ତାତଞ୍ଚ ୱଦେଥ ଖଣ୍ଡହାଲଞ୍ଚ ।
ମା ଘାତେଥ କୁମାରେ, ଅଦୂସକେ ସୀହସଙ୍କାସେ ॥
‘‘ଗଚ୍ଛଥ ୱୋ ଘରଣିୟୋ, ତାତଞ୍ଚ ୱଦେଥ ଖଣ୍ଡହାଲଞ୍ଚ ।
ମା ଘାତେଥ କୁମାରେ, ଅପେକ୍ଖିତେ ସବ୍ବଲୋକସ୍ସ’’ ॥
‘‘ୟଂ ନୂନାହଂ ଜାୟେୟ୍ୟଂ, ରଥକାରକୁଲେସୁ ୱା ।
ପୁକ୍କୁସକୁଲେସୁ ୱା ୱେସ୍ସେସୁ ୱା ଜାୟେୟ୍ୟଂ ।
ନ ହଜ୍ଜ ମଂ ରାଜ ୟଞ୍ଞେ [ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଘାତେୟ୍ୟ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବା ସୀମନ୍ତିନିୟୋ ଗଚ୍ଛଥ, ଅୟ୍ୟସ୍ସ ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ପାଦେସୁ ନିପତଥ, ଅପରାଧାହଂ ନ ପସ୍ସାମି ॥
‘‘ସବ୍ବା ସୀମନ୍ତିନିୟୋ ଗଚ୍ଛଥ, ଅୟ୍ୟସ୍ସ ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ପାଦେସୁ ନିପତଥ, କିନ୍ତେ ଭନ୍ତେ ମୟଂ ଅଦୂସେମ’’ ॥
‘‘କପଣା [କପଣଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିଲପତି ସେଲା, ଦିସ୍ୱାନ ଭାତରେ [ଭାତରୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ଉପନୀତତ୍ତେ ।
ୟଞ୍ଞୋ କିର ମେ ଉକ୍ଖିପିତୋ, ତାତେନ ସଗ୍ଗକାମେନ’’ ॥
‘‘ଆୱତ୍ତି ପରିୱତ୍ତି ଚ, ୱସୁଲୋ ସମ୍ମୁଖା ରଞ୍ଞୋ ।
ମା ନୋ ପିତରଂ ଅୱଧି, ଦହରମ୍ହା ୟୋବ୍ବନଂ ପତ୍ତା’’ ॥
‘‘ଏସୋ ତେ ୱସୁଲ ପିତା, ସମେହି ପିତରା ସହ ।
ଦୁକ୍ଖଂ ଖୋ ମେ ଜନୟସି, ୱିଲପନ୍ତୋ ଅନ୍ତେପୁରସ୍ମିଂ ।
ମୁଞ୍ଚେଥ ଦାନି କୁମାରେ, ଅଲମ୍ପି ମେ ହୋତୁ ପୁତ୍ତୟଞ୍ଞେନ’’ ॥
‘‘ପୁବ୍ବେୱ ଖୋସି ମେ ୱୁତ୍ତୋ, ଦୁକ୍କରଂ ଦୁରଭିସମ୍ଭୱଞ୍ଚେତଂ ।
ଅଥ ନୋ ଉପକ୍ଖଟସ୍ସ ୟଞ୍ଞସ୍ସ, କସ୍ମା କରୋସି ୱିକ୍ଖେପଂ ॥
‘‘ସବ୍ବେ ୱଜନ୍ତି ସୁଗତିଂ, ୟେ ୟଜନ୍ତି ୟେପି ୟାଜେନ୍ତି ।
ୟେ ଚାପି ଅନୁମୋଦନ୍ତି, ୟଜନ୍ତାନଂ ଏଦିସଂ ମହାୟଞ୍ଞଂ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବରତନସ୍ସ ୟଞ୍ଞୋ ଉପକ୍ଖଟୋ, ଏକରାଜ ତୱ ପଟିୟତ୍ତୋ ।
ଅଭିନିକ୍ଖମସ୍ସୁ ଦେୱ, ସଗ୍ଗଂ ଗତୋ ତ୍ୱଂ ପମୋଦିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ଦହରା ସତ୍ତସତା ଏତା, ଚନ୍ଦକୁମାରସ୍ସ ଭରିୟାୟୋ ।
କେସେ ପକିରିତ୍ୱାନ [ପରିକିରିତ୍ୱାନ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱିକିରିତ୍ୱାନ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ରୋଦନ୍ତିୟୋ ମଗ୍ଗମନୁୟାୟିଂସୁ [ମଗ୍ଗମନୁୟନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ମଗ୍ଗମନୁୟାୟନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଅପରା ପନ ସୋକେନ, ନିକ୍ଖନ୍ତା ନନ୍ଦନେ ୱିୟ ଦେୱା ।
କେସେ ପକିରିତ୍ୱାନ [ପରିକିରିତ୍ୱାନ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱିକିରିତ୍ୱାନ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ରୋଦନ୍ତିୟୋ ମଗ୍ଗମନୁୟାୟିଂସୁ’’ [ମଗ୍ଗମନୁୟନ୍ତି (ସୀ॰ ପୀ॰), ମଗ୍ଗମନୁୟାୟନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘କାସିକସୁଚିୱତ୍ଥଧରା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟନ୍ତି ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଏକରାଜସ୍ସ ॥
‘‘କାସିକସୁଚିୱତ୍ଥଧରା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟନ୍ତି ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ମାତୁ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ ॥
‘‘କାସିକସୁଚିୱତ୍ଥଧରା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟନ୍ତି ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଜନସ୍ସ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ ॥
‘‘ମଂସରସଭୋଜନା ନ୍ହାପକସୁନ୍ହାପିତା [ନହାପକସୁନହାତା (ପୀ॰)], କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟନ୍ତି ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଏକରାଜସ୍ସ ॥
[ଇମା ଦ୍ୱେ ଗାଥା ନତ୍ଥି ପୀ ପୋତ୍ଥକେ] ‘‘ମଂସରସଭୋଜନା ନ୍ହାପକସୁନ୍ହାପିତା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟନ୍ତି ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ମାତୁ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ ॥
‘‘ମଂସରସଭୋଜନା ନ୍ହାପକସୁନ୍ହାପିତା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟନ୍ତି ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଜନସ୍ସ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ [ଇମା ଦ୍ୱେ ଗାଥା ନତ୍ଥି ପୀ ପୋତ୍ଥକେ]॥
‘‘ୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ହତ୍ଥିୱରଧୁରଗତେ, ହତ୍ଥୀହି [ହତ୍ଥିକା (ସ୍ୟା॰), ପତ୍ତିକା (ପୀ॰)] ଅନୁୱଜନ୍ତି ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଉଭୋୱ ପତ୍ତିକା ୟନ୍ତି ॥
‘‘ୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ଅସ୍ସୱରଧୁରଗତେ, ଅସ୍ସେହି [ଅସ୍ସକା (ସ୍ୟା॰), ପତ୍ତିକା (ପୀ॰)] ଅନୁୱଜନ୍ତି ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଉଭୋୱ ପତ୍ତିକା ୟନ୍ତି ॥
‘‘ୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ରଥୱରଧୁରଗତେ, ରଥେହି [ରଥିକା (ସ୍ୟା॰), ପତ୍ତିକା (ପୀ॰)] ଅନୁୱଜନ୍ତି ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଉଭୋୱ ପତ୍ତିକା ୟନ୍ତି ॥
‘‘ୟେହିସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ନୀୟିଂସୁ [ନିୟ୍ୟଂସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ତପନୀୟକପ୍ପନେହି ତୁରଙ୍ଗେହି ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଉଭୋୱ ପତ୍ତିକା ୟନ୍ତି’’ ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ [ଉୟ୍ୟସ୍ସୁ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପୁବ୍ବେନ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ପୁତ୍ତେହି ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେନ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି କଞ୍ଞାହି ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେନ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ମହେସୀହି ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେନ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ଗହପତୀହି ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ହତ୍ଥୀହି ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେନ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ଅସ୍ସେହି ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେନ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ଉସଭେହି ॥
‘‘ୟଦି ସକୁଣି ମଂସମିଚ୍ଛସି, ଡୟସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେନ ପୁପ୍ଫୱତିୟା ।
ୟଜତେତ୍ଥ ଏକରାଜା, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ସବ୍ବଚତୁକ୍କେନ’’ ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ପାସାଦୋ, ଇଦଂ ଅନ୍ତେପୁରଂ ସୁରମଣୀୟଂ [ସୋୱଣ୍ଣୋ ପୁପ୍ଫମଲ୍ୟୱିକିଣ୍ଣୋ (କ॰)]।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ କୂଟାଗାରଂ, ସୋୱଣ୍ଣଂ ପୁପ୍ଫମଲ୍ୟୱିକିଣ୍ଣଂ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଉୟ୍ୟାନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଅସୋକୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ କଣିକାରୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ପାଟଲିୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଅମ୍ବୱନଂ, ସୁପୁପ୍ଫିତଂ ସବ୍ବକାଲିକଂ ରମ୍ମଂ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ପୋକ୍ଖରଣୀ, ସଞ୍ଛନ୍ନା ପଦୁମପୁଣ୍ଡରୀକେହି ।
ନାୱା ଚ ସୋୱଣ୍ଣୱିକତା, ପୁପ୍ଫୱଲ୍ଲିୟା [ପୁପ୍ଫାୱଲିୟା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚିତ୍ତା ସୁରମଣୀୟା ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା’’ ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ହତ୍ଥିରତନଂ, ଏରାୱଣୋ ଗଜୋ ବଲୀ ଦନ୍ତୀ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଇଦମସ୍ସ ଅସ୍ସରତନଂ, ଏକଖୂରୋ [ଏକଖୂରୋ ୱେଗୋ (ସ୍ୟା॰)] ଅସ୍ସୋ ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘ଅୟମସ୍ସ ଅସ୍ସରଥୋ, ସାଳିୟ [ସାଳିୟ ୱିୟ (ସ୍ୟା॰)] ନିଗ୍ଘୋସୋ ସୁଭୋ ରତନୱିଚିତ୍ତୋ ।
ୟତ୍ଥସ୍ସୁ ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ସୋଭିଂସୁ ନନ୍ଦନେ ୱିୟ ଦେୱା ।
ତେଦାନି ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତା ॥
‘‘କଥଂ ନାମ ସାମସମସୁନ୍ଦରେହି, ଚନ୍ଦନମୁଦୁକଗତ୍ତେହି [ଚନ୍ଦନମରକତଗତ୍ତେହି (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ରାଜା ୟଜିସ୍ସତେ ୟଞ୍ଞଂ, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ପୁତ୍ତେହି ॥
‘‘କଥଂ ନାମ ସାମସମସୁନ୍ଦରାହି, ଚନ୍ଦନମୁଦୁକଗତ୍ତାହି ।
ରାଜା ୟଜିସ୍ସତେ ୟଞ୍ଞଂ, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି କଞ୍ଞାହି ॥
‘‘କଥଂ ନାମ ସାମସମସୁନ୍ଦରାହି, ଚନ୍ଦନମୁଦୁକଗତ୍ତାହି ।
ରାଜା ୟଜିସ୍ସତେ ୟଞ୍ଞଂ, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ମହେସୀହି ॥
‘‘କଥଂ ନାମ ସାମସମସୁନ୍ଦରେହି, ଚନ୍ଦନମୁଦୁକଗତ୍ତେହି ।
ରାଜା ୟଜିସ୍ସତେ ୟଞ୍ଞଂ, ସମ୍ମୂଳ୍ହୋ ଚତୂହି ଗହପତୀହି ॥
‘‘ୟଥା ହୋନ୍ତି ଗାମନିଗମା, ସୁଞ୍ଞା ଅମନୁସ୍ସକା ବ୍ରହାରଞ୍ଞା ।
ତଥା ହେସ୍ସତି ପୁପ୍ଫୱତିୟା, ୟିଟ୍ଠେସୁ ଚନ୍ଦସୂରିୟେସୁ’’ ॥
‘‘ଉମ୍ମତ୍ତିକା ଭୱିସ୍ସାମି, ଭୂନହତା ପଂସୁନା ଚ [ପଂସୁନାୱ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପରିକିଣ୍ଣା ।
ସଚେ ଚନ୍ଦୱରଂ [ଚନ୍ଦକୁମାରଂ (ସ୍ୟା॰)] ହନ୍ତି, ପାଣା ମେ ଦେୱ ରୁଜ୍ଝନ୍ତି [ନିରୁଜ୍ଝନ୍ତି (ସୀ॰), ଭିଜ୍ଜନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଉମ୍ମତ୍ତିକା ଭୱିସ୍ସାମି, ଭୂନହତା ପଂସୁନା ଚ ପରିକିଣ୍ଣା ।
ସଚେ ସୂରିୟୱରଂ ହନ୍ତି, ପାଣା ମେ ଦେୱ ରୁଜ୍ଝନ୍ତି’’ ॥
‘‘କିଂ ନୁ ମା ନ ରମାପେୟ୍ୟୁଂ, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପିୟଂୱଦା ।
ଘଟ୍ଟିକା ଉପରିକ୍ଖୀ ଚ, ପୋକ୍ଖରଣୀ ଚ ଭାରିକା [ଘଟ୍ଟିୟା ଓପରକ୍ଖୀ ଚ ପୋକ୍ଖରକ୍ଖୀ ଚ ନାୟିକା (ସୀ॰) ଘଟ୍ଟିୟା ଓପରକ୍ଖୀ ଚ ପୋକ୍ଖରକ୍ଖୀ ଚ ଗାୟିକା (ପୀ॰)]।
ଚନ୍ଦସୂରିୟେସୁ ନଚ୍ଚନ୍ତିୟୋ, ସମା ତାସଂ ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଇମଂ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକଂ, ପଟିମୁଞ୍ଚତୁ [ପଟିମୁଚ୍ଚତୁ (କ॰)] ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ମାତା ।
ୟୋ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକୋ, ଚନ୍ଦମ୍ହି ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତେ ॥
‘‘ଇମଂ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକଂ, ପଟିମୁଞ୍ଚତୁ ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ମାତା ।
ୟୋ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକୋ, ସୂରିୟମ୍ହି ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତେ ॥
‘‘ଇମଂ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକଂ, ପଟିମୁଞ୍ଚତୁ ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ଜାୟା ।
ୟୋ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକୋ, ଚନ୍ଦମ୍ହି ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତେ ॥
‘‘ଇମଂ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକଂ, ପଟିମୁଞ୍ଚତୁ ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ଜାୟା ।
ୟୋ ମୟ୍ହଂ ହଦୟସୋକୋ, ସୂରିୟମ୍ହି ୱଧାୟ ନିନ୍ନୀତେ ॥
‘‘ମା ଚ ପୁତ୍ତେ ମା ଚ ପତିଂ, ଅଦ୍ଦକ୍ଖି ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ମାତା ।
ୟୋ ଘାତେସି କୁମାରେ, ଅଦୂସକେ ସୀହସଙ୍କାସେ ॥
‘‘ମା ଚ ପୁତ୍ତେ ମା ଚ ପତିଂ, ଅଦ୍ଦକ୍ଖି ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ମାତା ।
ୟୋ ଘାତେସି କୁମାରେ, ଅପେକ୍ଖିତେ ସବ୍ବଲୋକସ୍ସ ॥
‘‘ମା ଚ ପୁତ୍ତେ ମା ଚ ପତିଂ, ଅଦ୍ଦକ୍ଖି ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ଜାୟା ।
ୟୋ ଘାତେସି କୁମାରେ, ଅଦୂସକେ ସୀହସଙ୍କାସେ ॥
‘‘ମା ଚ ପୁତ୍ତେ ମା ଚ ପତିଂ, ଅଦ୍ଦକ୍ଖି ଖଣ୍ଡହାଲ ତୱ ଜାୟା ।
ୟୋ ଘାତେସି କୁମାରେ, ଅପେକ୍ଖିତେ ସବ୍ବଲୋକସ୍ସ’’ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସେ ଚ ପାଲେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ହତ୍ଥିଛକଣାନି ଉଜ୍ଝେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ଅପି ନିଗଳବନ୍ଧକାପି, ଅସ୍ସଛକଣାନି ଉଜ୍ଝେମ ॥
‘‘ମା ନୋ ଦେୱ ଅୱଧି, ଦାସେ ନୋ ଦେହି ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ ।
ୟସ୍ସ ହୋନ୍ତି ତୱ କାମା, ଅପି ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜିତା ।
ଭିକ୍ଖାଚରିୟଂ ଚରିସ୍ସାମ ॥
‘‘ଦିବ୍ବଂ ଦେୱ ଉପୟାଚନ୍ତି, ପୁତ୍ତତ୍ଥିକାପି ଦଲିଦ୍ଦା ।
ପଟିଭାନାନିପି ହିତ୍ୱା, ପୁତ୍ତେ ନ ଲଭନ୍ତି ଏକଚ୍ଚା ॥
‘‘ଆସୀସିକାନି [ଅସ୍ସାସକାନି (ସୀ॰ ପୀ॰), ଆସାସକାନି (ସ୍ୟା॰)] କରୋନ୍ତି, ପୁତ୍ତା ନୋ ଜାୟନ୍ତୁ ତତୋ ପପୁତ୍ତା [ପୁତ୍ତା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅଥ ନୋ ଅକାରଣସ୍ମା, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଦେୱ ଘାତେସି ॥
‘‘ଉପୟାଚିତକେନ ପୁତ୍ତଂ ଲଭନ୍ତି, ମା ତାତ ନୋ ଅଘାତେସି ।
ମା କିଚ୍ଛାଲଦ୍ଧକେହି ପୁତ୍ତେହି, ୟଜିତ୍ଥୋ ଇମଂ ୟଞ୍ଞଂ ॥
‘‘ଉପୟାଚିତକେନ ପୁତ୍ତଂ ଲଭନ୍ତି, ମା ତାତ ନୋ ଅଘାତେସି ।
ମା କପଣଲଦ୍ଧକେହି ପୁତ୍ତେହି, ଅମ୍ମାୟ ନୋ ୱିପ୍ପୱାସେସି’’ ॥
‘‘ବହୁଦୁକ୍ଖା [ବହୁଦୁକ୍ଖଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପୋସିୟ ଚନ୍ଦଂ, ଅମ୍ମ ତୁୱଂ ଜୀୟସେ ପୁତ୍ତଂ ।
ୱନ୍ଦାମି ଖୋ ତେ ପାଦେ, ଲଭତଂ ତାତୋ ପରଲୋକଂ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଚ ମଂ ଉପଗୁୟ୍ହ, ପାଦେ ତେ ଅମ୍ମ ୱନ୍ଦିତୁଂ ଦେହି ।
ଗଚ୍ଛାମି ଦାନି ପୱାସଂ [ୱିପ୍ପୱାସଂ (କ॰)], ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଏକରାଜସ୍ସ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଚ ମଂ ଉପଗୁୟ୍ହ [ଉପଗୁୟ୍ହ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ପାଦେ ତେ ଅମ୍ମ ୱନ୍ଦିତୁଂ ଦେହି ।
ଗଚ୍ଛାମି ଦାନି ପୱାସଂ, ମାତୁ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ ॥
ହନ୍ଦ ଚ ମଂ ଉପଗୁୟ୍ହ [ଉପଗୁୟ୍ହ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ପାଦେ ତେ ଅମ୍ମ ୱନ୍ଦିତୁଂ ଦେହି ।
ଗଚ୍ଛାମି ଦାନି ପୱାସଂ, ଜନସ୍ସ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ’’ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଚ ପଦୁମପତ୍ତାନଂ, ମୋଳିଂ ବନ୍ଧସ୍ସୁ ଗୋତମିପୁତ୍ତ ।
ଚମ୍ପକଦଲମିସ୍ସାୟୋ [ଚମ୍ପକଦଲିୱୀତିମିସ୍ସାୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଚମ୍ପକଦଲିମିସ୍ସାୟୋ (କ॰)], ଏସା ତେ ପୋରାଣିକା ପକତି ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଚ ୱିଲେପନଂ ତେ, ପଚ୍ଛିମକଂ ଚନ୍ଦନଂ ୱିଲିମ୍ପସ୍ସୁ ।
ୟେହି ଚ ସୁୱିଲିତ୍ତୋ, ସୋଭସି ରାଜପରିସାୟଂ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଚ ମୁଦୁକାନି ୱତ୍ଥାନି, ପଚ୍ଛିମକଂ କାସିକଂ ନିୱାସେହି ।
ୟେହି ଚ ସୁନିୱତ୍ଥୋ, ସୋଭସି ରାଜପରିସାୟଂ ॥
‘‘ମୁତ୍ତାମଣିକନକୱିଭୂସିତାନି, ଗଣ୍ହସ୍ସୁ ହତ୍ଥାଭରଣାନି ।
ୟେହି ଚ ହତ୍ଥାଭରଣେହି, ସୋଭସି ରାଜପରିସାୟଂ’’ ॥
‘‘ନ ହି ନୂନାୟଂ ରଟ୍ଠପାଲୋ, ଭୂମିପତି ଜନପଦସ୍ସ ଦାୟାଦୋ ।
ଲୋକିସ୍ସରୋ ମହନ୍ତୋ, ପୁତ୍ତେ ସ୍ନେହଂ ଜନୟତି’’ ॥
‘‘ମୟ୍ହମ୍ପି ପିୟା ପୁତ୍ତା, ଅତ୍ତା ଚ ପିୟୋ ତୁମ୍ହେ ଚ ଭରିୟାୟୋ ।
ସଗ୍ଗଞ୍ଚ ପତ୍ଥୟାନୋ [ପତ୍ଥୟମାନୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ତେନାହଂ ଘାତୟିସ୍ସାମି’’ ॥
‘‘ମଂ ପଠମଂ ଘାତେହି, ମା ମେ ହଦୟଂ ଦୁକ୍ଖଂ ଫାଲେସି ।
ଅଲଙ୍କତୋ [ଅନଲଙ୍କତୋ (କ॰)] ସୁନ୍ଦରକୋ, ପୁତ୍ତୋ ଦେୱ ତୱ ସୁଖୁମାଲୋ ॥
‘‘ହନ୍ଦୟ୍ୟ ମଂ ହନସ୍ସୁ, ପରଲୋକେ [ସଲୋକା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଚନ୍ଦକେନ [ଚନ୍ଦିୟେନ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ହେସ୍ସାମି ।
ପୁଞ୍ଞଂ କରସ୍ସୁ ୱିପୁଲଂ, ୱିଚରାମ ଉଭୋପି ପରଲୋକେ’’ ॥
‘‘ମା ତ୍ୱଂ ଚନ୍ଦେ ରୁଚ୍ଚି ମରଣଂ [ଇଦଂ ପଦଂ ନତ୍ଥି ସୀ॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ], ବହୁକା ତୱ ଦେୱରା ୱିସାଲକ୍ଖି ।
ତେ ତଂ ରମୟିସ୍ସନ୍ତି, ୟିଟ୍ଠସ୍ମିଂ ଗୋତମିପୁତ୍ତେ’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ୱୁତ୍ତେ ଚନ୍ଦା ଅତ୍ତାନଂ, ହନ୍ତି ହତ୍ଥତଲକେହି’’ ।
‘‘ଅଲମେତ୍ଥ [ଅଲମତ୍ଥୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଜୀୱିତେନ, ପିସ୍ସାମି [ପାୟାମି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିସଂ ମରିସ୍ସାମି ॥
‘‘ନ ହି ନୂନିମସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ, ମିତ୍ତାମଚ୍ଚା ଚ ୱିଜ୍ଜରେ ସୁହଦା ।
ୟେ ନ ୱଦନ୍ତି ରାଜାନଂ, ମା ଘାତୟି ଓରସେ ପୁତ୍ତେ ॥
‘‘ନ ହି ନୂନିମସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ, ଞାତୀ ମିତ୍ତା ଚ ୱିଜ୍ଜରେ ସୁହଦା ।
ୟେ ନ ୱଦନ୍ତି ରାଜାନଂ, ମା ଘାତୟି ଅତ୍ରଜେ ପୁତ୍ତେ ॥
‘‘ଇମେ ତେପି ମୟ୍ହଂ ପୁତ୍ତା, ଗୁଣିନୋ କାୟୂରଧାରିନୋ ରାଜ ।
ତେହିପି ୟଜସ୍ସୁ ୟଞ୍ଞଂ, ଅଥ ମୁଞ୍ଚତୁ [ମୁଚ୍ଚତୁ (ପୀ॰ କ॰)] ଗୋତମିପୁତ୍ତେ ॥
‘‘ବିଲସତଂ ମଂ କତ୍ୱାନ, ୟଜସ୍ସୁ ସତ୍ତଧା ମହାରାଜ ।
ମା ଜେଟ୍ଠପୁତ୍ତମୱଧି, ଅଦୂସକଂ ସୀହସଙ୍କାସଂ ॥
‘‘ବିଲସତଂ ମଂ କତ୍ୱାନ, ୟଜସ୍ସୁ ସତ୍ତଧା ମହାରାଜ ।
ମା ଜେଟ୍ଠପୁତ୍ତମୱଧି, ଅପେକ୍ଖିତଂ ସବ୍ବଲୋକସ୍ସ’’ ॥
‘‘ବହୁକା ତୱ ଦିନ୍ନାଭରଣା, ଉଚ୍ଚାୱଚା ସୁଭଣିତମ୍ହି ।
ମୁତ୍ତାମଣିୱେଳୁରିୟା, ଏତଂ ତେ ପଚ୍ଛିମକଂ ଦାନଂ’’ ॥
‘‘ୟେସଂ ପୁବ୍ବେ ଖନ୍ଧେସୁ, ଫୁଲ୍ଲା ମାଲାଗୁଣା ୱିୱତ୍ତିଂସୁ ।
ତେସଜ୍ଜପି ସୁନିସିତୋ [ପିତନିସିତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନେତ୍ତିଂସୋ ୱିୱତ୍ତିସ୍ସତି ଖନ୍ଧେସୁ ॥
‘‘ୟେସଂ ପୁବ୍ବେ ଖନ୍ଧେସୁ, ଚିତ୍ତା ମାଲାଗୁଣା ୱିୱତ୍ତିଂସୁ ।
ତେସଜ୍ଜପି ସୁନିସିତୋ, ନେତ୍ତିଂସୋ ୱିୱତ୍ତିସ୍ସତି ଖନ୍ଧେସୁ ॥
‘‘ଅଚିରଂ [ଅଚିରା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୱତ ନେତ୍ତିଂସୋ, ୱିୱତ୍ତିସ୍ସତି ରାଜପୁତ୍ତାନଂ ଖନ୍ଧେସୁ ।
ଅଥ ମମ ହଦୟଂ ନ ଫଲତି, ତାୱ ଦଳ୍ହବନ୍ଧଞ୍ଚ ମେ ଆସି ॥
‘‘କାସିକସୁଚିୱତ୍ଥଧରା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟାଥ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଏକରାଜସ୍ସ ॥
‘‘କାସିକସୁଚିୱତ୍ଥଧରା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟାଥ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ମାତୁ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ ॥
‘‘କାସିକସୁଚିୱତ୍ଥଧରା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟାଥ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଜନସ୍ସ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ ॥
‘‘ମଂସରସଭୋଜନା ନ୍ହାପକସୁନ୍ହାପିତା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟାଥ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ଏକରାଜସ୍ସ ॥
‘‘ମଂସରସଭୋଜନା ନ୍ହାପକସୁନ୍ହାପିତା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟାଥ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ମାତୁ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ ॥
‘‘ମଂସରସଭୋଜନା ନ୍ହାପକସୁନ୍ହାପିତା, କୁଣ୍ଡଲିନୋ ଅଗଲୁଚନ୍ଦନୱିଲିତ୍ତା ।
ନିୟ୍ୟାଥ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ଜନସ୍ସ କତ୍ୱା ହଦୟସୋକଂ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବସ୍ମିଂ ଉପକ୍ଖଟସ୍ମିଂ, ନିସୀଦିତେ ଚନ୍ଦସ୍ମିଂ [ଚନ୍ଦିୟସ୍ମିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଚନ୍ଦସୂରିୟସ୍ମିଂ (ସ୍ୟା॰)] ୟଞ୍ଞତ୍ଥାୟ ।
ପଞ୍ଚାଲରାଜଧୀତା ପଞ୍ଜଲିକା, ସବ୍ବପରିସାୟ ସମନୁପରିୟାୟି [ସବ୍ବପରିସମନୁପରିୟାସି (ସୀ॰ ପୀ॰), ସବ୍ବପରିସନ୍ତରମନୁପରିୟାସି (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ୟେନ ସଚ୍ଚେନ ଖଣ୍ଡହାଲୋ, ପାପକମ୍ମଂ କରୋତି ଦୁମ୍ମେଧୋ ।
ଏତେନ ସଚ୍ଚୱଜ୍ଜେନ, ସମଙ୍ଗିନୀ ସାମିକେନ ହୋମି ॥
‘‘ୟେ ଇଧତ୍ଥି ଅମନୁସ୍ସା, ୟାନି ଚ ୟକ୍ଖଭୂତଭବ୍ୟାନି ।
କରୋନ୍ତୁ ମେ ୱେୟ୍ୟାୱଟିକଂ, ସମଙ୍ଗିନୀ ସାମିକେନ ହୋମି ॥
‘‘ୟା ଦେୱତା ଇଧାଗତା, ୟାନି ଚ ୟକ୍ଖଭୂତଭବ୍ୟାନି ।
ସରଣେସିନିଂ ଅନାଥଂ ତାୟଥ ମଂ, ୟାଚାମହଂ ପତିମାହଂ ଅଜେୟଂ’’ [ଅଜିୟ୍ୟଂ (ସୀ॰)]॥
‘‘ତଂ ସୁତ୍ୱା ଅମନୁସ୍ସୋ, ଅୟୋକୂଟଂ ପରିବ୍ଭମେତ୍ୱାନ ।
ଭୟମସ୍ସ ଜନୟନ୍ତୋ, ରାଜାନଂ ଇଦମୱୋଚ ॥
‘‘ବୁଜ୍ଝସ୍ସୁ ଖୋ ରାଜକଲି, ମା ତାହଂ [ମା ତେହଂ (ସ୍ୟା॰)] ମତ୍ଥକଂ ନିତାଳେସିଂ [ନିତାଲେମି (ସୀ॰ ପୀ॰), ନିପ୍ଫାଲେସିଂ (କ॰)]।
ମା ଜେଟ୍ଠପୁତ୍ତମୱଧି, ଅଦୂସକଂ ସୀହସଙ୍କାସଂ ॥
‘‘କୋ ତେ ଦିଟ୍ଠୋ ରାଜକଲି, ପୁତ୍ତଭରିୟାୟୋ ହଞ୍ଞମାନାୟୋ [ହଞ୍ଞମାନା (କ॰)]।
ସେଟ୍ଠି ଚ ଗହପତୟୋ, ଅଦୂସକା ସଗ୍ଗକାମା ହି ॥
‘‘ତଂ ସୁତ୍ୱା ଖଣ୍ଡହାଲୋ, ରାଜା ଚ ଅବ୍ଭୁତମିଦଂ ଦିସ୍ୱାନ ।
ସବ୍ବେସଂ ବନ୍ଧନାନି ମୋଚେସୁଂ, ୟଥା ତଂ ଅନୁପଘାତଂ [ଅପାପାନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ସବ୍ବେ ଏକେକଲେଡ୍ଡୁକମଦଂସୁ, ଏସ ୱଧୋ ଖଣ୍ଡହାଲସ୍ସ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବେ ପୱିଟ୍ଠା [ପତିଂସୁ (ସୀ॰), ପତିତ୍ୱା (ପୀ॰)] ନିରୟଂ, ୟଥା ତଂ ପାପକଂ କରିତ୍ୱାନ ।
ନ ହି ପାପକମ୍ମଂ କତ୍ୱା, ଲବ୍ଭା ସୁଗତିଂ ଇତୋ ଗନ୍ତୁଂ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚନ୍ଦଂ ଅଭିସିଞ୍ଚିଂସୁ, ସମାଗତା ରାଜପରିସା [ରାଜପୁରିସା (ସ୍ୟା॰)] ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ [ୟା (ସ୍ୟା॰)] ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚନ୍ଦଂ ଅଭିସିଞ୍ଚିଂସୁ, ସମାଗତା ରାଜକଞ୍ଞାୟୋ ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚନ୍ଦଂ ଅଭିସିଞ୍ଚିଂସୁ, ସମାଗତା ଦେୱପରିସା [ଦେୱପୁରିସା (ସ୍ୟା॰)] ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ [ୟା (ସ୍ୟା॰)] ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚନ୍ଦଂ ଅଭିସିଞ୍ଚିଂସୁ, ସମାଗତା ଦେୱକଞ୍ଞାୟୋ ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚେଲୁକ୍ଖେପମକରୁଂ, ସମାଗତା ରାଜପରିସା [ରାଜପୁରିସା (ସ୍ୟା॰)] ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ [ୟା (ସ୍ୟା॰)] ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚେଲୁକ୍ଖେପମକରୁଂ, ସମାଗତା ରାଜକଞ୍ଞାୟୋ ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚେଲୁକ୍ଖେପମକରୁଂ, ସମାଗତା ଦେୱପରିସା [ଦେୱପୁରିସା (ସ୍ୟା॰)] ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ୟେ [ୟା (ସ୍ୟା॰)] ତତ୍ଥ ସମାଗତା ତଦା ଆସୁଂ ।
ଚେଲୁକ୍ଖେପମକରୁଂ, ସମାଗତା ଦେୱକଞ୍ଞାୟୋ ଚ ॥
‘‘ସବ୍ବେସୁ ୱିପ୍ପମୁତ୍ତେସୁ, ବହୂ ଆନନ୍ଦିତା ଅହୁଂ [ବହୁ ଆନନ୍ଦନୋ ଅହୁ ୱଂସୋ (ସୀ॰), ବହୁ ଆନନ୍ଦିତୋ ଅହୁ ୱଂସୋ (ପୀ॰)]।
ନନ୍ଦିଂ ପୱେସି ନଗରଂ [ୱାଦିଂସୁ ନନ୍ଦିପୱେସନଗରଂ (ସ୍ୟା॰), ନନ୍ଦିଂ ପୱେସି ନଗରେ (କ॰)], ବନ୍ଧନା ମୋକ୍ଖୋ ଅଘୋସିତ୍ଥା’’ତି ॥
ଚନ୍ଦକୁମାରଜାତକଂ [ଖଣ୍ଡହାଲଜାତକଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସତ୍ତମଂ ।
୫୪୫. ମହାନାରଦକସ୍ସପଜାତକଂ (୮)
‘‘ଅହୁ ରାଜା ୱିଦେହାନଂ, ଅଙ୍ଗତି [ଅଙ୍ଗାତି (ସୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ନାମ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ପହୂତୟୋଗ୍ଗୋ ଧନିମା, ଅନନ୍ତବଲପୋରିସୋ ॥
ସୋ ଚ ପନ୍ନରସିଂ [ପନ୍ନରସେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ରତ୍ତିଂ, ପୁରିମୟାମେ ଅନାଗତେ ।
ଚାତୁମାସା [ଚାତୁମସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କୋମୁଦିୟା, ଅମଚ୍ଚେ ସନ୍ନିପାତୟି ॥
‘‘ପଣ୍ଡିତେ ସୁତସମ୍ପନ୍ନେ, ମିତପୁବ୍ବେ [ମିହିତପୁବ୍ବେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିଚକ୍ଖଣେ ।
ୱିଜୟଞ୍ଚ ସୁନାମଞ୍ଚ, ସେନାପତିଂ ଅଲାତକଂ ॥
‘‘ତମନୁପୁଚ୍ଛି ୱେଦେହୋ, ‘‘ପଚ୍ଚେକଂ ବ୍ରୂଥ ସଂ ରୁଚିଂ ।
ଚାତୁମାସା କୋମୁଦଜ୍ଜ, ଜୁଣ୍ହଂ ବ୍ୟପହତଂ [ବ୍ୟପଗତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ତମଂ ।
କାୟଜ୍ଜ ରତିୟା ରତ୍ତିଂ, ୱିହରେମୁ ଇମଂ ଉତୁଂ’’ ॥
‘‘ତତୋ ସେନାପତି ରଞ୍ଞୋ, ଅଲାତୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘ହଟ୍ଠଂ ୟୋଗ୍ଗଂ ବଲଂ ସବ୍ବଂ, ସେନଂ ସନ୍ନାହୟାମସେ ॥
‘‘ନିୟ୍ୟାମ ଦେୱ ୟୁଦ୍ଧାୟ, ଅନନ୍ତବଲପୋରିସା ।
ୟେ ତେ ୱସଂ ନ ଆୟନ୍ତି, ୱସଂ ଉପନୟାମସେ [ଉପନିୟ୍ୟାମସେ (କ॰)]।
ଏସା ମୟ୍ହଂ ସକା ଦିଟ୍ଠି, ଅଜିତଂ ଓଜିନାମସେ ॥
ଅଲାତସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ସୁନାମୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘ସବ୍ବେ ତୁୟ୍ହଂ ମହାରାଜ, ଅମିତ୍ତା ୱସମାଗତା ॥
‘‘ନିକ୍ଖିତ୍ତସତ୍ଥା ପଚ୍ଚତ୍ଥା, ନିୱାତମନୁୱତ୍ତରେ ।
ଉତ୍ତମୋ ଉସ୍ସୱୋ ଅଜ୍ଜ, ନ ୟୁଦ୍ଧଂ ମମ ରୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ଅନ୍ନପାନଞ୍ଚ ଖଜ୍ଜଞ୍ଚ, ଖିପ୍ପଂ ଅଭିହରନ୍ତୁ ତେ ।
ରମସ୍ସୁ ଦେୱ କାମେହି, ନଚ୍ଚଗୀତେ ସୁୱାଦିତେ’’ ॥
ସୁନାମସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ୱିଜୟୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘ସବ୍ବେ କାମା ମହାରାଜ, ନିଚ୍ଚଂ ତୱ ମୁପଟ୍ଠିତା ॥
‘‘ନ ହେତେ ଦୁଲ୍ଲଭା ଦେୱ, ତୱ କାମେହି ମୋଦିତୁଂ ।
ସଦାପି କାମା ସୁଲଭା, ନେତଂ ଚିତ୍ତମତଂ [ଚିତ୍ତଂ ମତୀ (କ॰)] ମମ ॥
‘‘ସମଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ୱାପି, ଉପାସେମୁ ବହୁସ୍ସୁତଂ ।
ୟୋ ନଜ୍ଜ ୱିନୟେ କଙ୍ଖଂ, ଅତ୍ଥଧମ୍ମୱିଦୂ ଇସେ’’ ॥
ୱିଜୟସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ରାଜା ଅଙ୍ଗତି ମବ୍ରୱି ।
‘‘ୟଥା ୱିଜୟୋ ଭଣତି, ମୟ୍ହମ୍ପେତଂୱ ରୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ସମଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ୱାପି, ଉପାସେମୁ ବହୁସ୍ସୁତଂ ।
ୟୋ ନଜ୍ଜ ୱିନୟେ କଙ୍ଖଂ, ଅତ୍ଥଧମ୍ମୱିଦୂ ଇସେ ॥
‘‘ସବ୍ବେୱ ସନ୍ତା କରୋଥ ମତିଂ, କଂ ଉପାସେମୁ ପଣ୍ଡିତଂ ।
ୟୋ [କୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନଜ୍ଜ ୱିନୟେ କଙ୍ଖଂ, ଅତ୍ଥଧମ୍ମୱିଦୂ ଇସେ’’ ॥
‘‘ୱେଦେହସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ଅଲାତୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘ଅତ୍ଥାୟଂ ମିଗଦାୟସ୍ମିଂ, ଅଚେଲୋ ଧୀରସମ୍ମତୋ ॥
‘‘ଗୁଣୋ କସ୍ସପଗୋତ୍ତାୟଂ, ସୁତୋ ଚିତ୍ରକଥୀ ଗଣୀ ।
ତଂ ଦେୱ [ତଦେୱ (କ॰)] ପୟିରୁପାସେମୁ [ପୟିରୁପାସୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସୋ ନୋ କଙ୍ଖଂ ୱିନେସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଅଲାତସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ରାଜା ଚୋଦେସି ସାରଥିଂ ।
‘‘ମିଗଦାୟଂ ଗମିସ୍ସାମ, ୟୁତ୍ତଂ ୟାନଂ ଇଧାନୟ’’ ॥
ତସ୍ସ ୟାନଂ ଅୟୋଜେସୁଂ, ଦନ୍ତଂ ରୂପିୟପକ୍ଖରଂ [ରୂପିୟୁପକ୍ଖରଂ (କ॰)]।
ସୁକ୍କମଟ୍ଠପରିୱାରଂ, ପଣ୍ଡରଂ ଦୋସିନାମୁଖଂ ॥
‘‘ତତ୍ରାସୁଂ କୁମୁଦାୟୁତ୍ତା, ଚତ୍ତାରୋ ସିନ୍ଧୱା ହୟା ।
ଅନିଲୂପମସମୁପ୍ପାତା [ଅନିଲୂପମସମୁପ୍ପାଦା (କ॰)], ସୁଦନ୍ତା ସୋଣ୍ଣମାଲିନୋ ॥
‘‘ସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ସେତରଥୋ, ସେତସ୍ସା ସେତବୀଜନୀ ।
ୱେଦେହୋ ସହମଚ୍ଚେହି, ନିୟ୍ୟଂ ଚନ୍ଦୋୱ ସୋଭତି ॥
‘‘ତମନୁୟାୟିଂସୁ ବହୱୋ, ଇନ୍ଦିଖଗ୍ଗଧରା [ଇନ୍ଦଖଗ୍ଗଧରା (ସୀ॰), ଇଟ୍ଠିଖଗ୍ଗଧରା (ପୀ॰)] ବଲୀ ।
ଅସ୍ସପିଟ୍ଠିଗତା ୱୀରା, ନରା ନରୱରାଧିପଂ ॥
ସୋ ମୁହୁତ୍ତଂୱ ୟାୟିତ୍ୱା, ୟାନା ଓରୁୟ୍ହ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ୱେଦେହୋ ସହମଚ୍ଚେହି, ପତ୍ତୀ ଗୁଣମୁପାଗମି ॥
ୟେପି ତତ୍ଥ ତଦା ଆସୁଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣିବ୍ଭା ସମାଗତା ।
ନ ତେ ଅପନୟୀ ରାଜା, ଅକତଂ ଭୂମିମାଗତେ ॥
‘‘ତତୋ ସୋ ମୁଦୁକା ଭିସିୟା, ମୁଦୁଚିତ୍ତକସନ୍ଥତେ [ମୁଦୁଚିତ୍ତକଳନ୍ଦକେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ମୁଦୁପଚ୍ଚତ୍ଥତେ ରାଜା, ଏକମନ୍ତଂ ଉପାୱିସି ॥
‘‘ନିସଜ୍ଜ ରାଜା ସମ୍ମୋଦି, କଥଂ ସାରଣିୟଂ ତତୋ ।
‘‘କଚ୍ଚି ୟାପନିୟଂ ଭନ୍ତେ, ୱାତାନମୱିୟଗ୍ଗତା [ୱାତାନମୱିସଗ୍ଗତା (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱାତାନମୱିୟତ୍ତତା (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘କଚ୍ଚି ଅକସିରା ୱୁତ୍ତି, ଲଭସି [ଲବ୍ଭତି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପିଣ୍ଡୟାପନଂ [ପିଣ୍ଡିୟାପନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଅପାବାଧୋ ଚସି କଚ୍ଚି, ଚକ୍ଖୁଂ ନ ପରିହାୟତି’’ ॥
ତଂ ଗୁଣୋ ପଟିସମ୍ମୋଦି, ୱେଦେହଂ ୱିନୟେ ରତଂ ।
‘‘ୟାପନୀୟଂ ମହାରାଜ, ସବ୍ବମେତଂ ତଦୂଭୟଂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ତୁୟ୍ହମ୍ପି ୱେଦେହ, ପଚ୍ଚନ୍ତା ନ ବଲୀୟରେ ।
କଚ୍ଚି ଅରୋଗଂ ୟୋଗ୍ଗଂ ତେ, କଚ୍ଚି ୱହତି ୱାହନଂ ।
କଚ୍ଚି ତେ ବ୍ୟାଧୟୋ ନତ୍ଥି, ସରୀରସ୍ସୁପତାପିୟା’’ [ସରୀରସ୍ସୁପତାପିକା (ସୀ॰ ପୀ॰), ସରୀରସ୍ସୁପତାପନା ( ?)]॥
ପଟିସମ୍ମୋଦିତୋ ରାଜା, ତତୋ ପୁଚ୍ଛି ଅନନ୍ତରା ।
ଅତ୍ଥଂ ଧମ୍ମଞ୍ଚ ଞାୟଞ୍ଚ, ଧମ୍ମକାମୋ ରଥେସଭୋ ॥
‘‘କଥଂ ଧମ୍ମଂ ଚରେ ମଚ୍ଚୋ, ମାତାପିତୂସୁ କସ୍ସପ ।
କଥଂ ଚରେ ଆଚରିୟେ, ପୁତ୍ତଦାରେ କଥଂ ଚରେ ॥
‘‘କଥଂ ଚରେୟ୍ୟ ୱୁଡ୍ଢେସୁ, କଥଂ ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣେ ।
କଥଞ୍ଚ ବଲକାୟସ୍ମିଂ, କଥଂ ଜନପଦେ ଚରେ ॥
‘‘କଥଂ ଧମ୍ମଂ ଚରିତ୍ୱାନ, ମଚ୍ଚା ଗଚ୍ଛନ୍ତି [ପେଚ୍ଚ ଗଚ୍ଛତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସୁଗ୍ଗତିଂ ।
କଥଞ୍ଚେକେ ଅଧମ୍ମଟ୍ଠା, ପତନ୍ତି ନିରୟଂ ଅଥୋ’’ ॥
‘‘ୱେଦେହସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, କସ୍ସପୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘‘ସୁଣୋହି ମେ ମହାରାଜ, ସଚ୍ଚଂ ଅୱିତଥଂ ପଦଂ ॥
‘‘‘ନତ୍ଥି ଧମ୍ମଚରିତସ୍ସ [ଧମ୍ମସ୍ସ ଚିଣ୍ଣସ୍ସ (ସୀ॰)], ଫଲଂ କଲ୍ୟାଣପାପକଂ ।
ନତ୍ଥି ଦେୱ ପରୋ ଲୋକୋ, କୋ ତତୋ ହି ଇଧାଗତୋ ॥
‘‘‘ନତ୍ଥି ଦେୱ ପିତରୋ ୱା, କୁତୋ ମାତା କୁତୋ ପିତା ।
ନତ୍ଥି ଆଚରିୟୋ ନାମ, ଅଦନ୍ତଂ କୋ ଦମେସ୍ସତି ॥
‘‘‘ସମତୁଲ୍ୟାନି ଭୂତାନି, ନତ୍ଥି ଜେଟ୍ଠାପଚାୟିକା ।
ନତ୍ଥି ବଲଂ ୱୀରିୟଂ ୱା, କୁତୋ ଉଟ୍ଠାନପୋରିସଂ ।
ନିୟତାନି ହି ଭୂତାନି, ୟଥା ଗୋଟୱିସୋ ତଥା ॥
‘‘‘ଲଦ୍ଧେୟ୍ୟଂ ଲଭତେ ମଚ୍ଚୋ, ତତ୍ଥ ଦାନଫଲଂ କୁତୋ ।
ନତ୍ଥି ଦାନଫଲଂ ଦେୱ, ଅୱସୋ ଦେୱୱୀରିୟୋ ॥
‘‘‘ବାଲେହି ଦାନଂ ପଞ୍ଞତ୍ତଂ, ପଣ୍ଡିତେହି ପଟିଚ୍ଛିତଂ ।
ଅୱସା ଦେନ୍ତି ଧୀରାନଂ, ବାଲା ପଣ୍ଡିତମାନିନୋ ॥
‘‘‘ସତ୍ତିମେ ସସ୍ସତା କାୟା, ଅଚ୍ଛେଜ୍ଜା ଅୱିକୋପିନୋ ।
ତେଜୋ ପଥୱୀ ଆପୋ ଚ, ୱାୟୋ ସୁଖଂ ଦୁଖଞ୍ଚିମେ ।
ଜୀୱେ ଚ ସତ୍ତିମେ କାୟା, ୟେସଂ ଛେତ୍ତା ନ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘‘ନତ୍ଥି ହନ୍ତା ୱ ଛେତ୍ତା ୱା, ହଞ୍ଞେ ୟେୱାପି [ହଞ୍ଞରେ ୱାପି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କୋଚି ନଂ ।
ଅନ୍ତରେନେୱ କାୟାନଂ, ସତ୍ଥାନି ୱୀତିୱତ୍ତରେ ॥
‘‘‘ୟୋ ଚାପି [ୟୋପାୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ୟୋ ଚାୟଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ସିରମାଦାୟ, ପରେସଂ ନିସିତାସିନା ।
ନ ସୋ ଛିନ୍ଦତି ତେ କାୟେ, ତତ୍ଥ ପାପଫଲଂ କୁତୋ ॥
‘‘‘ଚୁଲ୍ଲାସୀତିମହାକପ୍ପେ, ସବ୍ବେ ସୁଜ୍ଝନ୍ତି ସଂସରଂ ।
ଅନାଗତେ ତମ୍ହି କାଲେ, ସଞ୍ଞତୋପି ନ ସୁଜ୍ଝତି ॥
‘‘‘ଚରିତ୍ୱାପି ବହୁଂ ଭଦ୍ରଂ, ନେୱ ସୁଜ୍ଝନ୍ତିନାଗତେ ।
ପାପଞ୍ଚେପି ବହୁଂ କତ୍ୱା, ତଂ ଖଣଂ ନାତିୱତ୍ତରେ ॥
‘‘‘ଅନୁପୁବ୍ବେନ ନୋ ସୁଦ୍ଧି, କପ୍ପାନଂ ଚୁଲ୍ଲସୀତିୟା ।
ନିୟତିଂ ନାତିୱତ୍ତାମ, ୱେଲନ୍ତମିୱ ସାଗରୋ’’’ ॥
କସ୍ସପସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ଅଲାତୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘ୟଥା ଭଦନ୍ତୋ ଭଣତି, ମୟ୍ହମ୍ପେତଂୱ ରୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ପୁରିମଂ ଜାତିଂ, ସରେ ସଂସରିତତ୍ତନୋ ।
ପିଙ୍ଗଲୋ ନାମହଂ ଆସିଂ, ଲୁଦ୍ଦୋ ଗୋଘାତକୋ ପୁରେ ॥
‘‘ବାରାଣସିୟଂ ଫୀତାୟଂ, ବହୁଂ ପାପଂ କତଂ ମୟା ।
ବହୂ ମୟା ହତା ପାଣା, ମହିଂସା ସୂକରା ଅଜା ॥
‘‘ତତୋ ଚୁତୋ ଇଧ ଜାତୋ, ଇଦ୍ଧେ ସେନାପତୀକୁଲେ ।
ନତ୍ଥି ନୂନ ଫଲଂ ପାପଂ, ୟୋହଂ [ପାପେ ସୋହଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନ ନିରୟଂ ଗତୋ ॥
ଅଥେତ୍ଥ ବୀଜକୋ ନାମ, ଦାସୋ ଆସି ପଟଚ୍ଚରୀ [ପଳଚ୍ଚରୀ (ସୀ॰ ପୀ॰), ପଟଜ୍ଜରୀ (କ॰)]।
ଉପୋସଥଂ ଉପୱସନ୍ତୋ, ଗୁଣସନ୍ତିକୁପାଗମି ॥
କସ୍ସପସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ଅଲାତସ୍ସ ଚ ଭାସିତଂ ।
ପସ୍ସସନ୍ତୋ ମୁହୁଂ ଉଣ୍ହଂ, ରୁଦଂ ଅସ୍ସୂନି ୱତ୍ତୟି ॥
ତମନୁପୁଚ୍ଛି ୱେଦେହୋ, ‘‘କିମତ୍ଥଂ ସମ୍ମ ରୋଦସି ।
କିଂ ତେ ସୁତଂ ୱା ଦିଟ୍ଠଂ ୱା, କିଂ ମଂ ୱେଦେସି ୱେଦନଂ’’ ॥
ୱେଦେହସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ବୀଜକୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
‘‘ନତ୍ଥି ମେ ୱେଦନା ଦୁକ୍ଖା, ମହାରାଜ ସୁଣୋହି ମେ ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ପୁରିମଂ ଜାତିଂ, ସରାମି ସୁଖମତ୍ତନୋ ।
ସାକେତାହଂ ପୁରେ ଆସିଂ, ଭାୱସେଟ୍ଠି ଗୁଣେ ରତୋ ॥
‘‘ସମ୍ମତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣିବ୍ଭାନଂ, ସଂୱିଭାଗରତୋ ସୁଚି ।
ନ ଚାପି ପାପକଂ କମ୍ମଂ, ସରାମି କତମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ତତୋ ଚୁତାହଂ ୱେଦେହ, ଇଧ ଜାତୋ ଦୁରିତ୍ଥିୟା ।
ଗବ୍ଭମ୍ହି କୁମ୍ଭଦାସିୟା, ୟତୋ ଜାତୋ ସୁଦୁଗ୍ଗତୋ ॥
‘‘ଏୱମ୍ପି ଦୁଗ୍ଗତୋ ସନ୍ତୋ, ସମଚରିୟଂ ଅଧିଟ୍ଠିତୋ ।
ଉପଡ୍ଢଭାଗଂ ଭତ୍ତସ୍ସ, ଦଦାମି ୟୋ ମେ ଇଚ୍ଛତି ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ସଦା ଉପୱସାମହଂ ।
ନ ଚାପି [ନ ଅହଂ (କ॰)] ଭୂତେ ହିଂସାମି, ଥେୟ୍ୟଞ୍ଚାପି ୱିୱଜ୍ଜୟିଂ ॥
‘‘ସବ୍ବମେୱ ହି ନୂନେତଂ, ସୁଚିଣ୍ଣଂ ଭୱତି ନିପ୍ଫଲଂ ।
ନିରତ୍ଥଂ ମଞ୍ଞିଦଂ ସୀଲଂ, ଅଲାତୋ ଭାସତୀ ୟଥା ॥
‘‘କଲିମେୱ ନୂନ ଗଣ୍ହାମି, ଅସିପ୍ପୋ ଧୁତ୍ତକୋ ୟଥା ।
କଟଂ ଅଲାତୋ ଗଣ୍ହାତି, କିତୱୋସିକ୍ଖିତୋ ୟଥା ॥
‘‘ଦ୍ୱାରଂ ନପ୍ପଟିପସ୍ସାମି, ୟେନ ଗଚ୍ଛାମି ସୁଗ୍ଗତିଂ ।
ତସ୍ମା ରାଜ ପରୋଦାମି, ସୁତ୍ୱା କସ୍ସପଭାସିତଂ’’ ॥
ବୀଜକସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ରାଜା ଅଙ୍ଗତି ମବ୍ରୱି ।
‘‘ନତ୍ଥି ଦ୍ୱାରଂ ସୁଗତିୟା, ନିୟତିଂ [ନିୟତଂ (ସ୍ୟା॰)] କଙ୍ଖ ବୀଜକ ॥
‘‘ସୁଖଂ ୱା ୟଦି ୱା ଦୁକ୍ଖଂ, ନିୟତିୟା କିର ଲବ୍ଭତି ।
ସଂସାରସୁଦ୍ଧି ସବ୍ବେସଂ, ମା ତୁରିତ୍ଥୋ [ତୁରିତୋ (ସ୍ୟା॰)] ଅନାଗତେ ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ପୁବ୍ବେ କଲ୍ୟାଣୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣିବ୍ଭେସୁ ବ୍ୟାୱଟୋ [ୱାୱଟୋ (କ॰)]।
ୱୋହାରମନୁସାସନ୍ତୋ, ରତିହୀନୋ ତଦନ୍ତରା’’ ॥
‘‘ପୁନପି ଭନ୍ତେ ଦକ୍ଖେମୁ, ସଙ୍ଗତି ଚେ ଭୱିସ୍ସତି’’ ।
ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ୱେଦେହୋ, ପଚ୍ଚଗା ସନିୱେସନଂ ॥
ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ଉପଟ୍ଠାନମ୍ହି ଅଙ୍ଗତି ।
ଅମଚ୍ଚେ ସନ୍ନିପାତେତ୍ୱା, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘ଚନ୍ଦକେ ମେ ୱିମାନସ୍ମିଂ, ସଦା କାମେ ୱିଧେନ୍ତୁ ମେ ।
ମା ଉପଗଚ୍ଛୁଂ ଅତ୍ଥେସୁ, ଗୁୟ୍ହପ୍ପକାସିୟେସୁ ଚ ॥
‘‘ୱିଜୟୋ ଚ ସୁନାମୋ ଚ, ସେନାପତି ଅଲାତକୋ ।
ଏତେ ଅତ୍ଥେ ନିସୀଦନ୍ତୁ, ୱୋହାରକୁସଲା ତୟୋ’’ ॥
ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ୱେଦେହୋ, କାମେୱ ବହୁମଞ୍ଞଥ ।
ନ ଚାପି ବ୍ରାହ୍ମଣିବ୍ଭେସୁ, ଅତ୍ଥେ କିସ୍ମିଞ୍ଚି ବ୍ୟାୱଟୋ ॥
ତତୋ ଦ୍ୱେସତ୍ତରତ୍ତସ୍ସ, ୱେଦେହସ୍ସତ୍ରଜା ପିୟା ।
ରାଜକଞ୍ଞା ରୁଚା [ରୁଜା (ସୀ॰ ପୀ॰) ଏୱମୁପରିପି] ନାମ, ଧାତିମାତରମବ୍ରୱି ॥
‘ଅଲଙ୍କରୋଥ ମଂ ଖିପ୍ପଂ, ସଖିୟୋ ଚାଲଙ୍କରୋନ୍ତୁ [ଚ କରୋନ୍ତୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମେ ।
ସୁୱେ ପନ୍ନରସୋ ଦିବ୍ୟୋ, ଗଚ୍ଛଂ ଇସ୍ସରସନ୍ତିକେ’ [ପିତୁସ୍ସ ସନ୍ତିକେ (ସ୍ୟା॰)]॥
ତସ୍ସା ମାଲ୍ୟଂ ଅଭିହରିଂସୁ, ଚନ୍ଦନଞ୍ଚ ମହାରହଂ ।
ମଣିସଙ୍ଖମୁତ୍ତାରତନଂ, ନାନାରତ୍ତେ ଚ ଅମ୍ବରେ ॥
ତଞ୍ଚ ସୋୱଣ୍ଣୟେ [ସୋଣ୍ଣମୟେ (କ॰)] ପୀଠେ, ନିସିନ୍ନଂ ବହୁକିତ୍ଥିୟୋ ।
ପରିକିରିୟ ପସୋଭିଂସୁ [ଅସୋଭିଂସୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ରୁଚଂ ରୁଚିରୱଣ୍ଣିନିଂ ॥
ସା ଚ ସଖିମଜ୍ଝଗତା, ସବ୍ବାଭରଣଭୂସିତା ।
ସତେରତା ଅବ୍ଭମିୱ, ଚନ୍ଦକଂ ପାୱିସୀ ରୁଚା ॥
ଉପସଙ୍କମିତ୍ୱା ୱେଦେହଂ, ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ୱିନୟେ ରତଂ ।
ସୁୱଣ୍ଣଖଚିତେ [ସୁୱଣ୍ଣୱିକତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୀଠେ, ଏକମନ୍ତଂ ଉପାୱିସି’’ ॥
ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ ୱେଦେହୋ, ଅଚ୍ଛରାନଂୱ ସଙ୍ଗମଂ ।
ରୁଚଂ ସଖିମଜ୍ଝଗତଂ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘କଚ୍ଚି ରମସି ପାସାଦେ, ଅନ୍ତୋପୋକ୍ଖରଣିଂ ପତି ।
କଚ୍ଚି ବହୁୱିଧଂ ଖଜ୍ଜଂ, ସଦା ଅଭିହରନ୍ତି ତେ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ବହୁୱିଧଂ ମାଲ୍ୟଂ, ଓଚିନିତ୍ୱା କୁମାରିୟୋ ।
ଘରକେ କରୋଥ ପଚ୍ଚେକଂ, ଖିଡ୍ଡାରତିରତା ମୁହୁଂ [ଅହୁ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘କେନ ୱା ୱିକଲଂ ତୁୟ୍ହଂ, କିଂ ଖିପ୍ପଂ ଆହରନ୍ତୁ ତେ ।
ମନୋକରସ୍ସୁ କୁଡ୍ଡମୁଖୀ [କୁଟ୍ଟମୁଖୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଅପି ଚନ୍ଦସମମ୍ହିପି’’ [ଅପି ଚନ୍ଦସମମ୍ପି ତେ (କ॰)]॥
ୱେଦେହସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ରୁଚା ପିତରମବ୍ରୱି ।
‘‘ସବ୍ବମେତଂ ମହାରାଜ, ଲବ୍ଭତିସ୍ସରସନ୍ତିକେ ॥
‘‘ସୁୱେ ପନ୍ନରସୋ ଦିବ୍ୟୋ, ସହସ୍ସଂ ଆହରନ୍ତୁ ମେ ।
ୟଥାଦିନ୍ନଞ୍ଚ ଦସ୍ସାମି, ଦାନଂ ସବ୍ବୱନୀସ୍ୱହଂ’’ [ସବ୍ବୱଣୀସ୍ୱହଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
ରୁଚାୟ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ରାଜା ଅଙ୍ଗତି ମବ୍ରୱି ।
‘‘ବହୁଂ ୱିନାସିତଂ ୱିତ୍ତଂ, ନିରତ୍ଥଂ ଅଫଲଂ ତୟା ॥
‘‘ଉପୋସଥେ ୱସଂ ନିଚ୍ଚଂ, ଅନ୍ନପାନଂ ନ ଭୁଞ୍ଜସି ।
ନିୟତେତଂ ଅଭୁତ୍ତବ୍ବଂ, ନତ୍ଥି ପୁଞ୍ଞଂ ଅଭୁଞ୍ଜତୋ’’ ॥
‘‘ବୀଜକୋପି ହି ସୁତ୍ୱାନ, ତଦା କସ୍ସପଭାସିତଂ ।
ପସ୍ସସନ୍ତୋ ମୁହୁଂ ଉଣ୍ହଂ, ରୁଦଂ ଅସ୍ସୂନି ୱତ୍ତୟି ॥
‘‘ୟାୱ ରୁଚେ ଜୀୱମାନା [ଜୀୱସିନୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ମା ଭତ୍ତମପନାମୟି ।
ନତ୍ଥି ଭଦ୍ଦେ ପରୋ ଲୋକୋ, କିଂ ନିରତ୍ଥଂ ୱିହଞ୍ଞସି’’ ॥
ୱେଦେହସ୍ସ ୱଚୋ ସୁତ୍ୱା, ରୁଚା ରୁଚିରୱଣ୍ଣିନୀ ।
ଜାନଂ ପୁବ୍ବାପରଂ ଧମ୍ମଂ, ପିତରଂ ଏତଦବ୍ରୱି ॥
‘‘ସୁତମେୱ ପୁରେ ଆସି, ସକ୍ଖି [ପଚ୍ଚକ୍ଖଂ (କ॰)] ଦିଟ୍ଠମିଦଂ ମୟା ।
ବାଲୂପସେୱୀ ୟୋ ହୋତି, ବାଲୋୱ ସମପଜ୍ଜଥ ॥
‘‘ମୂଳ୍ହୋ ହି ମୂଳ୍ହମାଗମ୍ମ, ଭିୟ୍ୟୋ ମୋହଂ ନିଗଚ୍ଛତି ।
ପତିରୂପଂ ଅଲାତେନ, ବୀଜକେନ ଚ ମୁୟ୍ହିତୁଂ ॥
‘‘ତ୍ୱଞ୍ଚ ଦେୱାସି ସପ୍ପଞ୍ଞୋ, ଧୀରୋ ଅତ୍ଥସ୍ସ କୋୱିଦୋ ।
କଥଂ ବାଲେହି ସଦିସଂ, ହୀନଦିଟ୍ଠିଂ ଉପାଗମି ॥
‘‘ସଚେପି ସଂସାରପଥେନ ସୁଜ୍ଝତି, ନିରତ୍ଥିୟା ପବ୍ବଜ୍ଜା ଗୁଣସ୍ସ ।
କୀଟୋୱ ଅଗ୍ଗିଂ ଜଲିତଂ ଅପାପତଂ, ଉପପଜ୍ଜତି ମୋହମୂଳ୍ହୋ [ମୋମୁହୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନଗ୍ଗଭାୱଂ ॥
‘‘ସଂସାରସୁଦ୍ଧୀତି ପୁରେ ନିୱିଟ୍ଠା, କମ୍ମଂ ୱିଦୂସେନ୍ତି ବହୂ ଅଜାନଂ [ବହୂ ପଜା (କ॰)]।
ପୁବ୍ବେ କଲୀ ଦୁଗ୍ଗହିତୋୱଅତ୍ଥା [ଅତ୍ଥୋ (କ॰), ଦୁଗ୍ଗହିତୋୱ’ନତ୍ଥା ( ?)], ଦୁମ୍ମୋ ଚ ୟା ବଲିସା ଅମ୍ବୁଜୋୱ ॥
‘‘ଉପମଂ ତେ କରିସ୍ସାମି, ମହାରାଜ ତୱତ୍ଥିୟା ।
ଉପମାୟ ମିଧେକଚ୍ଚେ, ଅତ୍ଥଂ ଜାନନ୍ତି ପଣ୍ଡିତା ॥
‘‘ୱାଣିଜାନଂ ୟଥା ନାୱା, ଅପ୍ପମାଣଭରା [ଅପ୍ପମାଣହରା (ପୀ॰)] ଗରୁ ।
ଅତିଭାରଂ ସମାଦାୟ, ଅଣ୍ଣୱେ ଅୱସୀଦତି ॥
‘‘ଏୱମେୱ ନରୋ ପାପଂ, ଥୋକଂ ଥୋକମ୍ପି ଆଚିନଂ ।
ଅତିଭାରଂ ସମାଦାୟ, ନିରୟେ ଅୱସୀଦତି ॥
‘‘ନ ତାୱ ଭାରୋ ପରିପୂରୋ, ଅଲାତସ୍ସ ମହୀପତି ।
ଆଚିନାତି ଚ ତଂ ପାପଂ, ୟେନ ଗଚ୍ଛତି ଦୁଗ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ପୁବ୍ବେୱସ୍ସ କତଂ ପୁଞ୍ଞଂ, ଅଲାତସ୍ସ ମହୀପତି ।
ତସ୍ସେୱ ଦେୱ ନିସ୍ସନ୍ଦୋ, ୟଞ୍ଚେସୋ ଲଭତେ ସୁଖଂ ॥
‘‘ଖୀୟତେ ଚସ୍ସ ତଂ ପୁଞ୍ଞଂ, ତଥା ହି ଅଗୁଣେ ରତୋ ।
ଉଜୁମଗ୍ଗଂ ଅୱହାୟ [ଅପାହାୟ (ସୀ॰)], କୁମ୍ମଗ୍ଗମନୁଧାୱତି ॥
‘‘ତୁଲା ୟଥା ପଗ୍ଗହିତା, ଓହିତେ ତୁଲମଣ୍ଡଲେ ।
ଉନ୍ନମେତି ତୁଲାସୀସଂ, ଭାରେ ଓରୋପିତେ ସତି ॥
‘‘ଏୱମେୱ ନରୋ ପୁଞ୍ଞଂ, ଥୋକଂ ଥୋକମ୍ପି ଆଚିନଂ ।
ସଗ୍ଗାତିମାନୋ ଦାସୋୱ, ବୀଜକୋ ସାତୱେ [ସାଧୱେ (କ॰)] ରତୋ ॥
‘‘ୟମଜ୍ଜ ବୀଜକୋ ଦାସୋ, ଦୁକ୍ଖଂ ପସ୍ସତି ଅତ୍ତନି ।
ପୁବ୍ବେୱସ୍ସ [ପୁବ୍ବେ ତସ୍ସ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କତଂ ପାପଂ, ତମେସୋ ପଟିସେୱତି ॥
‘‘ଖୀୟତେ ଚସ୍ସ ତଂ ପାପଂ, ତଥା ହି ୱିନୟେ ରତୋ ।
କସ୍ସପଞ୍ଚ ସମାପଜ୍ଜ, ମା ହେୱୁପ୍ପଥମାଗମା ॥
‘‘ୟଂ ୟଞ୍ହି ରାଜ ଭଜତି, ସନ୍ତଂ ୱା ୟଦି ୱା ଅସଂ ।
ସୀଲୱନ୍ତଂ ୱିସୀଲଂ ୱା, ୱସଂ ତସ୍ସେୱ ଗଚ୍ଛତି ॥
‘‘ୟାଦିସଂ କୁରୁତେ ମିତ୍ତଂ, ୟାଦିସଂ ଚୂପସେୱତି ।
ସୋପି ତାଦିସକୋ ହୋତି, ସହୱାସୋ ହି [ସହୱାସୋପି (କ॰)] ତାଦିସୋ ॥
‘‘ସେୱମାନୋ ସେୱମାନଂ, ସମ୍ଫୁଟ୍ଠୋ ସମ୍ଫୁସଂ ପରଂ ।
ସରୋ ଦିଦ୍ଧୋ କଲାପଂୱ, ଅଲିତ୍ତମୁପଲିମ୍ପତି ।
ଉପଲେପଭୟା [ଉପଲିମ୍ପଭୟା (କ॰)] ଧୀରୋ, ନେୱ ପାପସଖା ସିୟା ॥
‘‘ପୂତିମଚ୍ଛଂ କୁସଗ୍ଗେନ, ୟୋ ନରୋ ଉପନୟ୍ହତି ।
କୁସାପି ପୂତି ୱାୟନ୍ତି, ଏୱଂ ବାଲୂପସେୱନା ॥
‘‘ତଗରଞ୍ଚ ପଲାସେନ, ୟୋ ନରୋ ଉପନୟ୍ହତି ।
ପତ୍ତାପି ସୁରଭି ୱାୟନ୍ତି, ଏୱଂ ଧୀରୂପସେୱନା ॥
‘‘ତସ୍ମା ପତ୍ତପୁଟସ୍ସେୱ [ଫଲପୁଟସ୍ସେୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଞତ୍ୱା ସମ୍ପାକମତ୍ତନୋ ।
ଅସନ୍ତେ ନୋପସେୱେୟ୍ୟ, ସନ୍ତେ ସେୱେୟ୍ୟ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ଅସନ୍ତୋ ନିରୟଂ ନେନ୍ତି, ସନ୍ତୋ ପାପେନ୍ତି ସୁଗ୍ଗତିଂ’’ ॥
ଅହମ୍ପି ଜାତିୟୋ ସତ୍ତ, ସରେ ସଂସରିତତ୍ତନୋ ।
ଅନାଗତାପି ସତ୍ତେୱ, ୟା ଗମିସ୍ସଂ ଇତୋ ଚୁତା ॥
‘‘ୟା ମେ ସା ସତ୍ତମୀ ଜାତି, ଅହୁ ପୁବ୍ବେ ଜନାଧିପ ।
କମ୍ମାରପୁତ୍ତୋ ମଗଧେସୁ, ଅହୁଂ ରାଜଗହେ ପୁରେ ॥
‘‘ପାପଂ ସହାୟମାଗମ୍ମ, ବହୁଂ ପାପଂ କତଂ ମୟା ।
ପରଦାରସ୍ସ ହେଠେନ୍ତୋ, ଚରିମ୍ହା ଅମରା ୱିୟ ॥
‘‘ତଂ କମ୍ମଂ ନିହିତଂ ଅଟ୍ଠା, ଭସ୍ମଚ୍ଛନ୍ନୋୱ ପାୱକୋ ।
ଅଥ ଅଞ୍ଞେହି କମ୍ମେହି, ଅଜାୟିଂ ୱଂସଭୂମିୟଂ ॥
‘‘କୋସମ୍ବିୟଂ ସେଟ୍ଠିକୁଲେ, ଇଦ୍ଧେ ଫୀତେ ମହଦ୍ଧନେ ।
ଏକପୁତ୍ତୋ ମହାରାଜ, ନିଚ୍ଚଂ ସକ୍କତପୂଜିତୋ ॥
‘‘ତତ୍ଥ ମିତ୍ତଂ ଅସେୱିସ୍ସଂ, ସହାୟଂ ସାତୱେ ରତଂ ।
ପଣ୍ଡିତଂ ସୁତସମ୍ପନ୍ନଂ, ସୋ ମଂ ଅତ୍ଥେ ନିୱେସୟି ॥
‘‘ଚାତୁଦ୍ଦସିଂ ପଞ୍ଚଦସିଂ, ବହୁଂ ରତ୍ତିଂ ଉପାୱସିଂ ।
ତଂ କମ୍ମଂ ନିହିତଂ ଅଟ୍ଠା, ନିଧୀୱ ଉଦକନ୍ତିକେ ॥
‘‘ଅଥ ପାପାନ କମ୍ମାନଂ, ୟମେତଂ ମଗଧେ କତଂ ।
ଫଲଂ ପରିୟାଗ ମଂ [ପରିୟାଗ ତଂ (ସୀ॰), ପରିୟାଗତଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ପଚ୍ଛା, ଭୁତ୍ୱା ଦୁଟ୍ଠୱିସଂ ୟଥା ॥
‘‘ତତୋ ଚୁତାହଂ ୱେଦେହ, ରୋରୁୱେ ନିରୟେ ଚିରଂ ।
ସକମ୍ମୁନା ଅପଚ୍ଚିସ୍ସଂ, ତଂ ସରଂ ନ ସୁଖଂ ଲଭେ ॥
‘‘ବହୁୱସ୍ସଗଣେ ତତ୍ଥ, ଖେପୟିତ୍ୱା ବହୁଂ ଦୁଖଂ ।
ଭିନ୍ନାଗତେ [ଭେଣ୍ଣାକଟେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅହୁଂ ରାଜ, ଛଗଲୋ ଉଦ୍ଧତପ୍ଫଲୋ [ଛକଲୋ ଉଦ୍ଧିତପ୍ଫଲୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସାତପୁତ୍ତା ମୟା ୱୂଳ୍ହା, ପିଟ୍ଠିୟା ଚ ରଥେନ ଚ ।
ତସ୍ସ କମ୍ମସ୍ସ ନିସ୍ସନ୍ଦୋ, ପରଦାରଗମନସ୍ସ ମେ ॥
‘‘ତତୋ ଚୁତାହଂ ୱେଦେହ, କପି ଆସିଂ ବ୍ରହାୱନେ ।
ନିଲୁଞ୍ଚିତଫଲୋ [ନିଲିଚ୍ଛିତଫଲୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୟେୱ, ୟୂଥପେନ ପଗବ୍ଭିନା ।
ତସ୍ସ କମ୍ମସ୍ସ ନିସ୍ସନ୍ଦୋ, ପରଦାରଗମନସ୍ସ ମେ ॥
‘‘ତତୋ ଚୁତାହଂ ୱେଦେହ, ଦସ୍ସନେସୁ [ଦସଣ୍ଣେସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଦସନ୍ନେସୁ (ସ୍ୟା॰)] ପସୂ ଅହୁଂ ।
ନିଲୁଞ୍ଚିତୋ ଜୱୋ ଭଦ୍ରୋ, ୟୋଗ୍ଗଂ ୱୂଳ୍ହଂ ଚିରଂ ମୟା ।
ତସ୍ସ କମ୍ମସ୍ସ ନିସ୍ସନ୍ଦୋ, ପରଦାରଗମନସ୍ସ ମେ ॥
‘‘ତତୋ ଚୁତାହଂ ୱେଦେହ, ୱଜ୍ଜୀସୁ କୁଲମାଗମା ।
ନେୱିତ୍ଥୀ ନ ପୁମା ଆସିଂ, ମନୁସ୍ସତ୍ତେ ସୁଦୁଲ୍ଲଭେ ।
ତସ୍ସ କମ୍ମସ୍ସ ନିସ୍ସନ୍ଦୋ, ପରଦାରଗମନସ୍ସ ମେ ॥
‘‘ତତୋ ଚୁତାହଂ ୱେଦେହ, ଅଜାୟିଂ ନନ୍ଦନେ ୱନେ ।
ଭୱନେ ତାୱତିଂସାହଂ, ଅଚ୍ଛରା କାମୱଣ୍ଣିନୀ [ୱରୱଣ୍ଣିନୀ (କ॰)]॥
‘‘ୱିଚିତ୍ତୱତ୍ଥାଭରଣା, ଆମୁତ୍ତମଣିକୁଣ୍ଡଲା ।
କୁସଲା ନଚ୍ଚଗୀତସ୍ସ, ସକ୍କସ୍ସ ପରିଚାରିକା ॥
‘‘ତତ୍ଥ ଠିତାହଂ ୱେଦେହ, ସରାମି ଜାତିୟୋ ଇମା ।
ଅନାଗତାପି ସତ୍ତେୱ, ୟା ଗମିସ୍ସଂ ଇତୋ ଚୁତା ॥
‘‘ପରିୟାଗତଂ ତଂ କୁସଲଂ, ୟଂ ମେ କୋସମ୍ବିୟଂ କତଂ ।
ଦେୱେ ଚେୱ ମନୁସ୍ସେ ଚ, ସନ୍ଧାୱିସ୍ସଂ ଇତୋ ଚୁତା ॥
‘‘ସତ୍ତ ଜଚ୍ଚୋ [ଜଚ୍ଚା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ମହାରାଜ, ନିଚ୍ଚଂ ସକ୍କତପୂଜିତା ।
ଥୀଭାୱାପି ନ ମୁଚ୍ଚିସ୍ସଂ, ଛଟ୍ଠା ନିଗତିୟୋ [ଛଟ୍ଠା ଗତିୟୋ (ସ୍ୟା॰)] ଇମା ॥
‘‘ସତ୍ତମୀ ଚ ଗତି ଦେୱ, ଦେୱପୁତ୍ତୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ ।
ପୁମା ଦେୱୋ ଭୱିସ୍ସାମି [ଭୱିସ୍ସତି (କ॰)], ଦେୱକାୟସ୍ମିମୁତ୍ତମୋ ॥
‘‘ଅଜ୍ଜାପି ସନ୍ତାନମୟଂ, ମାଲଂ ଗନ୍ଥେନ୍ତି ନନ୍ଦନେ ।
ଦେୱପୁତ୍ତୋ ଜୱୋ ନାମ, ୟୋ ମେ ମାଲଂ ପଟିଚ୍ଛତି ॥
‘‘ମୁହୁତ୍ତୋ ୱିୟ ସୋ ଦିବ୍ୟୋ, ଇଧ ୱସ୍ସାନି ସୋଳସ ।
ରତ୍ତିନ୍ଦିୱୋ ଚ ସୋ ଦିବ୍ୟୋ, ମାନୁସିଂ ସରଦୋସତଂ ॥
‘‘ଇତି କମ୍ମାନି ଅନ୍ୱେନ୍ତି, ଅସଙ୍ଖେୟ୍ୟାପି ଜାତିୟୋ ।
କଲ୍ୟାଣଂ ୟଦି ୱା ପାପଂ, ନ ହି କମ୍ମଂ ୱିନସ୍ସତି [ପନସ୍ସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ୟୋ ଇଚ୍ଛେ ପୁରିସୋ ହୋତୁଂ, ଜାତିଂ ଜାତିଂ [ଜାତିଜାତିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୁନପ୍ପୁନଂ ।
ପରଦାରଂ ୱିୱଜ୍ଜେୟ୍ୟ, ଧୋତପାଦୋୱ କଦ୍ଦମଂ ॥
‘‘ୟା ଇଚ୍ଛେ ପୁରିସୋ ହୋତୁଂ, ଜାତିଂ ଜାତିଂ ପୁନପ୍ପୁନଂ ।
ସାମିକଂ ଅପଚାୟେୟ୍ୟ, ଇନ୍ଦଂୱ ପରିଚାରିକା ॥
‘‘ୟୋ ଇଚ୍ଛେ ଦିବ୍ୟଭୋଗଞ୍ଚ, ଦିବ୍ବମାୟୁଂ ୟସଂ ସୁଖଂ ।
ପାପାନି ପରିୱଜ୍ଜେତ୍ୱା [ପରିୱଜ୍ଜେୟ୍ୟ (କ॰)], ତିୱିଧଂ ଧମ୍ମମାଚରେ ॥
‘‘କାୟେନ ୱାଚା ମନସା, ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ୱିଚକ୍ଖଣୋ ।
ଅତ୍ତନୋ ହୋତି ଅତ୍ଥାୟ, ଇତ୍ଥୀ ୱା ୟଦି ୱା ପୁମା ॥
‘‘ୟେ କେଚିମେ ମାନୁଜା ଜୀୱଲୋକେ, ୟସସ୍ସିନୋ ସବ୍ବସମନ୍ତଭୋଗା ।
ଅସଂସୟଂ ତେହି ପୁରେ ସୁଚିଣ୍ଣଂ, କମ୍ମସ୍ସକାସେ ପୁଥୁ ସବ୍ବସତ୍ତା ॥
‘‘ଇଙ୍ଘାନୁଚିନ୍ତେସି ସୟମ୍ପି ଦେୱ, କୁତୋନିଦାନା ତେ ଇମା ଜନିନ୍ଦ ।
ୟା ତେ ଇମା ଅଚ୍ଛରାସନ୍ନିକାସା, ଅଲଙ୍କତା କଞ୍ଚନଜାଲଛନ୍ନା’’ ॥
ଇଚ୍ଚେୱଂ ପିତରଂ କଞ୍ଞା, ରୁଚା ତୋସେସି ଅଙ୍ଗତିଂ ।
ମୂଳ୍ହସ୍ସ ମଗ୍ଗମାଚିକ୍ଖି, ଧମ୍ମମକ୍ଖାସି ସୁବ୍ବତା ॥
ଅଥାଗମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକା, ନାରଦୋ ମାନୁସିଂ ପଜଂ ।
ଜମ୍ବୁଦୀପଂ ଅୱେକ୍ଖନ୍ତୋ, ଅଦ୍ଦା ରାଜାନମଙ୍ଗତିଂ ॥
‘‘ତତୋ ପତିଟ୍ଠା ପାସାଦେ, ୱେଦେହସ୍ସ ପୁରତ୍ଥତୋ [ପୁରକ୍ଖତୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନାନୁପ୍ପତ୍ତଂ, ରୁଚା ଇସିମୱନ୍ଦଥ ॥
‘‘ଅଥାସନମ୍ହା ଓରୁୟ୍ହ, ରାଜା ବ୍ୟଥିତମାନସୋ [ବ୍ୟମ୍ହିତମାନସୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ନାରଦଂ ପରିପୁଚ୍ଛନ୍ତୋ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘କୁତୋ ନୁ ଆଗଚ୍ଛସି ଦେୱୱଣ୍ଣି, ଓଭାସୟଂ ସବ୍ବଦିସା [ସଂୱରିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚନ୍ଦିମାୱ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ନାମଗୋତ୍ତଂ, କଥଂ ତଂ ଜାନନ୍ତି ମନୁସ୍ସଲୋକେ’’ ॥
‘‘ଅହଞ୍ହି ଦେୱତୋ ଇଦାନି ଏମି, ଓଭାସୟଂ ସବ୍ବଦିସା [ସଂୱରିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚନ୍ଦିମାୱ ।
ଅକ୍ଖାମି ତେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ନାମଗୋତ୍ତଂ, ଜାନନ୍ତି ମଂ ନାରଦୋ କସ୍ସପୋ ଚ’’ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେରରୂପଂ ତୱ [ୱତ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୟାଦିସଞ୍ଚ, ୱେହାୟସଂ ଗଚ୍ଛସି ତିଟ୍ଠସୀ ଚ ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ନାରଦ ଏତମତ୍ଥଂ, ଅଥ କେନ ୱଣ୍ଣେନ ତୱାୟମିଦ୍ଧି’’ ॥
‘‘ସଚ୍ଚଞ୍ଚ ଧମ୍ମୋ ଚ ଦମୋ ଚ ଚାଗୋ, ଗୁଣା ମମେତେ ପକତା ପୁରାଣା ।
ତେହେୱ ଧମ୍ମେହି ସୁସେୱିତେହି, ମନୋଜୱୋ ୟେନ କାମଂ ଗତୋସ୍ମି’’ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେରମାଚିକ୍ଖସି ପୁଞ୍ଞସିଦ୍ଧିଂ, ସଚେ ହି ଏତେହି [ଏତେ ତ୍ୱଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୟଥା ୱଦେସି ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ନାରଦ ଏତମତ୍ଥଂ, ପୁଟ୍ଠୋ ଚ ମେ ସାଧୁ ୱିୟାକରୋହି’’ ॥
‘‘ପୁଚ୍ଛସ୍ସୁ ମଂ ରାଜ ତୱେସ ଅତ୍ଥୋ, ୟଂ ସଂସୟଂ କୁରୁସେ ଭୂମିପାଲ ।
ଅହଂ ତଂ ନିସ୍ସଂସୟତଂ ଗମେମି, ନୟେହି ଞାୟେହି ଚ ହେତୁଭୀ ଚ’’ ॥
‘‘ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ନାରଦ ଏତମତ୍ଥଂ, ପୁଟ୍ଠୋ ଚ ମେ ନାରଦ ମା ମୁସା ଭଣି ।
ଅତ୍ଥି ନୁ ଦେୱା ପିତରୋ ନୁ ଅତ୍ଥି, ଲୋକୋ ପରୋ ଅତ୍ଥି ଜନୋ ୟମାହୁ’’ ॥
‘‘ଅତ୍ଥେୱ ଦେୱା ପିତରୋ ଚ ଅତ୍ଥି, ଲୋକୋ ପରୋ ଅତ୍ଥି ଜନୋ ୟମାହୁ ।
କାମେସୁ ଗିଦ୍ଧା ଚ ନରା ପମୂଳ୍ହା, ଲୋକଂ ପରଂ ନ ୱିଦୂ ମୋହୟୁତ୍ତା’’ ॥
‘‘ଅତ୍ଥୀତି ଚେ ନାରଦ ସଦ୍ଦହାସି, ନିୱେସନଂ ପରଲୋକେ ମତାନଂ ।
ଇଧେୱ ମେ ପଞ୍ଚ ସତାନି ଦେହି, ଦସ୍ସାମି ତେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ’’ ॥
‘‘ଦଜ୍ଜେମୁ ଖୋ ପଞ୍ଚ ସତାନି ଭୋତୋ, ଜଞ୍ଞାମୁ ଚେ ସୀଲୱନ୍ତଂ ୱଦଞ୍ଞୁଂ [ୱତଞ୍ଞୁଂ (କ॰)]।
ଲୁଦ୍ଦଂ ତଂ ଭୋନ୍ତଂ ନିରୟେ ୱସନ୍ତଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ଇଧେୱ ୟୋ ହୋତି ଅଧମ୍ମସୀଲୋ [ଅକମ୍ମସୀଲୋ (ପୀ॰)], ପାପାଚାରୋ ଅଲସୋ ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମୋ ।
ନ ପଣ୍ଡିତା ତସ୍ମିଂ ଇଣଂ ଦଦନ୍ତି, ନ ହି ଆଗମୋ ହୋତି ତଥାୱିଧମ୍ହା ॥
‘‘ଦକ୍ଖଞ୍ଚ ପୋସଂ ମନୁଜା ୱିଦିତ୍ୱା, ଉଟ୍ଠାନକଂ [ଉଟ୍ଠାହକଂ (ସୀ॰)] ସୀଲୱନ୍ତଂ ୱଦଞ୍ଞୁଂ ।
ସୟମେୱ ଭୋଗେହି ନିମନ୍ତୟନ୍ତି, କମ୍ମଂ କରିତ୍ୱା ପୁନ ମାହରେସି’’ ॥
‘‘ଇତୋ ଚୁତୋ [ଗତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଦକ୍ଖସି ତତ୍ଥ ରାଜ, କାକୋଲସଙ୍ଘେହି ୱିକସ୍ସମାନଂ [କାକୋଳସଙ୍ଘେହିପି କଡ୍ଢମାନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ତଂ ଖଜ୍ଜମାନଂ ନିରୟେ ୱସନ୍ତଂ, କାକେହି ଗିଜ୍ଝେହି ଚ ସେନକେହି [ସୋଣକେହି (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ସଞ୍ଛିନ୍ନଗତ୍ତଂ ରୁହିରଂ ସୱନ୍ତଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ଅନ୍ଧଂତମଂ ତତ୍ଥ ନ ଚନ୍ଦସୂରିୟା, ନିରୟୋ ସଦା ତୁମୁଲୋ ଘୋରରୂପୋ ।
ସା ନେୱ ରତ୍ତୀ ନ ଦିୱା ପଞ୍ଞାୟତି, ତଥାୱିଧେ କୋ ୱିଚରେ ଧନତ୍ଥିକୋ ॥
‘‘ସବଲୋ ଚ ସାମୋ ଚ ଦୁୱେ ସୁୱାନା, ପୱଦ୍ଧକାୟା ବଲିନୋ ମହନ୍ତା ।
ଖାଦନ୍ତି ଦନ୍ତେହି ଅୟୋମୟେହି, ଇତୋ ପଣୁନ୍ନଂ ପରଲୋକପତ୍ତଂ [ପରଲୋକେ ପତନ୍ତଂ (କ॰)]॥
‘‘ତଂ ଖଜ୍ଜମାନଂ ନିରୟେ ୱସନ୍ତଂ, ଲୁଦ୍ଦେହି ୱାଳେହି ଅଘମ୍ମିଗେହି ଚ ।
ସଞ୍ଛିନ୍ନଗତ୍ତଂ ରୁହିରଂ ସୱନ୍ତଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ଉସୂହି ସତ୍ତୀହି ଚ ସୁନିସିତାହି, ହନନ୍ତି ୱିଜ୍ଝନ୍ତି ଚ ପଚ୍ଚମିତ୍ତା [ପୋଥୟନ୍ତି (କ॰)]।
କାଳୂପକାଳା ନିରୟମ୍ହି ଘୋରେ, ପୁବ୍ବେ ନରଂ ଦୁକ୍କଟକମ୍ମକାରିଂ ॥
‘‘ତଂ ହଞ୍ଞମାନଂ ନିରୟେ ୱଜନ୍ତଂ, କୁଚ୍ଛିସ୍ମିଂ ପସ୍ସସ୍ମିଂ ୱିପ୍ଫାଲିତୂଦରଂ ।
ସଞ୍ଛିନ୍ନଗତ୍ତଂ ରୁହିରଂ ସୱନ୍ତଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ସତ୍ତୀ ଉସୂ ତୋମରଭିଣ୍ଡିୱାଲା, ୱିୱିଧାୱୁଧା ୱସ୍ସନ୍ତି ତତ୍ଥ ଦେୱା ।
ପତନ୍ତି ଅଙ୍ଗାରମିୱଚ୍ଚିମନ୍ତୋ, ସିଲାସନୀ ୱସ୍ସତି ଲୁଦ୍ଦକମ୍ମେ ॥
‘‘ଉଣ୍ହୋ ଚ ୱାତୋ ନିରୟମ୍ହି ଦୁସ୍ସହୋ, ନ ତମ୍ହି ସୁଖଂ ଲବ୍ଭତି [ସେତି (କ॰)] ଇତ୍ତରମ୍ପି ।
ତଂ ତଂ ୱିଧାୱନ୍ତମଲେନମାତୁରଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ସନ୍ଧାୱମାନମ୍ପି [ସନ୍ଧାୱମାନଂ ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରଥେସୁ ୟୁତ୍ତଂ, ସଜୋତିଭୂତଂ ପଥୱିଂ କମନ୍ତଂ ।
ପତୋଦଲଟ୍ଠୀହି ସୁଚୋଦୟନ୍ତଂ [ସୁଚୋଦିୟନ୍ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ତମାରୁହନ୍ତଂ ଖୁରସଞ୍ଚିତଂ ଗିରିଂ, ୱିଭିଂସନଂ ପଜ୍ଜଲିତଂ ଭୟାନକଂ ।
ସଞ୍ଛିନ୍ନଗତ୍ତଂ ରୁହିରଂ ସୱନ୍ତଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ତମାରୁହନ୍ତଂ ପବ୍ବତସନ୍ନିକାସଂ, ଅଙ୍ଗାରରାସିଂ ଜଲିତଂ ଭୟାନକଂ ।
ସୁଦଡ୍ଢଗତ୍ତଂ କପଣଂ ରୁଦନ୍ତଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ଅବ୍ଭକୂଟସମା ଉଚ୍ଚା, କଣ୍ଟକନିଚିତା [କଣ୍ଟକାପଚିତା (ସୀ॰ ପୀ॰), କଣ୍ଟକାହିଚିତା (ସ୍ୟା॰)] ଦୁମା ।
ଅୟୋମୟେହି ତିକ୍ଖେହି, ନରଲୋହିତପାୟିଭି ॥
‘‘ତମାରୁହନ୍ତି ନାରିୟୋ, ନରା ଚ ପରଦାରଗୂ ।
ଚୋଦିତା ସତ୍ତିହତ୍ଥେହି, ୟମନିଦ୍ଦେସକାରିଭି ॥
‘‘ତମାରୁହନ୍ତଂ ନିରୟଂ, ସିମ୍ବଲିଂ ରୁହରିମକ୍ଖିତଂ ।
ୱିଦଡ୍ଢକାୟଂ [ୱିଦୁଟ୍ଠକାୟଂ (ପୀ॰)] ୱିତଚଂ, ଆତୁରଂ ଗାଳ୍ହୱେଦନଂ ॥
‘‘ପସ୍ସସନ୍ତଂ ମୁହୁଂ ଉଣ୍ହଂ, ପୁବ୍ବକମ୍ମାପରାଧିକଂ ।
ଦୁମଗ୍ଗେ ୱିତଚଂ ଗତ୍ତଂ [ଦୁମଗ୍ଗୱିଟପଗ୍ଗତଂ (ସୀ॰)], କୋ ତଂ ୟାଚେୟ୍ୟ ତଂ ଧନଂ ॥
‘‘ଅବ୍ଭକୂଟସମା ଉଚ୍ଚା, ଅସିପତ୍ତାଚିତା ଦୁମା ।
ଅୟୋମୟେହି ତିକ୍ଖେହି, ନରଲୋହିତପାୟିଭି ॥
‘‘ତମାରୁହନ୍ତଂ ଅସିପତ୍ତପାଦପଂ, ଅସୀହି ତିକ୍ଖେହି ଚ ଛିଜ୍ଜମାନଂ [ପଭିଜ୍ଜମାନଂ (କ॰)]।
ସଞ୍ଛିନ୍ନଗତ୍ତଂ ରୁହିରଂ ସୱନ୍ତଂ, କୋ ଚୋଦୟେ ପରଲୋକେ ସହସ୍ସଂ ॥
‘‘ତତୋ ନିକ୍ଖନ୍ତମତ୍ତଂ ତଂ, ଅସିପତ୍ତାଚିତା ଦୁମା [ଅସିପତ୍ତନିରୟା ଦୁଖା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ସମ୍ପତିତଂ ୱେତରଣିଂ, କୋ ତଂ ୟାଚେୟ୍ୟ ତଂ ଧନଂ ॥
‘‘ଖରା ଖରୋଦକା [ଖାରୋଦିକା (ସୀ॰), ଖରୋଦିକା (ପୀ॰)] ତତ୍ତା, ଦୁଗ୍ଗା ୱେତରଣୀ ନଦୀ ।
ଅୟୋପୋକ୍ଖରସଞ୍ଛନ୍ନା, ତିକ୍ଖା ପତ୍ତେହି ସନ୍ଦତି ॥
‘‘ତତ୍ଥ ସଞ୍ଛିନ୍ନଗତ୍ତଂ ତଂ, ୱୁୟ୍ହନ୍ତଂ ରୁହିରମକ୍ଖିତଂ ।
ୱେତରଞ୍ଞେ ଅନାଲମ୍ବେ, କୋ ତଂ ୟାଚେୟ୍ୟ ତଂ ଧନଂ’’ ॥
‘‘ୱେଧାମି ରୁକ୍ଖୋ ୱିୟ ଛିଜ୍ଜମାନୋ, ଦିସଂ ନ ଜାନାମି ପମୂଳ୍ହସଞ୍ଞୋ ।
ଭୟାନୁତପ୍ପାମି ମହା ଚ ମେ ଭୟା, ସୁତ୍ୱାନ କଥା [ଗାଥା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ତୱ ଭାସିତା ଇସେ ॥
‘‘ଆଦିତ୍ତେ ୱାରିମଜ୍ଝଂୱ, ଦୀପଂୱୋଘେ ମହଣ୍ଣୱେ ।
ଅନ୍ଧକାରେୱ ପଜ୍ଜୋତୋ, ତ୍ୱଂ ନୋସି ସରଣଂ ଇସେ ॥
‘‘ଅତ୍ଥଞ୍ଚ ଧମ୍ମଂ ଅନୁସାସ ମଂ ଇସେ, ଅତୀତମଦ୍ଧା ଅପରାଧିତଂ ମୟା ।
ଆଚିକ୍ଖ ମେ ନାରଦ ସୁଦ୍ଧିମଗ୍ଗଂ, ୟଥା ଅହଂ ନୋ ନିରୟଂ ପତେୟ୍ୟଂ’’ ॥
‘‘ୟଥା ଅହୁ ଧତରଟ୍ଠୋ ( ) [ଏତ୍ଥ କିଞ୍ଚି ଊନଂ ୱିୟ ଦିସ୍ସତି], ୱେସ୍ସାମିତ୍ତୋ ଅଟ୍ଠକୋ ୟାମତଗ୍ଗି ।
ଉସିନ୍ଦରୋ ଚାପି ସିୱୀ ଚ ରାଜା, ପରିଚାରକା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ॥
‘‘ଏତେ ଚଞ୍ଞେ ଚ ରାଜାନୋ, ୟେ ସଗ୍ଗୱିସୟଂ [ସକ୍କୱିସୟଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଗତା ।
ଅଧମ୍ମଂ ପରିୱଜ୍ଜେତ୍ୱା, ଧମ୍ମଂ ଚର ମହୀପତି ॥
‘‘ଅନ୍ନହତ୍ଥା ଚ ତେ ବ୍ୟମ୍ହେ, ଘୋସୟନ୍ତୁ ପୁରେ ତୱ ।
କୋ ଛାତୋ କୋ ଚ ତସିତୋ, କୋ ମାଲଂ କୋ ୱିଲେପନଂ ।
ନାନାରତ୍ତାନଂ ୱତ୍ଥାନଂ, କୋ ନଗ୍ଗୋ ପରିଦହିସ୍ସତି ॥
‘‘କୋ ପନ୍ଥେ ଛତ୍ତମାନେତି [ଛତ୍ତ’ମାଦେତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ପାଦୁକା ଚ ମୁଦୂ ସୁଭା ।
ଇତି ସାୟଞ୍ଚ ପାତୋ ଚ, ଘୋସୟନ୍ତୁ ପୁରେ ତୱ ॥
‘‘ଜିଣ୍ଣଂ ପୋସଂ ଗୱସ୍ସଞ୍ଚ, ମାସ୍ସୁ ୟୁଞ୍ଜ ୟଥା ପୁରେ ।
ପରିହାରଞ୍ଚ ଦଜ୍ଜାସି, ଅଧିକାରକତୋ ବଲୀ ॥
‘‘କାୟୋ ତେ ରଥସଞ୍ଞାତୋ, ମନୋସାରଥିକୋ ଲହୁ ।
ଅୱିହିଂସାସାରିତକ୍ଖୋ, ସଂୱିଭାଗପଟିଚ୍ଛଦୋ ॥
‘‘ପାଦସଞ୍ଞମନେମିୟୋ, ହତ୍ଥସଞ୍ଞମପକ୍ଖରୋ ।
କୁଚ୍ଛିସଞ୍ଞମନବ୍ଭନ୍ତୋ, ୱାଚାସଞ୍ଞମକୂଜନୋ ॥
‘‘ସଚ୍ଚୱାକ୍ୟସମତ୍ତଙ୍ଗୋ, ଅପେସୁଞ୍ଞସୁସଞ୍ଞତୋ ।
ଗିରାସଖିଲନେଲଙ୍ଗୋ, ମିତଭାଣିସିଲେସିତୋ ॥
‘‘ସଦ୍ଧାଲୋଭସୁସଙ୍ଖାରୋ, ନିୱାତଞ୍ଜଲିକୁବ୍ବରୋ ।
ଅଥଦ୍ଧତାନତୀସାକୋ [ଅତ୍ଥଦ୍ଧତାନତୀସାକୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସୀଲସଂୱରନନ୍ଧନୋ ॥
‘‘ଅକ୍କୋଧନମନୁଗ୍ଘାତୀ, ଧମ୍ମପଣ୍ଡରଛତ୍ତକୋ ।
ବାହୁସଚ୍ଚମପାଲମ୍ବୋ, ଠିତଚିତ୍ତମୁପାଧିୟୋ [ଧିତିଚିତ୍ତମୁପାଧିୟୋ (କ॰)]॥
‘‘କାଲଞ୍ଞୁତାଚିତ୍ତସାରୋ, ୱେସାରଜ୍ଜତିଦଣ୍ଡକୋ ।
ନିୱାତୱୁତ୍ତିୟୋତ୍ତକୋ [ନିୱାତୱୁତ୍ତିୟୋତ୍ତଙ୍ଗୋ (କ॰)], ଅନତିମାନୟୁଗୋ ଲହୁ ॥
‘‘ଅଲୀନଚିତ୍ତସନ୍ଥାରୋ, ୱୁଦ୍ଧିସେୱୀ ରଜୋହତୋ ।
ସତି ପତୋଦୋ ଧୀରସ୍ସ, ଧିତି ୟୋଗୋ ଚ ରସ୍ମିୟୋ ॥
‘‘ମନୋ ଦନ୍ତଂ ପଥଂ ନେତି [ପଥ’ନ୍ୱେତି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସମଦନ୍ତେହି ୱାହିଭି ।
ଇଚ୍ଛା ଲୋଭୋ ଚ କୁମ୍ମଗ୍ଗୋ, ଉଜୁମଗ୍ଗୋ ଚ ସଂୟମୋ ॥
‘‘ରୂପେ ସଦ୍ଦେ ରସେ ଗନ୍ଧେ, ୱାହନସ୍ସ ପଧାୱତୋ ।
ପଞ୍ଞା ଆକୋଟନୀ ରାଜ, ତତ୍ଥ ଅତ୍ତାୱ ସାରଥି ॥
‘‘ସଚେ ଏତେନ ୟାନେନ, ସମଚରିୟା ଦଳ୍ହା ଧିତି ।
ସବ୍ବକାମଦୁହୋ ରାଜ, ନ ଜାତୁ ନିରୟଂ ୱଜେ’’ ॥
‘‘ଅଲାତୋ ଦେୱଦତ୍ତୋସି, ସୁନାମୋ ଆସି ଭଦ୍ଦଜି ।
ୱିଜୟୋ ସାରିପୁତ୍ତୋସି, ମୋଗ୍ଗଲ୍ଲାନୋସି ବୀଜକୋ ॥
‘‘ସୁନକ୍ଖତ୍ତୋ ଲିଚ୍ଛୱିପୁତ୍ତୋ, ଗୁଣୋ ଆସି ଅଚେଲକୋ ।
ଆନନ୍ଦୋ ସା ରୁଚା ଆସି, ୟା ରାଜାନଂ ପସାଦୟି ॥
‘‘ଊରୁୱେଳକସ୍ସପୋ ରାଜା, ପାପଦିଟ୍ଠି ତଦା ଅହୁ ।
ମହାବ୍ରହ୍ମା ବୋଧିସତ୍ତୋ, ଏୱଂ ଧାରେଥ ଜାତକ’’ନ୍ତି ॥
ମହାନାରଦକସ୍ସପଜାତକଂ ଅଟ୍ଠମଂ ।
୫୪୬. ୱିଧୁରଜାତକଂ (୯)
ଦୋହଳକଣ୍ଡଂ
‘‘ପଣ୍ଡୁ କିସିୟାସି ଦୁବ୍ବଲା, ୱଣ୍ଣରୂପଂ [ୱଣ୍ଣରୂପେ (କ॰)] ନତୱେଦିସଂ ପୁରେ ।
ୱିମଲେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତା, କୀଦିସୀ ତୁୟ୍ହଂ ସରୀରୱେଦନା’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମୋ ମନୁଜେସୁ ମାତୀନଂ [ମାତିନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଦୋହଳୋ ନାମ ଜନିନ୍ଦ ୱୁଚ୍ଚତି ।
ଧମ୍ମାହତଂ ନାଗକୁଞ୍ଜର, ୱିଧୁରସ୍ସ ହଦୟାଭିପତ୍ଥୟେ’’ ॥
‘‘ଚନ୍ଦଂ ଖୋ ତ୍ୱଂ ଦୋହଳାୟସି, ସୂରିୟଂ ୱା ଅଥ ୱାପି ମାଲୁତଂ ।
ଦୁଲ୍ଲଭଞ୍ହି [ଦୁଲ୍ଲଭେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱିଧୁରସ୍ସ ଦସ୍ସନଂ [ଦସ୍ସନେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], କୋ ୱିଧୁରମିଧ ମାନୟିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘କିନ୍ନୁ ତାତ ତୁୱଂ ପଜ୍ଝାୟସି, ପଦୁମଂ ହତ୍ଥଗତଂୱ ତେ ମୁଖଂ ।
କିନ୍ନୁ ଦୁମ୍ମନରୂପୋସି ଇସ୍ସର, ମା ତ୍ୱଂ ସୋଚି ଅମିତ୍ତତାପନ’’ ॥
‘‘ମାତା ହି ତୱ ଇରନ୍ଧତି [ଇରନ୍ଦତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ୱିଧୁରସ୍ସ ହଦୟଂ ଧନିୟତି ।
ଦୁଲ୍ଲଭଞ୍ହି ୱିଧୁରସ୍ସ ଦସ୍ସନଂ, କୋ ୱିଧୁରମିଧ ମାନୟିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ଭତ୍ତୁପରିୟେସନଂ [ଭତ୍ତୁପରିୟେସନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚର, ୟୋ ୱିଧୁରମିଧ ମାନୟିସ୍ସତି’’ ।
‘‘ପିତୁନୋ ଚ ସା ସୁତ୍ୱାନ ୱାକ୍ୟଂ, ରତ୍ତିଂ ନିକ୍ଖମ୍ମ ଅୱସ୍ସୁତିଂ ଚରି’’ ॥
‘‘କେ ଗନ୍ଧବ୍ବେ ରକ୍ଖସେ ଚ ନାଗେ, କେ କିମ୍ପୁରିସେ ଚାପି ମାନୁସେ ।
କେ ପଣ୍ଡିତେ ସବ୍ବକାମଦଦେ [ସବ୍ବକାମଦେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଦୀଘରତ୍ତଂ ଭତ୍ତା ମେ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଅସ୍ସାସ ହେସ୍ସାମି ତେ ପତି, ଭତ୍ତା ତେ ହେସ୍ସାମି ଅନିନ୍ଦଲୋଚନେ ।
ପଞ୍ଞା ହି ମମଂ ତଥାୱିଧା, ଅସ୍ସାସ ହେସ୍ସସି ଭରିୟା ମମ ॥
‘‘ଅୱଚାସି ପୁଣ୍ଣକଂ ଇରନ୍ଧତୀ [ଇରନ୍ଦତୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ପୁବ୍ବପଥାନୁଗତେନ ଚେତସା ।
ଏହି ଗଚ୍ଛାମ ପିତୁ ମମନ୍ତିକେ [ପିତୁ ମମ ସନ୍ତିକଂ (କ॰)], ଏସୋୱ ତେ ଏତମତ୍ଥଂ ପୱକ୍ଖତି ॥
‘‘ଅଲଙ୍କତା ସୁୱସନା, ମାଲିନୀ ଚନ୍ଦନୁସ୍ସଦା ।
ୟକ୍ଖଂ ହତ୍ଥେ ଗହେତ୍ୱାନ, ପିତୁସନ୍ତିକୁପାଗମି’’ ॥
‘‘ନାଗୱର ୱଚୋ ସୁଣୋହି ମେ, ପତିରୂପଂ ପଟିପଜ୍ଜ ସୁଙ୍କିୟଂ ।
ପତ୍ଥେମି ଅହଂ ଇରନ୍ଧତିଂ, ତାୟ ସମଙ୍ଗିଂ କରୋହି ମଂ ତୁୱଂ ॥
‘‘ସତଂ ହତ୍ଥୀ ସତଂ ଅସ୍ସା, ସତଂ ଅସ୍ସତରୀରଥା ।
ସତଂ ୱଲଭିୟୋ ପୁଣ୍ଣା, ନାନାରତ୍ନସ୍ସ କେୱଲା ।
ତେ ନାଗ ପଟିପଜ୍ଜସ୍ସୁ, ଧୀତରଂ ଦେହିରନ୍ଧତିଂ’’ ॥
‘‘ୟାୱ ଆମନ୍ତୟେ ଞାତୀ, ମିତ୍ତେ ଚ ସୁହଦଜ୍ଜନେ [ସୁହଦଂଜନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଅନାମନ୍ତ କତଂ କମ୍ମଂ, ତଂ ପଚ୍ଛା ଅନୁତପ୍ପତି’’ ॥
ତତୋ ସୋ ୱରୁଣୋ ନାଗୋ, ପୱିସିତ୍ୱା ନିୱେସନଂ ।
ଭରିୟଂ ଆମନ୍ତୟିତ୍ୱାନ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘ଅୟଂ ସୋ ପୁଣ୍ଣକୋ ୟକ୍ଖୋ, ୟାଚତୀ ମଂ ଇରନ୍ଧତିଂ ।
ବହୁନା ୱିତ୍ତଲାଭେନ, ତସ୍ସ ଦେମ ପିୟଂ ମମଂ’’ ॥
‘‘ନ ଧନେନ ନ ୱିତ୍ତେନ, ଲବ୍ଭା ଅମ୍ହଂ ଇରନ୍ଧତୀ ।
ସଚେ ଚ ଖୋ ହଦୟଂ ପଣ୍ଡିତସ୍ସ, ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧା ଇଧ ମାହରେୟ୍ୟ ।
ଏତେନ ୱିତ୍ତେନ କୁମାରି ଲବ୍ଭା, ନାଞ୍ଞଂ ଧନଂ ଉତ୍ତରି ପତ୍ଥୟାମ’’ ॥
ତତୋ ସୋ ୱରୁଣୋ ନାଗୋ, ନିକ୍ଖମିତ୍ୱା ନିୱେସନା ।
ପୁଣ୍ଣକାମନ୍ତୟିତ୍ୱାନ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘ନ ଧନେନ ନ ୱିତ୍ତେନ, ଲବ୍ଭା ଅମ୍ହଂ ଇରନ୍ଧତୀ ।
ସଚେ ତୁୱଂ ହଦୟଂ ପଣ୍ଡିତସ୍ସ, ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧା ଇଧ ମାହରେସି ।
ଏତେନ ୱିତ୍ତେନ କୁମାରି ଲବ୍ଭା, ନାଞ୍ଞଂ ଧନଂ ଉତ୍ତରି ପତ୍ଥୟାମ’’ ॥
‘‘ୟଂ ପଣ୍ଡିତୋତ୍ୟେକେ ୱଦନ୍ତି ଲୋକେ, ତମେୱ ବାଲୋତି ପୁନାହୁ ଅଞ୍ଞେ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ୱିପ୍ପୱଦନ୍ତି ଏତ୍ଥ, କଂ ପଣ୍ଡିତଂ ନାଗ ତୁୱଂ ୱଦେସି’’ ॥
‘‘କୋରବ୍ୟରାଜସ୍ସ ଧନଞ୍ଚୟସ୍ସ [ଧନଞ୍ଜୟସ୍ସ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ୟଦି ତେ ସୁତୋ ୱିଧୁରୋ ନାମ କତ୍ତା ।
ଆନେହି ତଂ ପଣ୍ଡିତଂ ଧମ୍ମଲଦ୍ଧା, ଇରନ୍ଧତୀ ପଦଚରା [ପଦ୍ଧଚରା (ସୀ॰ ପୀ॰), ପଟ୍ଠଚରା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ତେ ହୋତୁ ॥
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ସୁତ୍ୱା ୱରୁଣସ୍ସ ୱାକ୍ୟଂ, ଉଟ୍ଠାୟ ୟକ୍ଖୋ ପରମପ୍ପତୀତୋ ।
ତତ୍ଥେୱ ସନ୍ତୋ ପୁରିସଂ ଅସଂସି, ଆନେହି ଆଜଞ୍ଞମିଧେୱ ୟୁତ୍ତଂ ॥
‘‘ଜାତରୂପମୟା କଣ୍ଣା, କାଚମ୍ହିଚମୟା [କାଚମ୍ହମୟା (ସୀ॰), କାଚମ୍ଭମୟା (ପୀ॰)] ଖୁରା ।
ଜମ୍ବୋନଦସ୍ସ ପାକସ୍ସ, ସୁୱଣ୍ଣସ୍ସ ଉରଚ୍ଛଦୋ’’ ॥
‘‘ଦେୱୱାହୱହଂ ୟାନଂ, ଅସ୍ସମାରୁୟ୍ହ ପୁଣ୍ଣକୋ ।
ଅଲଙ୍କତୋ କପ୍ପିତକେସମସ୍ସୁ, ପକ୍କାମି ୱେହାୟସମନ୍ତଲିକ୍ଖେ [ଅନ୍ତଲିକ୍ଖଂ (କ॰)]॥
‘‘ସୋ ପୁଣ୍ଣକୋ କାମରାଗେନ [କାମୱେଗେନ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଗିଦ୍ଧୋ, ଇରନ୍ଧତିଂ ନାଗକଞ୍ଞଂ ଜିଗୀସଂ [ଜିଗିଂସଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ଗନ୍ତ୍ୱାନ ତଂ ଭୂତପତିଂ ୟସସ୍ସିଂ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱୀ ୱେସ୍ସୱଣଂ କୁୱେରଂ ॥
‘‘ଭୋଗୱତୀ ନାମ ମନ୍ଦିରେ, ୱାସା ହିରଞ୍ଞୱତୀତି ୱୁଚ୍ଚତି ।
ନଗରେ ନିମ୍ମିତେ କଞ୍ଚନମୟେ, ମଣ୍ଡଲସ୍ସ ଉରଗସ୍ସ ନିଟ୍ଠିତଂ ॥
‘‘ଅଟ୍ଟାଲକା ଓଟ୍ଠଗୀୱିୟୋ, ଲୋହିତଙ୍କସ୍ସ ମସାରଗଲ୍ଲିନୋ ।
ପାସାଦେତ୍ଥ ସିଲାମୟା, ସୋୱଣ୍ଣରତନେହି ଛାଦିତା ॥
‘‘ଅମ୍ବା ତିଲକା ଚ ଜମ୍ବୁୟୋ, ସତ୍ତପଣ୍ଣା ମୁଚଲିନ୍ଦକେତକା ।
ପିୟଙ୍ଗୁ [ପିୟକା (ସୀ॰ ପୀ॰), ପିୟଙ୍ଗୁକା (ସ୍ୟା॰)] ଉଦ୍ଦାଲକା ସହା, ଉପରିଭଦ୍ଦକା ସିନ୍ଦୁୱାରକା [ଭିନ୍ଦୁୱାରିତା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ଭିନ୍ଧୱାରିତା (କ॰)]॥
‘‘ଚମ୍ପେୟ୍ୟକା ନାଗମଲ୍ଲିକା, ଭଗିନୀମାଲା ଅଥ ମେତ୍ଥ କୋଲିୟା ।
ଏତେ ଦୁମା ପରିଣାମିତା, ସୋଭୟନ୍ତି ଉରଗସ୍ସ ମନ୍ଦିରଂ [ମନ୍ଦିରେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ଖଜ୍ଜୁରେତ୍ଥ ସିଲାମୟା, ସୋୱଣ୍ଣଧୁୱପୁପ୍ଫିତା ବହୂ ।
ୟତ୍ଥ ୱସତୋ ପପାତିକୋ, ନାଗରାଜା ୱରୁଣୋ ମହିଦ୍ଧିକୋ ॥
‘‘ତସ୍ସ କୋମାରିକା ଭରିୟା, ୱିମଲା କଞ୍ଚନୱେଲ୍ଲିୱିଗ୍ଗହା ।
କାଲା ତରୁଣାୱ ଉଗ୍ଗତା, ପୁଚିମନ୍ଦତ୍ଥନୀ ଚାରୁଦସ୍ସନା ॥
‘‘ଲାଖାରସରତ୍ତସୁଚ୍ଛୱୀ, କଣିକାରାୱ ନିୱାତପୁପ୍ଫିତା [କଣିକାରୋୱ ନିୱାତପୁପ୍ଫିତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ତିଦିୱୋକଚରାୱ ଅଚ୍ଛରା, ୱିଜ୍ଜୁୱବ୍ଭଘନା ୱିନିସ୍ସଟା ॥
‘‘ସା ଦୋହଳିନୀ ସୁୱିମ୍ହିତା, ୱିଧୁରସ୍ସ ହଦୟଂ ଧନିୟତି ।
ତଂ ତେସଂ ଦେମି ଇସ୍ସର, ତେନ ତେ ଦେନ୍ତି ଇରନ୍ଧତିଂ ମମଂ’’ ॥
‘‘ସୋ ପୁଣ୍ଣକୋ ଭୂତପତିଂ ୟସସ୍ସିଂ, ଆମନ୍ତୟ ୱେସ୍ସୱଣଂ କୁୱେରଂ ।
ତତ୍ଥେୱ ସନ୍ତୋ [ସନ୍ତଂ (ପୀ॰)] ପୁରିସଂ ଅସଂସି, ଆନେହି ଆଜଞ୍ଞମିଧେୱ ୟୁତ୍ତଂ ॥
‘‘ଜାତରୂପମୟା କଣ୍ଣା, କାଚମ୍ହିଚମୟା ଖୁରା ।
ଜମ୍ବୋନଦସ୍ସ ପାକସ୍ସ, ସୁୱଣ୍ଣସ୍ସ ଉରଚ୍ଛଦୋ ॥
‘‘ଦେୱୱାହୱହଂ ୟାନଂ, ଅସ୍ସମାରୁୟ୍ହ ପୁଣ୍ଣକୋ ।
ଅଲଙ୍କତୋ କପ୍ପିତକେସମସ୍ସୁ, ପକ୍କାମି ୱେହାୟସମନ୍ତଲିକ୍ଖେ’’ ॥
‘‘ସୋ ଅଗ୍ଗମା ରାଜଗହଂ ସୁରମ୍ମଂ, ଅଙ୍ଗସ୍ସ ରଞ୍ଞୋ ନଗରଂ ଦୁରାୟୁତଂ [ଦୁରାସଦଂ (ସ୍ୟା॰)]।
ପହୂତଭକ୍ଖଂ ବହୁଅନ୍ନପାନଂ, ମସକ୍କସାରଂ ୱିୟ ୱାସୱସ୍ସ ॥
‘‘ମୟୂରକୋଞ୍ଚାଗଣସମ୍ପଘୁଟ୍ଠଂ, ଦିଜାଭିଘୁଟ୍ଠଂ ଦିଜସଙ୍ଘସେୱିତଂ ।
ନାନାସକୁନ୍ତାଭିରୁଦଂ ସୁୱଙ୍ଗଣଂ [ସୁଭଙ୍ଗଣଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ପୁପ୍ଫାଭିକିଣ୍ଣଂ ହିମୱଂୱ ପବ୍ବତଂ ॥
‘‘ସୋ ପୁଣ୍ଣକୋ ୱେପୁଲମାଭିରୂହି [ୱେପୁଲ୍ଲମାଭିରୁଚ୍ଛି (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସିଲୁଚ୍ଚୟଂ କିମ୍ପୁରିସାନୁଚିଣ୍ଣଂ ।
ଅନ୍ୱେସମାନୋ ମଣିରତନଂ ଉଳାରଂ, ତମଦ୍ଦସା ପବ୍ବତକୂଟମଜ୍ଝେ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱା ମଣିଂ ପଭସ୍ସରଂ ଜାତିମନ୍ତଂ [ଜାତିୱନ୍ତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)], ମନୋହରଂ [ଧନାହରଂ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)] ମଣିରତନଂ ଉଳାରଂ ।
ଦଦ୍ଦଲ୍ଲମାନଂ ୟସସା ୟସସ୍ସିନଂ, ଓଭାସତୀ ୱିଜ୍ଜୁରିୱନ୍ତଲିକ୍ଖେ ॥
‘‘ତମଗ୍ଗହୀ ୱେଳୁରିୟଂ ମହଗ୍ଘଂ, ମନୋହରଂ ନାମ ମହାନୁଭାୱଂ ।
ଆଜଞ୍ଞମାରୁୟ୍ହ ମନୋମୱଣ୍ଣୋ, ପକ୍କାମି ୱେହାୟସମନ୍ତଲିକ୍ଖେ ॥
‘‘ସୋ ଅଗ୍ଗମା [ଅଗମା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ନଗରମିନ୍ଦପତ୍ଥଂ, ଓରୁୟ୍ହୁପାଗଚ୍ଛି ସଭଂ କୁରୂନଂ ।
ସମାଗତେ ଏକସତଂ ସମଗ୍ଗେ, ଅୱ୍ହେତ୍ଥ ୟକ୍ଖୋ ଅୱିକମ୍ପମାନୋ ॥
‘‘କୋ ନୀଧ ରଞ୍ଞଂ ୱରମାଭିଜେତି, କମାଭିଜେୟ୍ୟାମ ୱରଦ୍ଧନେନ [ୱରଂଧନେନ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
କମନୁତ୍ତରଂ ରତନୱରଂ ଜିନାମ, କୋ ୱାପି ନୋ ଜେତି ୱରଦ୍ଧନେନ’’ ॥
‘‘କୁହିଂ ନୁ ରଟ୍ଠେ ତୱ ଜାତିଭୂମି, ନ କୋରବ୍ୟସ୍ସେୱ ୱଚୋ ତୱେଦଂ ।
ଅଭୀତୋସି [ଅଭିଭୋସି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନୋ ୱଣ୍ଣନିଭାୟ ସବ୍ବେ, ଅକ୍ଖାହି ମେ ନାମଞ୍ଚ ବନ୍ଧୱେ ଚ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚାୟନୋ ମାଣୱକୋସ୍ମି ରାଜ, ଅନୂନନାମୋ ଇତି ମୱ୍ହୟନ୍ତି ।
ଅଙ୍ଗେସୁ ମେ ଞାତୟୋ ବନ୍ଧୱା ଚ, ଅକ୍ଖେନ ଦେୱସ୍ମି ଇଧାନୁପତ୍ତୋ’’ ॥
‘‘କିଂ ମାଣୱସ୍ସ ରତନାନି ଅତ୍ଥି, ୟେ ତଂ ଜିନନ୍ତୋ ହରେ ଅକ୍ଖଧୁତ୍ତୋ ।
ବହୂନି ରଞ୍ଞୋ ରତନାନି ଅତ୍ଥି, ତେ ତ୍ୱଂ ଦଲିଦ୍ଦୋ କଥମୱ୍ହୟେସି’’ ॥
‘‘ମନୋହରୋ ନାମ ମଣୀ ମମାୟଂ, ମନୋହରଂ ମଣିରତନଂ ଉଳାରଂ ।
ଇମଞ୍ଚ ଆଜଞ୍ଞମମିତ୍ତତାପନଂ, ଏତଂ ମେ ଜିନିତ୍ୱା ହରେ ଅକ୍ଖଧୁତ୍ତୋ’’ ॥
‘‘ଏକୋ ମଣୀ ମାଣୱ କିଂ କରିସ୍ସତି, ଆଜାନିୟେକୋ ପନ କିଂ କରିସ୍ସତି ।
ବହୂନି ରଞ୍ଞୋ ମଣିରତନାନି ଅତ୍ଥି, ଆଜାନିୟା ୱାତଜୱା ଅନପ୍ପକା’’ ॥
ଦୋହଳକଣ୍ଡଂ ନାମ ।
ମଣିକଣ୍ଡଂ
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ମେ ମଣିରତନଂ, ପସ୍ସ ତ୍ୱଂ ଦ୍ୱିପଦୁତ୍ତମ ।
ଇତ୍ଥୀନଂ ୱିଗ୍ଗହା ଚେତ୍ଥ, ପୁରିସାନଞ୍ଚ ୱିଗ୍ଗହା ॥
‘‘ମିଗାନଂ ୱିଗ୍ଗହା ଚେତ୍ଥ, ସକୁଣାନଞ୍ଚ ୱିଗ୍ଗହା ।
ନାଗରାଜା ସୁପଣ୍ଣା ଚ [ନାଗରାଜେ ସୁପଣ୍ଣେ ଚ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ହତ୍ଥାନୀକଂ ରଥାନୀକଂ, ଅସ୍ସେ ପତ୍ତୀ ଚ ୱମ୍ମିନେ [ଧଜାନି ଚ (ପୀ॰)]।
ଚତୁରଙ୍ଗିନିମଂ ସେନଂ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହେ ଅନୀକଟ୍ଠେ, ରଥିକେ ପତ୍ତିକାରକେ ।
ବଲଗ୍ଗାନି ୱିୟୂଳ୍ହାନି [ୱିୟୂହାନି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପୁରଂ ଉଦ୍ଧାପସମ୍ପନ୍ନଂ [ଉଦ୍ଦାପସମ୍ପନ୍ନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଅଟ୍ଟାଲସମ୍ପନ୍ନଂ (ସ୍ୟା॰)], ବହୁପାକାରତୋରଣଂ ।
ସିଙ୍ଘାଟକେସୁ ଭୂମିୟୋ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ଏସିକା ପରିଖାୟୋ ଚ, ପଲିଖଂ ଅଗ୍ଗଳାନି ଚ ।
ଅଟ୍ଟାଲକେ ଚ ଦ୍ୱାରେ ଚ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସ ତୋରଣମଗ୍ଗେସୁ, ନାନାଦିଜା ଗଣା ବହୂ ।
ହଂସା କୋଞ୍ଚା ମୟୂରା ଚ, ଚକ୍କୱାକା ଚ କୁକ୍କୁହା ॥
‘‘କୁଣାଲକା ବହୂ ଚିତ୍ରା, ସିଖଣ୍ଡୀ ଜୀୱଜୀୱକା ।
ନାନାଦିଜଗଣାକିଣ୍ଣଂ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସ ନଗରଂ ସୁପାକାରଂ, ଅବ୍ଭୁତଂ ଲୋମହଂସନଂ ।
ସମୁସ୍ସିତଧଜଂ ରମ୍ମଂ, ସୋଣ୍ଣୱାଲୁକସନ୍ଥତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସେତ୍ଥ [ପସ୍ସ ତ୍ୱଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପଣ୍ଣସାଲାୟୋ, ୱିଭତ୍ତା ଭାଗସୋ ମିତା ।
ନିୱେସନେ ନିୱେସେ ଚ, ସନ୍ଧିବ୍ୟୂହେ ପଥଦ୍ଧିୟୋ ॥
‘‘ପାନାଗାରେ ଚ ସୋଣ୍ଡେ ଚ, ସୂନା [ସୂଣା (ସୀ॰ ପୀ॰), ସୁଦ୍ଦା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଓଦନିୟା ଘରା ।
ୱେସୀ ଚ ଗଣିକାୟୋ ଚ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ମାଲାକାରେ ଚ ରଜକେ, ଗନ୍ଧିକେ ଅଥ ଦୁସ୍ସିକେ ।
ସୁୱଣ୍ଣକାରେ ମଣିକାରେ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ଆଳାରିକେ ଚ ସୂଦେ ଚ, ନଟନାଟକଗାୟିନୋ ।
ପାଣିସ୍ସରେ କୁମ୍ଭଥୂନିକେ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସ ଭେରୀ ମୁଦିଙ୍ଗା ଚ, ସଙ୍ଖା ପଣୱଦିନ୍ଦିମା ।
ସବ୍ବଞ୍ଚ ତାଳାୱଚରଂ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ସମ୍ମତାଲଞ୍ଚ ୱୀଣଞ୍ଚ, ନଚ୍ଚଗୀତଂ ସୁୱାଦିତଂ ।
ତୂରିୟତାଳିତସଙ୍ଘୁଟ୍ଠଂ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ଲଙ୍ଘିକା ମୁଟ୍ଠିକା ଚେତ୍ଥ, ମାୟାକାରା ଚ ସୋଭିୟା ।
ୱେତାଲିକେ [ୱେତ୍ତଲିକେ (କ॰)] ଚ ଜଲ୍ଲେ ଚ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ସମଜ୍ଜା ଚେତ୍ଥ ୱତ୍ତନ୍ତି, ଆକିଣ୍ଣା ନରନାରିଭି ।
ମଞ୍ଚାତିମଞ୍ଚେ ଭୂମିୟୋ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସ ମଲ୍ଲେ ସମଜ୍ଜସ୍ମିଂ, ଫୋଟେନ୍ତେ [ପାଠେନ୍ତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଦିଗୁଣଂ ଭୁଜଂ ।
ନିହତେ ନିହତମାନେ ଚ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସ ପବ୍ବତପାଦେସୁ, ନାନାମିଗଗଣା ବହୂ ।
ସୀହା ବ୍ୟଗ୍ଘା ୱରାହା ଚ, ଅଚ୍ଛକୋକତରଚ୍ଛୟୋ ॥
‘‘ପଲାସାଦା ଗୱଜା ଚ, ମହିଂସା ରୋହିତା ରୁରୂ ।
ଏଣେୟ୍ୟା ଚ ୱରାହା [ସରଭା (ସ୍ୟା॰)] ଚ, ଗଣିନୋ ନୀକ [ନିଙ୍କ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସୂକରା ॥
‘‘କଦଲିମିଗା ବହୂ ଚିତ୍ରା, ବିଳାରା ସସକଣ୍ଟକା ।
ନାନାମିଗଗଣାକିଣ୍ଣଂ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ନଜ୍ଜାୟୋ ସୁପତିତ୍ଥାୟୋ, ସୋଣ୍ଣୱାଲୁକସନ୍ଥତା ।
ଅଚ୍ଛା ସୱନ୍ତି ଅମ୍ବୂନି, ମଚ୍ଛଗୁମ୍ବନିସେୱିତା ॥
‘‘କୁମ୍ଭୀଲା ମକରା ଚେତ୍ଥ, ସୁସୁମାରା ଚ କଚ୍ଛପା ।
ପାଠୀନା ପାୱୁସା ମଚ୍ଛା, ବଲଜା [ୱଲଜା (ସୀ॰), ୱାଲଜା (ପୀ॰)] ମୁଞ୍ଜରୋହିତା ॥
‘‘ନାନାଦିଜଗଣାକିଣ୍ଣା, ନାନାଦୁମଗଣାୟୁତା ।
ୱେଳୁରିୟକ-ରୋଦାୟୋ [ୱେଳୁରିୟଫଲକରୋଦାୟୋ (ସୀ॰)], ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସେତ୍ଥ ପୋକ୍ଖରଣିୟୋ, ସୁୱିଭତ୍ତା ଚତୁଦ୍ଦିସା ।
ନାନାଦିଜଗଣାକିଣ୍ଣା, ପୁଥୁଲୋମନିସେୱିତା ॥
‘‘ସମନ୍ତୋଦକସମ୍ପନ୍ନଂ, ମହିଂ ସାଗରକୁଣ୍ଡଲଂ ।
ଉପେତଂ ୱନରାଜେହି, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପୁରତୋ ୱିଦେହେ ପସ୍ସ, ଗୋୟାନିୟେ ଚ ପଚ୍ଛତୋ ।
କୁରୁୟୋ ଜମ୍ବୁଦୀପଞ୍ଚ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସ ଚନ୍ଦଂ ସୂରିୟଞ୍ଚ, ଓଭାସନ୍ତେ ଚତୁଦ୍ଦିସା ।
ସିନେରୁଂ ଅନୁପରିୟନ୍ତେ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ସିନେରୁଂ ହିମୱନ୍ତଞ୍ଚ, ସାଗରଞ୍ଚ ମହୀତଲଂ [ମହିଦ୍ଧିକଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ମହିଦ୍ଧିୟଂ (ସ୍ୟା॰)]।
ଚତ୍ତାରୋ ଚ ମହାରାଜେ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ଆରାମେ ୱନଗୁମ୍ବେ ଚ, ପାଟିୟେ [ପିଟ୍ଠିୟେ (କ॰)] ଚ ସିଲୁଚ୍ଚୟେ ।
ରମ୍ମେ କିମ୍ପୁରିସାକିଣ୍ଣେ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ଫାରୁସକଂ ଚିତ୍ତଲତଂ, ମିସ୍ସକଂ ନନ୍ଦନଂ ୱନଂ ।
ୱେଜୟନ୍ତଞ୍ଚ ପାସାଦଂ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ସୁଧମ୍ମଂ ତାୱତିଂସଞ୍ଚ, ପାରିଛତ୍ତଞ୍ଚ ପୁପ୍ଫିତଂ ।
ଏରାୱଣଂ ନାଗରାଜଂ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସେତ୍ଥ ଦେୱକଞ୍ଞାୟୋ, ନଭା ୱିଜ୍ଜୁରିୱୁଗ୍ଗତା ।
ନନ୍ଦନେ ୱିଚରନ୍ତିୟୋ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସେତ୍ଥ ଦେୱକଞ୍ଞାୟୋ, ଦେୱପୁତ୍ତପଲୋଭିନୀ ।
ଦେୱପୁତ୍ତେ ରମମାନେ [ଚରମାନେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପରୋସହସ୍ସପାସାଦେ, ୱେଳୁରିୟଫଲସନ୍ଥତେ ।
ପଜ୍ଜଲନ୍ତେ ଚ [ପଜ୍ଜଲନ୍ତେନ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୱଣ୍ଣେନ, ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ତାୱତିଂସେ ଚ ୟାମେ ଚ, ତୁସିତେ ଚାପି ନିମ୍ମିତେ ।
ପରନିମ୍ମିତୱସୱତ୍ତିନୋ [ପରନିମ୍ମିତାଭିରତିନୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ମଣିମ୍ହି ପସ୍ସ ନିମ୍ମିତଂ ॥
‘‘ପସ୍ସେତ୍ଥ ପୋକ୍ଖରଣିୟୋ, ୱିପ୍ପସନ୍ନୋଦିକା ସୁଚୀ ।
ମନ୍ଦାଲକେହି ସଞ୍ଛନ୍ନା, ପଦୁମୁପ୍ପଲକେହି ଚ ॥
‘‘ଦସେତ୍ଥ ରାଜିୟୋ ସେତା, ଦସନୀଲା [ଦସ୍ସନୀୟା (କ॰)] ମନୋରମା ।
ଛ ପିଙ୍ଗଲା ପନ୍ନରସ, ହଲିଦ୍ଦା ଚ ଚତୁଦ୍ଦସ ॥
‘‘ୱୀସତି ତତ୍ଥ ସୋୱଣ୍ଣା, ୱୀସତି ରଜତାମୟା ।
ଇନ୍ଦଗୋପକୱଣ୍ଣାଭା, ତାୱ ଦିସ୍ସନ୍ତି ତିଂସତି ॥
‘‘ଦସେତ୍ଥ କାଳିୟୋ ଛଚ୍ଚ, ମଞ୍ଜେଟ୍ଠା ପନ୍ନୱୀସତି ।
ମିସ୍ସା ବନ୍ଧୁକପୁପ୍ଫେହି, ନୀଲୁପ୍ପଲୱିଚିତ୍ତିକା ॥
‘‘ଏୱଂ ସବ୍ବଙ୍ଗସମ୍ପନ୍ନଂ, ଅଚ୍ଚିମନ୍ତଂ ପଭସ୍ସରଂ ।
ଓଧିସୁଙ୍କଂ ମହାରାଜ, ପସ୍ସ ତ୍ୱଂ ଦ୍ୱିପଦୁତ୍ତମ’’ ॥
ମଣିକଣ୍ଡଂ ନାମ ।
ଅକ୍ଖକଣ୍ଡଂ
‘‘ଉପାଗତଂ ରାଜ ମୁପେହି ଲକ୍ଖଂ, ନେତାଦିସଂ ମଣିରତନଂ ତୱତ୍ଥି ।
ଧମ୍ମେନ ଜିସ୍ସାମ [ଜିୟ୍ୟାମ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅସାହସେନ, ଜିତୋ ଚ ନୋ ଖିପ୍ପମୱାକରୋହି ॥
‘‘ପଞ୍ଚାଲ -ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗତ-ସୂରସେନ, ମଚ୍ଛା [ମଜ୍ଝା (କ॰)] ଚ ମଦ୍ଦା ସହ କେକକେଭି ।
ପସ୍ସନ୍ତୁ ନୋତେ ଅସଠେନ ୟୁଦ୍ଧଂ, ନ ନୋ ସଭାୟଂ ନ କରୋନ୍ତି କିଞ୍ଚି’’ ॥
‘‘ତେ ପାୱିସୁଂ ଅକ୍ଖମଦେନ ମତ୍ତା, ରାଜା କୁରୂନଂ ପୁଣ୍ଣକୋ ଚାପି ୟକ୍ଖୋ ।
ରାଜା କଲିଂ ୱିଚ୍ଚିନମଗ୍ଗହେସି, କଟଂ ଅଗ୍ଗହୀ ପୁଣ୍ଣକୋ ନାମ ୟକ୍ଖୋ ॥
‘‘ତେ ତତ୍ଥ ଜୂତେ ଉଭୟେ ସମାଗତେ, ରଞ୍ଞଂ ସକାସେ ସଖୀନଞ୍ଚ ମଜ୍ଝେ ।
ଅଜେସି ୟକ୍ଖୋ ନରୱୀରସେଟ୍ଠଂ, ତତ୍ଥପ୍ପନାଦୋ ତୁମୁଲୋ ବଭୂୱ’’ ॥
‘‘ଜୟୋ ମହାରାଜ ପରାଜୟୋ ଚ, ଆୟୂହତଂ ଅଞ୍ଞତରସ୍ସ ହୋତି ।
ଜନିନ୍ଦ ଜୀନୋସି [ଜିନ୍ନୋସି (ସ୍ୟା॰), ଜିତୋସି (ପୀ॰) ଜିନୋମ୍ହି (କ॰)] ୱରଦ୍ଧନେନ, ଜିତୋ ଚ ମେ ଖିପ୍ପମୱାକରୋହି’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଗୱସ୍ସା ମଣିକୁଣ୍ଡଲା ଚ, ୟଞ୍ଚାପି ମୟ୍ହଂ [ଅଞ୍ଞଂ (କ॰)] ରତନଂ ପଥବ୍ୟା ।
ଗଣ୍ହାହି କଚ୍ଚାନ ୱରଂ ଧନାନଂ, ଆଦାୟ ୟେନିଚ୍ଛସି ତେନ ଗଚ୍ଛ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଗୱସ୍ସା ମଣିକୁଣ୍ଡଲା ଚ, ୟଞ୍ଚାପି ତୁୟ୍ହଂ ରତନଂ ପଥବ୍ୟା ।
ତେସଂ ୱରୋ ୱିଧୁରୋ ନାମ କତ୍ତା, ସୋ ମେ ଜିତୋ ତଂ ମେ ଅୱାକରୋହି’’ ॥
‘‘ଅତ୍ତା ଚ ମେ ସୋ ସରଣଂ ଗତୀ ଚ, ଦୀପୋ ଚ ଲେଣୋ ଚ ପରାୟଣୋ ଚ ।
ଅସନ୍ତୁଲେୟ୍ୟୋ ମମ ସୋ ଧନେନ, ପାଣେନ ମେ ସାଦିସୋ ଏସ କତ୍ତା’’ ॥
‘‘ଚିରଂ ୱିୱାଦୋ ମମ ତୁୟ୍ହଞ୍ଚସ୍ସ, କାମଞ୍ଚ ପୁଚ୍ଛାମ ତମେୱ ଗନ୍ତ୍ୱା ।
ଏସୋୱ ନୋ ୱିୱରତୁ ଏତମତ୍ଥଂ, ୟଂ ୱକ୍ଖତୀ ହୋତୁ କଥା [ତଥା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଉଭିନ୍ନଂ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ସଚ୍ଚଂ ଭଣସି, ନ ଚ ମାଣୱ ସାହସଂ ।
ତମେୱ ଗନ୍ତ୍ୱା ପୁଚ୍ଛାମ, ତେନ ତୁସ୍ସାମୁଭୋ ଜନା’’ ॥
‘‘ସଚ୍ଚଂ ନୁ ଦେୱା ୱିଦହୂ କୁରୂନଂ, ଧମ୍ମେ ଠିତଂ ୱିଧୁରଂ ନାମମଚ୍ଚଂ ।
ଦାସୋସି ରଞ୍ଞୋ ଉଦ ୱାସି ଞାତି, ୱିଧୁରୋତି ସଙ୍ଖା କତମାସି ଲୋକେ’’ ॥
‘‘ଆମାୟଦାସାପି ଭୱନ୍ତି ହେକେ, ଧନେନ କୀତାପି ଭୱନ୍ତି ଦାସା ।
ସୟମ୍ପି ହେକେ ଉପୟନ୍ତି ଦାସା, ଭୟା ପଣୁନ୍ନାପି ଭୱନ୍ତି ଦାସା ॥
‘‘ଏତେ ନରାନଂ ଚତୁରୋୱ ଦାସା, ଅଦ୍ଧା ହି ୟୋନିତୋ ଅହମ୍ପି ଜାତୋ ।
ଭୱୋ ଚ ରଞ୍ଞୋ ଅଭୱୋ ଚ ରଞ୍ଞୋ, ଦାସାହଂ ଦେୱସ୍ସ ପରମ୍ପି ଗନ୍ତ୍ୱା ।
ଧମ୍ମେନ ମଂ ମାଣୱ ତୁୟ୍ହ ଦଜ୍ଜା’’ ॥
‘‘ଅୟଂ [ଅୟମ୍ପି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଦୁତୀୟୋ ୱିଜୟୋ ମମଜ୍ଜ, ପୁଟ୍ଠୋ ହି କତ୍ତା ୱିୱରେତ୍ଥ [ୱିୱରିତ୍ଥ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପଞ୍ହଂ ।
ଅଧମ୍ମରୂପୋ ୱତ ରାଜସେଟ୍ଠୋ, ସୁଭାସିତଂ ନାନୁଜାନାସି ମୟ୍ହଂ’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ଚେ ନୋ ସୋ ୱିୱରେତ୍ଥ ପଞ୍ହଂ, ଦାସୋହମସ୍ମି ନ ଚ ଖୋସ୍ମି ଞାତି ।
ଗଣ୍ହାହି କଚ୍ଚାନ ୱରଂ ଧନାନଂ, ଆଦାୟ ୟେନିଚ୍ଛସି ତେନ ଗଚ୍ଛ’’ ॥
ଅକ୍ଖକଣ୍ଡଂ ନାମ ।
ଘରାୱାସପଞ୍ହା
‘‘ୱିଧୁର ୱସମାନାସ୍ସ, ଗହଟ୍ଠସ୍ସ ସକଂ ଘରଂ ।
ଖେମା ୱୁତ୍ତି କଥଂ ଅସ୍ସ, କଥନ୍ନୁ ଅସ୍ସ ସଙ୍ଗହୋ ॥
‘‘ଅବ୍ୟାବଜ୍ଝଂ [ଅବ୍ୟାପଜ୍ଝଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କଥଂ ଅସ୍ସ, ସଚ୍ଚୱାଦୀ ଚ ମାଣୱୋ ।
ଅସ୍ମା ଲୋକା ପରଂ ଲୋକଂ, କଥଂ ପେଚ୍ଚ ନ ସୋଚତି’’ ॥
ତଂ ତତ୍ଥ ଗତିମା ଧିତିମା, ମତିମା ଅତ୍ଥଦସ୍ସିମା ।
ସଙ୍ଖାତା [ସଙ୍ଖାତୋ (କ॰)] ସବ୍ବଧମ୍ମାନଂ, ୱିଧୁରୋ ଏତଦବ୍ରୱି ॥
‘‘ନ ସାଧାରଣଦାରସ୍ସ, ନ ଭୁଞ୍ଜେ ସାଦୁମେକକୋ ।
ନ ସେୱେ ଲୋକାୟତିକଂ, ନେତଂ ପଞ୍ଞାୟ ୱଡ୍ଢନଂ ॥
‘‘ସୀଲୱା ୱତ୍ତସମ୍ପନ୍ନୋ, ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ୱିଚକ୍ଖଣୋ ।
ନିୱାତୱୁତ୍ତି ଅତ୍ଥଦ୍ଧୋ, ସୁରତୋ ସଖିଲୋ ମୁଦୁ ॥
‘‘ସଙ୍ଗହେତା ଚ ମିତ୍ତାନଂ, ସଂୱିଭାଗୀ ୱିଧାନୱା ।
ତପ୍ପେୟ୍ୟ ଅନ୍ନପାନେନ, ସଦା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣେ ॥
‘‘ଧମ୍ମକାମୋ ସୁତାଧାରୋ, ଭୱେୟ୍ୟ ପରିପୁଚ୍ଛକୋ ।
ସକ୍କଚ୍ଚଂ ପୟିରୁପାସେୟ୍ୟ, ସୀଲୱନ୍ତେ ବହୁସ୍ସୁତେ ॥
‘‘ଘରମାୱସମାନସ୍ସ, ଗହଟ୍ଠସ୍ସ ସକଂ ଘରଂ ।
ଖେମା ୱୁତ୍ତି ସିୟା ଏୱଂ, ଏୱଂ ନୁ ଅସ୍ସ ସଙ୍ଗହୋ ॥
‘‘ଅବ୍ୟାବଜ୍ଝଂ ସିୟା ଏୱଂ, ସଚ୍ଚୱାଦୀ ଚ ମାଣୱୋ ।
ଅସ୍ମା ଲୋକା ପରଂ ଲୋକଂ, ଏୱଂ ପେଚ୍ଚ ନ ସୋଚତି’’ ॥
ଘରାୱାସପଞ୍ହା ନାମ ।
ଲକ୍ଖଣକଣ୍ଡଂ
‘‘ଏହି ଦାନି ଗମିସ୍ସାମ, ଦିନ୍ନୋ ନୋ ଇସ୍ସରେନ ମେ ।
ମମେୱତ୍ଥଂ [ତମେୱତ୍ଥଂ (ପୀ॰)] ପଟିପଜ୍ଜ, ଏସ ଧମ୍ମୋ ସନନ୍ତନୋ’’ ॥
‘‘ଜାନାମି ମାଣୱ ତୟାହମସ୍ମି, ଦିନ୍ନୋହମସ୍ମି ତୱ ଇସ୍ସରେନ ।
ତୀହଞ୍ଚ ତଂ ୱାସୟେମୁ ଅଗାରେ, ୟେନଦ୍ଧୁନା ଅନୁସାସେମୁ ପୁତ୍ତେ’’ ॥
‘‘ତଂ ମେ ତଥା ହୋତୁ ୱସେମୁ ତୀହଂ, କୁରୁତଂ ଭୱଜ୍ଜ ଘରେସୁ କିଚ୍ଚଂ ।
ଅନୁସାସତଂ ପୁତ୍ତଦାରେ ଭୱଜ୍ଜ, ୟଥା ତୟୀ ପେଚ୍ଚ [ପଚ୍ଛା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁଖୀ ଭୱେୟ୍ୟ’’ ॥
‘‘ସାଧୂତି ୱତ୍ୱାନ ପହୂତକାମୋ, ପକ୍କାମି ୟକ୍ଖୋ ୱିଧୁରେନ ସଦ୍ଧିଂ ।
ତଂ କୁଞ୍ଜରାଜଞ୍ଞହୟାନୁଚିଣ୍ଣଂ, ପାୱେକ୍ଖି ଅନ୍ତେପୁରମରିୟସେଟ୍ଠୋ’’ ॥
‘‘କୋଞ୍ଚଂ ମୟୂରଞ୍ଚ ପିୟଞ୍ଚ କେତଂ, ଉପାଗମି ତତ୍ଥ ସୁରମ୍ମରୂପଂ ।
ପହୂତଭକ୍ଖଂ ବହୁଅନ୍ନପାନଂ, ମସକ୍କସାରଂ ୱିୟ ୱାସୱସ୍ସ’’ ॥
‘‘ତତ୍ଥ ନଚ୍ଚନ୍ତି ଗାୟନ୍ତି, ଅୱ୍ହାୟନ୍ତି ୱରାୱରଂ ।
ଅଚ୍ଛରା ୱିୟ ଦେୱେସୁ, ନାରିୟୋ ସମଲଙ୍କତା ॥
‘‘ସମଙ୍ଗିକତ୍ୱା ପମଦାହି ୟକ୍ଖଂ, ଅନ୍ନେନ ପାନେନ ଚ ଧମ୍ମପାଲୋ ।
ଅତ୍ଥତ୍ଥ [ଅଗ୍ଗତ୍ଥ (ସ୍ୟା॰ ଅଟ୍ଠ॰)] ମେୱାନୁୱିଚିନ୍ତୟନ୍ତୋ, ପାୱେକ୍ଖି ଭରିୟାୟ ତଦା ସକାସେ ॥
‘‘ତଂ ଚନ୍ଦନଗନ୍ଧରସାନୁଲିତ୍ତଂ, ସୁୱଣ୍ଣଜମ୍ବୋନଦନିକ୍ଖସାଦିସଂ ।
ଭରିୟଂୱଚା ଏହି ସୁଣୋହି ଭୋତି, ପୁତ୍ତାନି ଆମନ୍ତୟ ତମ୍ବନେତ୍ତେ ॥
‘‘ସୁତ୍ୱାନ ୱାକ୍ୟଂ ପତିନୋ ଅନୁଜ୍ଜା [ଅନୋଜା (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ସୁଣିସଂୱଚ ତମ୍ବନଖିଂ ସୁନେତ୍ତଂ ।
ଆମନ୍ତୟ ୱମ୍ମଧରାନି ଚେତେ, ପୁତ୍ତାନି ଇନ୍ଦୀୱରପୁପ୍ଫସାମେ’’ ॥
‘‘ତେ ଆଗତେ ମୁଦ୍ଧନି ଧମ୍ମପାଲୋ, ଚୁମ୍ବିତ୍ୱା ପୁତ୍ତେ ଅୱିକମ୍ପମାନୋ ।
ଆମନ୍ତୟିତ୍ୱାନ ଅୱୋଚ ୱାକ୍ୟଂ, ଦିନ୍ନାହଂ ରଞ୍ଞା ଇଧ ମାଣୱସ୍ସ ॥
‘‘ତସ୍ସଜ୍ଜହଂ ଅତ୍ତସୁଖୀ ୱିଧେୟ୍ୟୋ, ଆଦାୟ ୟେନିଚ୍ଛତି ତେନ ଗଚ୍ଛତି ।
ଅହଞ୍ଚ ୱୋ ସାସିତୁମାଗତୋସ୍ମି [ଅନୁସାସିତୁଂ ଆଗତୋସ୍ମି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], କଥଂ ଅହଂ ଅପରିତ୍ତାୟ ଗଚ୍ଛେ ॥
‘‘ସଚେ ୱୋ ରାଜା କୁରୁରଟ୍ଠୱାସୀ [କୁରୁଖେତ୍ତୱାସୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଜନସନ୍ଧୋ ପୁଚ୍ଛେୟ୍ୟ ପହୂତକାମୋ ।
କିମାଭିଜାନାଥ ପୁରେ ପୁରାଣଂ, କିଂ ୱୋ ପିତା ଅନୁସାସେ ପୁରତ୍ଥା ॥
‘‘ସମାସନା ହୋଥ ମୟାୱ ସବ୍ବେ, କୋନୀଧ ରଞ୍ଞୋ ଅବ୍ଭତିକୋ ମନୁସ୍ସୋ ।
ତମଞ୍ଜଲିଂ କରିୟ ୱଦେଥ ଏୱଂ, ମା ହେୱଂ ଦେୱ ନ ହି ଏସ ଧମ୍ମୋ ।
ୱିୟଗ୍ଘରାଜସ୍ସ ନିହୀନଜଚ୍ଚୋ, ସମାସନୋ ଦେୱ କଥଂ ଭୱେୟ୍ୟ’’ ॥
ଲକ୍ଖଣକଣ୍ଡଂ [ପେକ୍ଖଣକଣ୍ଡଂ (ସୀ॰ କ॰)] ନାମ ।
ରାଜୱସତି
‘‘ସୋ ଚ ପୁତ୍ତେ [ମିତ୍ତେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅମଚ୍ଚେ ଚ, ଞାତୟୋ ସୁହଦଜ୍ଜନେ ।
ଅଲୀନମନସଙ୍କପ୍ପୋ, ୱିଧୁରୋ ଏତଦବ୍ରୱି ॥
‘‘ଏଥୟ୍ୟୋ [ଏଥୟ୍ୟା (ସ୍ୟା॰)] ରାଜୱସତିଂ, ନିସୀଦିତ୍ୱା ସୁଣାଥ ମେ ।
ୟଥା ରାଜକୁଲଂ ପତ୍ତୋ, ୟସଂ ପୋସୋ ନିଗଚ୍ଛତି ॥
‘‘ନ ହି ରାଜକୁଲଂ ପତ୍ତୋ, ଅଞ୍ଞାତୋ ଲଭତେ ୟସଂ ।
ନାସୂରୋ ନାପି ଦୁମ୍ମେଧୋ, ନପ୍ପମତ୍ତୋ କୁଦାଚନଂ ॥
‘‘ୟଦାସ୍ସ ସୀଲଂ ପଞ୍ଞଞ୍ଚ, ସୋଚେୟ୍ୟଂ ଚାଧିଗଚ୍ଛତି ।
ଅଥ ୱିସ୍ସସତେ ତ୍ୟମ୍ହି, ଗୁୟ୍ହଞ୍ଚସ୍ସ ନ ରକ୍ଖତି ॥
‘‘ତୁଲା ୟଥା ପଗ୍ଗହିତା, ସମଦଣ୍ଡା ସୁଧାରିତା ।
ଅଜ୍ଝିଟ୍ଠୋ ନ ୱିକମ୍ପେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ତୁଲା ୟଥା ପଗ୍ଗହିତା, ସମଦଣ୍ଡା ସୁଧାରିତା ।
ସବ୍ବାନି ଅଭିସମ୍ଭୋନ୍ତୋ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଦିୱା ୱା ୟଦି ୱା ରତ୍ତିଂ, ରାଜକିଚ୍ଚେସୁ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ଅଜ୍ଝିଟ୍ଠୋ ନ ୱିକମ୍ପେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଦିୱା ୱା ୟଦି ୱା ରତ୍ତିଂ, ରାଜକିଚ୍ଚେସୁ ପଣ୍ଡିତୋ ।
ସବ୍ବାନି ଅଭିସମ୍ଭୋନ୍ତୋ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ୟୋ ଚସ୍ସ ସୁକତୋ ମଗ୍ଗୋ, ରଞ୍ଞୋ ସୁପ୍ପଟିୟାଦିତୋ ।
ନ ତେନ ୱୁତ୍ତୋ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନ ରଞ୍ଞୋ ସଦିସଂ [ସମକଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଭୁଞ୍ଜେ, କାମଭୋଗେ କୁଦାଚନଂ ।
ସବ୍ବତ୍ଥ ପଚ୍ଛତୋ ଗଚ୍ଛେ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନ ରଞ୍ଞୋ ସଦିସଂ ୱତ୍ଥଂ, ନ ମାଲଂ ନ ୱିଲେପନଂ ।
ଆକପ୍ପଂ ସରକୁତ୍ତିଂ ୱା, ନ ରଞ୍ଞୋ ସଦିସମାଚରେ ।
ଅଞ୍ଞଂ କରେୟ୍ୟ ଆକପ୍ପଂ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘କୀଳେ ରାଜା ଅମଚ୍ଚେହି, ଭରିୟାହି ପରିୱାରିତୋ ।
ନାମଚ୍ଚୋ ରାଜଭରିୟାସୁ, ଭାୱଂ କୁବ୍ବେଥ ପଣ୍ଡିତୋ ॥
‘‘ଅନୁଦ୍ଧତୋ ଅଚପଲୋ, ନିପକୋ ସଂୱୁତିନ୍ଦ୍ରିୟୋ ।
ମନୋପଣିଧିସମ୍ପନ୍ନୋ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନାସ୍ସ ଭରିୟାହି କୀଳେୟ୍ୟ, ନ ମନ୍ତେୟ୍ୟ ରହୋଗତୋ ।
ନାସ୍ସ କୋସା ଧନଂ ଗଣ୍ହେ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନ ନିଦ୍ଦଂ ବହୁ ମଞ୍ଞେୟ୍ୟ [ନ ନିଦ୍ଦନ୍ନଂ ବହୁଂ ମଞ୍ଞେ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନ ମଦାୟ ସୁରଂ ପିୱେ ।
ନାସ୍ସ ଦାୟେ ମିଗେ ହଞ୍ଞେ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନାସ୍ସ ପୀଠଂ ନ ପଲ୍ଲଙ୍କଂ, ନ କୋଚ୍ଛଂ ନ ନାୱଂ [ନାଗଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରଥଂ ।
ସମ୍ମତୋମ୍ହୀତି ଆରୂହେ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନାତିଦୂରେ ଭଜେ [ଭୱେ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ରଞ୍ଞୋ, ନାଚ୍ଚାସନ୍ନେ ୱିଚକ୍ଖଣୋ ।
ସମ୍ମୁଖଞ୍ଚସ୍ସ ତିଟ୍ଠେୟ୍ୟ, ସନ୍ଦିସ୍ସନ୍ତୋ ସଭତ୍ତୁନୋ ॥
‘‘ନ ୱେ [ମେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ରାଜା ସଖା ହୋତି, ନ ରାଜା ହୋତି ମେଥୁନୋ ।
ଖିପ୍ପଂ କୁଜ୍ଝନ୍ତି ରାଜାନୋ, ସୂକେନ’କ୍ଖୀୱ ଘଟ୍ଟିତଂ ॥
‘‘ନ ପୂଜିତୋ ମଞ୍ଞମାନୋ, ମେଧାୱୀ ପଣ୍ଡିତୋ ନରୋ ।
ଫରୁସଂ ପତିମନ୍ତେୟ୍ୟ, ରାଜାନଂ ପରିସଂଗତଂ ॥
‘‘ଲଦ୍ଧଦ୍ୱାରୋ ଲଭେ ଦ୍ୱାରଂ [ଲଦ୍ଧୱାରୋଲଭେ ୱାରଂ (ପୀ॰)], ନେୱ ରାଜୂସୁ ୱିସ୍ସସେ ।
ଅଗ୍ଗୀୱ ସଂୟତୋ ତିଟ୍ଠେ [ଅଗ୍ଗୀୱ ୟତୋ ତିଟ୍ଠେୟ୍ୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ପୁତ୍ତଂ ୱା ଭାତରଂ ୱା ସଂ, ସମ୍ପଗ୍ଗଣ୍ହାତି ଖତ୍ତିୟୋ ।
ଗାମେହି ନିଗମେହି ୱା, ରଟ୍ଠେହି ଜନପଦେହି ୱା ।
ତୁଣ୍ହୀଭୂତୋ ଉପେକ୍ଖେୟ୍ୟ, ନ ଭଣେ ଛେକପାପକଂ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହେ ଅନୀକଟ୍ଠେ, ରଥିକେ ପତ୍ତିକାରକେ ।
ତେସଂ କମ୍ମାୱଦାନେନ [କମ୍ମାପୱାଦେନ (ସ୍ୟା॰)], ରାଜା ୱଡ୍ଢେତି ୱେତନଂ ।
ନ ତେସଂ ଅନ୍ତରା ଗଚ୍ଛେ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଚାପୋୱୂନୁଦରୋ ଧୀରୋ [ଚାପୋୱ ଓନମେ ଧୀରୋ (ସ୍ୟା॰)], ୱଂସୋୱାପି ପକମ୍ପୟେ ।
ପଟିଲୋମଂ ନ ୱତ୍ତେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଚାପୋୱୂନୁଦରୋ ଅସ୍ସ, ମଚ୍ଛୋୱସ୍ସ ଅଜିୱ୍ହୱା [ଅଜିୱ୍ହତା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଅପ୍ପାସୀ ନିପକୋ ସୂରୋ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନ ବାଳ୍ହଂ ଇତ୍ଥିଂ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟ, ସମ୍ପସ୍ସଂ ତେଜସଙ୍ଖୟଂ ।
କାସଂ ସାସଂ ଦରଂ ବଲ୍ୟଂ, ଖୀଣମେଧୋ ନିଗଚ୍ଛତି ॥
‘‘ନାତିୱେଲଂ ପଭାସେୟ୍ୟ, ନ ତୁଣ୍ହୀ ସବ୍ବଦା ସିୟା ।
ଅୱିକିଣ୍ଣଂ ମିତଂ ୱାଚଂ, ପତ୍ତେ କାଲେ ଉଦୀରୟେ ॥
‘‘ଅକ୍କୋଧନୋ ଅସଙ୍ଘଟ୍ଟୋ, ସଚ୍ଚୋ ସଣ୍ହୋ ଅପେସୁଣୋ ।
ସମ୍ଫଂ ଗିରଂ ନ ଭାସେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
[ଅୟଂ ଗାଥା ନତ୍ଥି ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେ] ‘‘ମାତାପେତ୍ତିଭରୋ ଅସ୍ସ, କୁଲେ ଜେଟ୍ଠାପଚାୟିକୋ ।
ସଣ୍ହୋ ସଖିଲସମ୍ଭାସୋ [ହିରିଓତ୍ତପ୍ପସମ୍ପନ୍ନୋ (ସୀ॰ କ॰)], ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ [ଅୟଂ ଗାଥା ନତ୍ଥି ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେ]॥
‘‘ୱିନୀତୋ ସିପ୍ପୱା ଦନ୍ତୋ, କତତ୍ତୋ ନିୟତୋ ମୁଦୁ ।
ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ସୁଚି ଦକ୍ଖୋ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ନିୱାତୱୁତ୍ତି ୱୁଦ୍ଧେସୁ, ସପ୍ପତିସ୍ସୋ ସଗାରୱୋ ।
ସୁରତୋ ସୁଖସଂୱାସୋ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଆରକା ପରିୱଜ୍ଜେୟ୍ୟ, ସହିତୁଂ ପହିତଂ ଜନଂ ।
ଭତ୍ତାରଞ୍ଞେୱୁଦିକ୍ଖେୟ୍ୟ, ନ ଚ ଅଞ୍ଞସ୍ସ ରାଜିନୋ ॥
‘‘ସମଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଚାପି, ସୀଲୱନ୍ତେ ବହୁସ୍ସୁତେ ।
ସକ୍କଚ୍ଚଂ ପୟିରୁପାସେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ସମଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଚାପି, ସୀଲୱନ୍ତେ ବହୁସ୍ସୁତେ ।
ସକ୍କଚ୍ଚଂ ଅନୁୱାସେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ସମଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଚାପି, ସୀଲୱନ୍ତେ ବହୁସ୍ସୁତେ ।
ତପ୍ପେୟ୍ୟ ଅନ୍ନପାନେନ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ସମଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଚାପି, ସୀଲୱନ୍ତେ ବହୁସ୍ସୁତେ ।
ଆସଜ୍ଜ ପଞ୍ଞେ ସେୱେଥ, ଆକଙ୍ଖଂ ୱୁଦ୍ଧିମତ୍ତନୋ ॥
‘‘ଦିନ୍ନପୁବ୍ବଂ ନ ହାପେୟ୍ୟ, ଦାନଂ ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣେ ।
ନ ଚ କିଞ୍ଚି ନିୱାରେୟ୍ୟ, ଦାନକାଲେ ୱଣିବ୍ବକେ ॥
‘‘ପଞ୍ଞୱା ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନୋ, ୱିଧାନୱିଧିକୋୱିଦୋ ।
କାଲଞ୍ଞୂ ସମୟଞ୍ଞୂ ଚ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଉଟ୍ଠାତା କମ୍ମଧେୟ୍ୟେସୁ, ଅପ୍ପମତ୍ତୋ ୱିଚକ୍ଖଣୋ ।
ସୁସଂୱିହୀତକମ୍ମନ୍ତୋ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଖଲଂ ସାଲଂ ପସୁଂ ଖେତ୍ତଂ, ଗନ୍ତା ଚସ୍ସ ଅଭିକ୍ଖଣଂ ।
ମିତଂ ଧଞ୍ଞଂ ନିଧାପେୟ୍ୟ, ମିତଂୱ ପାଚୟେ ଘରେ ॥
‘‘ପୁତ୍ତଂ ୱା ଭାତରଂ ୱା ସଂ, ସୀଲେସୁ ଅସମାହିତଂ ।
ଅନଙ୍ଗୱା ହି ତେ ବାଲା, ୟଥା ପେତା ତଥେୱ ତେ ।
ଚୋଳଞ୍ଚ ନେସଂ ପିଣ୍ଡଞ୍ଚ, ଆସୀନାନଂ ପଦାପୟେ ॥
‘‘ଦାସେ କମ୍ମକରେ ପେସ୍ସେ, ସୀଲେସୁ ସୁସମାହିତେ ।
ଦକ୍ଖେ ଉଟ୍ଠାନସମ୍ପନ୍ନେ, ଆଧିପଚ୍ଚମ୍ହି ଠାପୟେ ॥
‘‘ସୀଲୱା ଚ ଅଲୋଲୋ [ଅଲୋଭୋ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଚ, ଅନୁରକ୍ଖୋ [ଅନୁରତ୍ତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଚ ରାଜିନୋ ।
ଆୱୀ ରହୋ ହିତୋ ତସ୍ସ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଛନ୍ଦଞ୍ଞୂ ରାଜିନୋ ଚସ୍ସ, ଚିତ୍ତଟ୍ଠୋ ଅସ୍ସ ରାଜିନୋ ।
ଅସଙ୍କୁସକୱୁତ୍ତି’ସ୍ସ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘ଉଚ୍ଛାଦୟେ ଚ ନ୍ହାପୟେ [ଅଚ୍ଛାଦନେ ଚ ନ୍ହାପେ ଚ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ଧୋୱେ ପାଦେ ଅଧୋସିରଂ ।
ଆହତୋପି ନ କୁପ୍ପେୟ୍ୟ, ସ ରାଜୱସତିଂ ୱସେ ॥
‘‘କୁମ୍ଭମ୍ପଞ୍ଜଲିଂ କରିୟା [କୁରିୟା (ସୀ॰)], ଚାଟଞ୍ଚାପି [ୱାୟସଂ ୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପଦକ୍ଖିଣଂ ।
କିମେୱ ସବ୍ବକାମାନଂ, ଦାତାରଂ ଧୀରମୁତ୍ତମଂ ॥
‘‘ୟୋ ଦେତି ସୟନଂ ୱତ୍ଥଂ, ୟାନଂ ଆୱସଥଂ ଘରଂ ।
ପଜ୍ଜୁନ୍ନୋରିୱ ଭୂତାନି, ଭୋଗେହି ଅଭିୱସ୍ସତି ॥
‘‘ଏସୟ୍ୟୋ ରାଜୱସତି, ୱତ୍ତମାନୋ ୟଥା ନରୋ ।
ଆରାଧୟତି ରାଜାନଂ, ପୂଜଂ ଲଭତି ଭତ୍ତୁସୁ’’ ॥
ରାଜୱସତି ନାମ ।
ଅନ୍ତରପେୟ୍ୟାଲଂ
‘‘ଏୱଂ ସମନୁସାସିତ୍ୱା, ଞାତିସଙ୍ଘଂ ୱିଚକ୍ଖଣୋ ।
ପରିକିଣ୍ଣୋ ସୁହଦେହି, ରାଜାନମୁପସଙ୍କମି ॥
‘‘ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ସିରସା ପାଦେ, କତ୍ୱା ଚ ନଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ ।
ୱିଧୁରୋ ଅୱଚ ରାଜାନଂ, ପଗ୍ଗହେତ୍ୱାନ ଅଞ୍ଜଲିଂ ॥
‘‘ଅୟଂ ମଂ ମାଣୱୋ ନେତି, କତ୍ତୁକାମୋ [ଗନ୍ତୁକାମୋ (କ॰)] ୟଥାମତି ।
ଞାତୀନତ୍ଥଂ ପୱକ୍ଖାମି, ତଂ ସୁଣୋହି ଅରିନ୍ଦମ ॥
‘‘ପୁତ୍ତେ ଚ ମେ ଉଦିକ୍ଖେସି, ୟଞ୍ଚ ମଞ୍ଞଂ ଘରେ ଧନଂ ।
ୟଥା ପେଚ୍ଚ [ପଚ୍ଛା (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ନ ହାୟେଥ, ଞାତିସଙ୍ଘୋ ମୟୀ ଗତେ ॥
‘‘ୟଥେୱ ଖଲତୀ ଭୂମ୍ୟା, ଭୂମ୍ୟାୟେୱ ପତିଟ୍ଠତି ।
ଏୱେତଂ ଖଲିତଂ ମୟ୍ହଂ, ଏତଂ ପସ୍ସାମି ଅଚ୍ଚୟଂ’’ ॥
‘‘ସକ୍କା ନ ଗନ୍ତୁଂ ଇତି ମୟ୍ହ ହୋତି, ଛେତ୍ୱା [ଝତ୍ୱା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱଧିତ୍ୱା ଇଧ କାତିୟାନଂ ।
ଇଧେୱ ହୋହୀ ଇତି ମୟ୍ହ ରୁଚ୍ଚତି, ମା ତ୍ୱଂ ଅଗା ଉତ୍ତମଭୂରିପଞ୍ଞ’’ ॥
‘‘ମା ହେୱଧମ୍ମେସୁ ମନଂ ପଣୀଦହି, ଅତ୍ଥେ ଚ ଧମ୍ମେ ଚ ୟୁତ୍ତୋ ଭୱସ୍ସୁ ।
ଧିରତ୍ଥୁ କମ୍ମଂ ଅକୁସଲଂ ଅନରିୟଂ, ୟଂ କତ୍ୱା ପଚ୍ଛା ନିରୟଂ ୱଜେୟ୍ୟ ॥
‘‘ନେୱେସ ଧମ୍ମୋ ନ ପୁନେତ [ପୁନେତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] କିଚ୍ଚଂ, ଅୟିରୋ ହି ଦାସସ୍ସ ଜନିନ୍ଦ ଇସ୍ସରୋ ।
ଘାତେତୁଂ ଝାପେତୁଂ ଅଥୋପି ହନ୍ତୁଂ, ନ ଚ ମୟ୍ହ କୋଧତ୍ଥି ୱଜାମି ଚାହଂ’’ ॥
‘‘ଜେଟ୍ଠପୁତ୍ତଂ ଉପଗୁୟ୍ହ, ୱିନେୟ୍ୟ ହଦୟେ ଦରଂ ।
ଅସ୍ସୁପୁଣ୍ଣେହି ନେତ୍ତେହି, ପାୱିସୀ ସୋ ମହାଘରଂ’’ ॥
‘‘ସାଲାୱ ସମ୍ମପତିତା [ସମ୍ପମଥିତା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ମାଲୁତେନ ପମଦ୍ଦିତା ।
ସେନ୍ତି ପୁତ୍ତା ଚ ଦାରା ଚ, ୱିଧୁରସ୍ସ ନିୱେସନେ ॥
‘‘ଇତ୍ଥିସହସ୍ସଂ ଭରିୟାନଂ, ଦାସିସତ୍ତସତାନି ଚ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୱିଧୁରସ୍ସ ନିୱେସନେ ॥
‘‘ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୱିଧୁରସ୍ସ ନିୱେସନେ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୱିଧୁରସ୍ସ ନିୱେସନେ ॥
‘‘ସମାଗତା ଜାନପଦା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୱିଧୁରସ୍ସ ନିୱେସନେ ॥
‘‘ଇତ୍ଥିସହସ୍ସଂ ଭରିୟାନଂ, ଦାସିସତ୍ତସତାନି ଚ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, କସ୍ମା ନୋ ୱିଜହିସ୍ସସି ॥
‘‘ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ଦାସିସତ୍ତସତାନି ଚ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, କସ୍ମା ନୋ ୱିଜହିସ୍ସସି ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ଦାସିସତ୍ତସତାନି ଚ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, କସ୍ମା ନୋ ୱିଜହିସ୍ସସି ॥
‘‘ସମାଗତା ଜାନପଦା, ଦାସିସତ୍ତସତାନି ଚ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, କସ୍ମା ନୋ ୱିଜହିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘କତ୍ୱା ଘରେସୁ କିଚ୍ଚାନି, ଅନୁସାସିତ୍ୱା ସକଂ ଜନଂ ।
ମିତ୍ତାମଚ୍ଚେ ଚ ଭଚ୍ଚେ ଚ [ସୁହଜ୍ଜେ (ପୀ॰ କ॰)], ପୁତ୍ତଦାରେ ଚ ବନ୍ଧୱେ ॥
‘‘କମ୍ମନ୍ତଂ ସଂୱିଧେତ୍ୱାନ, ଆଚିକ୍ଖିତ୍ୱା ଘରେ ଧନଂ ।
ନିଧିଞ୍ଚ ଇଣଦାନଞ୍ଚ, ପୁଣ୍ଣକଂ ଏତଦବ୍ରୱି ॥
‘‘ଅୱସୀ ତୁୱଂ ମୟ୍ହ ତୀହଂ ଅଗାରେ, କତାନି କିଚ୍ଚାନି ଘରେସୁ ମୟ୍ହଂ ।
ଅନୁସାସିତା ପୁତ୍ତଦାରା ମୟା ଚ, କରୋମ କଚ୍ଚାନ [କିଚ୍ଚାନି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୟଥାମତିଂ ତେ’’ ॥
‘‘ସଚେ ହି କତ୍ତେ ଅନୁସାସିତା ତେ, ପୁତ୍ତା ଚ ଦାରା ଅନୁଜୀୱିନୋ ଚ ।
ହନ୍ଦେହି ଦାନୀ ତରମାନରୂପୋ, ଦୀଘୋ ହି ଅଦ୍ଧାପି ଅୟଂ ପୁରତ୍ଥା ॥
‘‘ଅଛମ୍ଭିତୋୱ [ଅୟମ୍ଭିତୋୱ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଗଣ୍ହାହି, ଆଜାନେୟ୍ୟସ୍ସ ୱାଲଧିଂ ।
ଇଦଂ ପଚ୍ଛିମକଂ ତୁୟ୍ହଂ, ଜୀୱଲୋକସ୍ସ ଦସ୍ସନଂ’’ ॥
‘‘ସୋହଂ କିସ୍ସ ନୁ ଭାୟିସ୍ସଂ, ୟସ୍ସ ମେ ନତ୍ଥି ଦୁକ୍କଟଂ ।
କାୟେନ ୱାଚା ମନସା, ୟେନ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟ ଦୁଗ୍ଗତିଂ’’ ॥
‘‘ସୋ ଅସ୍ସରାଜା ୱିଧୁରଂ ୱହନ୍ତୋ, ପକ୍କାମି ୱେହାୟସମନ୍ତଲିକ୍ଖେ ।
ସାଖାସୁ ସେଲେସୁ ଅସଜ୍ଜମାନୋ, କାଲାଗିରିଂ ଖିପ୍ପମୁପାଗମାସି’’ ॥
‘‘ଇତ୍ଥିସହସ୍ସଂ ଭରିୟାନଂ, ଦାସିସତ୍ତସତାନି ଚ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୟକ୍ଖୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣେନ ।
ୱିଧୁରଂ ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛତି ॥
‘‘ସମାଗତା ଜାନପଦା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୟକ୍ଖୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣେନ ।
ୱିଧୁରଂ ଆଦାୟ ଗଚ୍ଛତି ॥
‘‘ଇତ୍ଥିସହସ୍ସଂ ଭରିୟାନଂ, ଦାସିସତ୍ତସତାନି ଚ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ପଣ୍ଡିତୋ ସୋ କୁହିଂ ଗତୋ ॥
‘‘ସମାଗତା ଜାନପଦା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ପଣ୍ଡିତୋ ସୋ କୁହିଂ ଗତୋ’’ ॥
‘‘ସଚେ ସୋ ସତ୍ତରତ୍ତେନ, ନାଗଚ୍ଛିସ୍ସତି ପଣ୍ଡିତୋ ।
ସବ୍ବେ ଅଗ୍ଗିଂ ପୱେକ୍ଖାମ [ପୱିସ୍ସାମ (ସ୍ୟା॰)], ନତ୍ଥତ୍ଥୋ ଜୀୱିତେନ ନୋ’’ ॥
‘‘ପଣ୍ଡିତୋ ଚ ୱିୟତ୍ତୋ ଚ, ୱିଭାୱୀ ଚ ୱିଚକ୍ଖଣୋ ।
ଖିପ୍ପଂ ମୋଚିୟ ଅତ୍ତାନଂ, ମା ଭାୟିତ୍ଥାଗମିସ୍ସତି’’ [ଖିପ୍ପଂ ମୋଚେସ୍ସତ’ତ୍ତାନଂ, ମା ଭାଥ ଆଗମିସ୍ସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
ଅନ୍ତରପେୟ୍ୟାଲଂ ନାମ ।
ସାଧୁନରଧମ୍ମକଣ୍ଡଂ
‘‘ସୋ ତତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱାନ ୱିଚିନ୍ତୟନ୍ତୋ, ଉଚ୍ଚାୱଚା ଚେତନକା [ଚେତନତା (କ॰)] ଭୱନ୍ତି ।
ନୟିମସ୍ସ ଜୀୱେନ ମମତ୍ଥି କିଞ୍ଚି, ହନ୍ତ୍ୱାନିମଂ ହଦୟମାନୟିସ୍ସଂ’’ [ଆଦିୟିସ୍ସଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ସୋ ତତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱା ପବ୍ବତନ୍ତରସ୍ମିଂ [ପବ୍ବତପାଦସ୍ମିଂ (କ॰)], ଅନ୍ତୋ ପୱିସିତ୍ୱାନ ପଦୁଟ୍ଠଚିତ୍ତୋ ।
ଅସଂୱୁତସ୍ମିଂ ଜଗତିପ୍ପଦେସେ, ଅଧୋସିରଂ ଧାରୟି କାତିୟାନୋ ॥
‘‘ସୋ ଲମ୍ବମାନୋ ନରକେ ପପାତେ, ମହବ୍ଭୟେ ଲୋମହଂସେ ୱିଦୁଗ୍ଗେ ।
ଅସନ୍ତସନ୍ତୋ କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠୋ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱି ପୁଣ୍ଣକଂ ନାମ ୟକ୍ଖଂ ॥
‘‘ଅରିୟାୱକାସୋସି ଅନରିୟରୂପୋ, ଅସଞ୍ଞତୋ ସଞ୍ଞତସନ୍ନିକାସୋ ।
ଅଚ୍ଚାହିତଂ କମ୍ମଂ କରୋସି ଲୁଦ୍ରଂ, ଭାୱେ ଚ ତେ କୁସଲଂ ନତ୍ଥି କିଞ୍ଚି ॥
‘‘ୟଂ ମଂ ପପାତସ୍ମିଂ ପପାତୁମିଚ୍ଛସି, କୋ ନୁ ତୱତ୍ଥୋ ମରଣେନ ମୟ୍ହଂ ।
ଅମାନୁସସ୍ସେୱ ତୱଜ୍ଜ ୱଣ୍ଣୋ, ଆଚିକ୍ଖ ମେ ତ୍ୱଂ କତମାସି ଦେୱତା’’ ॥
‘‘ୟଦି ତେ ସୁତୋ ପୁଣ୍ଣକୋ ନାମ ୟକ୍ଖୋ, ରଞ୍ଞୋ କୁୱେରସ୍ସ ହି ସୋ ସଜିବ୍ବୋ [ସଜୀୱୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଭୂମିନ୍ଧରୋ ୱରୁଣୋ ନାମ ନାଗୋ, ବ୍ରହା ସୁଚୀ ୱଣ୍ଣବଲୂପପନ୍ନୋ ॥
‘‘ତସ୍ସାନୁଜଂ ଧୀତରଂ କାମୟାମି, ଇରନ୍ଧତୀ ନାମ ସା ନାଗକଞ୍ଞା ।
ତସ୍ସା ସୁମଜ୍ଝାୟ ପିୟାୟ ହେତୁ, ପତାରୟିଂ ତୁୟ୍ହ ୱଧାୟ ଧୀର’’ ॥
‘‘ମା ହେୱ ତ୍ୱଂ [ତେ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୟକ୍ଖ ଅହୋସି ମୂଳ୍ହୋ, ନଟ୍ଠା ବହୂ ଦୁଗ୍ଗହୀତେନ ଲୋକେ [ଲୋକା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
କିଂ ତେ ସୁମଜ୍ଝାୟ ପିୟାୟ କିଚ୍ଚଂ, ମରଣେନ ମେ ଇଙ୍ଘ ସୁଣୋମି [ସୁଣୋମ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସବ୍ବଂ’’ ॥
‘‘ମହାନୁଭାୱସ୍ସ ମହୋରଗସ୍ସ, ଧୀତୁକାମୋ ଞାତିଭତୋ [ଞାତିଗତୋ (ପୀ॰)] ହମସ୍ମି ।
ତଂ ୟାଚମାନଂ ସସୁରୋ ଅୱୋଚ, ୟଥା ମମଞ୍ଞିଂସୁ ସୁକାମନୀତଂ ॥
‘‘ଦଜ୍ଜେମୁ ଖୋ ତେ ସୁତନୁଂ ସୁନେତ୍ତଂ, ସୁଚିମ୍ହିତଂ ଚନ୍ଦନଲିତ୍ତଗତ୍ତଂ ।
ସଚେ ତୁୱଂ ହଦୟଂ ପଣ୍ଡିତସ୍ସ, ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧା ଇଧ ମାହରେସି ।
ଏତେନ ୱିତ୍ତେନ କୁମାରି ଲବ୍ଭା, ନଞ୍ଞଂ ଧନଂ ଉତ୍ତରି ପତ୍ଥୟାମ ॥
‘‘ଏୱଂ ନ ମୂଳ୍ହୋସ୍ମି ସୁଣୋହି କତ୍ତେ, ନ ଚାପି ମେ ଦୁଗ୍ଗହିତତ୍ଥି କିଞ୍ଚି ।
ହଦୟେନ ତେ ଧମ୍ମଲଦ୍ଧେନ ନାଗା, ଇରନ୍ଧତିଂ ନାଗକଞ୍ଞଂ ଦଦନ୍ତି ॥
‘‘ତସ୍ମା ଅହଂ ତୁୟ୍ହଂ ୱଧାୟ ୟୁତ୍ତୋ, ଏୱଂ ମମତ୍ଥୋ ମରଣେନ ତୁୟ୍ହଂ ।
ଇଧେୱ ତଂ ନରକେ ପାତୟିତ୍ୱା, ହନ୍ତ୍ୱାନ ତଂ ହଦୟମାନୟିସ୍ସଂ’’ ॥
‘‘ଖିପ୍ପଂ ମମଂ ଉଦ୍ଧର କାତିୟାନ, ହଦୟେନ ମେ ୟଦି ତେ ଅତ୍ଥି କିଚ୍ଚଂ ।
ୟେ କେଚିମେ ସାଧୁନରସ୍ସ ଧମ୍ମା, ସବ୍ବେୱ ତେ ପାତୁକରୋମି ଅଜ୍ଜ’’ ॥
‘‘ସୋ ପୁଣ୍ଣକୋ କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠଂ, ନଗମୁଦ୍ଧନି ଖିପ୍ପଂ ପତିଟ୍ଠପେତ୍ୱା ।
ଅସ୍ସତ୍ଥମାସୀନଂ ସମେକ୍ଖିୟାନ, ପରିପୁଚ୍ଛି କତ୍ତାରମନୋମପଞ୍ଞଂ ॥
‘‘ସମୁଦ୍ଧତୋ ମେସି ତୁୱଂ ପପାତା, ହଦୟେନ ତେ ଅଜ୍ଜ ମମତ୍ଥି କିଚ୍ଚଂ ।
ୟେ କେଚିମେ ସାଧୁନରସ୍ସ ଧମ୍ମା, ସବ୍ବେୱ ମେ ପାତୁକରୋହି ଅଜ୍ଜ’’ ॥
‘‘ସମୁଦ୍ଧତୋ ତ୍ୟସ୍ମି ଅହଂ ପପାତା, ହଦୟେନ ମେ ୟଦି ତେ ଅତ୍ଥି କିଚ୍ଚଂ ।
ୟେ କେଚିମେ ସାଧୁନରସ୍ସ ଧମ୍ମା, ସବ୍ବେୱ ତେ ପାତୁକରୋମି ଅଜ୍ଜ’’ ॥
‘‘ୟାତାନୁୟାୟୀ ଚ ଭୱାହି ମାଣୱ, ଅଲ୍ଲଞ୍ଚ [ଅଦ୍ଦଞ୍ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପାଣିଂ ପରିୱଜ୍ଜୟସ୍ସୁ ।
ମା ଚସ୍ସୁ ମିତ୍ତେସୁ କଦାଚି ଦୁବ୍ଭୀ, ମା ଚ ୱସଂ ଅସତୀନଂ ନିଗଚ୍ଛେ’’ ॥
‘‘କଥଂ ନୁ ୟାତଂ ଅନୁୟାୟୀ ହୋତି, ଅଲ୍ଲଞ୍ଚ ପାଣିଂ ଦହତେ କଥଂ ସୋ ।
ଅସତୀ ଚ କା କୋ ପନ ମିତ୍ତଦୁବ୍ଭୋ, ଅକ୍ଖାହି ମେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ଏତମତ୍ଥଂ’’ ॥
‘‘ଅସନ୍ଥୁତଂ [ଅସନ୍ଧୱଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ନୋପି ଚ ଦିଟ୍ଠପୁବ୍ବଂ, ୟୋ ଆସନେନାପି ନିମନ୍ତୟେୟ୍ୟ ।
ତସ୍ସେୱ ଅତ୍ଥଂ ପୁରିସୋ କରେୟ୍ୟ, ୟାତାନୁୟାୟୀତି ତମାହୁ ପଣ୍ଡିତା ॥
‘‘ୟସ୍ସେକରତ୍ତମ୍ପି ଘରେ ୱସେୟ୍ୟ, ୟତ୍ଥନ୍ନପାନଂ ପୁରିସୋ ଲଭେୟ୍ୟ ।
ନ ତସ୍ସ ପାପଂ ମନସାପି ଚିନ୍ତୟେ, ଅଦୁବ୍ଭୀ ପାଣିଂ ଦହତେ ମିତ୍ତଦୁବ୍ଭୋ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ରୁକ୍ଖସ୍ସ ଛାୟାୟ, ନିସୀଦେୟ୍ୟ ସୟେୟ୍ୟ ୱା ।
ନ ତସ୍ସ ସାଖଂ ଭଞ୍ଜେୟ୍ୟ, ମିତ୍ତଦୁବ୍ଭୋ ହି ପାପକୋ ॥
‘‘ପୁଣ୍ଣମ୍ପି ଚେମଂ ପଥୱିଂ ଧନେନ, ଦଜ୍ଜିତ୍ଥିୟା ପୁରିସୋ ସମ୍ମତାୟ ।
ଲଦ୍ଧା ଖଣଂ ଅତିମଞ୍ଞେୟ୍ୟ ତମ୍ପି, ତାସଂ ୱସଂ ଅସତୀନଂ ନ ଗଚ୍ଛେ ॥
‘‘ଏୱଂ ଖୋ ୟାତଂ ଅନୁୟାୟୀ ହୋତି, ଅଲ୍ଲଞ୍ଚ ପାଣିଂ ଦହତେ ପୁନେୱଂ ।
ଅସତୀ ଚ ସା ସୋ ପନ ମିତ୍ତଦୁବ୍ଭୋ, ସୋ ଧମ୍ମିକୋ ହୋତି ଜହସ୍ସୁ ଅଧମ୍ମଂ’’ ॥
ସାଧୁନରଧମ୍ମକଣ୍ଡଂ ନାମ ।
କାଲାଗିରିକଣ୍ଡଂ
‘‘ଅୱସିଂ ଅହଂ ତୁୟ୍ହଂ ତୀହଂ ଅଗାରେ, ଅନ୍ନେନ ପାନେନ ଉପଟ୍ଠିତୋସ୍ମି ।
ମିତ୍ତୋ ମମାସୀ ୱିସଜ୍ଜାମହଂ ତଂ, କାମଂ ଘରଂ ଉତ୍ତମପଞ୍ଞ ଗଚ୍ଛ ॥
‘‘ଅପି ହାୟତୁ ନାଗକୁଲା [ନାଗକୁଲସ୍ସ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଅତ୍ଥୋ, ଅଲମ୍ପି ମେ ନାଗକଞ୍ଞାୟ ହୋତୁ ।
ସୋ ତ୍ୱଂ ସକେନେୱ ସୁଭାସିତେନ, ମୁତ୍ତୋସି ମେ ଅଜ୍ଜ ୱଧାୟ ପଞ୍ଞ’’ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ତୁୱଂ ୟକ୍ଖ ମମମ୍ପି ନେହି, ସସୁରଂ ତେ [ସସ୍ସୁରଂ ନୁ ତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ କ॰)] ଅତ୍ଥଂ ମୟି ଚରସ୍ସୁ ।
ମୟଞ୍ଚ ନାଗାଧିପତିଂ ୱିମାନଂ, ଦକ୍ଖେମୁ ନାଗସ୍ସ ଅଦିଟ୍ଠପୁବ୍ବଂ’’ ॥
‘‘ୟଂ ୱେ ନରସ୍ସ ଅହିତାୟ ଅସ୍ସ, ନ ତଂ ପଞ୍ଞୋ ଅରହତି ଦସ୍ସନାୟ ।
ଅଥ କେନ ୱଣ୍ଣେନ ଅମିତ୍ତଗାମଂ, ତୁୱମିଚ୍ଛସି ଉତ୍ତମପଞ୍ଞ ଗନ୍ତୁଂ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ପଜାନାମି ଅହମ୍ପି ଏତଂ, ନ ତଂ ପଞ୍ଞୋ ଅରହତି ଦସ୍ସନାୟ ।
ପାପଞ୍ଚ ମେ ନତ୍ଥି କତଂ କୁହିଞ୍ଚି, ତସ୍ମା ନ ସଙ୍କେ ମରଣାଗମାୟ’’ ॥
‘‘ହନ୍ଦ ଚ ଠାନଂ ଅତୁଲାନୁଭାୱଂ, ମୟା ସହ ଦକ୍ଖସି ଏହି କତ୍ତେ ।
ୟତ୍ଥଚ୍ଛତି ନଚ୍ଚଗୀତେହି ନାଗୋ, ରାଜା ୟଥା ୱେସ୍ସୱଣୋ ନଳିଞ୍ଞଂ [ନିଳିଞ୍ଞଂ (ସ୍ୟା॰), ନିଳଞ୍ଞଂ (କ॰)]॥
‘‘ତଂ ନାଗକଞ୍ଞା ଚରିତଂ ଗଣେନ, ନିକୀଳିତଂ ନିଚ୍ଚମହୋ ଚ ରତ୍ତିଂ ।
ପହୂତମାଲ୍ୟଂ [ବହୁତ୍ତମଲ୍ଲଂ (କ॰)] ବହୁପୁପ୍ଫଛନ୍ନଂ [ବହୁପୁପ୍ଫସଞ୍ଛନ୍ନଂ (କ॰)], ଓଭାସତୀ ୱିଜ୍ଜୁରିୱନ୍ତଲିକ୍ଖେ ॥
‘‘ଅନ୍ନେନ ପାନେନ ଉପେତରୂପଂ, ନଚ୍ଚେହି ଗୀତେହି ଚ ୱାଦିତେହି ।
ପରିପୂରଂ କଞ୍ଞାହି ଅଲଙ୍କତାହି, ଉପସୋଭତି ୱତ୍ଥପିଲନ୍ଧନେନ [ୱତ୍ଥପିଲନ୍ଧନେହି (କ॰)]॥
‘‘ସୋ ପୁଣ୍ଣକୋ କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠଂ, ନିସୀଦୟୀ ପଚ୍ଛତୋ ଆସନସ୍ମିଂ ।
ଆଦାୟ କତ୍ତାରମନୋମପଞ୍ଞଂ, ଉପାନୟୀ ଭୱନଂ ନାଗରଞ୍ଞୋ ॥
‘‘ପତ୍ୱାନ ଠାନଂ ଅତୁଲାନୁଭାୱଂ, ଅଟ୍ଠାସି କତ୍ତା ପଚ୍ଛତୋ ପୁଣ୍ଣକସ୍ସ ।
ସାମଗ୍ଗି ପେକ୍ଖମାନୋ [ସାମଗ୍ଗିପେକ୍ଖୀ ପନ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନାଗରାଜା, ପୁବ୍ବେୱ ଜାମାତରମଜ୍ଝଭାସଥ’’ ॥
‘‘ୟନ୍ନୁ ତୁୱଂ ଅଗମା ମଚ୍ଚଲୋକଂ, ଅନ୍ୱେସମାନୋ ହଦୟଂ ପଣ୍ଡିତସ୍ସ ।
କଚ୍ଚି ସମିଦ୍ଧେନ ଇଧାନୁପତ୍ତୋ, ଆଦାୟ କତ୍ତାରମନୋମପଞ୍ଞଂ’’ ॥
‘‘ଅୟଞ୍ହି ସୋ ଆଗତୋ ୟଂ ତ୍ୱମିଚ୍ଛସି, ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧୋ ମମ ଧମ୍ମପାଲୋ ।
ତଂ ପସ୍ସଥ ସମ୍ମୁଖା [ତଂ ପସ୍ସ ଧମ୍ମଂ ସମୁଖା (କ॰)] ଭାସମାନଂ, ସୁଖୋ ହୱେ [ଭୱେ (ପୀ॰)] ସପ୍ପୁରିସେହି ସଙ୍ଗମୋ’’ ॥
କାଲାଗିରିକଣ୍ଡଂ ନାମ ।
‘‘ଅଦିଟ୍ଠପୁବ୍ବଂ ଦିସ୍ୱାନ, ମଚ୍ଚୋ ମଚ୍ଚୁଭୟଟ୍ଟିତୋ [ଭୟଦ୍ଦିତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ବ୍ୟମ୍ହିତୋ ନାଭିୱାଦେସି, ନୟିଦଂ ପଞ୍ଞୱତାମିୱ’’ ॥
‘‘ନ ଚମ୍ହି ବ୍ୟମ୍ହିତୋ ନାଗ, ନ ଚ ମଚ୍ଚୁଭୟଟ୍ଟିତୋ ।
ନ ୱଜ୍ଝୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ୱଜ୍ଝଂ ୱା ନାଭିୱାଦୟେ ॥
‘‘କଥଂ ନୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ଅଭିୱାଦାପୟେଥ ୱେ ।
ୟଂ ନରୋ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛେୟ୍ୟ, ତଂ କମ୍ମଂ ନୁପପଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଏୱମେତଂ ୟଥା ବ୍ରୂସି, ସଚ୍ଚଂ ଭାସସି ପଣ୍ଡିତ ।
ନ ୱଜ୍ଝୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ୱଜ୍ଝଂ ୱା ନାଭିୱାଦୟେ ॥
‘‘କଥଂ ନୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ଅଭିୱାଦାପୟେଥ ୱେ ।
ୟଂ ନରୋ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛେୟ୍ୟ, ତଂ କମ୍ମଂ ନୁପପଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଅସସ୍ସତଂ ସସ୍ସତଂ ନୁ ତୱୟିଦଂ, ଇଦ୍ଧୀଜୁତୀବଲୱୀରିୟୂପପତ୍ତି [ଇଦ୍ଧିଂ ଜୁତିଂ ବଲଂ ୱୀରିୟୂପପତ୍ତି (କ॰)]।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ନାଗରାଜେତମତ୍ଥଂ, କଥଂ ନୁ ତେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ ॥
‘‘ଅଧିଚ୍ଚଲଦ୍ଧଂ ପରିଣାମଜଂ ତେ, ସୟଂକତଂ ଉଦାହୁ ଦେୱେହି ଦିନ୍ନଂ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ନାଗରାଜେତମତ୍ଥଂ, ୟଥେୱ ତେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ ॥
‘‘ନାଧିଚ୍ଚଲଦ୍ଧଂ ନ ପରିଣାମଜଂ ମେ, ନ ସୟଂକତଂ ନାପି ଦେୱେହି ଦିନ୍ନଂ ।
ସକେହି କମ୍ମେହି ଅପାପକେହି, ପୁଞ୍ଞେହି ମେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘କିଂ ତେ ୱତଂ କିଂ ପନ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, କିସ୍ସ ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଅୟଂ ୱିପାକୋ ।
ଇଦ୍ଧୀଜୁତୀବଲୱୀରିୟୂପପତ୍ତି, ଇଦଞ୍ଚ ତେ ନାଗ ମହାୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘ଅହଞ୍ଚ ଭରିୟା ଚ ମନୁସ୍ସଲୋକେ, ସଦ୍ଧା ଉଭୋ ଦାନପତୀ ଅହୁମ୍ହା ।
ଓପାନଭୂତଂ ମେ ଘରଂ ତଦାସି, ସନ୍ତପ୍ପିତା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ ॥
‘‘ମାଲଞ୍ଚ ଗନ୍ଧଞ୍ଚ ୱିଲେପନଞ୍ଚ, ପଦୀପିୟଂ ସେୟ୍ୟମୁପସ୍ସୟଞ୍ଚ ।
ଅଚ୍ଛାଦନଂ ସାୟନମନ୍ନପାନଂ, ସକ୍କଚ୍ଚ ଦାନାନି ଅଦମ୍ହ ତତ୍ଥ ॥
‘‘ତଂ ମେ ୱତଂ ତଂ ପନ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, ତସ୍ସ ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଅୟଂ ୱିପାକୋ ।
ଇଦ୍ଧୀଜୁତୀବଲୱୀରିୟୂପପତ୍ତି, ଇଦଞ୍ଚ ମେ ଧୀର ମହାୱିମାନଂ’ ॥
‘‘ଏୱଂ ଚେ ତେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ, ଜାନାସି ପୁଞ୍ଞାନଂ ଫଲୂପପତ୍ତିଂ ।
ତସ୍ମା ହି ଧମ୍ମଂ ଚର ଅପ୍ପମତ୍ତୋ, ୟଥା ୱିମାନଂ ପୁନ ମାୱସେସି’ ॥
‘‘ନୟିଧ ସନ୍ତି ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ, ୟେସନ୍ନପାନାନି ଦଦେମୁ କତ୍ତେ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ଏତମତ୍ଥଂ, ୟଥା ୱିମାନଂ ପୁନ ମାୱସେମ’’ ॥
‘‘ଭୋଗୀ ହି ତେ ସନ୍ତି ଇଧୂପପନ୍ନା, ପୁତ୍ତା ଚ ଦାରା ଅନୁଜୀୱିନୋ ଚ ।
ତେସୁ ତୁୱଂ ୱଚସା କମ୍ମୁନା ଚ, ଅସମ୍ପଦୁଟ୍ଠୋ ଚ ଭୱାହି ନିଚ୍ଚଂ ॥
‘‘ଏୱଂ ତୁୱଂ ନାଗ ଅସମ୍ପଦୋସଂ, ଅନୁପାଲୟ ୱଚସା କମ୍ମୁନା ଚ ।
ଠତ୍ୱା ଇଧ ୟାୱତାୟୁକଂ ୱିମାନେ, ଉଦ୍ଧଂ ଇତୋ ଗଚ୍ଛସି ଦେୱଲୋକଂ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ସୋ ସୋଚତି ରାଜସେଟ୍ଠୋ, ତୟା ୱିନା ୟସ୍ସ ତୁୱଂ ସଜିବ୍ବୋ ।
ଦୁକ୍ଖୂପନୀତୋପି ତୟା ସମେଚ୍ଚ, ୱିନ୍ଦେୟ୍ୟ ପୋସୋ ସୁଖମାତୁରୋପି’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ସତଂ ଭାସସି ନାଗ ଧମ୍ମଂ, ଅନୁତ୍ତରଂ ଅତ୍ଥପଦଂ ସୁଚିଣ୍ଣଂ ।
ଏତାଦିସିୟାସୁ ହି ଆପଦାସୁ, ପଞ୍ଞାୟତେ ମାଦିସାନଂ ୱିସେସୋ’’ ॥
‘‘ଅକ୍ଖାହି ନୋ ତାୟଂ ମୁଧା ନୁ ଲଦ୍ଧୋ, ଅକ୍ଖେହି ନୋ ତାୟଂ ଅଜେସି ଜୂତେ ।
ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧୋ ଇତି ତାୟମାହ [ମା’ୟ’ମାହ (ସ୍ୟା॰)], କଥଂ ନୁ ତ୍ୱଂ ହତ୍ଥମିମସ୍ସ ମାଗତୋ’’ ॥
‘‘ୟୋ ମିସ୍ସରୋ ତତ୍ଥ ଅହୋସି ରାଜା, ତମାୟମକ୍ଖେହି ଅଜେସି ଜୂତେ ।
ସୋ ମଂ ଜିତୋ ରାଜା ଇମସ୍ସଦାସି, ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧୋସ୍ମି ଅସାହସେନ ॥
‘‘ମହୋରଗୋ ଅତ୍ତମନୋ ଉଦଗ୍ଗୋ, ସୁତ୍ୱାନ ଧୀରସ୍ସ ସୁଭାସିତାନି ।
ହତ୍ଥେ ଗହେତ୍ୱାନ ଅନୋମପଞ୍ଞଂ, ପାୱେକ୍ଖି ଭରିୟାୟ ତଦା ସକାସେ ॥
‘‘ୟେନ ତ୍ୱଂ ୱିମଲେ ପଣ୍ଡୁ, ୟେନ ଭତ୍ତଂ ନ ରୁଚ୍ଚତି ।
ନ ଚ ମେ ତାଦିସୋ ୱଣ୍ଣୋ, ଅୟମେସୋ ତମୋନୁଦୋ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ତେ ହଦୟେନତ୍ଥୋ, ଆଗତାୟଂ ପଭଙ୍କରୋ ।
ତସ୍ସ ୱାକ୍ୟଂ ନିସାମେହି, ଦୁଲ୍ଲଭଂ ଦସ୍ସନଂ ପୁନ ॥
‘‘ଦିସ୍ୱାନ ତଂ ୱିମଲା ଭୂରିପଞ୍ଞଂ, ଦସଙ୍ଗୁଲୀ ଅଞ୍ଜଲିଂ ପଗ୍ଗହେତ୍ୱା ।
ହଟ୍ଠେନ ଭାୱେନ ପତୀତରୂପା, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱି କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠଂ ॥
‘‘ଅଦିଟ୍ଠପୁବ୍ବଂ ଦିସ୍ୱାନ, ମଚ୍ଚୋ ମଚ୍ଚୁଭୟଟ୍ଟିତୋ ।
ବ୍ୟମ୍ହିତୋ ନାଭିୱାଦେସି, ନୟିଦଂ ପଞ୍ଞୱତାମିୱ’’ ॥
‘‘ନ ଚମ୍ହି ବ୍ୟମ୍ହିତୋ ନାଗି, ନ ଚ ମଚ୍ଚୁଭୟଟ୍ଟିତୋ ।
ନ ୱଜ୍ଝୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ୱଜ୍ଝଂ ୱା ନାଭିୱାଦୟେ ॥
‘‘କଥଂ ନୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ଅଭିୱାଦାପୟେଥ ୱେ ।
ୟଂ ନରୋ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛେୟ୍ୟ, ତଂ କମ୍ମଂ ନୁପପଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଏୱମେତଂ ୟଥା ବ୍ରୂସି, ସଚ୍ଚଂ ଭାସସି ପଣ୍ଡିତ ।
ନ ୱଜ୍ଝୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ୱଜ୍ଝଂ ୱା ନାଭିୱାଦୟେ ॥
‘‘କଥଂ ନୋ ଅଭିୱାଦେୟ୍ୟ, ଅଭିୱାଦାପୟେଥ ୱେ ।
ୟଂ ନରୋ ହନ୍ତୁମିଚ୍ଛେୟ୍ୟ, ତଂ କମ୍ମଂ ନୁପପଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଅସସ୍ସତଂ ସସ୍ସତଂ ନୁ ତୱୟିଦଂ, ଇଦ୍ଧୀଜୁତୀବଲୱୀରିୟୂପପତ୍ତି ।
ପୁଚ୍ଛାମି ତଂ ନାଗକଞ୍ଞେତମତ୍ଥଂ, କଥଂ ନୁ ତେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ ॥
‘‘ଅଧିଚ୍ଚଲଦ୍ଧଂ ପରିଣାମଜଂ ତେ, ସୟଂକତଂ ଉଦାହୁ ଦେୱେହି ଦିନ୍ନଂ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ନାଗକଞ୍ଞେତମତ୍ଥଂ, ୟଥେୱ ତେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘ନାଧିଚ୍ଚଲଦ୍ଧଂ ନ ପରିଣାମଜଂ ମେ, ନ ସୟଂ କତଂ ନାପି ଦେୱେହି ଦିନ୍ନଂ ।
ସକେହି କମ୍ମେହି ଅପାପକେହି, ପୁଞ୍ଞେହି ମେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘କିଂ ତେ ୱତଂ କିଂ ପନ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, କିସ୍ସ ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଅୟଂ ୱିପାକୋ ।
ଇଦ୍ଧୀଜୁତୀବଲୱୀରିୟୂପପତ୍ତି, ଇଦଞ୍ଚ ତେ ନାଗି ମହାୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘ଅହଞ୍ଚ ଖୋ ସାମିକୋ ଚାପି ମୟ୍ହଂ, ସଦ୍ଧା ଉଭୋ ଦାନପତୀ ଅହୁମ୍ହା ।
ଓପାନଭୂତଂ ମେ ଘରଂ ତଦାସି, ସନ୍ତପ୍ପିତା ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ ॥
‘‘ମାଲଞ୍ଚ ଗନ୍ଧଞ୍ଚ ୱିଲେପନଞ୍ଚ, ପଦୀପିୟଂ ସେୟ୍ୟମୁପସ୍ସୟଞ୍ଚ ।
ଅଚ୍ଛାଦନଂ ସାୟନମନ୍ନପାନଂ, ସକ୍କଚ୍ଚଂ ଦାନାନି ଅଦମ୍ହ ତତ୍ଥ ॥
‘‘ତଂ ମେ ୱତଂ ତଂ ପନ ବ୍ରହ୍ମଚରିୟଂ, ତସ୍ସ ସୁଚିଣ୍ଣସ୍ସ ଅୟଂ ୱିପାକୋ ।
ଇଦ୍ଧୀଜୁତୀବଲୱୀରିୟୂପପତ୍ତି, ଇଦଞ୍ଚ ମେ ଧୀର ମହାୱିମାନଂ’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ଚେ ତେ ଲଦ୍ଧମିଦଂ ୱିମାନଂ, ଜାନାସି ପୁଞ୍ଞାନଂ ଫଲୂପପତ୍ତିଂ ।
ତସ୍ମା ହି ଧମ୍ମଂ ଚର ଅପ୍ପମତ୍ତା, ୟଥା ୱିମାନଂ ପୁନ ମାୱସେସି’’ ॥
‘‘ନୟିଧ ସନ୍ତି ସମଣବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ, ୟେସନ୍ନପାନାନି ଦଦେମୁ କତ୍ତେ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ଏତମତ୍ଥଂ, ୟଥା ୱିମାନଂ ପୁନ ମାୱସେମ’’ ॥
‘‘ଭୋଗୀ ହି ତେ ସନ୍ତି ଇଧୂପପନ୍ନା, ପୁତ୍ତା ଚ ଦାରା ଅନୁଜୀୱିନୋ ଚ ।
ତେସୁ ତୁୱଂ ୱଚସା କମ୍ମୁନା ଚ, ଅସମ୍ପଦୁଟ୍ଠା ଚ ଭୱାହି ନିଚ୍ଚଂ ॥
‘‘ଏୱଂ ତୁୱଂ ନାଗି ଅସମ୍ପଦୋସଂ, ଅନୁପାଲୟ ୱଚସା କମ୍ମୁନା ଚ ।
ଠତ୍ୱା ଇଧ ୟାୱତାୟୁକଂ ୱିମାନେ, ଉଦ୍ଧଂ ଇତୋ ଗଚ୍ଛସି ଦେୱଲୋକଂ’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ହି ସୋ ସୋଚତି ରାଜସେଟ୍ଠୋ, ତୟା ୱିନା ୟସ୍ସ ତୁୱଂ ସଜିବ୍ବୋ ।
ଦୁକ୍ଖୂପନୀତୋପି ତୟା ସମେଚ୍ଚ, ୱିନ୍ଦେୟ୍ୟ ପୋସୋ ସୁଖମାତୁରୋପି’’ ॥
‘‘ଅଦ୍ଧା ସତଂ ଭାସସି ନାଗି ଧମ୍ମଂ, ଅନୁତ୍ତରଂ ଅତ୍ଥପଦଂ ସୁଚିଣ୍ଣଂ ।
ଏତାଦିସିୟାସୁ ହି ଆପଦାସୁ, ପଞ୍ଞାୟତେ ମାଦିସାନଂ ୱିସେସୋ’’ ॥
‘‘ଅକ୍ଖାହି ନୋ ତାୟଂ ମୁଧା ନୁ ଲଦ୍ଧୋ, ଅକ୍ଖେହି ନୋ ତାୟଂ ଅଜେସି ଜୂତେ ।
ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧୋ ଇତି ତାୟମାହ, କଥଂ ନୁ ତ୍ୱଂ ହତ୍ଥମିମସ୍ସ ମାଗତୋ’’ ॥
‘‘ୟୋ ମିସ୍ସରୋ ତତ୍ଥ ଅହୋସି ରାଜା, ତମାୟମକ୍ଖେହି ଅଜେସି ଜୂତେ ।
ସୋ ମଂ ଜିତୋ ରାଜା ଇମସ୍ସଦାସି, ଧମ୍ମେନ ଲଦ୍ଧୋସ୍ମି ଅସାହସେନ ॥
‘‘ୟଥେୱ ୱରୁଣୋ ନାଗୋ, ପଞ୍ହଂ ପୁଚ୍ଛିତ୍ଥ ପଣ୍ଡିତଂ ।
ତଥେୱ ନାଗକଞ୍ଞାପି, ପଞ୍ହଂ ପୁଚ୍ଛିତ୍ଥ ପଣ୍ଡିତଂ ॥
‘‘ୟଥେୱ ୱରୁଣଂ ନାଗଂ, ଧୀରୋ ତୋସେସି ପୁଚ୍ଛିତୋ ।
ତଥେୱ ନାଗକଞ୍ଞମ୍ପି, ଧୀରୋ ତୋସେସି ପୁଚ୍ଛିତୋ ॥
‘‘ଉଭୋପି ତେ ଅତ୍ତମନେ ୱିଦିତ୍ୱା, ମହୋରଗଂ ନାଗକଞ୍ଞଞ୍ଚ ଧୀରୋ [ୱିଧୂରୋ (କ॰)]।
ଅଛମ୍ଭୀ ଅଭୀତୋ ଅଲୋମହଟ୍ଠୋ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱି ୱରୁଣଂ ନାଗରାଜାନଂ ॥
‘‘ମା ରୋଧୟି [ମା ହେଠୟି (ପୀ॰)] ନାଗ ଆୟାହମସ୍ମି, ୟେନ ତୱତ୍ଥୋ ଇଦଂ ସରୀରଂ ।
ହଦୟେନ ମଂସେନ କରୋହି କିଚ୍ଚଂ, ସୟଂ କରିସ୍ସାମି ୟଥାମତି ତେ’’ ॥
‘‘ପଞ୍ଞା ହୱେ ହଦୟଂ ପଣ୍ଡିତାନଂ, ତେ ତ୍ୟମ୍ହ ପଞ୍ଞାୟ ମୟଂ ସୁତୁଟ୍ଠା ।
ଅନୂନନାମୋ ଲଭତଜ୍ଜ ଦାରଂ, ଅଜ୍ଜେୱ ତଂ କୁରୁୟୋ ପାପୟାତୁ’’ ॥
‘‘ସ ପୁଣ୍ଣକୋ ଅତ୍ତମନୋ ଉଦଗ୍ଗୋ, ଇରନ୍ଧତିଂ ନାଗକଞ୍ଞଂ ଲଭିତ୍ୱା ।
ହଟ୍ଠେନ ଭାୱେନ ପତୀତରୂପୋ, ଇଚ୍ଚବ୍ରୱି କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠଂ ॥
‘‘ଭରିୟାୟ ମଂ ତ୍ୱଂ ଅକରି ସମଙ୍ଗିଂ, ଅହଞ୍ଚ ତେ ୱିଧୁର କରୋମି କିଚ୍ଚଂ ।
ଇଦଞ୍ଚ ତେ ମଣିରତନଂ ଦଦାମି, ଅଜ୍ଜେୱ ତଂ କୁରୁୟୋ ପାପୟାମି’’ ॥
‘‘ଅଜେୟ୍ୟମେସା ତୱ ହୋତୁ ମେତ୍ତି, ଭରିୟାୟ କଚ୍ଚାନ ପିୟାୟ ସଦ୍ଧିଂ ।
ଆନନ୍ଦି ୱିତ୍ତୋ [ଆନନ୍ଦଚିତ୍ତୋ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ସୁମନୋ ପତୀତୋ, ଦତ୍ୱା ମଣିଂ ମଞ୍ଚ ନୟିନ୍ଦପତ୍ଥଂ ॥
‘‘ସ ପୁଣ୍ଣକୋ କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠଂ, ନିସୀଦୟୀ ପୁରତୋ ଆସନସ୍ମିଂ ।
ଆଦାୟ କତ୍ତାରମନୋମପଞ୍ଞଂ, ଉପାନୟୀ ନଗରଂ ଇନ୍ଦପତ୍ଥଂ ॥
‘‘ମନୋ ମନୁସ୍ସସ୍ସ ୟଥାପି ଗଚ୍ଛେ, ତତୋପିସ୍ସ ଖିପ୍ପତରଂ [ତତୋପି ସଂଖିପ୍ପତରଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅହୋସି ।
ସ ପୁଣ୍ଣକୋ କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠଂ, ଉପାନୟୀ ନଗରଂ ଇନ୍ଦପତ୍ଥଂ’’ ॥
‘‘ଏତିନ୍ଦପତ୍ଥଂ ନଗରଂ ପଦିସ୍ସତି, ରମ୍ମାନି ଚ ଅମ୍ବୱନାନି ଭାଗସୋ ।
ଅହଞ୍ଚ ଭରିୟାୟ ସମଙ୍ଗିଭୂତୋ, ତୁୱଞ୍ଚ ପତ୍ତୋସି ସକଂ ନିକେତଂ’’ ॥
‘‘ସ ପୁଣ୍ଣକୋ କୁରୂନଂ କତ୍ତୁସେଟ୍ଠଂ, ଓରୋପିୟ ଧମ୍ମସଭାୟ ମଜ୍ଝେ ।
ଆଜଞ୍ଞମାରୁୟ୍ହ ଅନୋମୱଣ୍ଣୋ, ପକ୍କାମି ୱେହାୟସମନ୍ତଲିକ୍ଖେ ॥
‘‘ତଂ ଦିସ୍ୱା ରାଜା ପରମପ୍ପତୀତୋ, ଉଟ୍ଠାୟ ବାହାହି ପଲିସ୍ସଜିତ୍ୱା ।
ଅୱିକମ୍ପୟଂ ଧମ୍ମସଭାୟ ମଜ୍ଝେ, ନିସୀଦୟୀ ପମୁଖମାସନସ୍ମିଂ’’ ॥
‘‘ତ୍ୱଂ ନୋ ୱିନେତାସି ରଥଂୱ ନଦ୍ଧଂ, ନନ୍ଦନ୍ତି ତଂ କୁରୁୟୋ ଦସ୍ସନେନ ।
ଅକ୍ଖାହି ମେ ପୁଚ୍ଛିତୋ ଏତମତ୍ଥଂ, କଥଂ ପମୋକ୍ଖୋ ଅହୁ ମାଣୱସ୍ସ’’ ॥
‘‘ୟଂ ମାଣୱୋତ୍ୟାଭିୱଦୀ ଜନିନ୍ଦ, ନ ସୋ ମନୁସ୍ସୋ ନରୱୀରସେଟ୍ଠ ।
ୟଦି ତେ ସୁତୋ ପୁଣ୍ଣକୋ ନାମ ୟକ୍ଖୋ, ରଞ୍ଞୋ କୁୱେରସ୍ସ ହି ସୋ ସଜିବ୍ବୋ ॥
‘‘ଭୂମିନ୍ଧରୋ ୱରୁଣୋ ନାମ ନାଗୋ, ବ୍ରହା ସୁଚୀ ୱଣ୍ଣବଲୂପପନ୍ନୋ ।
ତସ୍ସାନୁଜଂ ଧୀତରଂ କାମୟାନୋ, ଇରନ୍ଧତୀ ନାମ ସା ନାଗକଞ୍ଞା ॥
‘‘ତସ୍ସା ସୁମଜ୍ଝାୟ ପିୟାୟ ହେତୁ, ପତାରୟିତ୍ଥ ମରଣାୟ ମୟ୍ହଂ ।
ସୋ ଚେୱ ଭରିୟାୟ ସମଙ୍ଗିଭୂତୋ, ଅହଞ୍ଚ ଅନୁଞ୍ଞାତୋ ମଣି ଚ ଲଦ୍ଧୋ’’ ॥
‘‘ରୁକ୍ଖୋ ହି ମୟ୍ହଂ ପଦ୍ଧାରେ [ଘରଦ୍ୱାରେ (ସ୍ୟା॰)] ସୁଜାତୋ, ପଞ୍ଞାକ୍ଖନ୍ଧୋ ସୀଲମୟସ୍ସ ସାଖା ।
ଅତ୍ଥେ ଚ ଧମ୍ମେ ଚ ଠିତୋ ନିପାକୋ, ଗୱପ୍ଫଲୋ ହତ୍ଥିଗୱସ୍ସଛନ୍ନୋ ॥
‘‘ନଚ୍ଚଗୀତତୂରିୟାଭିନାଦିତେ, ଉଚ୍ଛିଜ୍ଜ ସେନଂ [ମେନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୁରିସୋ ଅହାସି ।
ସୋ ନୋ ଅୟଂ ଆଗତୋ ସନ୍ନିକେତଂ, ରୁକ୍ଖସ୍ସିମସ୍ସାପଚିତିଂ କରୋଥ ॥
‘‘ୟେ କେଚି ୱିତ୍ତା ମମ ପଚ୍ଚୟେନ, ସବ୍ବେୱ ତେ ପାତୁକରୋନ୍ତୁ ଅଜ୍ଜ ।
ତିବ୍ବାନି କତ୍ୱାନ ଉପାୟନାନି, ରୁକ୍ଖସ୍ସିମସ୍ସାପଚିତିଂ କରୋଥ ॥
‘‘ୟେ କେଚି ବଦ୍ଧା ମମ ଅତ୍ଥି ରଟ୍ଠେ, ସବ୍ବେୱ ତେ ବନ୍ଧନା ମୋଚୟନ୍ତୁ ।
ୟଥେୱ ୟଂ ବନ୍ଧନସ୍ମା ପମୁତ୍ତୋ, ଏୱମେତେ ମୁଞ୍ଚରେ ବନ୍ଧନସ୍ମା ॥
‘‘ଉନ୍ନଙ୍ଗଲା ମାସମିମଂ କରୋନ୍ତୁ, ମଂସୋଦନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଭକ୍ଖୟନ୍ତୁ ।
ଅମଜ୍ଜପା ମଜ୍ଜରହା ପିୱନ୍ତୁ, ପୁଣ୍ଣାହି ଥାଲାହି ପଲିସ୍ସୁତାହି ॥
‘‘ମହାପଥଂ ନିଚ୍ଚ ସମୱ୍ହୟନ୍ତୁ, ତିବ୍ବଞ୍ଚ ରକ୍ଖଂ ୱିଦହନ୍ତୁ ରଟ୍ଠେ ।
ୟଥାଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ନ ୱିହେଠୟେୟ୍ୟୁଂ, ରୁକ୍ଖସ୍ସିମସ୍ସାପଚିତିଂ କରୋଥ’’ ॥
ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ବହୁଂ ଅନ୍ନଞ୍ଚ ପାନଞ୍ଚ, ପଣ୍ଡିତସ୍ସାଭିହାରୟୁଂ ॥
ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ବହୁଂ ଅନ୍ନଞ୍ଚ ପାନଞ୍ଚ, ପଣ୍ଡିତସ୍ସାଭିହାରୟୁଂ ॥
ସମାଗତା ଜାନପଦା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ବହୁଂ ଅନ୍ନଞ୍ଚ ପାନଞ୍ଚ, ପଣ୍ଡିତସ୍ସାଭିହାରୟୁଂ ॥
ବହୁଜନୋ ପସନ୍ନୋସି, ଦିସ୍ୱା ପଣ୍ଡିତମାଗତେ ।
ପଣ୍ଡିତମ୍ହି ଅନୁପ୍ପତ୍ତେ, ଚେଲୁକ୍ଖେପୋ ପୱତ୍ତଥାତି ॥
ୱିଧୁରଜାତକଂ ନୱମଂ ।
୫୪୭. ୱେସ୍ସନ୍ତରଜାତକଂ (୧୦)
ଦସୱରକଥା
‘‘ଫୁସ୍ସତୀ [ଫୁସତି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ୱରୱଣ୍ଣାଭେ, ୱରସ୍ସୁ ଦସଧା ୱରେ ।
ପଥବ୍ୟା ଚାରୁପୁବ୍ବଙ୍ଗି, ୟଂ ତୁୟ୍ହଂ ମନସୋ ପିୟଂ’’ ॥
‘‘ଦେୱରାଜ ନମୋ ତ୍ୟତ୍ଥୁ, କିଂ ପାପଂ ପକତଂ ମୟା ।
ରମ୍ମା ଚାୱେସି ମଂ ଠାନା, ୱାତୋୱ ଧରଣୀରୁହଂ’’ ॥
‘‘ନ ଚେୱ ତେ କତଂ ପାପଂ, ନ ଚ ମେ ତ୍ୱମସି ଅପ୍ପିୟା ।
ପୁଞ୍ଞଞ୍ଚ ତେ ପରିକ୍ଖୀଣଂ, ୟେନ ତେୱଂ ୱଦାମହଂ ॥
‘‘ସନ୍ତିକେ ମରଣଂ ତୁୟ୍ହଂ, ୱିନାଭାୱୋ ଭୱିସ୍ସତି ।
ପଟିଗଣ୍ହାହି ମେ ଏତେ, ୱରେ ଦସ ପୱେଚ୍ଛତୋ’’ ॥
‘‘ୱରଂ ଚେ ମେ ଅଦୋ ସକ୍କ, ସବ୍ବଭୂତାନମିସ୍ସର ।
ସିୱିରାଜସ୍ସ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତତ୍ଥ ଅସ୍ସଂ ନିୱେସନେ ॥
‘‘ନୀଲନେତ୍ତା ନୀଲଭମୁ, ନିଲକ୍ଖୀ ଚ ୟଥା ମିଗୀ ।
ଫୁସ୍ସତୀ ନାମ ନାମେନ, ତତ୍ଥପସ୍ସଂ ପୁରିନ୍ଦଦ ॥
‘‘ପୁତ୍ତଂ ଲଭେଥ ୱରଦଂ, ୟାଚୟୋଗଂ [ୟାଚୟୋଗିଂ (କ॰)] ଅମଚ୍ଛରିଂ ।
ପୂଜିତଂ ପଟିରାଜୂହି, କିତ୍ତିମନ୍ତଂ ୟସସ୍ସିନଂ ॥
‘‘ଗବ୍ଭଂ ମେ ଧାରୟନ୍ତିୟା, ମଜ୍ଝିମଙ୍ଗଂ ଅନୁନ୍ନତଂ ।
କୁଚ୍ଛି ଅନୁନ୍ନତୋ ଅସ୍ସ, ଚାପଂୱ ଲିଖିତଂ ସମଂ ॥
‘‘ଥନା ମେ ନପ୍ପପତେୟ୍ୟୁଂ, ପଲିତା ନ ସନ୍ତୁ ୱାସୱ ।
କାୟେ ରଜୋ ନ ଲିମ୍ପେଥ, ୱଜ୍ଝଞ୍ଚାପି ପମୋଚୟେ ॥
‘‘ମୟୂରକୋଞ୍ଚାଭିରୁଦେ, ନାରିୱରଗଣାୟୁତେ ।
ଖୁଜ୍ଜଚେଲାପକାକିଣ୍ଣେ, ସୂଦମାଗଧୱଣ୍ଣିତେ ॥
‘‘ଚିତ୍ରଗ୍ଗଳେରୁଘୁସିତେ, ସୁରାମଂସପବୋଧନେ ।
ସିୱିରାଜସ୍ସ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ତତ୍ଥସ୍ସଂ ମହେସୀ ପିୟା’’ ॥
‘‘ୟେ ତେ ଦସ ୱରା ଦିନ୍ନା, ମୟା ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନେ ।
ସିୱିରାଜସ୍ସ ୱିଜିତେ, ସବ୍ବେ ତେ ଲଚ୍ଛସୀ ୱରେ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ମଘୱା, ଦେୱରାଜା ସୁଜମ୍ପତି ।
ଫୁସ୍ସତିୟା ୱରଂ ଦତ୍ୱା, ଅନୁମୋଦିତ୍ଥ ୱାସୱୋ ॥
ଦସୱରକଥା ନାମ ।
ହେମୱନ୍ତଂ
‘‘ପରୂଳ୍ହକଚ୍ଛନଖଲୋମା, ପଙ୍କଦନ୍ତା ରଜସ୍ସିରା ।
ପଗ୍ଗୟ୍ହ ଦକ୍ଖିଣଂ ବାହୁଂ, କିଂ ମଂ ୟାଚନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣା’’ ॥
‘‘ରତନଂ ଦେୱ ୟାଚାମ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ ।
ଦଦାହି ପୱରଂ ନାଗଂ, ଈସାଦନ୍ତଂ ଉରୂଳ୍ହୱଂ’’ ॥
‘‘ଦଦାମି ନ ୱିକମ୍ପାମି, ୟଂ ମଂ ୟାଚନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ପଭିନ୍ନଂ କୁଞ୍ଜରଂ ଦନ୍ତିଂ, ଓପୱୟ୍ହଂ ଗଜୁତ୍ତମଂ’’ ॥
‘‘ହତ୍ଥିକ୍ଖନ୍ଧତୋ ଓରୁୟ୍ହ, ରାଜା ଚାଗାଧିମାନସୋ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ଅଦା ଦାନଂ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ’’ ॥
‘‘ତଦାସି ୟଂ ଭିଂସନକଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ।
ହତ୍ଥିନାଗେ ପଦିନ୍ନମ୍ହି, ମେଦନୀ ସମ୍ପକମ୍ପଥ ॥
‘‘ତଦାସି ୟଂ ଭିଂସନକଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ।
ହତ୍ଥିନାଗେ ପଦିନ୍ନମ୍ହି, ଖୁବ୍ଭିତ୍ଥ ନଗରଂ ତଦା ॥
‘‘ସମାକୁଲଂ ପୁରଂ ଆସି, ଘୋସୋ ଚ ୱିପୁଲୋ ମହା ।
ହତ୍ଥିନାଗେ ପଦିନ୍ନମ୍ହି, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ’’ ॥
‘‘ଉଗ୍ଗା ଚ ରାଜପୁତ୍ତା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ॥
‘‘କେୱଲୋ ଚାପି ନିଗମୋ, ସିୱୟୋ ଚ ସମାଗତା ।
ଦିସ୍ୱା ନାଗଂ ନୀୟମାନଂ, ତେ ରଞ୍ଞୋ ପଟିୱେଦୟୁଂ ॥
‘‘ୱିଧମଂ ଦେୱ ତେ ରଟ୍ଠଂ, ପୁତ୍ତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ତୱ ।
କଥଂ ନୋ ହତ୍ଥିନଂ ଦଜ୍ଜା, ନାଗଂ ରଟ୍ଠସ୍ସ ପୂଜିତଂ ॥
‘‘କଥଂ ନୋ କୁଞ୍ଜରଂ ଦଜ୍ଜା, ଈସାଦନ୍ତଂ ଉରୂଳ୍ହୱଂ ।
ଖେତ୍ତଞ୍ଞୁଂ ସବ୍ବୟୁଦ୍ଧାନଂ, ସବ୍ବସେତଂ ଗଜୁତ୍ତମଂ ॥
‘‘ପଣ୍ଡୁକମ୍ବଲସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ପଭିନ୍ନଂ ସତ୍ତୁମଦ୍ଦନଂ ।
ଦନ୍ତିଂ ସୱାଳବୀଜନିଂ, ସେତଂ କେଲାସସାଦିସଂ ॥
‘‘ସସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ସଉପାଧେୟ୍ୟଂ, ସାଥବ୍ବନଂ ସହତ୍ଥିପଂ ।
ଅଗ୍ଗୟାନଂ ରାଜୱାହିଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ଅଦା ଗଜଂ [ଧନଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), ଦାନଂ (ସ୍ୟା॰)]॥
‘‘ଅନ୍ନଂ ପାନଞ୍ଚ ୟୋ [ସୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] ଦଜ୍ଜା, ୱତ୍ଥସେନାସନାନି ଚ ।
ଏତଂ ଖୋ ଦାନଂ ପତିରୂପଂ, ଏତଂ ଖୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାରହଂ ॥
‘‘ଅୟଂ ତେ ୱଂସରାଜା ନୋ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ [ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ (ସୀ॰), ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନ (ପୀ॰)]।
କଥଂ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ପୁତ୍ତୋ, ଗଜଂ ଭାଜେତି ସଞ୍ଜୟ ॥
‘‘ସଚେ ତ୍ୱଂ ନ କରିସ୍ସସି, ସିୱୀନଂ ୱଚନଂ ଇଦଂ ।
ମଞ୍ଞେ ତଂ ସହ ପୁତ୍ତେନ, ସିୱୀ ହତ୍ଥେ କରିସ୍ସରେ’’ ॥
‘‘କାମଂ ଜନପଦୋ ମାସି, ରଟ୍ଠଞ୍ଚାପି ୱିନସ୍ସତୁ ।
ନାହଂ ସିୱୀନଂ ୱଚନା, ରାଜପୁତ୍ତଂ ଅଦୂସକଂ ।
ପବ୍ବାଜେୟ୍ୟଂ ସକା ରଟ୍ଠା, ପୁତ୍ତୋ ହି ମମ ଓରସୋ ॥
‘‘କାମଂ ଜନପଦୋ ମାସି, ରଟ୍ଠଞ୍ଚାପି ୱିନସ୍ସତୁ ।
ନାହଂ ସିୱୀନଂ ୱଚନା, ରାଜପୁତ୍ତଂ ଅଦୂସକଂ ।
ପବ୍ବାଜେୟ୍ୟଂ ସକା ରଟ୍ଠା, ପୁତ୍ତୋ ହି ମମ ଅତ୍ରଜୋ ॥
‘‘ନ ଚାହଂ ତସ୍ମିଂ ଦୁବ୍ଭେୟ୍ୟଂ, ଅରିୟସୀଲୱତୋ ହି ସୋ ।
ଅସିଲୋକୋପି ମେ ଅସ୍ସ, ପାପଞ୍ଚ ପସୱେ ବହୁଂ ।
କଥଂ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ପୁତ୍ତଂ, ସତ୍ଥେନ ଘାତୟାମସେ’’ ॥
‘‘ମା ନଂ ଦଣ୍ଡେନ ସତ୍ଥେନ, ନ ହି ସୋ ବନ୍ଧନାରହୋ ।
ପବ୍ବାଜେହି ଚ ନଂ ରଟ୍ଠା, ୱଙ୍କେ ୱସତୁ ପବ୍ବତେ’’ ॥
‘‘ଏସୋ ଚେ ସିୱୀନଂ ଛନ୍ଦୋ, ଛନ୍ଦଂ ନ ପନୁଦାମସେ ।
ଇମଂ ସୋ ୱସତୁ ରତ୍ତିଂ, କାମେ ଚ ପରିଭୁଞ୍ଜତୁ ॥
‘‘ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ସୂରିୟସ୍ସୁଗ୍ଗମନଂ ପତି [ସୂରିୟୁଗ୍ଗମନେ ସତି (କ॰)]।
ସମଗ୍ଗା ସିୱୟୋ ହୁତ୍ୱା, ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜୟନ୍ତୁ ନଂ’’ ॥
‘‘ଉଟ୍ଠେହି କତ୍ତେ ତରମାନୋ, ଗନ୍ତ୍ୱା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱଦ ।
ସିୱୟୋ ଦେୱ ତେ କୁଦ୍ଧା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ॥
‘‘ଉଗ୍ଗା ଚ ରାଜପୁତ୍ତା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
କେୱଲୋ ଚାପି ନିଗମୋ, ସିୱୟୋ ଚ ସମାଗତା ॥
‘‘ଅସ୍ମା ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ସୂରିୟସ୍ସୁଗ୍ଗମନଂ ପତି ।
ସମଗ୍ଗା ସିୱୟୋ ହୁତ୍ୱା, ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜୟନ୍ତି ତଂ ॥
‘‘ସ କତ୍ତା ତରମାନୋୱ, ସିୱିରାଜେନ ପେସିତୋ ।
ଆମୁତ୍ତହତ୍ଥାଭରଣା, ସୁୱତ୍ଥୋ ଚନ୍ଦନଭୂସିତୋ ॥
‘‘ସୀସଂ ନ୍ହାତୋ ଉଦକେ ସୋ, ଆମୁତ୍ତମଣିକୁଣ୍ଡଲୋ ।
ଉପାଗମି ପୁରଂ ରମ୍ମଂ, ୱେସ୍ସନ୍ତରନିୱେସନଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥଦ୍ଦସ କୁମାରଂ ସୋ, ରମମାନଂ ସକେ ପୁରେ ।
ପରିକିଣ୍ଣଂ ଅମଚ୍ଚେହି, ତିଦସାନଂୱ ୱାସୱଂ ॥
‘‘ସୋ ତତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱା ତରମାନୋ, କତ୍ତା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂବ୍ରୱି ।
ଦୁକ୍ଖଂ ତେ ୱେଦୟିସ୍ସାମି, ମା ମେ କୁଜ୍ଝି ରଥେସଭ ॥
‘‘ୱନ୍ଦିତ୍ୱା ରୋଦମାନୋ ସୋ, କତ୍ତା ରାଜାନମବ୍ରୱି ।
ଭତ୍ତା ମେସି ମହାରାଜ, ସବ୍ବକାମରସାହରୋ ॥
‘‘ଦୁକ୍ଖଂ ତେ ୱେଦୟିସ୍ସାମି, ତତ୍ଥ ଅସ୍ସାସୟନ୍ତୁ ମଂ ।
ସିୱୟୋ ଦେୱ ତେ କୁଦ୍ଧା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ॥
‘‘ଉଗ୍ଗା ଚ ରାଜପୁତ୍ତା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
କେୱଲୋ ଚାପି ନିଗମୋ, ସିୱୟୋ ଚ ସମାଗତା ॥
‘‘ଅସ୍ମା ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ସୂରିୟସ୍ସୁଗ୍ଗମନଂ ପତି ।
ସମଗ୍ଗା ସିୱୟୋ ହୁତ୍ୱା, ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜୟନ୍ତି ତଂ’’ ॥
‘‘କିସ୍ମିଂ ମେ ସିୱୟୋ କୁଦ୍ଧା, ନାହଂ ପସ୍ସାମି ଦୁକ୍କଟଂ ।
ତଂ ମେ କତ୍ତେ ୱିୟାଚିକ୍ଖ, କସ୍ମା ପବ୍ବାଜୟନ୍ତି ମଂ’’ ॥
‘‘ଉଗ୍ଗା ଚ ରାଜପୁତ୍ତା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ନାଗଦାନେନ ଖିୟ୍ୟନ୍ତି, ତସ୍ମା ପବ୍ବାଜୟନ୍ତି ତଂ’’ ॥
‘‘ହଦୟଂ ଚକ୍ଖୁମ୍ପହଂ ଦଜ୍ଜଂ, କିଂ ମେ ବାହିରକଂ ଧନଂ ।
ହିରଞ୍ଞଂ ୱା ସୁୱଣ୍ଣଂ ୱା, ମୁତ୍ତା ୱେଳୁରିୟା ମଣି ॥
‘‘ଦକ୍ଖିଣଂ ୱାପହଂ ବାହୁଂ, ଦିସ୍ୱା ୟାଚକମାଗତେ ।
ଦଦେୟ୍ୟଂ ନ ୱିକମ୍ପେୟ୍ୟଂ, ଦାନେ ମେ ରମତେ ମନୋ ॥
‘‘କାମଂ ମଂ ସିୱୟୋ ସବ୍ବେ, ପବ୍ବାଜେନ୍ତୁ ହନନ୍ତୁ ୱା ।
ନେୱ ଦାନା ୱିରମିସ୍ସଂ, କାମଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତୁ ସତ୍ତଧା’’ ॥
‘‘ଏୱଂ ତଂ ସିୱୟୋ ଆହୁ, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
କୋନ୍ତିମାରାୟ ତୀରେନ, ଗିରିମାରଞ୍ଜରଂ ପତି ।
ୟେନ ପବ୍ବାଜିତା ୟନ୍ତି, ତେନ ଗଚ୍ଛତୁ ସୁବ୍ବତୋ’’ ॥
‘‘ସୋହଂ ତେନ ଗମିସ୍ସାମି, ୟେନ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦୂସକା ।
ରତ୍ତିନ୍ଦିୱଂ ମେ ଖମଥ, ୟାୱ ଦାନଂ ଦଦାମହଂ’’ ॥
‘‘ଆମନ୍ତୟିତ୍ଥ ରାଜାନଂ, ମଦ୍ଦିଂ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନଂ ।
ୟଂ ତେ କିଞ୍ଚି ମୟା ଦିନ୍ନଂ, ଧନଂ ଧଞ୍ଞଞ୍ଚ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ହିରଞ୍ଞଂ ୱା ସୁୱଣ୍ଣଂ ୱା, ମୁତ୍ତା ୱେଳୁରିୟା ବହୂ ।
ସବ୍ବଂ ତଂ ନିଦହେୟ୍ୟାସି, ୟଞ୍ଚ ତେ ପେତ୍ତିକଂ ଧନଂ ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ରାଜପୁତ୍ତୀ, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
କୁହିଂ ଦେୱ ନିଦହାମି, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ’’ ॥
‘‘ସୀଲୱନ୍ତେସୁ ଦଜ୍ଜାସି, ଦାନଂ ମଦ୍ଦି ୟଥାରହଂ ।
ନ ହି ଦାନା ପରଂ ଅତ୍ଥି, ପତିଟ୍ଠା ସବ୍ବପାଣିନଂ ॥
‘‘ପୁତ୍ତେସୁ ମଦ୍ଦି ଦୟେସି, ସସ୍ସୁୟା ସସୁରମ୍ହି ଚ ।
ୟୋ ଚ ତଂ ଭତ୍ତା ମଞ୍ଞେୟ୍ୟ, ସକ୍କଚ୍ଚଂ ତଂ ଉପଟ୍ଠହେ ॥
‘‘ନୋ ଚେ ତଂ ଭତ୍ତା ମଞ୍ଞେୟ୍ୟ, ମୟା ୱିପ୍ପୱସେନ ତେ ।
ଅଞ୍ଞଂ ଭତ୍ତାରଂ ପରିୟେସ, ମା କିସିତ୍ଥୋ [ମା କିଲିତ୍ଥ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମୟା ୱିନା’’ ॥
‘‘ଅହଞ୍ହି ୱନଂ ଗଚ୍ଛାମି, ଘୋରଂ ୱାଳମିଗାୟୁତଂ ।
ସଂସୟୋ ଜୀୱିତଂ ମୟ୍ହଂ, ଏକକସ୍ସ ବ୍ରହାୱନେ’’ ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ରାଜପୁତ୍ତୀ, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
‘‘ଅଭୁମ୍ମେ କଥଂ ନୁ ଭଣସି, ପାପକଂ ୱତ ଭାସସି ॥
‘‘ନେସ ଧମ୍ମୋ ମହାରାଜ, ୟଂ ତ୍ୱଂ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟ ଏକକୋ ।
ଅହମ୍ପି ତେନ ଗଚ୍ଛାମି, ୟେନ ଗଚ୍ଛସି ଖତ୍ତିୟ ॥
‘‘ମରଣଂ ୱା ତୟା ସଦ୍ଧିଂ, ଜୀୱିତଂ ୱା ତୟା ୱିନା ।
ତଦେୱ ମରଣଂ ସେୟ୍ୟୋ, ୟଂ ଚେ ଜୀୱେ ତୟା ୱିନା ॥
‘‘ଅଗ୍ଗିଂ ଉଜ୍ଜାଲୟିତ୍ୱାନ [ନିଜ୍ଜାଲୟିତ୍ୱାନ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଏକଜାଲସମାହିତଂ ।
ତତ୍ଥ ମେ [ତତ୍ଥେୱ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ମରଣଂ ସେୟ୍ୟୋ, ୟଂ ଚେ ଜୀୱେ ତୟା ୱିନା ॥
‘‘ୟଥା ଆରଞ୍ଞକଂ ନାଗଂ, ଦନ୍ତିଂ ଅନ୍ୱେତି ହତ୍ଥିନୀ ।
ଜେସ୍ସନ୍ତଂ ଗିରିଦୁଗ୍ଗେସୁ, ସମେସୁ ୱିସମେସୁ ଚ ॥
‘‘ଏୱଂ ତଂ ଅନୁଗଚ୍ଛାମି, ପୁତ୍ତେ ଆଦାୟ ପଚ୍ଛତୋ ।
ସୁଭରା ତେ ଭୱିସ୍ସାମି, ନ ତେ ହେସ୍ସାମି ଦୁବ୍ଭରା ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ପସ୍ସନ୍ତୋ, ମଞ୍ଜୁକେ ପିୟଭାଣିନେ ।
ଆସୀନେ [ଆସନେ (କ॰)] ୱନଗୁମ୍ବସ୍ମିଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ପସ୍ସନ୍ତୋ, ମଞ୍ଜୁକେ ପିୟଭାଣିନେ ।
କୀଳନ୍ତେ ୱନଗୁମ୍ବସ୍ମିଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ପସ୍ସନ୍ତୋ, ମଞ୍ଜୁକେ ପିୟଭାଣିନେ ।
ଅସ୍ସମେ ରମଣୀୟମ୍ହି, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ପସ୍ସନ୍ତୋ, ମଞ୍ଜୁକେ ପିୟଭାଣିନେ ।
କୀଳନ୍ତେ ଅସ୍ସମେ ରମ୍ମେ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ପସ୍ସନ୍ତୋ, ମାଲଧାରୀ ଅଲଙ୍କତେ ।
ଅସ୍ସମେ ରମଣୀୟମ୍ହି, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ପସ୍ସନ୍ତୋ, ମାଲଧାରୀ ଅଲଙ୍କତେ ।
କୀଳନ୍ତେ ଅସ୍ସମେ ରମ୍ମେ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ଦକ୍ଖିସି ନଚ୍ଚନ୍ତେ, କୁମାରେ ମାଲଧାରିନେ ।
ଅସ୍ସମେ ରମଣୀୟମ୍ହି, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ଦକ୍ଖିସି ନଚ୍ଚନ୍ତେ, କୁମାରେ ମାଲଧାରିନେ ।
କୀଳନ୍ତେ ଅସ୍ସମେ ରମ୍ମେ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ଦକ୍ଖିସି ମାତଙ୍ଗଂ, କୁଞ୍ଜରଂ ସଟ୍ଠିହାୟନଂ ।
ଏକଂ ଅରଞ୍ଞେ ଚରନ୍ତଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ଦକ୍ଖିସି ମାତଙ୍ଗଂ, କୁଞ୍ଜରଂ ସଟ୍ଠିହାୟନଂ ।
ସାୟଂ ପାତୋ ୱିଚରନ୍ତଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା କରେଣୁସଙ୍ଘସ୍ସ, ୟୂଥସ୍ସ ପୁରତୋ ୱଜଂ ।
କୋଞ୍ଚଂ କାହତି ମାତଙ୍ଗୋ, କୁଞ୍ଜରୋ ସଟ୍ଠିହାୟନୋ ।
ତସ୍ସ ତଂ ନଦତୋ ସୁତ୍ୱା, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଦୁଭତୋ ୱନୱିକାସେ, ୟଦା ଦକ୍ଖିସି କାମଦୋ ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ମିଗଂ ଦିସ୍ୱାନ ସାୟନ୍ହଂ, ପଞ୍ଚମାଲିନମାଗତଂ ।
କିମ୍ପୁରିସେ ଚ ନଚ୍ଚନ୍ତେ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ସୋସ୍ସସି ନିଗ୍ଘୋସଂ, ସନ୍ଦମାନାୟ ସିନ୍ଧୁୟା ।
ଗୀତଂ କିମ୍ପୁରିସାନଞ୍ଚ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ସୋସ୍ସସି ନିଗ୍ଘୋସଂ, ଗିରିଗବ୍ଭରଚାରିନୋ ।
ୱସ୍ସମାନସ୍ସୁଲୂକସ୍ସ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ସୀହସ୍ସ ବ୍ୟଗ୍ଘସ୍ସ, ଖଗ୍ଗସ୍ସ ଗୱୟସ୍ସ ଚ ।
ୱନେ ସୋସ୍ସସି ୱାଳାନଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ମୋରୀହି ପରିକିଣ୍ଣଂ, ବରିହୀନଂ ମତ୍ଥକାସିନଂ ।
ମୋରଂ ଦକ୍ଖିସି ନଚ୍ଚନ୍ତଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ମୋରୀହି ପରିକିଣ୍ଣଂ, ଅଣ୍ଡଜଂ ଚିତ୍ରପକ୍ଖିନଂ ।
ମୋରଂ ଦକ୍ଖିସି ନଚ୍ଚନ୍ତଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ମୋରୀହି ପରିକିଣ୍ଣଂ, ନୀଲଗୀୱଂ ସିଖଣ୍ଡିନଂ ।
ମୋରଂ ଦକ୍ଖିସି ନଚ୍ଚନ୍ତଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ଦକ୍ଖିସି ହେମନ୍ତେ, ପୁପ୍ଫିତେ ଧରଣୀରୁହେ ।
ସୁରଭିଂ ସମ୍ପୱାୟନ୍ତେ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ହେମନ୍ତିକେ ମାସେ, ହରିତଂ ଦକ୍ଖିସି ମେଦନିଂ [ମେଦିନିଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ଇନ୍ଦଗୋପକସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ଦକ୍ଖିସି ହେମନ୍ତେ, ପୁପ୍ଫିତେ ଧରଣୀରୁହେ ।
କୁଟଜଂ ବିମ୍ବଜାଲଞ୍ଚ, ପୁପ୍ଫିତଂ ଲୋଦ୍ଦପଦ୍ମକଂ [ଲୋମପଦ୍ଧକଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ସୁରଭିଂ ସମ୍ପୱାୟନ୍ତେ, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି ॥
‘‘ୟଦା ହେମନ୍ତିକେ ମାସେ, ୱନଂ ଦକ୍ଖିସି ପୁପ୍ଫିତଂ ।
ଓପୁପ୍ଫାନି ଚ ପଦ୍ମାନି, ନ ରଜ୍ଜସ୍ସ ସରିସ୍ସସି’’ ॥
ହେମୱନ୍ତଂ ନାମ ।
ଦାନକଣ୍ଡଂ
‘‘ତେସଂ ଲାଲପ୍ପିତଂ ସୁତ୍ୱା, ପୁତ୍ତସ୍ସ ସୁଣିସାୟ ଚ ।
କଲୁନଂ [କରୁଣଂ (ସୀ॰ ପୀ॰), କଲୂନଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପରିଦେୱେସି, ରାଜପୁତ୍ତୀ ୟସସ୍ସିନୀ ॥
‘‘ସେୟ୍ୟୋ ୱିସଂ ମେ ଖାୟିତଂ, ପପାତା ପପତେୟ୍ୟହଂ ।
ରଜ୍ଜୁୟା ବଜ୍ଝ ମିୟ୍ୟାହଂ, କସ୍ମା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ପୁତ୍ତଂ ।
ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ଅଜ୍ଝାୟକଂ ଦାନପତିଂ, ୟାଚୟୋଗଂ ଅମଚ୍ଛରିଂ ।
ପୂଜିତଂ ପଟିରାଜୂହି, କିତ୍ତିମନ୍ତଂ ୟସସ୍ସିନଂ ।
କସ୍ମା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ପୁତ୍ତଂ, ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ମାତାପେତ୍ତିଭରଂ ଜନ୍ତୁଂ, କୁଲେ ଜେଟ୍ଠାପଚାୟିକଂ ।
କସ୍ମା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ପୁତ୍ତଂ, ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ରଞ୍ଞୋ ହିତଂ ଦେୱିହିତଂ, ଞାତୀନଂ ସଖିନଂ ହିତଂ ।
ହିତଂ ସବ୍ବସ୍ସ ରଟ୍ଠସ୍ସ, କସ୍ମା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ପୁତ୍ତଂ ।
ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ମଧୂନିୱ ପଲାତାନି, ଅମ୍ବାୱ ପତିତା ଛମା ।
ଏୱଂ ହେସ୍ସତି ତେ ରଟ୍ଠଂ, ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ହଂସୋ ନିଖୀଣପତ୍ତୋୱ, ପଲ୍ଲଲସ୍ମିଂ ଅନୂଦକେ ।
ଅପୱିଟ୍ଠୋ ଅମଚ୍ଚେହି, ଏକୋ ରାଜା ୱିହିୟ୍ୟସି ॥
‘‘ତଂ ତଂ ବ୍ରୂମି ମହାରାଜ, ଅତ୍ଥୋ ତେ ମା ଉପଚ୍ଚଗା ।
ମା ନଂ ସିୱୀନଂ ୱଚନା, ପବ୍ବାଜେସି ଅଦୂସକଂ’’ ॥
‘‘ଧମ୍ମସ୍ସାପଚିତିଂ କୁମ୍ମି, ସିୱୀନଂ ୱିନୟଂ ଧଜଂ ।
ପବ୍ବାଜେମି ସକଂ ପୁତ୍ତଂ, ପାଣା ପିୟତରୋ ହି ମେ’’ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ପୁବ୍ବେ ଧଜଗ୍ଗାନି, କଣିକାରାୱ ପୁପ୍ଫିତା ।
ୟାୟନ୍ତମନୁୟାୟନ୍ତି, ସ୍ୱଜ୍ଜେକୋୱ ଗମିସ୍ସତି ॥
‘‘ୟସ୍ସ ପୁବ୍ବେ ଧଜଗ୍ଗାନି, କଣିକାରୱନାନିୱ ।
ୟାୟନ୍ତମନୁୟାୟନ୍ତି, ସ୍ୱଜ୍ଜେକୋୱ ଗମିସ୍ସତି ॥
‘‘ୟସ୍ସ ପୁବ୍ବେ ଅନୀକାନି, କଣିକାରାୱ ପୁପ୍ଫିତା ।
ୟାୟନ୍ତମନୁୟାୟନ୍ତି, ସ୍ୱଜ୍ଜେକୋୱ ଗମିସ୍ସତି ॥
‘‘ୟସ୍ସ ପୁବ୍ବେ ଅନୀକାନି, କଣିକାରୱନାନିୱ ।
ୟାୟନ୍ତମନୁୟାୟନ୍ତି, ସ୍ୱଜ୍ଜେକୋୱ ଗମିସ୍ସତି ॥
‘‘ଇନ୍ଦଗୋପକୱଣ୍ଣାଭା, ଗନ୍ଧାରା ପଣ୍ଡୁକମ୍ବଲା ।
ୟାୟନ୍ତମନୁୟାୟନ୍ତି, ସ୍ୱଜ୍ଜେକୋୱ ଗମିସ୍ସତି ॥
‘‘ୟୋ ପୁବ୍ବେ ହତ୍ଥିନା ୟାତି, ସିୱିକାୟ ରଥେନ ଚ ।
ସ୍ୱଜ୍ଜ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, କଥଂ ଗଚ୍ଛତି ପତ୍ତିକୋ ॥
‘‘କଥଂ ଚନ୍ଦନଲିତ୍ତଙ୍ଗୋ, ନଚ୍ଚଗୀତପ୍ପବୋଧନୋ ।
ଖୁରାଜିନଂ ଫରସୁଞ୍ଚ, ଖାରିକାଜଞ୍ଚ ହାହିତି [ହାରିତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘କସ୍ମା ନାଭିହରିସ୍ସନ୍ତି, କାସାୱ ଅଜିନାନି ଚ ।
ପୱିସନ୍ତଂ ବ୍ରହାରଞ୍ଞଂ, କସ୍ମା ଚୀରଂ ନ ବଜ୍ଝରେ ॥
‘‘କଥଂ ନୁ ଚୀରଂ ଧାରେନ୍ତି, ରାଜପବ୍ବାଜିତା ଜନା ।
କଥଂ କୁସମୟଂ ଚୀରଂ, ମଦ୍ଦୀ ପରିଦହିସ୍ସତି ॥
‘‘କାସିୟାନି ଚ ଧାରେତ୍ୱା, ଖୋମକୋଟୁମ୍ବରାନି ଚ ।
କୁସଚୀରାନି ଧାରେନ୍ତୀ, କଥଂ ମଦ୍ଦୀ କରିସ୍ସତି ॥
‘‘ୱୟ୍ହାହି ପରିୟାୟିତ୍ୱା, ସିୱିକାୟ ରଥେନ ଚ ।
ସା କଥଜ୍ଜ ଅନୁଜ୍ଝଙ୍ଗୀ, ପଥଂ ଗଚ୍ଛତି ପତ୍ତିକା ॥
‘‘ୟସ୍ସା ମୁଦୁତଲା ହତ୍ଥା, ଚରଣା ଚ ସୁଖେଧିତା ।
ସା କଥଜ୍ଜ ଅନୁଜ୍ଝଙ୍ଗୀ, ପଥଂ ଗଚ୍ଛତି ପତ୍ତିକା ॥
‘‘ୟସ୍ସା ମୁଦୁତଲା ପାଦା, ଚରଣା ଚ ସୁଖେଧିତା ।
ପାଦୁକାହି ସୁୱଣ୍ଣାହି, ପୀଳମାନାୱ ଗଚ୍ଛତି ।
ସା କଥଜ୍ଜ ଅନୁଜ୍ଝଙ୍ଗୀ, ପଥଂ ଗଚ୍ଛତି ପତ୍ତିକା ॥
‘‘ୟାସ୍ସୁ ଇତ୍ଥିସହସ୍ସାନଂ, ପୁରତୋ ଗଚ୍ଛତି ମାଲିନୀ ।
ସା କଥଜ୍ଜ ଅନୁଜ୍ଝଙ୍ଗୀ, ୱନଂ ଗଚ୍ଛତି ଏକିକା ॥
‘‘ୟାସ୍ସୁ ସିୱାୟ ସୁତ୍ୱାନ, ମୁହୁଂ ଉତ୍ତସତେ ପୁରେ ।
ସା କଥଜ୍ଜ ଅନୁଜ୍ଝଙ୍ଗୀ, ୱନଂ ଗଚ୍ଛତି ଭୀରୁକା ॥
‘‘ୟାସ୍ସୁ ଇନ୍ଦସଗୋତ୍ତସ୍ସ, ଉଲୂକସ୍ସ ପୱସ୍ସତୋ ।
ସୁତ୍ୱାନ ନଦତୋ ଭୀତା, ୱାରୁଣୀୱ ପୱେଧତି ।
ସା କଥଜ୍ଜ ଅନୁଜ୍ଝଙ୍ଗୀ, ୱନଂ ଗଚ୍ଛତି ଭୀରୁକା ॥
‘‘ସକୁଣୀ ହତପୁତ୍ତାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ଝାୟିସ୍ସଂ, ସୁଞ୍ଞଂ ଆଗମ୍ମିମଂ ପୁରଂ ॥
‘‘ସକୁଣୀ ହତପୁତ୍ତାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
କିସା ପଣ୍ଡୁ ଭୱିସ୍ସାମି, ପିୟେ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘ସକୁଣୀ ହତପୁତ୍ତାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
ତେନ ତେନ ପଧାୱିସ୍ସଂ, ପିୟେ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘କୁରରୀ [କୁରୁରୀ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ହତଛାପାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ଝାୟିସ୍ସଂ, ସୁଞ୍ଞଂ ଆଗମ୍ମିମଂ ପୁରଂ ॥
‘‘କୁରରୀ ହତଛାପାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
କିସା ପଣ୍ଡୁ ଭୱିସ୍ସାମି, ପିୟେ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘କୁରରୀ ହତଛାପାୱ, ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱା କୁଲାୱକଂ ।
ତେନ ତେନ ପଧାୱିସ୍ସଂ, ପିୟେ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘ସା ନୂନ ଚକ୍କୱାକୀୱ, ପଲ୍ଲଲସ୍ମିଂ ଅନୂଦକେ ।
ଚିରଂ ଦୁକ୍ଖେନ ଝାୟିସ୍ସଂ, ସୁଞ୍ଞଂ ଆଗମ୍ମିମଂ ପୁରଂ ॥
‘‘ସା ନୂନ ଚକ୍କୱାକୀୱ, ପଲ୍ଲଲସ୍ମିଂ ଅନୂଦକେ ।
କିସା ପଣ୍ଡୁ ଭୱିସ୍ସାମି, ପିୟେ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘ସା ନୂନ ଚକ୍କୱାକୀୱ, ପଲ୍ଲଲସ୍ମିଂ ଅନୂଦକେ ।
ତେନ ତେନ ପଧାୱିସ୍ସଂ, ପିୟେ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସତୀ ॥
‘‘ଏୱଂ ମେ ୱିଲପନ୍ତିୟା, ରାଜା ପୁତ୍ତଂ ଅଦୂସକଂ ।
ପବ୍ବାଜେସି ୱନଂ ରଟ୍ଠା, ମଞ୍ଞେ ହିସ୍ସାମି ଜୀୱିତଂ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସା ଲାଲପ୍ପିତଂ ସୁତ୍ୱା, ସବ୍ବା ଅନ୍ତେପୁରେ ବହୂ [ଅହୁ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ସିୱିକଞ୍ଞା ସମାଗତା ॥
‘‘ସାଲାୱ ସମ୍ପମଥିତା, ମାଲୁତେନ ପମଦ୍ଦିତା ।
ସେନ୍ତି ପୁତ୍ତା ଚ ଦାରା ଚ, ୱେସ୍ସନ୍ତରନିୱେସନେ ॥
‘‘ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୱେସ୍ସନ୍ତରନିୱେସନେ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୱେସ୍ସନ୍ତରନିୱେସନେ ॥
‘‘ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ସୂରିୟସ୍ସୁଗ୍ଗମନଂ ପତି ।
ଅଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ଦାନଂ ଦାତୁଂ ଉପାଗମି ॥
‘‘ୱତ୍ଥାନି ୱତ୍ଥକାମାନଂ, ସୋଣ୍ଡାନଂ ଦେଥ ୱାରୁଣିଂ ।
ଭୋଜନଂ ଭୋଜନତ୍ଥୀନଂ, ସମ୍ମଦେୱ ପୱେଚ୍ଛଥ ॥
‘‘ମା ଚ କିଞ୍ଚି ୱନିବ୍ବକେ, ହେଟ୍ଠୟିତ୍ଥ ଇଧାଗତେ ।
ତପ୍ପେଥ ଅନ୍ନପାନେନ, ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ପଟିପୂଜିତା ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ୱତ୍ତତୀ ସଦ୍ଦୋ, ତୁମୁଲୋ ଭେରୱୋ ମହା ।
ଦାନେନ ତଂ ନୀହରନ୍ତି, ପୁନ ଦାନଂ ଅଦା ତୁୱଂ [ଅୟଂ ଗାଥା ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰ ପୋତ୍ଥକେସୁ ନ ଦିସ୍ସତି]॥
‘‘ତେସୁ ମତ୍ତା କିଲନ୍ତାୱ, ସମ୍ପତନ୍ତି ୱନିବ୍ବକା ।
ନିକ୍ଖମନ୍ତେ ମହାରାଜେ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେଚ୍ଛୁଂ ୱତ ଭୋ ରୁକ୍ଖଂ, ନାନାଫଲଧରଂ ଦୁମଂ ।
ୟଥା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ରଟ୍ଠା, ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେଚ୍ଛୁଂ ୱତ ଭୋ ରୁକ୍ଖଂ, ସବ୍ବକାମଦଦଂ ଦୁମଂ ।
ୟଥା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ରଟ୍ଠା, ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେଚ୍ଛୁଂ ୱତ ଭୋ ରୁକ୍ଖଂ, ସବ୍ବକାମରସାହରଂ ।
ୟଥା ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ରଟ୍ଠା, ପବ୍ବାଜେନ୍ତି ଅଦୂସକଂ ॥
‘‘ୟେ ୱୁଡ୍ଢା ୟେ ଚ ଦହରା, ୟେ ଚ ମଜ୍ଝିମପୋରିସା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ନିକ୍ଖମନ୍ତେ ମହାରାଜେ ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ଅତିୟକ୍ଖା ୱସ୍ସୱରା, ଇତ୍ଥାଗାରା ଚ ରାଜିନୋ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ନିକ୍ଖମନ୍ତେ ମହାରାଜେ ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ଥିୟୋପି ତତ୍ଥ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ୟା ତମ୍ହି ନଗରେ ଅହୁ ।
ନିକ୍ଖମନ୍ତେ ମହାରାଜେ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ୟେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ୟେ ଚ ସମଣା, ଅଞ୍ଞେ ୱାପି ୱନିବ୍ବକା ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ ପକ୍କନ୍ଦୁଂ, ଅଧମ୍ମୋ କିର ଭୋ ଇତି ॥
‘‘ୟଥା ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ୟଜମାନୋ ସକେ ପୁରେ ।
ସିୱୀନଂ ୱଚନତ୍ଥେନ, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ସତ୍ତ ହତ୍ଥିସତେ ଦତ୍ୱା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ସୁୱଣ୍ଣକଚ୍ଛେ ମାତଙ୍ଗେ, ହେମକପ୍ପନୱାସସେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ତୋମରଙ୍କୁସପାଣିଭି ।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ସତ୍ତ ଅସ୍ସସତେ ଦତ୍ୱା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ।
ଆଜାନୀୟେୱ ଜାତିୟା, ସିନ୍ଧୱେ ସୀଘୱାହନେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଇଲ୍ଲିୟାଚାପଧାରିଭି ।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ସତ୍ତ ରଥସତେ ଦତ୍ୱା, ସନ୍ନଦ୍ଧେ ଉସ୍ସିତଦ୍ଧଜେ ।
ଦୀପେ ଅଥୋପି ୱେୟଗ୍ଘେ, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତେ ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହେ ଗାମଣୀୟେହି, ଚାପହତ୍ଥେହି ୱମ୍ମିଭି ।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ସତ୍ତ ଇତ୍ଥିସତେ ଦତ୍ୱା, ଏକମେକା ରଥେ ଠିତା ।
ସନ୍ନଦ୍ଧା ନିକ୍ଖରଜ୍ଜୂହି, ସୁୱଣ୍ଣେହି ଅଲଙ୍କତା ॥
‘‘ପୀତାଲଙ୍କାରା ପୀତୱସନା, ପୀତାଭରଣୱିଭୂସିତା ।
ଅଳାରପମ୍ହା ହସୁଲା, ସୁସଞ୍ଞା ତନୁମଜ୍ଝିମା ।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ସତ୍ତ ଧେନୁସତେ ଦତ୍ୱା, ସବ୍ବା କଂସୁପଧାରଣା [କୁସୁମଧାରିନେ (କ॰)]।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ସତ୍ତ ଦାସିସତେ ଦତ୍ୱା, ସତ୍ତ ଦାସସତାନି ଚ ।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସରଥେ [ଅସ୍ସେ ରଥେ (ସ୍ୟା॰)] ଦତ୍ୱା, ନାରିୟୋ ଚ ଅଲଙ୍କତା ।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ତଦାସି ୟଂ ଭିଂସନକଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ।
ମହାଦାନେ ପଦିନ୍ନମ୍ହି, ମେଦନୀ ସମ୍ପକମ୍ପଥ ॥
‘‘ତଦାସି ୟଂ ଭିଂସନକଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ।
ୟଂ ପଞ୍ଜଲିକତୋ ରାଜା, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ୱତ୍ତତୀ ସଦ୍ଦୋ, ତୁମୁଲୋ ଭେରୱୋ ମହା ।
ଦାନେନ ତଂ ନୀହରନ୍ତି, ପୁନ ଦାନଂ ଅଦା ତୁୱଂ ॥
‘‘ତେସୁ ମତ୍ତା କିଲନ୍ତାୱ, ସମ୍ପତନ୍ତି ୱନିବ୍ବକା ।
ନିକ୍ଖମନ୍ତେ ମହାରାଜେ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ’’ ॥
‘‘ଆମନ୍ତୟିତ୍ଥ ରାଜାନଂ, ସଞ୍ଜୟଂ ଧମ୍ମିନଂ ୱରଂ [ଧମ୍ମିକଂୱରଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ଅୱରୁଦ୍ଧସି ମଂ ଦେୱ, ୱଙ୍କଂ ଗଚ୍ଛାମି ପବ୍ବତଂ ॥
‘‘ୟେ ହି କେଚି ମହାରାଜ, ଭୂତା ୟେ ଚ ଭୱିସ୍ସରେ ।
ଅତିତ୍ତାୟେୱ କାମେହି, ଗଚ୍ଛନ୍ତି ୟମସାଧନଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାହଂ ସକେ ଅଭିସ୍ସସିଂ, ୟଜମାନୋ ସକେ ପୁରେ ।
ସିୱୀନଂ ୱଚନତ୍ଥେନ, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଅଘଂ ତଂ ପଟିସେୱିସ୍ସଂ, ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ ।
ଖଗ୍ଗଦୀପିନିସେୱିତେ, ଅହଂ ପୁଞ୍ଞାନି କରୋମି ।
ତୁମ୍ହେ ପଙ୍କମ୍ହି ସୀଦଥ’’ ॥
‘‘ଅନୁଜାନାହି ମଂ ଅମ୍ମ, ପବ୍ବଜ୍ଜା ମମ ରୁଚ୍ଚତି ।
ସ୍ୱାହଂ ସକେ ଅଭିସ୍ସସିଂ, ୟଜମାନୋ ସକେ ପୁରେ ।
ସିୱୀନଂ ୱଚନତ୍ଥେନ, ସମ୍ହା ରଟ୍ଠା ନିରଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଅଘଂ ତଂ ପଟିସେୱିସ୍ସଂ, ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ ।
ଖଗ୍ଗଦୀପିନିସେୱିତେ, ଅହଂ ପୁଞ୍ଞାନି କରୋମି ।
ତୁମ୍ହେ ପଙ୍କମ୍ହି ସୀଦଥ [ୱଙ୍କଂ ଗଚ୍ଛାମି ପବ୍ବତଂ (କ॰)]॥
‘‘ଅନୁଜାନାମି ତଂ ପୁତ୍ତ, ପବ୍ବଜ୍ଜା ତେ ସମିଜ୍ଝତୁ ।
ଅୟଞ୍ଚ ମଦ୍ଦୀ କଲ୍ୟାଣୀ, ସୁସଞ୍ଞା ତନୁମଜ୍ଝିମା ।
ଅଚ୍ଛତଂ ସହ ପୁତ୍ତେହି, କିଂ ଅରଞ୍ଞେ କରିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ନାହଂ ଅକାମା ଦାସିମ୍ପି, ଅରଞ୍ଞଂ ନେତୁମୁସ୍ସହେ ।
ସଚେ ଇଚ୍ଛତି ଅନ୍ୱେତୁ, ସଚେ ନିଚ୍ଛତି ଅଚ୍ଛତୁ’’ ॥
‘‘ତତୋ ସୁଣ୍ହଂ ମହାରାଜା, ୟାଚିତୁଂ ପଟିପଜ୍ଜଥ ।
ମା ଚନ୍ଦନସମାଚାରେ, ରଜୋଜଲ୍ଲଂ ଅଧାରୟି ॥
‘‘ମା କାସିୟାନି ଧାରେତ୍ୱା [କାସିୟାନି ଚ ଧାରେତ୍ୱା (କ॰)], କୁସଚୀରଂ ଅଧାରୟି ।
ଦୁକ୍ଖୋ ୱାସୋ ଅରଞ୍ଞସ୍ମିଂ, ମା ହି ତ୍ୱଂ ଲକ୍ଖଣେ ଗମି ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ରାଜପୁତ୍ତୀ, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
ନାହଂ ତଂ ସୁଖମିଚ୍ଛେୟ୍ୟଂ, ୟଂ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିନା’’ ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ମହାରାଜା, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ।
ଇଙ୍ଘ ମଦ୍ଦୀ ନିସାମେତି, ୱନେ ୟେ ହୋନ୍ତି ଦୁସ୍ସହା ॥
‘‘ବହୂ କୀଟା ପଟଙ୍ଗା ଚ, ମକସା ମଧୁମକ୍ଖିକା ।
ତେପି ତଂ ତତ୍ଥ ହିଂସେୟ୍ୟୁଂ, ତଂ ତେ ଦୁକ୍ଖତରଂ ସିୟା ॥
‘‘ଅପରେ ପସ୍ସ ସନ୍ତାପେ, ନଦୀନୁପନିସେୱିତେ ।
ସପ୍ପା ଅଜଗରା ନାମ, ଅୱିସା ତେ ମହବ୍ବଲା ॥
‘‘ତେ ମନୁସ୍ସଂ ମିଗଂ ୱାପି, ଅପି ମାସନ୍ନମାଗତଂ ।
ପରିକ୍ଖିପିତ୍ୱା ଭୋଗେହି, ୱସମାନେନ୍ତି ଅତ୍ତନୋ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞେପି କଣ୍ହଜଟିନୋ [କଣ୍ହଜଟିଲା (କ॰)], ଅଚ୍ଛା ନାମ ଅଘମ୍ମିଗା ।
ନ ତେହି ପୁରିସୋ ଦିଟ୍ଠୋ, ରୁକ୍ଖମାରୁୟ୍ହ ମୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ସଙ୍ଘଟ୍ଟୟନ୍ତା ସିଙ୍ଗାନି, ତିକ୍ଖଗ୍ଗାତିପ୍ପହାରିନୋ [ତିକ୍ଖଗ୍ଗାନି ପହାରିନୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)]।
ମହିଂସା ୱିଚରନ୍ତେତ୍ଥ, ନଦିଂ ସୋତୁମ୍ବରଂ ପତି ॥
‘‘ଦିସ୍ୱା ମିଗାନଂ ୟୂଥାନଂ, ଗୱଂ ସଞ୍ଚରତଂ ୱନେ ।
ଧେନୁୱ ୱଚ୍ଛଗିଦ୍ଧାୱ, କଥଂ ମଦ୍ଦି କରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଦିସ୍ୱା ସମ୍ପତିତେ ଘୋରେ, ଦୁମଗ୍ଗେସୁ ପ୍ଲୱଙ୍ଗମେ ।
ଅଖେତ୍ତଞ୍ଞାୟ ତେ ମଦ୍ଦି, ଭୱିସ୍ସତେ ମହବ୍ଭୟଂ ॥
‘‘ୟା ତ୍ୱଂ ସିୱାୟ ସୁତ୍ୱାନ, ମୁହୁଂ ଉତ୍ତସୟୀ [ଉତ୍ତସସେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପୁରେ ।
ସା ତ୍ୱଂ ୱଙ୍କମନୁପ୍ପତ୍ତା, କଥଂ ମଦ୍ଦି କରିସ୍ସସି ॥
‘‘ଠିତେ ମଜ୍ଝନ୍ହିକେ [ମଜ୍ଝନ୍ତିକେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] କାଲେ, ସନ୍ନିସିନ୍ନେସୁ ପକ୍ଖିସୁ ।
ସଣତେୱ ବ୍ରହାରଞ୍ଞଂ, ତତ୍ଥ କିଂ ଗନ୍ତୁମିଚ୍ଛସି’’ ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ରାଜପୁତ୍ତୀ, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
ୟାନି ଏତାନି ଅକ୍ଖାସି, ୱନେ ପଟିଭୟାନି ମେ ।
ସବ୍ବାନି ଅଭିସମ୍ଭୋସ୍ସଂ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘କାସଂ କୁସଂ ପୋଟକିଲଂ, ଉସିରଂ ମୁଞ୍ଜପବ୍ବଜଂ [ମୁଞ୍ଜବବ୍ବଜଂ (ସୀ॰)]।
ଉରସା ପନୁଦହିସ୍ସାମି, ନସ୍ସ ହେସ୍ସାମି ଦୁନ୍ନୟା ॥
‘‘ବହୂହି ୱତ ଚରିୟାହି, କୁମାରୀ ୱିନ୍ଦତେ ପତିଂ ।
ଉଦରସ୍ସୁପରୋଧେନ, ଗୋହନୁୱେଠନେନ ଚ ॥
‘‘ଅଗ୍ଗିସ୍ସ ପାରିଚରିୟାୟ, ଉଦକୁମ୍ମୁଜ୍ଜନେନ ଚ ।
ୱେଧବ୍ୟଂ [ୱେଧବ୍ବଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] କଟୁକଂ ଲୋକେ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ଅପିସ୍ସା ହୋତି ଅପ୍ପତ୍ତୋ, ଉଚ୍ଛିଟ୍ଠମପି ଭୁଞ୍ଜିତୁଂ ।
ୟୋ ନଂ ହତ୍ଥେ ଗହେତ୍ୱାନ, ଅକାମଂ ପରିକଡ୍ଢତି ।
ୱେଧବ୍ୟଂ କଟୁକଂ ଲୋକେ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘କେସଗ୍ଗହଣମୁକ୍ଖେପା, ଭୂମ୍ୟା ଚ ପରିସୁମ୍ଭନା ।
ଦତ୍ୱା ଚ ନୋପକ୍କମତି, ବହୁଦୁକ୍ଖଂ ଅନପ୍ପକଂ ।
ୱେଧବ୍ୟଂ କଟୁକଂ ଲୋକେ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ସୁକଚ୍ଛୱୀ ୱେଧୱେରା, ଦତ୍ୱା ସୁଭଗମାନିନୋ ।
ଅକାମଂ ପରିକଡ୍ଢନ୍ତି, ଉଲୂକଞ୍ଞେୱ ୱାୟସା ।
ୱେଧବ୍ୟଂ କଟୁକଂ ଲୋକେ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ଅପି ଞାତିକୁଲେ ଫୀତେ, କଂସପଜ୍ଜୋତନେ ୱସଂ ।
ନେୱାଭିୱାକ୍ୟଂ ନ ଲଭେ, ଭାତୂହି ସଖିନୀହିପି [ସଖିକାହି ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ୱେଧବ୍ୟଂ କଟୁକଂ ଲୋକେ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ନଗ୍ଗା ନଦୀ ଅନୂଦକା, ନଗ୍ଗଂ ରଟ୍ଠଂ ଅରାଜକଂ ।
ଇତ୍ଥୀପି ୱିଧୱା ନଗ୍ଗା, ୟସ୍ସାପି ଦସ ଭାତରୋ ।
ୱେଧବ୍ୟଂ କଟୁକଂ ଲୋକେ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ଧଜୋ ରଥସ୍ସ ପଞ୍ଞାଣଂ, ଧୂମୋ ପଞ୍ଞାଣମଗ୍ଗିନୋ ।
ରାଜା ରଥସ୍ସ ପଞ୍ଞାଣଂ, ଭତ୍ତା ପଞ୍ଞାଣମିତ୍ଥିୟା ।
ୱେଧବ୍ୟଂ କଟୁକଂ ଲୋକେ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ୟା ଦଲିଦ୍ଦୀ ଦଲିଦ୍ଦସ୍ସ, ଅଡ୍ଢା ଅଡ୍ଢସ୍ସ କିତ୍ତିମଂ ।
ତଂ ୱେ ଦେୱା ପସଂସନ୍ତି, ଦୁକ୍କରଞ୍ହି କରୋତି ସା ॥
‘‘ସାମିକଂ ଅନୁବନ୍ଧିସ୍ସଂ, ସଦା କାସାୟୱାସିନୀ ।
ପଥବ୍ୟାପି ଅଭିଜ୍ଜନ୍ତ୍ୟା [ଅଭେଜ୍ଜନ୍ତ୍ୟା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ୱେଧବ୍ୟଂ କଟୁକିତ୍ଥିୟା ॥
‘‘ଅପି ସାଗରପରିୟନ୍ତଂ, ବହୁୱିତ୍ତଧରଂ ମହିଂ ।
ନାନାରତନପରିପୂରଂ, ନିଚ୍ଛେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିନା ॥
‘‘କଥଂ ନୁ ତାସଂ ହଦୟଂ, ସୁଖରା ୱତ ଇତ୍ଥିୟୋ ।
ୟା ସାମିକେ ଦୁକ୍ଖିତମ୍ହି, ସୁଖମିଚ୍ଛନ୍ତି ଅତ୍ତନୋ ॥
‘‘ନିକ୍ଖମନ୍ତେ ମହାରାଜେ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ।
ତମହଂ ଅନୁବନ୍ଧିସ୍ସଂ, ସବ୍ବକାମଦଦୋ ହି ମେ’’ ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ମହାରାଜା, ମଦ୍ଦିଂ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନଂ ।
ଇମେ ତେ ଦହରା ପୁତ୍ତା, ଜାଲୀ କଣ୍ହାଜିନା ଚୁଭୋ ।
ନିକ୍ଖିପ୍ପ ଲକ୍ଖଣେ ଗଚ୍ଛ, ମୟଂ ତେ ପୋସୟାମସେ’’ [ପୋସିୟାମସେ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)]॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ରାଜପୁତ୍ତୀ, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
ପିୟା ମେ ପୁତ୍ତକା ଦେୱ, ଜାଲୀ କଣ୍ହାଜିନା ଚୁଭୋ ।
ତ୍ୟମ୍ହଂ ତତ୍ଥ ରମେସ୍ସନ୍ତି, ଅରଞ୍ଞେ ଜୀୱସୋକିନଂ’’ ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ମହାରାଜା, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ।
ସାଲୀନଂ ଓଦନଂ ଭୁତ୍ୱା, ସୁଚିଂ ମଂସୂପସେଚନଂ ।
ରୁକ୍ଖଫଲାନି ଭୁଞ୍ଜନ୍ତା, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘ଭୁତ୍ୱା ସତପଲେ କଂସେ, ସୋୱଣ୍ଣେ ସତରାଜିକେ ।
ରୁକ୍ଖପତ୍ତେସୁ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତା, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘କାସିୟାନି ଚ ଧାରେତ୍ୱା, ଖୋମକୋଟୁମ୍ବରାନି ଚ ।
କୁସଚୀରାନି ଧାରେନ୍ତା, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘ୱୟ୍ହାହି ପରିୟାୟିତ୍ୱା, ସିୱିକାୟ ରଥେନ ଚ ।
ପତ୍ତିକା ପରିଧାୱନ୍ତା, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘କୂଟାଗାରେ ସୟିତ୍ୱାନ, ନିୱାତେ ଫୁସିତଗ୍ଗଳେ ।
ସୟନ୍ତା ରୁକ୍ଖମୂଲସ୍ମିଂ, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘ପଲ୍ଲଙ୍କେସୁ ସୟିତ୍ୱାନ, ଗୋନକେ ଚିତ୍ତସନ୍ଥତେ ।
ସୟନ୍ତା ତିଣସନ୍ଥାରେ, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘ଗନ୍ଧକେନ ୱିଲିମ୍ପିତ୍ୱା, ଅଗରୁଚନ୍ଦନେନ ଚ ।
ରଜୋଜଲ୍ଲାନି ଧାରେନ୍ତା, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘ଚାମରମୋରହତ୍ଥେହି, ବୀଜିତଙ୍ଗା ସୁଖେଧିତା [ସୁଖେ ଠିତା (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ଫୁଟ୍ଠା ଡଂସେହି ମକସେହି, କଥଂ କାହନ୍ତି ଦାରକା’’ ॥
‘‘ତମବ୍ରୱି ରାଜପୁତ୍ତୀ, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
ମା ଦେୱ ପରିଦେୱେସି, ମା ଚ ତ୍ୱଂ ୱିମନୋ ଅହୁ ।
ୟଥା ମୟଂ ଭୱିସ୍ସାମ, ତଥା ହେସ୍ସନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ପକ୍କାମି, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ।
ସିୱିମଗ୍ଗେନ ଅନ୍ୱେସି, ପୁତ୍ତେ ଆଦାୟ ଲକ୍ଖଣା’’ ॥
ତତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ଦାନଂ ଦତ୍ୱାନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ପିତୁ ମାତୁ ଚ ୱନ୍ଦିତ୍ୱା, କତ୍ୱା ଚ ନଂ ପଦକ୍ଖିଣଂ ॥
ଚତୁୱାହିଂ ରଥଂ ୟୁତ୍ତଂ, ସୀଘମାରୁୟ୍ହ ସନ୍ଦନଂ ।
ଆଦାୟ ପୁତ୍ତଦାରଞ୍ଚ, ୱଙ୍କଂ ପାୟାସି ପବ୍ବତଂ ॥
ତତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ୟେନାସି ବହୁକୋ ଜନୋ ।
‘‘ଆମନ୍ତ ଖୋ ତଂ ଗଚ୍ଛାମ, ଅରୋଗା ହୋନ୍ତୁ ଞାତୟୋ’’ ॥
‘‘ଇଙ୍ଘ ମଦ୍ଦି ନିସାମେହି, ରମ୍ମରୂପଂୱ ଦିସ୍ସତି ।
ଆୱାସଂ ସିୱିସେଟ୍ଠସ୍ସ, ପେତ୍ତିକଂ ଭୱନଂ ମମ’’ ॥
‘‘ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଅନ୍ୱଗମୁଂ, ତେ ନଂ ଅସ୍ସେ ଅୟାଚିସୁଂ ।
ୟାଚିତୋ ପଟିପାଦେସି, ଚତୁନ୍ନଂ ଚତୁରୋ ହୟେ’’’ ॥
‘‘ଇଙ୍ଘ ମଦ୍ଦି ନିସାମେହି, ଚିତ୍ତରୂପଂୱ ଦିସ୍ସତି ।
ମିଗରୋହିଚ୍ଚୱଣ୍ଣେନ, ଦକ୍ଖିଣସ୍ସା ୱହନ୍ତି ମଂ’’ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ପଞ୍ଚମୋ ଆଗା, ସୋ ତଂ ରଥମୟାଚଥ ।
ତସ୍ସ ତଂ ୟାଚିତୋଦାସି, ନ ଚସ୍ସୁପହତୋ ମନୋ ॥
‘‘ତତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ଓରୋପେତ୍ୱା [ଓତାରେତ୍ୱା (କ॰)] ସକଂ ଜନଂ ।
ଅସ୍ସାସୟି ଅସ୍ସରଥଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଧନେସିନୋ’’ ॥
‘‘ତ୍ୱଂ ମଦ୍ଦି କଣ୍ହଂ ଗଣ୍ହାହି, ଲହୁ ଏସା କନିଟ୍ଠିକା ।
ଅହଂ ଜାଲିଂ ଗହେସ୍ସାମି, ଗରୁକୋ ଭାତିକୋ ହି ସୋ’’ ॥
‘‘ରାଜା କୁମାରମାଦାୟ, ରାଜପୁତ୍ତୀ ଚ ଦାରିକଂ ।
ସମ୍ମୋଦମାନା ପକ୍କାମୁଂ, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପିୟଂୱଦା’’ ॥
ଦାନକଣ୍ଡଂ ନାମ ।
ୱନପୱେସନଂ
‘‘ୟଦି କେଚି ମନୁଜା ଏନ୍ତି, ଅନୁମଗ୍ଗେ ପଟିପଥେ ।
ମଗ୍ଗଂ ତେ ପଟିପୁଚ୍ଛାମ, କୁହିଂ ୱଙ୍କତପବ୍ବତୋ ॥
‘‘ତେ ତତ୍ଥ ଅମ୍ହେ ପସ୍ସିତ୍ୱା, କଲୁନଂ ପରିଦେୱୟୁଂ ।
ଦୁକ୍ଖଂ ତେ ପଟିୱେଦେନ୍ତି, ଦୂରେ ୱଙ୍କତପବ୍ବତୋ’’ ॥
‘‘ୟଦି ପସ୍ସନ୍ତି ପୱନେ, ଦାରକା ଫଲିନେ [ଫଲିତେ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଦୁମେ ।
ତେସଂ ଫଲାନଂ ହେତୁମ୍ହି, ଉପରୋଦନ୍ତି ଦାରକା ॥
‘‘ରୋଦନ୍ତେ ଦାରକେ ଦିସ୍ୱା, ଉବ୍ବିଦ୍ଧା [ଉବ୍ବିଗ୍ଗା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ୱିପୁଲା ଦୁମା ।
ସୟମେୱୋନମିତ୍ୱାନ, ଉପଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦାରକେ ॥
‘‘ଇଦଂ ଅଚ୍ଛେରକଂ ଦିସ୍ୱା, ଅବ୍ଭୁତଂ ଲୋମହଂସନଂ ।
ସାଧୁକାରଂ ପୱତ୍ତେସି, ମଦ୍ଦୀ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନା ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେରଂ ୱତ ଲୋକସ୍ମିଂ, ଅବ୍ଭୁତଂ ଲୋମହଂସନଂ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରସ୍ସ ତେଜେନ, ସୟମେୱୋନତା ଦୁମା’’ ॥
‘‘ସଙ୍ଖିପିଂସୁ ପଥଂ ୟକ୍ଖା, ଅନୁକମ୍ପାୟ ଦାରକେ ।
ନିକ୍ଖନ୍ତଦିୱସେନେୱ, ଚେତରଟ୍ଠଂ ଉପାଗମୁଂ’’ ॥
‘‘ତେ ଗନ୍ତ୍ୱା ଦୀଘମଦ୍ଧାନଂ, ଚେତରଟ୍ଠଂ ଉପାଗମୁଂ ।
ଇଦ୍ଧଂ ଫୀତଂ ଜନପଦଂ, ବହୁମଂସସୁରୋଦନଂ’’ ॥
‘‘ଚେତିୟୋ ପରିୱାରିଂସୁ, ଦିସ୍ୱା ଲକ୍ଖଣମାଗତଂ ।
ସୁଖୁମାଲୀ ୱତ ଅୟ୍ୟା, ପତ୍ତିକା ପରିଧାୱତି ॥
‘‘ୱୟ୍ହାହି ପରିୟାୟିତ୍ୱା, ସିୱିକାୟ ରଥେନ ଚ ।
ସାଜ୍ଜ ମଦ୍ଦୀ ଅରଞ୍ଞସ୍ମିଂ, ପତ୍ତିକା ପରିଧାୱତି’’ ॥
‘‘ତଂ ଦିସ୍ୱା ଚେତପାମୋକ୍ଖା, ରୋଦମାନା ଉପାଗମୁଂ ।
କଚ୍ଚି ନୁ ଦେୱ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ଦେୱ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ପିତା ଅରୋଗୋ ତେ, ସିୱୀନଞ୍ଚ ଅନାମୟଂ ॥
‘‘କୋ ତେ ବଲଂ ମହାରାଜ, କୋ ନୁ ତେ ରଥମଣ୍ଡଲଂ ।
ଅନସ୍ସକୋ ଅରଥକୋ, ଦୀଘମଦ୍ଧାନମାଗତୋ ।
କଚ୍ଚାମିତ୍ତେହି ପକତୋ, ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋସିମଂ ଦିସଂ’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ମେ ସମ୍ମ, ଅଥୋ ସମ୍ମ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ପିତା ଅରୋଗୋ ମେ, ସିୱୀନଞ୍ଚ ଅନାମୟଂ ॥
‘‘ଅହଞ୍ହି କୁଞ୍ଜରଂ ଦଜ୍ଜଂ, ଈସାଦନ୍ତଂ ଉରୂଳ୍ହୱଂ ।
ଖେତ୍ତଞ୍ଞୁଂ ସବ୍ବୟୁଦ୍ଧାନଂ, ସବ୍ବସେତଂ ଗଜୁତ୍ତମଂ ॥
‘‘ପଣ୍ଡୁକମ୍ବଲସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ପଭିନ୍ନଂ ସତ୍ତୁମଦ୍ଦନଂ ।
ଦନ୍ତିଂ ସୱାଳବୀଜନିଂ, ସେତଂ କେଲାସସାଦିସଂ ॥
‘‘ସସେତଚ୍ଛତ୍ତଂ ସଉପାଧେୟ୍ୟଂ, ସାଥପ୍ପନଂ ସହତ୍ଥିପଂ ।
ଅଗ୍ଗୟାନଂ ରାଜୱାହିଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣାନଂ ଅଦାସହଂ ॥
‘‘ତସ୍ମିଂ ମେ ସିୱୟୋ କୁଦ୍ଧା, ପିତା ଚୁପହତୋମନୋ ।
ଅୱରୁଦ୍ଧସି ମଂ ରାଜା, ୱଙ୍କଂ ଗଚ୍ଛାମି ପବ୍ବତଂ ।
ଓକାସଂ ସମ୍ମା ଜାନାଥ, ୱନେ ୟତ୍ଥ ୱସାମସେ’’ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାରାଜ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ଇସ୍ସରୋସି ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, ୟଂ ଇଧତ୍ଥି ପୱେଦୟ ॥
‘‘ସାକଂ ଭିସଂ ମଧୁଂ ମଂସଂ, ସୁଦ୍ଧଂ ସାଲିନମୋଦନଂ ।
ପରିଭୁଞ୍ଜ ମହାରାଜ, ପାହୁନୋ ନୋସି ଆଗତୋ’’ ॥
‘‘ପଟିଗ୍ଗହିତଂ ୟଂ ଦିନ୍ନଂ, ସବ୍ବସ୍ସ ଅଗ୍ଘିୟଂ କତଂ ।
ଅୱରୁଦ୍ଧସି ମଂ ରାଜା, ୱଙ୍କଂ ଗଚ୍ଛାମି ପବ୍ବତଂ ।
ଓକାସଂ ସମ୍ମା ଜାନାଥ, ୱନେ ୟତ୍ଥ ୱସାମସେ’’ ॥
‘‘ଇଧେୱ ତାୱ ଅଚ୍ଛସ୍ସୁ, ଚେତରଟ୍ଠେ ରଥେସଭ ।
ୟାୱ ଚେତା ଗମିସ୍ସନ୍ତି, ରଞ୍ଞୋ ସନ୍ତିକ ୟାଚିତୁଂ ॥
‘‘ନିଜ୍ଝାପେତୁଂ ମହାରାଜଂ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନଂ ।
ତଂ ତଂ ଚେତା ପୁରକ୍ଖତ୍ୱା, ପତୀତା ଲଦ୍ଧପଚ୍ଚୟା ।
ପରିୱାରେତ୍ୱାନ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ଏୱଂ ଜାନାହି ଖତ୍ତିୟ’’ ॥
‘‘ମା ୱୋ ରୁଚ୍ଚିତ୍ଥ ଗମନଂ, ରଞ୍ଞୋ ସନ୍ତିକ ୟାଚିତୁଂ ।
ନିଜ୍ଝାପେତୁଂ ମହାରାଜଂ, ରାଜାପି ତତ୍ଥ ନିସ୍ସରୋ ॥
‘‘ଅଚ୍ଚୁଗ୍ଗତା ହି ସିୱୟୋ, ବଲଗ୍ଗା ନେଗମା ଚ ୟେ ।
ତେ ୱିଧଂସେତୁମିଚ୍ଛନ୍ତି, ରାଜାନଂ ମମ କାରଣା’’ ॥
‘‘ସଚେ ଏସା ପୱତ୍ତେତ୍ଥ, ରଟ୍ଠସ୍ମିଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନ ।
ଇଧେୱ ରଜ୍ଜଂ କାରେହି, ଚେତେହି ପରିୱାରିତୋ ॥
‘‘ଇଦ୍ଧଂ ଫୀତଞ୍ଚିଦଂ ରଟ୍ଠଂ, ଇଦ୍ଧୋ ଜନପଦୋ ମହା ।
ମତିଂ କରୋହି ତ୍ୱଂ ଦେୱ, ରଜ୍ଜସ୍ସ ମନୁସାସିତୁଂ’’ ॥
‘‘ନ ମେ ଛନ୍ଦୋ ମତି ଅତ୍ଥି, ରଜ୍ଜସ୍ସ ଅନୁସାସିତୁଂ ।
ପବ୍ବାଜିତସ୍ସ ରଟ୍ଠସ୍ମା, ଚେତପୁତ୍ତା ସୁଣାଥ ମେ ॥
‘‘ଅତୁଟ୍ଠା ସିୱୟୋ ଆସୁଂ, ବଲଗ୍ଗା ନେଗମା ଚ ୟେ ।
ପବ୍ବାଜିତସ୍ସ ରଟ୍ଠସ୍ମା, ଚେତା ରଜ୍ଜେଭିସେଚୟୁଂ ॥
‘‘ଅସମ୍ମୋଦିୟମ୍ପି ୱୋ ଅସ୍ସ, ଅଚ୍ଚନ୍ତଂ ମମ କାରଣା ।
ସିୱୀହି ଭଣ୍ଡନଞ୍ଚାପି, ୱିଗ୍ଗହୋ ମେ ନ ରୁଚ୍ଚତି ॥
‘‘ଅଥସ୍ସ ଭଣ୍ଡନଂ ଘୋରଂ, ସମ୍ପହାରୋ ଅନପ୍ପକୋ ।
ଏକସ୍ସ କାରଣା ମୟ୍ହଂ, ହିଂସେୟ୍ୟ ବହୁକୋ ଜନୋ ॥
‘‘ପଟିଗ୍ଗହିତଂ ୟଂ ଦିନ୍ନଂ, ସବ୍ବସ୍ସ ଅଗ୍ଘିୟଂ କତଂ ।
ଅୱରୁଦ୍ଧସି ମଂ ରାଜା, ୱଙ୍କଂ ଗଚ୍ଛାମି ପବ୍ବତଂ ।
ଓକାସଂ ସମ୍ମା ଜାନାଥ, ୱନେ ୟତ୍ଥ ୱସାମସେ’’ ॥
‘‘ତଗ୍ଘ ତେ ମୟମକ୍ଖାମ, ୟଥାପି କୁସଲା ତଥା ।
ରାଜିସୀ ୟତ୍ଥ ସମ୍ମନ୍ତି, ଆହୁତଗ୍ଗୀ ସମାହିତା ॥
‘‘ଏସ ସେଲୋ ମହାରାଜ, ପବ୍ବତୋ ଗନ୍ଧମାଦନୋ ।
ୟତ୍ଥ ତ୍ୱଂ ସହ ପୁତ୍ତେହି, ସହ ଭରିୟାୟ ଚଚ୍ଛସି ॥
‘‘ତଂ ଚେତା ଅନୁସାସିଂସୁ, ଅସ୍ସୁନେତ୍ତା ରୁଦଂମୁଖା ।
ଇତୋ ଗଚ୍ଛ ମହାରାଜ, ଉଜୁଂ ୟେନୁତ୍ତରା ମୁଖୋ ॥
‘‘ଅଥ ଦକ୍ଖିସି ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ୱେପୁଲ୍ଲଂ ନାମ ପବ୍ବତଂ ।
ନାନାଦୁମଗଣାକିଣ୍ଣଂ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ମନୋରମଂ ॥
‘‘ତମତିକ୍କମ୍ମ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ଅଥ ଦକ୍ଖିସି ଆପଗଂ ।
ନଦିଂ କେତୁମତିଂ ନାମ, ଗମ୍ଭୀରଂ ଗିରିଗବ୍ଭରଂ ॥
‘‘ପୁଥୁଲୋମମଚ୍ଛାକିଣ୍ଣଂ, ସୁପତିତ୍ଥଂ ମହୋଦକଂ ।
ତତ୍ଥ ନ୍ହତ୍ୱା ପିୱିତ୍ୱା ଚ, ଅସ୍ସାସେତ୍ୱା ସପୁତ୍ତକେ ॥
‘‘ଅଥ ଦକ୍ଖିସି ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ନିଗ୍ରୋଧଂ ମଧୁପିପ୍ଫଲଂ ।
ରମ୍ମକେ ସିଖରେ ଜାତଂ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ମନୋରମଂ ॥
‘‘ଅଥ ଦକ୍ଖିସି ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ନାଳିକଂ ନାମ ପବ୍ବତଂ ।
ନାନାଦିଜଗଣାକିଣ୍ଣଂ, ସେଲଂ କିମ୍ପୁରିସାୟୁତଂ ॥
‘‘ତସ୍ସ ଉତ୍ତରପୁବ୍ବେନ, ମୁଚଲିନ୍ଦୋ ନାମ ସୋ ସରୋ ।
ପୁଣ୍ଡରୀକେହି ସଞ୍ଛନ୍ନୋ, ସେତସୋଗନ୍ଧିକେହି ଚ ॥
‘‘ସୋ ୱନଂ ମେଘସଙ୍କାସଂ, ଧୁୱଂ ହରିତସଦ୍ଦଲଂ ।
ସୀହୋୱାମିସପେକ୍ଖୀୱ ୱନସଣ୍ଡଂ ୱିଗାହୟ ।
ପୁପ୍ଫରୁକ୍ଖେହି ସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ଫଲରୁକ୍ଖେହି ଚୂଭୟଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥ ବିନ୍ଦୁସ୍ସରା ୱଗ୍ଗୂ, ନାନାୱଣ୍ଣା ବହୂ ଦିଜା ।
କୂଜନ୍ତମୁପକୂଜନ୍ତି, ଉତୁସଂପୁପ୍ଫିତେ ଦୁମେ ॥
‘‘ଗନ୍ତ୍ୱା ଗିରିୱିଦୁଗ୍ଗାନଂ, ନଦୀନଂ ପଭୱାନି ଚ ।
ସୋ ଅଦ୍ଦସ [ଦକ୍ଖସି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ପୋକ୍ଖରଣିଂ, କରଞ୍ଜକକୁଧାୟୁତଂ ॥
‘‘ପୁଥୁଲୋମମଚ୍ଛାକିଣ୍ଣଂ, ସୁପତିତ୍ଥଂ ମହୋଦକଂ ।
ସମଞ୍ଚ ଚତୁରଂସଞ୍ଚ, ସାଦୁଂ ଅପ୍ପଟିଗନ୍ଧିୟଂ ॥
‘‘ତସ୍ସା ଉତ୍ତରପୁବ୍ବେନ, ପଣ୍ଣସାଲଂ ଅମାପୟ ।
ପଣ୍ଣସାଲଂ ଅମାପେତ୍ୱା, ଉଞ୍ଛାଚରିୟାୟ ଈହଥ’’ ॥
ୱନପୱେସନଂ ନାମ ।
ଜୂଜକପବ୍ବଂ
‘‘ଅହୁ ୱାସୀ କଲିଙ୍ଗେସୁ, ଜୂଜକୋ ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ତସ୍ସାସି ଦହରା ଭରିୟା, ନାମେନାମିତ୍ତତାପନା ॥
‘‘ତା ନଂ ତତ୍ଥ ଗତାୱୋଚୁଂ, ନଦିଂ ଉଦକହାରିୟା ।
ଥିୟୋ ନଂ ପରିଭାସିଂସୁ, ସମାଗନ୍ତ୍ୱା କୁତୂହଲା ॥
‘‘ଅମିତ୍ତା ନୂନ ତେ ମାତା, ଅମିତ୍ତୋ ନୂନ ତେ ପିତା ।
ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ, ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ଅହିତଂ ୱତ ତେ ଞାତୀ, ମନ୍ତୟିଂସୁ ରହୋଗତା ।
ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ, ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ଅମିତ୍ତା ୱତ ତେ ଞାତୀ, ମନ୍ତୟିଂସୁ ରହୋଗତା ।
ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ, ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ଦୁକ୍କଟଂ ୱତ ତେ ଞାତୀ, ମନ୍ତୟିଂସୁ ରହୋଗତା ।
ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ, ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ପାପକଂ ୱତ ତେ ଞାତୀ, ମନ୍ତୟିଂସୁ ରହୋଗତା ।
ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ, ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ଅମନାପଂ ୱତ ତେ ଞାତୀ, ମନ୍ତୟିଂସୁ ରହୋଗତା ।
ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ, ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ଅମନାପୱାସଂ ୱସି, ଜିଣ୍ଣେନ ପତିନା ସହ [ଏୱଂ ଦହରିୟା ସତୀ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ୟା ତ୍ୱଂ ୱସସି ଜିଣ୍ଣସ୍ସ, ମତଂ ତେ ଜୀୱିତା ୱରଂ ॥
‘‘ନ ହି ନୂନ ତୁୟ୍ହଂ କଲ୍ୟାଣି, ପିତା ମାତା ଚ ସୋଭନେ ।
ଅଞ୍ଞଂ ଭତ୍ତାରଂ ୱିନ୍ଦିଂସୁ, ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ ।
ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ଦୁୟିଟ୍ଠଂ ତେ ନୱମିୟଂ, ଅକତଂ ଅଗ୍ଗିହୁତ୍ତକଂ ।
ୟେ ତଂ ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପାଦଂସୁ, ଏୱଂ ଦହରିୟଂ ସତିଂ ॥
‘‘ସମଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ନୂନ, ବ୍ରାହ୍ମଣଚରିୟପରାୟଣେ ।
ସା ତ୍ୱଂ ଲୋକେ ଅଭିସପି, ସୀଲୱନ୍ତେ ବହୁସ୍ସୁତେ ।
ୟା ତ୍ୱଂ ୱସସି ଜିଣ୍ଣସ୍ସ, ଏୱଂ ଦହରିୟା ସତୀ ॥
‘‘ନ ଦୁକ୍ଖଂ ଅହିନା ଦଟ୍ଠଂ, ନ ଦୁକ୍ଖଂ ସତ୍ତିୟା ହତଂ ।
ତଞ୍ଚ ଦୁକ୍ଖଞ୍ଚ ତିବ୍ବଞ୍ଚ, ୟଂ ପସ୍ସେ ଜିଣ୍ଣକଂ ପତିଂ ॥
‘‘ନତ୍ଥି ଖିଡ୍ଡା ନତ୍ଥି ରତି, ଜିଣ୍ଣେନ ପତିନା ସହ ।
ନତ୍ଥି ଅଲ୍ଲାପସଲ୍ଲାପୋ, ଜଗ୍ଘିତୁମ୍ପି [ଜଗ୍ଘିତମ୍ପି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନ ସୋଭତି ॥
‘‘ୟଦା ଚ ଦହରୋ ଦହରା, ମନ୍ତୟନ୍ତି [ମନ୍ତୟିଂସୁ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ରହୋଗତା ।
ସବ୍ବେସଂ ସୋକା ନସ୍ସନ୍ତି, ୟେ କେଚି ହଦୟସ୍ସିତା ॥
‘‘ଦହରା ତ୍ୱଂ ରୂପୱତୀ, ପୁରିସାନଂଭିପତ୍ଥିତା ।
ଗଚ୍ଛ ଞାତିକୁଲେ ଅଚ୍ଛ, କିଂ ଜିଣ୍ଣୋ ରମୟିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ନ ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗଚ୍ଛାମି, ନଦିଂ ଉଦକହାରିୟା ।
ଥିୟୋ ମଂ ପରିଭାସନ୍ତି, ତୟା ଜିଣ୍ଣେନ ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ମା ମେ ତ୍ୱଂ ଅକରା କମ୍ମଂ, ମା ମେ ଉଦକମାହରି ।
ଅହଂ ଉଦକମାହିସ୍ସଂ, ମା ଭୋତି କୁପିତା ଅହୁ’’ ॥
‘‘ନାହଂ ତମ୍ହି କୁଲେ ଜାତା, ୟଂ ତ୍ୱଂ ଉଦକମାହରେ ।
ଏୱଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାନାହି, ନ ତେ ୱଚ୍ଛାମହଂ ଘରେ ॥
‘‘ସଚେ ମେ ଦାସଂ ଦାସିଂ ୱା, ନାନୟିସ୍ସସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ଏୱଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାନାହି, ନ ତେ ୱଚ୍ଛାମି ସନ୍ତିକେ’’ ॥
‘‘ନତ୍ଥି ମେ ସିପ୍ପଠାନଂ ୱା, ଧନଂ ଧଞ୍ଞଞ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣି ।
କୁତୋହଂ ଦାସଂ ଦାସିଂ ୱା, ଆନୟିସ୍ସାମି ଭୋତିୟା ।
ଅହଂ ଭୋତିଂ ଉପଟ୍ଠିସ୍ସଂ, ମା ଭୋତି କୁପିତା ଅହୁ’’ ॥
‘‘ଏହି ତେ ଅହମକ୍ଖିସ୍ସଂ, ୟଥା ମେ ୱଚନଂ ସୁତଂ ।
ଏସ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ୱଙ୍କେ ୱସତି ପବ୍ବତେ ॥
‘‘ତଂ ତ୍ୱଂ ଗନ୍ତ୍ୱାନ ୟାଚସ୍ସୁ, ଦାସଂ ଦାସିଞ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ସୋ ତେ ଦସ୍ସତି ୟାଚିତୋ, ଦାସଂ ଦାସିଞ୍ଚ ଖତ୍ତିୟୋ’’ ॥
‘‘ଜିଣ୍ଣୋହମସ୍ମି ଦୁବ୍ବଲୋ [ଅବଲୋ (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)], ଦୀଘୋ ଚଦ୍ଧା ସୁଦୁଗ୍ଗମୋ ।
ମା ଭୋତି ପଟିଦେୱେସି, ମା ଚ ତ୍ୱଂ [ମା ଭୋତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ୱିମନା ଅହୁ ।
ଅହଂ ଭୋତିଂ ଉପଟ୍ଠିସ୍ସଂ, ମା ଭୋତି କୁପିତା ଅହୁ’’ ॥
‘‘ୟଥା ଅଗନ୍ତ୍ୱା ସଙ୍ଗାମଂ, ଅୟୁଦ୍ଧୋୱ ପରାଜିତୋ ।
ଏୱମେୱ ତୁୱଂ ବ୍ରହ୍ମେ, ଅଗନ୍ତ୍ୱାୱ ପରାଜିତୋ ॥
‘‘ସଚେ ମେ ଦାସଂ ଦାସିଂ ୱା, ନାନୟିସ୍ସସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ଏୱଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାନାହି, ନ ତେ ୱଚ୍ଛାମହଂ ଘରେ ।
ଅମନାପଂ ତେ କରିସ୍ସାମି, ତଂ ତେ ଦୁକ୍ଖଂ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘ନକ୍ଖତ୍ତେ ଉତୁପୁବ୍ବେସୁ, ୟଦା ମଂ ଦକ୍ଖିସିଲଙ୍କତଂ ।
ଅଞ୍ଞେହି ସଦ୍ଧିଂ ରମମାନଂ, ତଂ ତେ ଦୁକ୍ଖଂ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘ଅଦସ୍ସନେନ ମୟ୍ହଂ ତେ, ଜିଣ୍ଣସ୍ସ ପରିଦେୱତୋ ।
ଭିୟ୍ୟୋ ୱଙ୍କା ଚ ପଲିତା, ବହୂ ହେସ୍ସନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ତତୋ ସୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଭୀତୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣିୟା ୱସାନୁଗୋ ।
ଅଟ୍ଟିତୋ କାମରାଗେନ, ବ୍ରାହ୍ମଣିଂ ଏତଦବ୍ରୱି’’ ॥
‘‘ପାଥେୟ୍ୟଂ ମେ କରୋହି ତ୍ୱଂ, ସଂକୁଲ୍ୟା ସଗୁଳାନି ଚ [ସଙ୍କୁଲା ସଙ୍ଗୁଳାନି ଚ (ସ୍ୟା॰), ଅଙ୍ଗୁଳା ସକଲାନି ଚ (କ॰)]।
ମଧୁପିଣ୍ଡିକା ଚ ସୁକତାୟୋ, ସତ୍ତୁଭତ୍ତଞ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣି ॥
‘‘ଆନୟିସ୍ସଂ ମେଥୁନକେ, ଉଭୋ ଦାସକୁମାରକେ ।
ତେ ତଂ ପରିଚରିସ୍ସନ୍ତି, ରତ୍ତିନ୍ଦିୱମତନ୍ଦିତା’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱା ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁ, ପଟିମୁଞ୍ଚି ଉପାହନା ।
ତତୋ ସୋ ମନ୍ତୟିତ୍ୱାନ, ଭରିୟଂ କତ୍ୱା ପଦକ୍ଖିଣଂ ॥
‘‘ପକ୍କାମି ସୋ ରୁଣ୍ଣମୁଖୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ସହିତବ୍ବତୋ ।
ସିୱୀନଂ ନଗରଂ ଫୀତଂ, ଦାସପରିୟେସନଂ ଚରଂ’’ ॥
‘‘ସୋ ତତ୍ଥ ଗନ୍ତ୍ୱା ଅୱଚ [ଅୱଚାସି (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ୟେ ତତ୍ଥାସୁଂ ସମାଗତା ।
କୁହିଂ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, କତ୍ଥ ପସ୍ସେମୁ ଖତ୍ତିୟଂ’’ ॥
‘‘ତେ ଜନା ତଂ ଅୱଚିଂସୁ, ୟେ ତତ୍ଥାସୁଂ ସମାଗତା ।
ତୁମ୍ହେହି ବ୍ରହ୍ମେ ପକତୋ, ଅତିଦାନେନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ପବ୍ବାଜିତୋ ସକା ରଟ୍ଠା, ୱଙ୍କେ ୱସତି ପବ୍ବତେ ॥
‘‘ତୁମ୍ହେହି ବ୍ରହ୍ମେ ପକତୋ, ଅତିଦାନେନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ଆଦାୟ ପୁତ୍ତଦାରଞ୍ଚ, ୱଙ୍କେ ୱସତି ପବ୍ବତେ’’ ॥
‘‘ସୋ ଚୋଦିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣିୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣୋ କାମଗିଦ୍ଧିମା ।
ଅଘଂ ତଂ ପଟିସେୱିତ୍ଥ, ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ ।
ଖଗ୍ଗଦୀପିନିସେୱିତେ ॥
‘‘ଆଦାୟ ବେଳୁୱଂ ଦଣ୍ଡଂ, ଅଗ୍ଗିହୁତ୍ତଂ କମଣ୍ଡଲୁଂ ।
ସୋ ପାୱିସି ବ୍ରହାରଞ୍ଞଂ, ୟତ୍ଥ ଅସ୍ସୋସି କାମଦଂ ॥
‘‘ତଂ ପୱିଟ୍ଠଂ ବ୍ରହାରଞ୍ଞଂ, କୋକା ନଂ ପରିୱାରୟୁଂ ।
ୱିକ୍କନ୍ଦି ସୋ ୱିପ୍ପନଟ୍ଠୋ, ଦୂରେ ପନ୍ଥା ଅପକ୍କମି ॥
‘‘ତତୋ ସୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଗନ୍ତ୍ୱା, ଭୋଗଲୁଦ୍ଧୋ ଅସଞ୍ଞତୋ ।
ୱଙ୍କସ୍ସୋରୋହଣେ ନଟ୍ଠେ, ଇମା ଗାଥା ଅଭାସଥ’’ ॥
‘‘କୋ ରାଜପୁତ୍ତଂ ନିସଭଂ, ଜୟନ୍ତମପରାଜିତଂ ।
ଭୟେ ଖେମସ୍ସ ଦାତାରଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ୟୋ ୟାଚତଂ ପତିଟ୍ଠାସି, ଭୂତାନଂ ଧରଣୀରିୱ ।
ଧରଣୂପମଂ ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ୟୋ ୟାଚତଂ ଗତୀ ଆସି, ସୱନ୍ତୀନଂୱ ସାଗରୋ ।
ସାଗରୂପମଂ [ଉଦଧୂପମଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰), ତଥୂପମଂ (କ॰)] ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘କଲ୍ୟାଣତିତ୍ଥଂ ସୁଚିମଂ, ସୀତୂଦକଂ ମନୋରମଂ ।
ପୁଣ୍ଡରୀକେହି ସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ୟୁତ୍ତଂ କିଞ୍ଜକ୍ଖରେଣୁନା ।
ରହଦୂପମଂ [ସରୂପମଂ (କ॰)] ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ଅସ୍ସତ୍ଥଂୱ ପଥେ ଜାତଂ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ମନୋରମଂ ।
ସନ୍ତାନଂ ୱିସମେତାରଂ, କିଲନ୍ତାନଂ ପଟିଗ୍ଗହଂ ।
ତଥୂପମଂ ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ନିଗ୍ରୋଧଂୱ ପଥେ ଜାତଂ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ମନୋରମଂ ।
ସନ୍ତାନଂ ୱିସମେତାରଂ, କିଲନ୍ତାନଂ ପଟିଗ୍ଗହଂ ।
ତଥୂପମଂ ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ଅମ୍ବଂ ଇୱ ପଥେ ଜାତଂ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ମନୋରମଂ ।
ସନ୍ତାନଂ ୱିସମେତାରଂ, କିଲନ୍ତାନଂ ପଟିଗ୍ଗହଂ ।
ତଥୂପମଂ ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ସାଲଂ ଇୱ ପଥେ ଜାତଂ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ମନୋରମଂ ।
ସନ୍ତାନଂ ୱିସମେତାରଂ, କିଲନ୍ତାନଂ ପଟିଗ୍ଗହଂ ।
ତଥୂପମଂ ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ଦୁମଂ ଇୱ ପଥେ ଜାତଂ, ସୀତଚ୍ଛାୟଂ ମନୋରମଂ ।
ସନ୍ତାନଂ ୱିସମେତାରଂ, କିଲନ୍ତାନଂ ପଟିଗ୍ଗହଂ ।
ତଥୂପମଂ ମହାରାଜଂ, କୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରଂ ୱିଦୂ ॥
‘‘ଏୱଞ୍ଚ ମେ ୱିଲପତୋ, ପୱିଟ୍ଠସ୍ସ ବ୍ରହାୱନେ ।
ଅହଂ ଜାନନ୍ତି ୟୋ ୱଜ୍ଜା, ନନ୍ଦିଂ ସୋ ଜନୟେ ମମ ॥
‘‘ଏୱଞ୍ଚ ମେ ୱିଲପତୋ, ପୱିଟ୍ଠସ୍ସ ବ୍ରହାୱନେ ।
ଅହଂ ଜାନନ୍ତି ୟୋ ୱଜ୍ଜା, ତାୟ ସୋ ଏକୱାଚାୟ ।
ପସୱେ ପୁଞ୍ଞଂ ଅନପ୍ପକଂ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ଚେତୋ ପଟିସ୍ସୋସି, ଅରଞ୍ଞେ ଲୁଦ୍ଦକୋ ଚରଂ ।
ତୁମ୍ହେହି ବ୍ରହ୍ମେ ପକତୋ, ଅତିଦାନେନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ପବ୍ବାଜିତୋ ସକା ରଟ୍ଠା, ୱଙ୍କେ ୱସତି ପବ୍ବତେ ॥
‘‘ତୁମ୍ହେହି ବ୍ରହ୍ମେ ପକତୋ, ଅତିଦାନେନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ଆଦାୟ ପୁତ୍ତଦାରଞ୍ଚ, ୱଙ୍କେ ୱସତି ପବ୍ବତେ ॥
‘‘ଅକିଚ୍ଚକାରୀ ଦୁମ୍ମେଧୋ, ରଟ୍ଠା ପୱନମାଗତୋ ।
ରାଜପୁତ୍ତଂ ଗୱେସନ୍ତୋ, ବକୋ ମଚ୍ଛମିୱୋଦକେ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତ୍ୟାହଂ ନ ଦସ୍ସାମି, ଜୀୱିତଂ ଇଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ଅୟଞ୍ହି ତେ ମୟା ନୁନ୍ନୋ [ମୟା’ରୁଳ୍ହୋ (କ॰)], ସରୋ ପିସ୍ସତି ଲୋହିତଂ ॥
‘‘ସିରୋ ତେ ୱଜ୍ଝୟିତ୍ୱାନ, ହଦୟଂ ଛେତ୍ୱା ସବନ୍ଧନଂ ।
ପନ୍ଥସକୁଣଂ [ବନ୍ଧସକୁଣଂ (କ॰)] ୟଜିସ୍ସାମି, ତୁୟ୍ହଂ ମଂସେନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ॥
‘‘ତୁୟ୍ହଂ ମଂସେନ ମେଦେନ, ମତ୍ଥକେନ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ଆହୁତିଂ ପଗ୍ଗହେସ୍ସାମି, ଛେତ୍ୱାନ ହଦୟଂ ତୱ ॥
‘‘ତଂ ମେ ସୁୟିଟ୍ଠଂ ସୁହୁତଂ, ତୁୟ୍ହଂ ମଂସେନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ନ ଚ ତ୍ୱଂ ରାଜପୁତ୍ତସ୍ସ, ଭରିୟଂ ପୁତ୍ତେ ଚ ନେସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ଅୱଜ୍ଝୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦୂତୋ, ଚେତପୁତ୍ତ ସୁଣୋହି ମେ ।
ତସ୍ମା ହି ଦୂତଂ ନ ହନ୍ତି, ଏସ ଧମ୍ମୋ ସନନ୍ତନୋ ॥
‘‘ନିଜ୍ଝତ୍ତା ସିୱୟୋ ସବ୍ବେ, ପିତା ନଂ ଦଟ୍ଠୁମିଚ୍ଛତି ।
ମାତା ଚ ଦୁବ୍ବଲା ତସ୍ସ, ଅଚିରା ଚକ୍ଖୂନି ଜୀୟରେ ॥
‘‘ତେସାହଂ ପହିତୋ ଦୂତୋ, ଚେତପୁତ୍ତ ସୁଣୋହି ମେ ।
ରାଜପୁତ୍ତଂ ନୟିସ୍ସାମି, ୟଦି ଜାନାସି ସଂସ ମେ ॥
‘‘ପିୟସ୍ସ ମେ ପିୟୋ ଦୂତୋ, ପୁଣ୍ଣପତ୍ତଂ ଦଦାମି ତେ’’ ।
‘‘ଇମଞ୍ଚ ମଧୁନୋ ତୁମ୍ବଂ, ମିଗସତ୍ଥିଞ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ତଞ୍ଚ ତେ ଦେସମକ୍ଖିସ୍ସଂ, ୟତ୍ଥ ସମ୍ମତି କାମଦୋ’’ ॥
ଜୂଜକପବ୍ବଂ ନାମ ।
ଚୂଳୱନୱଣ୍ଣନା
‘‘ଏସ ସେଲୋ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ପବ୍ବତୋ ଗନ୍ଧମାଦନୋ ।
ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସହ ପୁତ୍ତେହି ସମ୍ମତି ॥
‘‘ଧାରେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣଂ, ଆସଦଞ୍ଚ [ଆସଟଞ୍ଚ (କ॰)] ମସଂ ଜଟଂ ।
ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି ॥
‘‘ଏତେ ନୀଲା ପଦିସ୍ସନ୍ତି, ନାନାଫଲଧରା ଦୁମା ।
ଉଗ୍ଗତା ଅବ୍ଭକୂଟାୱ, ନୀଲା ଅଞ୍ଜନପବ୍ବତା ॥
‘‘ଧୱସ୍ସକଣ୍ଣା ଖଦିରା, ସାଲା ଫନ୍ଦନମାଲୁୱା ।
ସମ୍ପୱେଧନ୍ତି ୱାତେନ, ସକିଂ ପୀତାୱ ମାଣୱା ॥
‘‘ଉପରି ଦୁମପରିୟାୟେସୁ, ସଙ୍ଗୀତିୟୋୱ ସୁୟ୍ୟରେ ।
ନଜ୍ଜୁହା କୋକିଲସଙ୍ଘା [କୋକିଲା ସିଙ୍ଘା (କ॰)], ସମ୍ପତନ୍ତି ଦୁମା ଦୁମଂ ॥
‘‘ଅୱ୍ହୟନ୍ତେୱ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ, ସାଖାପତ୍ତସମୀରିତା ।
ରମୟନ୍ତେୱ ଆଗନ୍ତଂ, ମୋଦୟନ୍ତି ନିୱାସିନଂ ।
ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସହ ପୁତ୍ତେହି ସମ୍ମତି ॥
‘‘ଧାରେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣଂ, ଆସଦଞ୍ଚ ମସଂ ଜଟଂ ।
ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି ॥
‘‘ଅମ୍ବା କପିତ୍ଥା ପନସା, ସାଲା ଜମ୍ବୂ ୱିଭୀତକା ।
ହରୀତକୀ ଆମଲକା, ଅସ୍ସତ୍ଥା ବଦରାନି ଚ ॥
‘‘ଚାରୁତିମ୍ବରୁକ୍ଖା ଚେତ୍ଥ, ନିଗ୍ରୋଧା ଚ କପିତ୍ଥନା ।
ମଧୁମଧୁକା ଥେୱନ୍ତି, ନୀଚେ ପକ୍କା ଚୁଦୁମ୍ବରା ॥
‘‘ପାରେୱତା ଭୱେୟ୍ୟା ଚ, ମୁଦ୍ଦିକା ଚ ମଧୁତ୍ଥିକା ।
ମଧୁଂ ଅନେଲକଂ ତତ୍ଥ, ସକମାଦାୟ ଭୁଞ୍ଜରେ ॥
‘‘ଅଞ୍ଞେତ୍ଥ ପୁପ୍ଫିତା ଅମ୍ବା, ଅଞ୍ଞେ ତିଟ୍ଠନ୍ତି ଦୋୱିଲା ।
ଅଞ୍ଞେ ଆମା ଚ ପକ୍କା ଚ, ଭେକୱଣ୍ଣା ତଦୂଭୟଂ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ହେଟ୍ଠା ପୁରିସୋ, ଅମ୍ବପକ୍କାନି ଗଣ୍ହତି ।
ଆମାନି ଚେୱ ପକ୍କାନି, ୱଣ୍ଣଗନ୍ଧରସୁତ୍ତମେ ॥
‘‘ଅତେୱ ମେ ଅଚ୍ଛରିୟଂ, ହିଙ୍କାରୋ ପଟିଭାତି ମଂ ।
ଦେୱାନମିୱ ଆୱାସୋ, ସୋଭତି ନନ୍ଦନୂପମୋ ॥
‘‘ୱିଭେଦିକା ନାଳିକେରା, ଖଜ୍ଜୁରୀନଂ ବ୍ରହାୱନେ ।
ମାଲାୱ ଗନ୍ଥିତା ଠନ୍ତି, ଧଜଗ୍ଗାନେୱ ଦିସ୍ସରେ ।
ନାନାୱଣ୍ଣେହି ପୁପ୍ଫେତି, ନଭଂ ତାରାଚିତାମିୱ ॥
‘‘କୁଟଜୀ କୁଟ୍ଠତଗରା, ପାଟଲିୟୋ ଚ ପୁପ୍ଫିତା ।
ପୁନ୍ନାଗା ଗିରିପୁନ୍ନାଗା, କୋୱିଳାରା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ॥
‘‘ଉଦ୍ଦାଲକା ସୋମରୁକ୍ଖା, ଅଗରୁଫଲ୍ଲିୟା [ଅଗରୁଭଲ୍ଲିୟା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ବହୂ ।
ପୁତ୍ତଜୀୱା [ପୁଟଜୀୱା (କ॰)] ଚ କକୁଧା, ଅସନା ଚେତ୍ଥ ପୁପ୍ଫିତା ॥
‘‘କୁଟଜା ସଲଳା ନୀପା [ନିମ୍ବା (କ॰)], କୋସମ୍ବା ଲବୁଜା ଧୱା ।
ସାଲା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ତତ୍ଥ, ପଲାଲଖଲସନ୍ନିଭା ॥
‘‘ତସ୍ସାୱିଦୂରେ ପୋକ୍ଖରଣୀ, ଭୂମିଭାଗେ ମନୋରମେ ।
ପଦୁମୁପ୍ପଲସଞ୍ଛନ୍ନା, ଦେୱାନମିୱ ନନ୍ଦନେ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ପୁପ୍ଫରସମତ୍ତା, କୋକିଲା ମଞ୍ଜୁଭାଣିକା ।
ଅଭିନାଦେନ୍ତି ପୱନଂ, ଉତୁସମ୍ପୁପ୍ଫିତେ ଦୁମେ ॥
‘‘ଭସ୍ସନ୍ତି ମକରନ୍ଦେହି, ପୋକ୍ଖରେ ପୋକ୍ଖରେ ମଧୂ ।
ଅଥେତ୍ଥ ୱାତା ୱାୟନ୍ତି, ଦକ୍ଖିଣା ଅଥ ପଚ୍ଛିମା ।
ପଦୁମକିଞ୍ଜକ୍ଖରେଣୂହି, ଓକିଣ୍ଣୋ ହୋତି ଅସ୍ସମୋ ॥
‘‘ଥୂଲା ସିଙ୍ଘାଟକା ଚେତ୍ଥ, ସଂସାଦିୟା ପସାଦିୟା [ସଂସାରିୟା ପସାରିୟା (କ॰)]।
ମଚ୍ଛକଚ୍ଛପବ୍ୟାୱିଦ୍ଧା, ବହୂ ଚେତ୍ଥ ମୁପୟାନକା ।
ମଧୁଂ ଭିସେହି ସୱତି, ଖିରସପ୍ପିମୁଳାଲିଭି ॥
‘‘ସୁରଭୀ ତଂ ୱନଂ ୱାତି, ନାନାଗନ୍ଧସମୋଦିତଂ [ନାନାଗନ୍ଧସମେରିତଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ସମ୍ମଦ୍ଦତେୱ [ସମୋଦତେୱ (କ॰)] ଗନ୍ଧେନ, ପୁପ୍ଫସାଖାହି ତଂ ୱନଂ ।
ଭମରା ପୁପ୍ଫଗନ୍ଧେନ, ସମନ୍ତା ମଭିନାଦିତା ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, ନାନାୱଣ୍ଣା ବହୂ ଦିଜା ।
ମୋଦନ୍ତି ସହ ଭରିୟାହି, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପକୂଜିନୋ ॥
‘‘ନନ୍ଦିକା ଜୀୱପୁତ୍ତା ଚ, ଜୀୱପୁତ୍ତା ପିୟା ଚ ନୋ ।
ପିୟା ପୁତ୍ତା ପିୟା ନନ୍ଦା, ଦିଜା ପୋକ୍ଖରଣୀଘରା ॥
‘‘ମାଲାୱ ଗନ୍ଥିତା ଠନ୍ତି, ଧଜଗ୍ଗାନେୱ ଦିସ୍ସରେ ।
ନାନାୱଣ୍ଣେହି ପୁପ୍ଫେହି, କୁସଲେହେୱ ସୁଗନ୍ଥିତା [ସୁଗନ୍ଥିକା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସହ ପୁତ୍ତେହି ସମ୍ମତି ॥
‘‘ଧାରେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣଂ, ଆସଦଞ୍ଚ ମସଂ ଜଟଂ ।
ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ମେ ସତ୍ତୁଭତ୍ତଂ, ମଧୁନା ପଟିସଂୟୁତଂ ।
ମଧୁପିଣ୍ଡିକା ଚ ସୁକତାୟୋ, ସତ୍ତୁଭତ୍ତଂ ଦଦାମି ତେ’’ ॥
‘‘ତୁୟ୍ହେୱ ସମ୍ବଲଂ ହୋତୁ, ନାହଂ ଇଚ୍ଛାମି ସମ୍ବଲଂ ।
ଇତୋପି ବ୍ରହ୍ମେ ଗଣ୍ହାହି, ଗଚ୍ଛ ବ୍ରହ୍ମେ ୟଥାସୁଖଂ ॥
‘‘ଅୟଂ ଏକପଦୀ ଏତି, ଉଜୁଂ ଗଚ୍ଛତି ଅସ୍ସମଂ ।
ଇସୀପି ଅଚ୍ଚୁତୋ ତତ୍ଥ, ପଙ୍କଦନ୍ତୋ ରଜସ୍ସିରୋ ।
ଧାରେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣଂ, ଆସଦଞ୍ଚ ମସଂ ଜଟଂ ॥
‘‘ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି ।
ତଂ ତ୍ୱଂ ଗନ୍ତ୍ୱାନ ପୁଚ୍ଛସ୍ସୁ, ସୋ ତେ ମଗ୍ଗଂ ପୱକ୍ଖତି’’ ॥
ଇଦଂ ସୁତ୍ୱା ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁ, ଚେତଂ କତ୍ୱା ପଦକ୍ଖିଣଂ ।
ଉଦଗ୍ଗଚିତ୍ତୋ ପକ୍କାମି, ୟେନାସି ଅଚ୍ଚୁତୋ ଇସି ॥
ଚୂଳୱନୱଣ୍ଣନା ।
ମହାୱନୱଣ୍ଣନା
ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ସୋ ଭାରଦ୍ୱାଜୋ, ଅଦ୍ଦସ୍ସ ଅଚ୍ଚୁତଂ ଇସିଂ ।
ଦିସ୍ୱାନ ତଂ ଭାରଦ୍ୱାଜୋ, ସମ୍ମୋଦି ଇସିନା ସହ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ଭୋତୋ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେସି, କଚ୍ଚି ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, କଚ୍ଚି ହିଂସା ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ମେ ବ୍ରହ୍ମେ, ଅଥୋ ବ୍ରହ୍ମେ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେମି, ଅଥୋ ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘ଅଥୋ ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, ହିଂସା ମୟ୍ହଂ ନ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ବହୂନି ୱସ୍ସପୂଗାନି, ଅସ୍ସମେ ୱସତୋ ମମ ।
ନାଭିଜାନାମି ଉପ୍ପନ୍ନଂ, ଆବାଧଂ ଅମନୋରମଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ଅନ୍ତୋ ପୱିସ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ପାଦେ ପକ୍ଖାଲୟସ୍ସୁ ତେ ॥
‘‘ତିନ୍ଦୁକାନି ପିୟାଲାନି, ମଧୁକେ କାସୁମାରିୟୋ ।
ଫଲାନି ଖୁଦ୍ଦକପ୍ପାନି, ଭୁଞ୍ଜ ବ୍ରହ୍ମେ ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ପାନୀୟଂ ସୀତଂ, ଆଭତଂ ଗିରିଗବ୍ଭରା ।
ତତୋ ପିୱ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ସଚେ ତ୍ୱଂ ଅଭିକଙ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ପଟିଗ୍ଗହିତଂ ୟଂ ଦିନ୍ନଂ, ସବ୍ବସ୍ସ ଅଗ୍ଘିୟଂ କତଂ ।
ସଞ୍ଜୟସ୍ସ ସକଂ ପୁତ୍ତଂ, ସିୱୀହି ୱିପ୍ପୱାସିତଂ ।
ତମହଂ ଦସ୍ସନମାଗତୋ, ୟଦି ଜାନାସି ସଂସ ମେ’’ ॥
‘‘ନ ଭୱଂ ଏତି ପୁଞ୍ଞତ୍ଥଂ, ସିୱିରାଜସ୍ସ ଦସ୍ସନଂ ।
ମଞ୍ଞେ ଭୱଂ ପତ୍ଥୟତି, ରଞ୍ଞୋ ଭରିୟଂ ପତିବ୍ବତଂ ।
ମଞ୍ଞେ କଣ୍ହାଜିନଂ ଦାସିଂ, ଜାଲିଂ ଦାସଞ୍ଚ ଇଚ୍ଛସି ॥
‘‘ଅଥ ୱା ତୟୋ ମାତାପୁତ୍ତେ, ଅରଞ୍ଞା ନେତୁମାଗତୋ ।
ନ ତସ୍ସ ଭୋଗା ୱିଜ୍ଜନ୍ତି, ଧନଂ ଧଞ୍ଞଞ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ଅକୁଦ୍ଧରୂପୋହଂ ଭୋତୋ [ଭୋତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନାହଂ ୟାଚିତୁମାଗତୋ ।
ସାଧୁ ଦସ୍ସନମରିୟାନଂ, ସନ୍ନିୱାସୋ ସଦା ସୁଖୋ ॥
‘‘ଅଦିଟ୍ଠପୁବ୍ବୋ ସିୱିରାଜା, ସିୱୀହି ୱିପ୍ପୱାସିତୋ ।
ତମହଂ ଦସ୍ସନମାଗତୋ, ୟଦି ଜାନାସି ସଂସ ମେ’’ ॥
‘‘ଏସ ସେଲୋ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ପବ୍ବତୋ ଗନ୍ଧମାଦନୋ ।
ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସହ ପୁତ୍ତେହି ସମ୍ମତି ॥
‘‘ଧାରେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣଂ, ଆସଦଞ୍ଚ ମସଂ ଜଟଂ ।
ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି ॥
‘‘ଏତେ ନୀଲା ପଦିସ୍ସନ୍ତି, ନାନାଫଲଧରା ଦୁମା ।
ଉଗ୍ଗତା ଅବ୍ଭକୂଟାୱ ନୀଲା ଅଞ୍ଜନପବ୍ବତା ॥
‘‘ଧୱସ୍ସକଣ୍ଣା ଖଦିରା, ସାଲା ଫନ୍ଦନମାଲୁୱା ।
ସମ୍ପୱେଧନ୍ତି ୱାତେନ, ସକିଂ ପୀତାୱ ମାଣୱା ॥
‘‘ଉପରି ଦୁମପରିୟାୟେସୁ, ସଙ୍ଗୀତିୟୋୱ ସୁୟ୍ୟରେ ।
ନଜ୍ଜୁହା କୋକିଲସଙ୍ଘା, ସମ୍ପତନ୍ତି ଦୁମା ଦୁମଂ ॥
‘‘ଅୱ୍ହୟନ୍ତେୱ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ, ସାଖାପତ୍ତସମୀରିତା ।
ରମୟନ୍ତେୱ ଆଗନ୍ତଂ, ମୋଦୟନ୍ତି ନିୱାସିନଂ ।
ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସହ ପୁତ୍ତେହି ସମ୍ମତି ॥
‘‘ଧାରେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣଂ, ଆସଦଞ୍ଚ ମସଂ ଜଟଂ ।
ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି ॥
‘‘କରେରିମାଲା ୱିତତା, ଭୂମିଭାଗେ ମନୋରମେ ।
ସଦ୍ଦଲାହରିତା ଭୂମି, ନ ତତ୍ଥୁଦ୍ଧଂସତେ ରଜୋ ॥
‘‘ମୟୂରଗୀୱସଙ୍କାସା, ତୂଲଫସ୍ସସମୂପମା ।
ତିଣାନି ନାତିୱତ୍ତନ୍ତି, ସମନ୍ତା ଚତୁରଙ୍ଗୁଲା ॥
‘‘ଅମ୍ବା ଜମ୍ବୂ କପିତ୍ଥା ଚ, ନୀଚେ ପକ୍କା ଚୁଦୁମ୍ବରା ।
ପରିଭୋଗେହି ରୁକ୍ଖେହି, ୱନଂ ତଂ ରତିୱଡ୍ଢନଂ ॥
‘‘ୱେଳୁରିୟୱଣ୍ଣସନ୍ନିଭଂ, ମଚ୍ଛଗୁମ୍ବନିସେୱିତଂ ।
ସୁଚିଂ ସୁଗନ୍ଧଂ ସଲିଲଂ, ଆପୋ ତତ୍ଥପି ସନ୍ଦତି ॥
‘‘ତସ୍ସାୱିଦୂରେ ପୋକ୍ଖରଣୀ, ଭୂମିଭାଗେ ମନୋରମେ ।
ପଦୁମୁପ୍ପଲସଞ୍ଛନ୍ନା, ଦେୱାନମିୱ ନନ୍ଦନେ ॥
‘‘ତୀଣି ଉପ୍ପଲଜାତାନି, ତସ୍ମିଂ ସରସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ୱିଚିତ୍ତଂ ନୀଲାନେକାନି, ସେତା ଲୋହିତକାନି ଚ ॥
‘‘ଖୋମାୱ ତତ୍ଥ ପଦୁମା, ସେତସୋଗନ୍ଧିକେହି ଚ ।
କଲମ୍ବକେହି ସଞ୍ଛନ୍ନୋ, ମୁଚଲିନ୍ଦୋ ନାମ ସୋ ସରୋ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ପଦୁମା ଫୁଲ୍ଲା, ଅପରିୟନ୍ତାୱ ଦିସ୍ସରେ ।
ଗିମ୍ହା ହେମନ୍ତିକା ଫୁଲ୍ଲା, ଜଣ୍ଣୁତଗ୍ଘା ଉପତ୍ଥରା ॥
‘‘ସୁରଭୀ ସମ୍ପୱାୟନ୍ତି, ୱିଚିତ୍ତପୁପ୍ଫସନ୍ଥତା ।
ଭମରା ପୁପ୍ଫଗନ୍ଧେନ, ସମନ୍ତା ମଭିନାଦିତା ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ଉଦକନ୍ତସ୍ମିଂ, ରୁକ୍ଖା ତିଟ୍ଠନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
କଦମ୍ବା ପାଟଲୀ ଫୁଲ୍ଲା, କୋୱିଳାରା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ॥
‘‘ଅଙ୍କୋଲା କଚ୍ଛିକାରା ଚ, ପାରିଜଞ୍ଞା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ।
ୱାରଣା ୱୟନା [ସାୟନା (ସୀ॰ ପୀ॰), ୱୁୟ୍ହନା (ସ୍ୟା॰)] ରୁକ୍ଖା, ମୁଚଲିନ୍ଦମୁଭତୋ [ମୁଚଲିନ୍ଦମଭିତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସରଂ ॥
‘‘ସିରୀସା ସେତପାରିସା [ସେତୱାରିସା (ସୀ॰ ପୀ॰)], ସାଧୁ ୱାୟନ୍ତି ପଦ୍ମକା ।
ନିଗ୍ଗୁଣ୍ଡୀ ସିରୀନିଗ୍ଗୁଣ୍ଡୀ [ସରନିଗ୍ଗୁଣ୍ଡୀ (କ॰)], ଅସନା ଚେତ୍ଥ ପୁପ୍ଫିତା ॥
‘‘ପଙ୍ଗୁରା [ପଙ୍କୁରା (ସ୍ୟା॰), ପଙ୍ଗୁଲା (କ॰)] ବହୁଲା ସେଲା, ସୋଭଞ୍ଜନା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ।
କେତକା କଣିକାରା ଚ, କନୱେରା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ॥
‘‘ଅଜ୍ଜୁନା ଅଜ୍ଜୁକଣ୍ଣା ଚ, ମହାନାମା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ।
ସୁପୁପ୍ଫିତଗ୍ଗା ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ପଜ୍ଜଲନ୍ତେୱ କିଂସୁକା ॥
‘‘ସେତପଣ୍ଣୀ ସତ୍ତପଣ୍ଣା, କଦଲିୟୋ କୁସୁମ୍ଭରା ।
ଧନୁତକ୍କାରୀ ପୁପ୍ଫେହି, ସୀସପାୱରଣାନି ଚ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛିୱା ସଲ୍ଲୱା [ସବଲା (ସୀ॰), ସିମଲା (ପୀ॰)] ରୁକ୍ଖା, ସଲ୍ଲକିୟୋ ଚ ପୁପ୍ଫିତା ।
ସେତଗେରୁ ଚ ତଗରା, ମଂସିକୁଟ୍ଠା କୁଲାୱରା ॥
‘‘ଦହରା ରୁକ୍ଖା ଚ ୱୁଦ୍ଧା ଚ, ଅକୁଟିଲା ଚେତ୍ଥ ପୁପ୍ଫିତା ।
ଅସ୍ସମଂ ଉଭତୋ ଠନ୍ତି, ଅଗ୍ୟାଗାରଂ ସମନ୍ତତୋ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ଉଦକନ୍ତସ୍ମିଂ, ବହୁଜାତୋ ଫଣିଜ୍ଜକୋ ।
ମୁଗ୍ଗତିୟୋ କରତିୟୋ, ସେୱାଲସୀସକା ବହୂ ॥
‘‘ଉଦ୍ଦାପୱତ୍ତଂ [ଉଦ୍ଧାପୱତ୍ତଂ (ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଉଲ୍ଲୁଳିତଂ, ମକ୍ଖିକା ହିଙ୍ଗୁଜାଲିକା ।
ଦାସିମକଞ୍ଜକୋ [ଦାସିମା କୋଞ୍ଜକୋ (କ॰)] ଚେତ୍ଥ, ବହୂ ନୀଚେକଳମ୍ବକା ॥
‘‘ଏଲମ୍ଫୁରକସଞ୍ଛନ୍ନା [ଏଲମ୍ବରକସଞ୍ଛନ୍ନା (ସୀ॰ ପୀ॰), ଏଳମ୍ବକେହି ସଞ୍ଛନ୍ନା (ସ୍ୟା॰)], ରୁକ୍ଖା ତିଟ୍ଠନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ସତ୍ତାହଂ ଧାରିୟମାନାନଂ, ଗନ୍ଧୋ ତେସଂ ନ ଛିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଉଭତୋ ସରଂ ମୁଚଲିନ୍ଦଂ, ପୁପ୍ଫା ତିଟ୍ଠନ୍ତି ସୋଭନା ।
ଇନ୍ଦୀୱରେହି ସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ୱନଂ ତଂ ଉପସୋଭତି ॥
‘‘ଅଡ୍ଢମାସଂ ଧାରିୟମାନାନଂ, ଗନ୍ଧୋ ତେସଂ ନ ଛିଜ୍ଜତି ।
ନୀଲପୁପ୍ଫୀ ସେତୱାରୀ, ପୁପ୍ଫିତା ଗିରିକଣ୍ଣିକା ।
କଲେରୁକ୍ଖେହି [କଟେରୁକେହି (ସୀ॰), କଟେରୁକ୍ଖେହି (ପୀ॰)] ସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ୱନଂ ତଂ ତୁଲସୀହି ଚ ॥
‘‘ସମ୍ମଦ୍ଦତେୱ ଗନ୍ଧେନ, ପୁପ୍ଫସାଖାହି ତଂ ୱନଂ ।
ଭମରା ପୁପ୍ଫଗନ୍ଧେନ, ସମନ୍ତା ମଭିନାଦିତା ॥
‘‘ତୀଣି କକ୍କାରୁଜାତାନି, ତସ୍ମିଂ ସରସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
କୁମ୍ଭମତ୍ତାନି ଚେକାନି, ମୁରଜମତ୍ତାନି ତା ଉଭୋ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସାସପୋ ବହୁକୋ, ନାଦିୟୋ [ନାରିୟୋ (କ॰)] ହରିତାୟୁତୋ ।
ଅସୀ ତାଲାୱ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ଛେଜ୍ଜା ଇନ୍ଦୀୱରା ବହୂ ॥
‘‘ଅପ୍ଫୋଟା ସୁରିୟୱଲ୍ଲୀ ଚ, କାଳୀୟା [କୋଳୀୟା (କ॰)] ମଧୁଗନ୍ଧିୟା ।
ଅସୋକା ମୁଦୟନ୍ତୀ ଚ, ୱଲ୍ଲିଭୋ ଖୁଦ୍ଦପୁପ୍ଫିୟୋ ॥
‘‘କୋରଣ୍ଡକା ଅନୋଜା ଚ, ପୁପ୍ଫିତା ନାଗମଲ୍ଲିକା [ନାଗୱଲ୍ଲିକା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ରୁକ୍ଖମାରୁୟ୍ହ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ଫୁଲ୍ଲା କିଂସୁକୱଲ୍ଲିୟୋ ॥
‘‘କଟେରୁହା ଚ ୱାସନ୍ତୀ, ୟୂଥିକା ମଧୁଗନ୍ଧିୟା ।
ନିଲିୟା ସୁମନା ଭଣ୍ଡୀ, ସୋଭତି ପଦୁମୁତ୍ତରୋ ॥
‘‘ପାଟଲୀ ସମୁଦ୍ଦକପ୍ପାସୀ, କଣିକାରା ଚ ପୁପ୍ଫିତା ।
ହେମଜାଲାୱ ଦିସ୍ସନ୍ତି, ରୁଚିରଗ୍ଗି ସିଖୂପମା ॥
‘‘ୟାନି ତାନି ଚ ପୁପ୍ଫାନି, ଥଲଜାନୁଦକାନି ଚ ।
ସବ୍ବାନି ତତ୍ଥ ଦିସ୍ସନ୍ତି, ଏୱଂ ରମ୍ମୋ ମହୋଦଧି ॥
‘‘ଅଥସ୍ସା ପୋକ୍ଖରଣିୟା, ବହୁକା ୱାରିଗୋଚରା ।
ରୋହିତା ନଳପୀ [ନଳପେ (କ॰)] ସିଙ୍ଗୂ, କୁମ୍ଭିଲା ମକରା ସୁସୂ ॥
‘‘ମଧୁ ଚ ମଧୁଲଟ୍ଠି ଚ, ତାଲିସା ଚ ପିୟଙ୍ଗୁକା ।
କୁଟନ୍ଦଜା ଭଦ୍ଦମୁତ୍ତା [ଉନ୍ନକା ଭଦ୍ଦମୁଟ୍ଠା ଚ (କ॰)], ସେତପୁପ୍ଫା ଚ ଲୋଲୁପା ॥
‘‘ସୁରଭୀ ଚ ରୁକ୍ଖା ତଗରା, ବହୁକା ତୁଙ୍ଗୱଣ୍ଟକା [ତୁଙ୍ଗୱଲ୍ଲିକା (କ॰)]।
ପଦ୍ମକା ନରଦା କୁଟ୍ଠା, ଝାମକା ଚ ହରେଣୁକା ॥
‘‘ହଲିଦ୍ଦକା ଗନ୍ଧସିଲା, ହିରିୱେରା ଚ ଗୁଗ୍ଗୁଲା ।
ୱିଭେଦିକା ଚୋରକା କୁଟ୍ଠା, କପ୍ପୁରା ଚ କଲିଙ୍ଗୁକା ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସୀହବ୍ୟଗ୍ଘା ଚ, ପୁରିସାଲୂ ଚ ହତ୍ଥିୟୋ ।
ଏଣେୟ୍ୟା ପସଦା ଚେୱ, ରୋହିଚ୍ଚା ସରଭା ମିଗା ॥
‘‘କୋଟ୍ଠସୁଣା ସୁଣୋପି ଚ, ତୁଲିୟା ନଳସନ୍ନିଭା ।
ଚାମରୀ ଚଲନୀ ଲଙ୍ଘୀ, ଝାପିତା ମକ୍କଟା ପିଚୁ ॥
‘‘କକ୍କଟା କଟମାୟା ଚ, ଇକ୍କା ଗୋଣସିରା ବହୂ ।
ଖଗ୍ଗା ୱରାହା ନକୁଲା, କାଳକେତ୍ଥ ବହୂତସୋ ॥
‘‘ମହିଂସା ସୋଣସିଙ୍ଗାଲା, ପମ୍ପକା ଚ ସମନ୍ତତୋ ।
ଆକୁଚ୍ଛା ପଚଲାକା ଚ, ଚିତ୍ରକା ଚାପି ଦୀପିୟୋ ॥
‘‘ପେଲକା ଚ ୱିଘାସାଦା, ସୀହା ଗୋଗଣିସାଦକା ।
ଅଟ୍ଠପାଦା ଚ ମୋରା ଚ, ଭସ୍ସରା ଚ କୁକୁତ୍ଥକା ॥
‘‘ଚଙ୍କୋରା କୁକ୍କୁଟା ନାଗା, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପକୂଜିନୋ ।
ବକା ବଲାକା ନଜ୍ଜୁହା, ଦିନ୍ଦିଭା କୁଞ୍ଜୱାଜିତା [କୁଞ୍ଜୱାଦିକା (ସୀ॰ ପୀ॰)]॥
‘‘ବ୍ୟଗ୍ଘିନସା ଲୋହପିଟ୍ଠା, ପମ୍ମକା [ପମ୍ପକା (ସୀ॰ ପୀ॰), ଚପ୍ପକା (ସ୍ୟା॰), ପବ୍ବକା (କ॰)] ଜୀୱଜୀୱକା ।
କପିଞ୍ଜରା ତିତ୍ତିରାୟୋ, କୁଲା ଚ ପଟିକୁତ୍ଥକା ॥
‘‘ମନ୍ଦାଲକା ଚେଲକେଟୁ, ଭଣ୍ଡୁତିତ୍ତିରନାମକା ।
ଚେଲାୱକା ପିଙ୍ଗଲାୟୋ [ପିଙ୍ଗୁଲାୟୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ଗୋଟକା ଅଙ୍ଗହେତୁକା ॥
‘‘କରୱିୟା ଚ ସଗ୍ଗା ଚ, ଉହୁଙ୍କାରା ଚ କୁକ୍କୁହା ।
ନାନାଦିଜଗଣାକିଣ୍ଣଂ, ନାନାସରନିକୂଜିତଂ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, ନୀଲକା [ସାଳିକା (କ॰)] ମଞ୍ଜୁଭାଣିକା ।
ମୋଦନ୍ତି ସହ ଭରିୟାହି, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପକୂଜିନୋ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, ଦିଜା ମଞ୍ଜୁସ୍ସରା ସିତା ।
ସେତଚ୍ଛିକୁଟା ଭଦ୍ରକ୍ଖା, ଅଣ୍ଡଜା ଚିତ୍ରପେଖୁଣା ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, ଦିଜା ମଞ୍ଜୁସ୍ସରା ସିତା ।
ସିଖଣ୍ଡୀ ନୀଲଗୀୱାହି, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପକୂଜିନୋ ॥
‘‘କୁକୁତ୍ଥକା କୁଳୀରକା, କୋଟ୍ଠା ପୋକ୍ଖରସାତକା ।
କାଲାମେୟ୍ୟା ବଲିୟକ୍ଖା, କଦମ୍ବା ସୁୱସାଳିକା ॥
‘‘ହଲିଦ୍ଦା ଲୋହିତା ସେତା, ଅଥେତ୍ଥ ନଲକା ବହୂ ।
ୱାରଣା ଭିଙ୍ଗରାଜା ଚ, କଦମ୍ବା ସୁୱକୋକିଲା ॥
‘‘ଉକ୍କୁସା କୁରରା ହଂସା, ଆଟା ପରିୱଦେନ୍ତିକା ।
ପାକହଂସା ଅତିବଲା, ନଜ୍ଜୁହା ଜୀୱଜୀୱକା ॥
‘‘ପାରେୱତା ରୱିହଂସା, ଚକ୍କୱାକା ନଦୀଚରା ।
ୱାରଣାଭିରୁଦା ରମ୍ମା, ଉଭୋ କାଲୂପକୂଜିନୋ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, ନାନାୱଣ୍ଣା ବହୂ ଦିଜା ।
ମୋଦନ୍ତି ସହ ଭରିୟାହି, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପକୂଜିନୋ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, ନାନାୱଣ୍ଣା ବହୂ ଦିଜା ।
ସବ୍ବେ ମଞ୍ଜୂ ନିକୂଜନ୍ତି, ମୁଚଲିନ୍ଦମୁଭତୋସରଂ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, କରୱିୟା ନାମ ତେ ଦିଜା [କରୱୀ ନାମ ତେ ଦିଜା (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ମୋଦନ୍ତି ସହ ଭରିୟାହି, ଅଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ପକୂଜିନୋ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସକୁଣା ସନ୍ତି, କରୱିୟା ନାମ ତେ ଦିଜା ।
ସବ୍ବେ ମଞ୍ଜୂ ନିକୂଜନ୍ତି, ମୁଚଲିନ୍ଦମୁଭତୋସରଂ ॥
‘‘ଏଣେୟ୍ୟପସଦାକିଣ୍ଣଂ, ନାଗସଂସେୱିତଂ ୱନଂ ।
ନାନାଲତାହି ସଞ୍ଛନ୍ନଂ, କଦଲୀମିଗସେୱିତଂ ॥
‘‘ଅଥେତ୍ଥ ସାସପୋ ବହୁକୋ [ସାମା ବହୁକା (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ନୀୱାରୋ ୱରକୋ ବହୁ ।
ସାଲି ଅକଟ୍ଠପାକୋ ଚ, ଉଚ୍ଛୁ ତତ୍ଥ ଅନପ୍ପକୋ ॥
‘‘ଅୟଂ ଏକପଦୀ ଏତି, ଉଜୁଂ ଗଚ୍ଛତି ଅସ୍ସମଂ ।
ଖୁଦଂ [ଖୁଦ୍ଦଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ପିପାସଂ ଅରତିଂ, ତତ୍ଥ ପତ୍ତୋ ନ ୱିନ୍ଦତି ।
ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସହ ପୁତ୍ତେହି ସମ୍ମତି ॥
‘‘ଧାରେନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣଂ, ଆସଦଞ୍ଚ ମସଂ ଜଟଂ ।
ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି’’ ॥
ଇଦଂ ସୁତ୍ୱା ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁ, ଇସିଂ କତ୍ୱା ପଦକ୍ଖିଣଂ ।
ଉଦଗ୍ଗଚିତ୍ତୋ ପକ୍କାମି, ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ଅହୁ’’ ॥
ମହାୱନୱଣ୍ଣନା ।
ଦାରକପବ୍ବଂ
‘‘ଉଟ୍ଠେହି ଜାଲି ପତିଟ୍ଠ, ପୋରାଣଂ ୱିୟ ଦିସ୍ସତି ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ୱିୟ ପସ୍ସାମି, ନନ୍ଦିୟୋ ମାଭିକୀରରେ’’ ॥
‘‘ଅହମ୍ପି ତାତ ପସ୍ସାମି, ୟୋ ସୋ ବ୍ରହ୍ମାୱ ଦିସ୍ସତି ।
ଅଦ୍ଧିକୋ ୱିୟ [ଅତ୍ଥିକୋ ୱିୟ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଆୟାତି, ଅତିଥୀ ନୋ ଭୱିସ୍ସତି’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ଭୋତୋ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେଥ, କଚ୍ଚି ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, କଚ୍ଚି ହିଂସା ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ନୋ ବ୍ରହ୍ମେ, ଅଥୋ ବ୍ରହ୍ମେ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେମ, ଅଥୋ ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘ଅଥୋ ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, ହିଂସା ଅମ୍ହଂ [ମୟ୍ହଂ (ସ୍ୟା॰ କ॰)] ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ସତ୍ତ ନୋ ମାସେ ୱସତଂ, ଅରଞ୍ଞେ ଜୀୱସୋକିନଂ [ଜୀୱିସୋକିନଂ (ସ୍ୟା॰)]।
ଇଦମ୍ପି ପଠମଂ ପସ୍ସାମ, ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଦେୱୱଣ୍ଣିନଂ ।
ଆଦାୟ ୱେଳୁୱଂ ଦଣ୍ଡଂ, ଅଗ୍ଗିହୁତ୍ତଂ କମଣ୍ଡଲୁଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ଅଥୋ ତେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ଅନ୍ତୋ ପୱିସ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ପାଦେ ପକ୍ଖାଲୟସ୍ସୁ ତେ ॥
‘‘ତିନ୍ଦୁକାନି ପିୟାଲାନି, ମଧୁକେ କାସୁମାରିୟୋ ।
ଫଲାନି ଖୁଦ୍ଦକପ୍ପାନି, ଭୁଞ୍ଜ ବ୍ରହ୍ମେ ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ପାନୀୟଂ ସୀତଂ, ଆଭତଂ ଗିରିଗବ୍ଭରା ।
ତତୋ ପିୱ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ସଚେ ତ୍ୱଂ ଅଭିକଙ୍ଖସି ॥
‘‘ଅଥ ତ୍ୱଂ କେନ ୱଣ୍ଣେନ, କେନ ୱା ପନ ହେତୁନା ।
ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ ବ୍ରହାରଞ୍ଞଂ, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ’’ ॥
‘‘ୟଥା ୱାରିୱହୋ ପୂରୋ, ସବ୍ବକାଲଂ ନ ଖୀୟତି ।
ଏୱଂ ତଂ ୟାଚିତାଗଚ୍ଛିଂ, ପୁତ୍ତେ ମେ ଦେହି ୟାଚିତୋ’’ ॥
‘‘ଦଦାମି ନ ୱିକମ୍ପାମି, ଇସ୍ସରୋ ନୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ପାତୋ ଗତା ରାଜପୁତ୍ତୀ, ସାୟଂ ଉଞ୍ଛାତୋ ଏହିତି ॥
‘‘ଏକରତ୍ତିଂ ୱସିତ୍ୱାନ, ପାତୋ ଗଚ୍ଛସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ତସ୍ସା ନ୍ହାତେ ଉପଘାତେ, ଅଥ ନେ ମାଲଧାରିନେ ॥
‘‘ଏକରତ୍ତିଂ ୱସିତ୍ୱାନ, ପାତୋ ଗଚ୍ଛସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ନାନାପୁପ୍ଫେହି ସଞ୍ଛନ୍ନେ, ନାନାଗନ୍ଧେହି ଭୂସିତେ ।
ନାନାମୂଲଫଲାକିଣ୍ଣେ, ଗଚ୍ଛ ସ୍ୱାଦାୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ ॥
‘‘ନ ୱାସମଭିରୋଚାମି, ଗମନଂ ମୟ୍ହ ରୁଚ୍ଚତି ।
ଅନ୍ତରାୟୋପି ମେ ଅସ୍ସ, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ନ ହେତା ୟାଚୟୋଗୀ ନଂ, ଅନ୍ତରାୟସ୍ସ କାରିୟା ।
ଇତ୍ଥିୟୋ ମନ୍ତଂ [ଇତ୍ଥିକାମନ୍ତଂ (କ॰)] ଜାନନ୍ତି, ସବ୍ବଂ ଗଣ୍ହନ୍ତି ୱାମତୋ ॥
‘‘ସଦ୍ଧାୟ ଦାନଂ ଦଦତୋ, ମାସଂ ଅଦକ୍ଖି ମାତରଂ ।
ଅନ୍ତରାୟମ୍ପି ସା କୟିରା, ଗଚ୍ଛଞ୍ଞେୱ ରଥେସଭ ॥
‘‘ଆମନ୍ତୟସ୍ସୁ ତେ ପୁତ୍ତେ, ମା ତେ ମାତରମଦ୍ଦସୁଂ ।
ସଦ୍ଧାୟ ଦାନଂ ଦଦତୋ, ଏୱଂ ପୁଞ୍ଞଂ ପୱଡ୍ଢତି ॥
‘‘ଆମନ୍ତୟସ୍ସୁ ତେ ପୁତ୍ତେ, ମା ତେ ମାତରମଦ୍ଦସୁଂ ।
ମାଦିସସ୍ସ ଧନଂ ଦତ୍ୱା, ରାଜ ସଗ୍ଗଂ ଗମିସ୍ସସି’’ ॥
‘‘ସଚେ ତ୍ୱଂ ନିଚ୍ଛସେ ଦଟ୍ଠୁଂ, ମମ ଭରିୟଂ ପତିବ୍ବତଂ ।
ଅୟ୍ୟକସ୍ସପି ଦସ୍ସେହି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ଦିସ୍ୱାନ, ମଞ୍ଜୁକେ ପିୟଭାଣିନେ ।
ପତୀତୋ ସୁମନୋ ୱିତ୍ତୋ, ବହୁଂ ଦସ୍ସତି ତେ ଧନଂ’’ ॥
‘‘ଅଚ୍ଛେଦନସ୍ସ ଭାୟାମି, ରାଜପୁତ୍ତ ସୁଣୋହି ମେ ।
ରାଜଦଣ୍ଡାୟ ମଂ ଦଜ୍ଜା, ୱିକ୍କିଣେୟ୍ୟ ହନେୟ୍ୟ ୱା ।
ଜିନୋ ଧନଞ୍ଚ ଦାସେ ଚ, ଗାରୟ୍ହସ୍ସ ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁୟା’’ ॥
‘‘ଇମେ କୁମାରେ ଦିସ୍ୱାନ, ମଞ୍ଜୁକେ ପିୟଭାଣିନେ ।
ଧମ୍ମେ ଠିତୋ ମହାରାଜା, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ।
ଲଦ୍ଧା ପୀତିସୋମନସ୍ସଂ, ବହୁଂ ଦସ୍ସତି ତେ ଧନଂ’’ ॥
‘‘ନାହଂ ତମ୍ପି କରିସ୍ସାମି, ୟଂ ମଂ ତ୍ୱଂ ଅନୁସାସସି ।
ଦାରକେୱ ଅହଂ ନେସ୍ସଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟା ପରିଚାରକେ’’ ॥
‘‘ତତୋ କୁମାରା ବ୍ୟଥିତା [ବ୍ୟଧିତା (ସୀ॰ ପୀ॰ କ॰)], ସୁତ୍ୱା ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ ଭାସିତଂ ।
ତେନ ତେନ ପଧାୱିଂସୁ, ଜାଲୀ କଣ୍ହାଜିନା ଚୁଭୋ’’ ॥
‘‘ଏହି ତାତ ପିୟପୁତ୍ତ, ପୂରେଥ ମମ ପାରମିଂ ।
ହଦୟଂ ମେଭିସିଞ୍ଚେଥ, କରୋଥ ୱଚନଂ ମମ ॥
‘‘ୟାନା ନାୱା ଚ ମେ ହୋଥ, ଅଚଲା ଭୱସାଗରେ ।
ଜାତିପାରଂ ତରିସ୍ସାମି, ସନ୍ତାରେସ୍ସଂ ସଦେୱକଂ’’ ॥
‘‘ଏହି ଅମ୍ମ ପିୟଧୀତି, ପୂରେଥ ମମ ପାରମିଂ [ପିୟା ମେ ଦାନପାରମୀ (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ହଦୟଂ ମେଭିସିଞ୍ଚେଥ, କରୋଥ ୱଚନଂ ମମ ॥
‘‘ୟାନା ନାୱା ଚ ମେ ହୋଥ, ଅଚଲା ଭୱସାଗରେ ।
ଜାତିପାରଂ ତରିସ୍ସାମି, ଉଦ୍ଧରିସ୍ସଂ ସଦେୱକଂ’’ ॥
‘‘ତତୋ କୁମାରେ ଆଦାୟ, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଅଦା ଦାନଂ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ॥
‘‘ତତୋ କୁମାରେ ଆଦାୟ, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଅଦା ୱିତ୍ତୋ, ପୁତ୍ତକେ ଦାନମୁତ୍ତମଂ ॥
‘‘ତଦାସି ୟଂ ଭିଂସନକଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ।
ୟଂ କୁମାରେ ପଦିନ୍ନମ୍ହି, ମେଦନୀ ସମ୍ପକମ୍ପଥ ॥
‘‘ତଦାସି ୟଂ ଭିଂସନକଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ।
ୟଂ ପଞ୍ଜଲିକତୋ ରାଜା, କୁମାରେ ସୁଖୱଚ୍ଛିତେ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଅଦା ଦାନଂ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ’’ ॥
‘‘ତତୋ ସୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଲୁଦ୍ଦୋ, ଲତଂ ଦନ୍ତେହି ଛିନ୍ଦିୟ ।
ଲତାୟ ହତ୍ଥେ ବନ୍ଧିତ୍ୱା, ଲତାୟ ଅନୁମଜ୍ଜଥ [ଅନୁପଜ୍ଜଥ (କ॰)]॥
‘‘ତତୋ ସୋ ରଜ୍ଜୁମାଦାୟ, ଦଣ୍ଡଞ୍ଚାଦାୟ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ଆକୋଟୟନ୍ତୋ ତେ ନେତି, ସିୱିରାଜସ୍ସ ପେକ୍ଖତୋ’’ ॥
‘‘ତତୋ କୁମାରା ପକ୍କାମୁଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ପମୁଞ୍ଚିୟ ।
ଅସ୍ସୁପୁଣ୍ଣେହି ନେତ୍ତେହି, ପିତରଂ ସୋ ଉଦିକ୍ଖତି ॥
‘‘ୱେଧମସ୍ସତ୍ଥପତ୍ତଂୱ, ପିତୁ ପାଦାନି ୱନ୍ଦତି ।
ପିତୁ ପାଦାନି ୱନ୍ଦିତ୍ୱା, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘ଅମ୍ମା ଚ ତାତ ନିକ୍ଖନ୍ତା, ତ୍ୱଞ୍ଚ ନୋ ତାତ ଦସ୍ସସି ।
ୟାୱ ଅମ୍ମମ୍ପି ପସ୍ସେମୁ, ଅଥ ନୋ ତାତ ଦସ୍ସସି ॥
‘‘ଅମ୍ମା ଚ ତାତ ନିକ୍ଖନ୍ତା, ତ୍ୱଞ୍ଚ ନୋ ତାତ ଦସ୍ସସି ।
ମା ନୋ ତ୍ୱଂ ତାତ ଅଦଦା, ୟାୱ ଅମ୍ମାପି ଏତୁ ନୋ ।
ତଦାୟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ କାମଂ, ୱିକ୍କିଣାତୁ ହନାତୁ ୱା ॥
‘‘ବଲଙ୍କପାଦୋ [ବିଲଙ୍କପାଦୋ (କ॰)] ଅନ୍ଧନଖୋ [ଅଦ୍ଧନଖୋ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଅଥୋ ଓୱଦ୍ଧପିଣ୍ଡିକୋ [ଓବନ୍ଧପିଣ୍ଡିକୋ (କ॰)]।
ଦୀଘୁତ୍ତରୋଟ୍ଠୋ ଚପଲୋ, କଳାରୋ ଭଗ୍ଗନାସକୋ ॥
‘‘କୁମ୍ଭୋଦରୋ ଭଗ୍ଗପିଟ୍ଠି, ଅଥୋ ୱିସମଚକ୍ଖୁକୋ ।
ଲୋହମସ୍ସୁ ହରିତକେସୋ, ୱଲୀନଂ ତିଲକାହତୋ ॥
‘‘ପିଙ୍ଗଲୋ ଚ ୱିନତୋ ଚ, ୱିକଟୋ ଚ ବ୍ରହା ଖରୋ ।
ଅଜିନାନି ଚ ସନ୍ନଦ୍ଧୋ, ଅମନୁସ୍ସୋ ଭୟାନକୋ ॥
‘‘ମନୁସ୍ସୋ ଉଦାହୁ ୟକ୍ଖୋ, ମଂସଲୋହିତଭୋଜନୋ ।
ଗାମା ଅରଞ୍ଞମାଗମ୍ମ, ଧନଂ ତଂ ତାତ ୟାଚତି ॥
‘‘ନୀୟମାନେ ପିସାଚେନ, କିଂ ନୁ ତାତ ଉଦିକ୍ଖସି ।
ଅସ୍ମା ନୂନ ତେ ହଦୟଂ, ଆୟସଂ ଦଳ୍ହବନ୍ଧନଂ ॥
‘‘ୟୋ ନୋ ବଦ୍ଧେ ନ ଜାନାସି, ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଧନେସିନା ।
ଅଚ୍ଚାୟିକେନ ଲୁଦ୍ଦେନ, ୟୋ ନୋ ଗାୱୋୱ ସୁମ୍ଭତି ॥
‘‘ଇଧେୱ ଅଚ୍ଛତଂ କଣ୍ହା, ନ ସା ଜାନାତି କିସ୍ମିଞ୍ଚି ।
ମିଗୀୱ ଖୀରସମ୍ମତ୍ତା, ୟୂଥା ହୀନା ପକନ୍ଦତି ॥
‘‘ନ ମେ ଇଦଂ ତଥା ଦୁକ୍ଖଂ, ଲବ୍ଭା ହି ପୁମୁନା ଇଦଂ ।
ୟଞ୍ଚ ଅମ୍ମଂ ନ ପସ୍ସାମି, ତଂ ମେ ଦୁକ୍ଖତରଂ ଇତୋ ॥
‘‘ନ ମେ ଇଦଂ ତଥା ଦୁକ୍ଖଂ, ଲବ୍ଭା ହି ପୁମୁନା ଇଦଂ ।
ୟଞ୍ଚ ତାତଂ ନ ପସ୍ସାମି, ତଂ ମେ ଦୁକ୍ଖତରଂ ଇତୋ ॥
‘‘ସା ନୂନ କପଣା ଅମ୍ମା, ଚିରରତ୍ତାୟ ରୁଚ୍ଛତି [ରୁଜ୍ଜତି (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
କଣ୍ହାଜିନଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୀ, କୁମାରିଂ ଚାରୁଦସ୍ସନିଂ ॥
‘‘ସୋ ନୂନ କପଣୋ ତାତୋ, ଚିରରତ୍ତାୟ ରୁଚ୍ଛତି ।
କଣ୍ହାଜିନଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୋ, କୁମାରିଂ ଚାରୁଦସ୍ସନିଂ ॥
‘‘ସା ନୂନ କପଣା ଅମ୍ମା, ଚିରଂ ରୁଚ୍ଛତି ଅସ୍ସମେ ।
କଣ୍ହାଜିନଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୀ, କୁମାରିଂ ଚାରୁଦସ୍ସନିଂ ॥
‘‘ସୋ ନୂନ କପଣୋ ତାତୋ, ଚିରଂ ରୁଚ୍ଛତି ଅସ୍ସମେ ।
କଣ୍ହାଜିନଂ ଅପସ୍ସନ୍ତୋ, କୁମାରିଂ ଚାରୁଦସ୍ସନିଂ ॥
‘‘ସା ନୂନ କପଣା ଅମ୍ମା, ଚିରରତ୍ତାୟ ରୁଚ୍ଛତି ।
ଅଡ୍ଢରତ୍ତେ ୱ ରତ୍ତେ ୱା, ନଦୀୱ ଅୱସୁଚ୍ଛତି ॥
‘‘ସୋ ନୂନ କପଣୋ ତାତୋ, ଚିରରତ୍ତାୟ ରୁଚ୍ଛତି ।
ଅଡ୍ଢରତ୍ତେ ୱ ରତ୍ତେ ୱା, ନଦୀୱ ଅୱସୁଚ୍ଛତି ॥
‘‘ଇମେ ତେ ଜମ୍ବୁକା ରୁକ୍ଖା, ୱେଦିସା ସିନ୍ଦୁୱାରକା [ସିନ୍ଧୁୱାରିତା (ବହୂସୁ)]।
ୱିୱିଧାନି ରୁକ୍ଖଜାତାନି, ତାନି ଅଜ୍ଜ ଜହାମସେ ॥
‘‘ଅସ୍ସତ୍ଥା ପନସା ଚେମେ, ନିଗ୍ରୋଧା ଚ କପିତ୍ଥନା ।
ୱିୱିଧାନି ଫଲଜାତାନି, ତାନି ଅଜ୍ଜ ଜହାମସେ ॥
‘‘ଇମେ ତିଟ୍ଠନ୍ତି ଆରାମା, ଅୟଂ ସୀତୂଦକା [ସୀତୋଦିକା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ନଦୀ ।
ୟତ୍ଥସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳାମ, ତାନି ଅଜ୍ଜ ଜହାମସେ ॥
‘‘ୱିୱିଧାନି ପୁପ୍ଫଜାତାନି, ଅସ୍ମିଂ ଉପରିପବ୍ବତେ ।
ୟାନସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ଧାରେମ, ତାନି ଅଜ୍ଜ ଜହାମସେ ॥
‘‘ୱିୱିଧାନି ଫଲଜାତାନି, ଅସ୍ମିଂ ଉପରିପବ୍ବତେ ।
ୟାନସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ଭୁଞ୍ଜାମ, ତାନି ଅଜ୍ଜ ଜହାମସେ ॥
‘‘ଇମେ ନୋ ହତ୍ଥିକା ଅସ୍ସା, ବଲିବଦ୍ଦା ଚ ନୋ ଇମେ ।
ୟେହିସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳାମ, ତାନି ଅଜ୍ଜ ଜହାମସେ’’ ॥
‘‘ନୀୟମାନା କୁମାରା ତେ, ପିତରଂ ଏତଦବ୍ରୱୁଂ ।
ଅମ୍ମଂ ଆରୋଗ୍ୟଂ ୱଜ୍ଜାସି, ତ୍ୱଞ୍ଚ ତାତ ସୁଖୀ ଭୱ ॥
‘‘ଇମେ ନୋ ହତ୍ଥିକା ଅସ୍ସା, ବଲିବଦ୍ଦା ଚ ନୋ ଇମେ ।
ତାନି ଅମ୍ମାୟ ଦଜ୍ଜେସି, ସୋକଂ ତେହି ୱିନେସ୍ସତି ॥
‘‘ଇମେ ନୋ ହତ୍ଥିକା ଅସ୍ସା, ବଲିବଦ୍ଦା ଚ ନୋ ଇମେ ।
ତାନି ଅମ୍ମା ଉଦିକ୍ଖନ୍ତୀ, ସୋକଂ ପଟିୱିନେସ୍ସତି ॥
‘‘ତତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ଦାନଂ ଦତ୍ୱାନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
ପଣ୍ଣସାଲଂ ପୱିସିତ୍ୱା, କଲୁନଂ ପରିଦେୱୟି’’ ॥
‘‘କଂ ନ୍ୱଜ୍ଜ ଛାତା ତସିତା, ଉପରୁଚ୍ଛନ୍ତି ଦାରକା ।
ସାୟଂ ସଂୱେସନାକାଲେ, କୋ ନେ ଦସ୍ସତି ଭୋଜନଂ ॥
‘‘କଂ ନ୍ୱଜ୍ଜ ଛାତା ତସିତା, ଉପରୁଚ୍ଛନ୍ତି ଦାରକା ।
ସାୟଂ ସଂୱେସନାକାଲେ, ଅମ୍ମା ଛାତମ୍ହ ଦେଥ ନୋ ॥
‘‘କଥଂ ନୁ ପଥଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି, ପତ୍ତିକା ଅନୁପାହନା ।
ସନ୍ତା ସୂନେହି ପାଦେହି, କୋ ନେ ହତ୍ଥେ ଗହେସ୍ସତି ॥
‘‘କଥଂ ନୁ ସୋ ନ ଲଜ୍ଜେୟ୍ୟ, ସମ୍ମୁଖା ପହରଂ ମମ ।
ଅଦୂସକାନଂ ପୁତ୍ତାନଂ, ଅଲଜ୍ଜୀ ୱତ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ॥
‘‘ୟୋପି ମେ ଦାସିଦାସସ୍ସ, ଅଞ୍ଞୋ ୱା ପନ ପେସିୟୋ ।
ତସ୍ସାପି ସୁୱିହୀନସ୍ସ, କୋ ଲଜ୍ଜୀ ପହରିସ୍ସତି ॥
‘‘ୱାରିଜସ୍ସେୱ ମେ ସତୋ, ବଦ୍ଧସ୍ସ କୁମିନାମୁଖେ ।
ଅକ୍କୋସତି ପହରତି, ପିୟେ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସତୋ ॥
‘‘ଅଦୁ ଚାପଂ ଗହେତ୍ୱାନ, ଖଗ୍ଗଂ ବନ୍ଧିୟ ୱାମତୋ ।
ଆନେସ୍ସାମି ସକେ ପୁତ୍ତେ, ପୁତ୍ତାନଞ୍ହି ୱଧୋ ଦୁଖୋ ॥
‘‘ଅଟ୍ଠାନମେତଂ [ଅଦ୍ଧା ହି ମେତଂ (ପୀ॰)] ଦୁକ୍ଖରୂପଂ, ୟଂ କୁମାରା ୱିହଞ୍ଞରେ ।
ସତଞ୍ଚ ଧମ୍ମମଞ୍ଞାୟ, କୋ ଦତ୍ୱା ଅନୁତପ୍ପତି’’ ॥
‘‘ସଚ୍ଚଂ କିରେୱମାହଂସୁ, ନରା ଏକଚ୍ଚିୟା ଇଧ ।
ୟସ୍ସ ନତ୍ଥି ସକା ମାତା, ୟଥା ନତ୍ଥି [ପିତା ଅତ୍ଥି (କ॰)] ତଥେୱ ସୋ ॥
‘‘ଏହି କଣ୍ହେ ମରିସ୍ସାମ, ନତ୍ଥତ୍ଥୋ ଜୀୱିତେନ ନୋ ।
ଦିନ୍ନମ୍ହାତି [ଦିନ୍ନମ୍ହାପି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ଦିନ୍ନମାସି (କ॰)] ଜନିନ୍ଦେନ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଧନେସିନୋ ।
ଅଚ୍ଚାୟିକସ୍ସ ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ, ୟୋ ନୋ ଗାୱୋୱ ସୁମ୍ଭତି ॥
‘‘ଇମେ ତେ ଜମ୍ବୁକା ରୁକ୍ଖା, ୱେଦିସା ସିନ୍ଦୁୱାରକା ।
ୱିୱିଧାନି ରୁକ୍ଖଜାତାନି, ତାନି କଣ୍ହେ ଜହାମସେ ॥
‘‘ଅସ୍ସତ୍ଥା ପନସା ଚେମେ, ନିଗ୍ରୋଧା ଚ କପିତ୍ଥନା ।
ୱିୱିଧାନି ଫଲଜାତାନି, ତାନି କଣ୍ହେ ଜହାମସେ ॥
‘‘ଇମେ ତିଟ୍ଠନ୍ତି ଆରାମା, ଅୟଂ ସୀତୂଦକା ନଦୀ ।
ୟତ୍ଥସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳାମ, ତାନି କଣ୍ହେ ଜହାମସେ ॥
‘‘ୱିୱିଧାନି ପୁପ୍ଫଜାତାନି, ଅସ୍ମିଂ ଉପରିପବ୍ବତେ ।
ୟାନସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ଧାରେମ, ତାନି କଣ୍ହେ ଜହାମସେ ॥
‘‘ୱିୱିଧାନି ଫଲଜାତାନି, ଅସ୍ମିଂ ଉପରିପବ୍ବତେ ।
ୟାନସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ଭୁଞ୍ଜାମ, ତାନି କଣ୍ହେ ଜହାମସେ ॥
‘‘ଇମେ ନୋ ହତ୍ଥିକା ଅସ୍ସା, ବଲିବଦ୍ଦା ଚ ନୋ ଇମେ ।
ୟେହିସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳାମ, ତାନି କଣ୍ହେ ଜହାମସେ’’ ॥
‘‘ନୀୟମାନା କୁମାରା ତେ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ପମୁଞ୍ଚିୟ ।
ତେନ ତେନ ପଧାୱିଂସୁ, ଜାଲୀ କଣ୍ହାଜିନା ଚୁଭୋ’’ ॥
‘‘ତତୋ ସୋ ରଜ୍ଜୁମାଦାୟ, ଦଣ୍ଡଞ୍ଚାଦାୟ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ଆକୋଟୟନ୍ତୋ ତେ ନେତି, ସିୱିରାଜସ୍ସ ପେକ୍ଖତୋ’’ ॥
‘‘ତଂ ତଂ କଣ୍ହାଜିନାୱୋଚ, ଅୟଂ ମଂ ତାତ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ଲଟ୍ଠିୟା ପଟିକୋଟେତି, ଘରେ ଜାତଂୱ ଦାସିୟଂ ॥
‘‘ନ ଚାୟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ତାତ, ଧମ୍ମିକା ହୋନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ୟକ୍ଖୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣେନ, ଖାଦିତୁଂ ତାତ ନେତି ନୋ ।
ନୀୟମାନେ ପିସାଚେନ, କିଂ ନୁ ତାତ ଉଦିକ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ଇମେ ନୋ ପାଦକା ଦୁକ୍ଖା, ଦୀଘୋ ଚଦ୍ଧା ସୁଦୁଗ୍ଗମୋ ।
ନୀଚେ ଚୋଲମ୍ବତେ ସୂରିୟୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଚ ଧାରେତି [ତରେତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନୋ ॥
‘‘ଓକନ୍ଦାମସେ [ଓକ୍କନ୍ତାମସି (କ॰)] ଭୂତାନି, ପବ୍ବତାନି ୱନାନି ଚ ।
ସରସ୍ସ ସିରସା ୱନ୍ଦାମ, ସୁପତିତ୍ଥେ ଚ ଆପକେ [ଆୱକେ (କ॰)]॥
‘‘ତିଣଲତାନି ଓସଧ୍ୟୋ, ପବ୍ବତାନି ୱନାନି ଚ ।
ଅମ୍ମଂ ଆରୋଗ୍ୟଂ ୱଜ୍ଜାଥ, ଅୟଂ ନୋ ନେତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ॥
‘‘ୱଜ୍ଜନ୍ତୁ ଭୋନ୍ତୋ ଅମ୍ମଞ୍ଚ, ମଦ୍ଦିଂ ଅସ୍ମାକ ମାତରଂ ।
ସଚେ ଅନୁପତିତୁକାମାସି, ଖିପ୍ପଂ ଅନୁପତିୟାସି ନୋ ॥
‘‘ଅୟଂ ଏକପଦୀ ଏତି, ଉଜୁଂ ଗଚ୍ଛତି ଅସ୍ସମଂ ।
ତମେୱାନୁପତେୟ୍ୟାସି, ଅପି ପସ୍ସେସି ନେ ଲହୁଂ ॥
‘‘ଅହୋ ୱତ ରେ ଜଟିନୀ, ୱନମୂଲଫଲହାରିକେ [ହାରିୟା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]।
ସୁଞ୍ଞଂ ଦିସ୍ୱାନ ଅସ୍ସମଂ, ତଂ ତେ ଦୁକ୍ଖଂ ଭୱିସ୍ସତି ॥
‘‘ଅତିୱେଲଂ ନୁ ଅମ୍ମାୟ, ଉଞ୍ଛା ଲଦ୍ଧୋ ଅନପ୍ପକୋ [ଉଞ୍ଛାଲଦ୍ଧଂ ଅନପ୍ପକଂ (ସ୍ୟା॰)]।
ୟା ନୋ ବଦ୍ଧେ ନ ଜାନାସି, ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଧନେସିନା ॥
‘‘ଅଚ୍ଚାୟିକେନ ଲୁଦ୍ଦେନ, ୟୋ ନୋ ଗାୱୋୱ ସୁମ୍ଭତି ।
ଅପଜ୍ଜ ଅମ୍ମଂ ପସ୍ସେମୁ, ସାୟଂ ଉଞ୍ଛାତୋ ଆଗତଂ ॥
‘‘ଦଜ୍ଜା ଅମ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ, ଫଲଂ ଖୁଦ୍ଦେନ ମିସ୍ସିତଂ ।
ତଦାୟଂ ଅସିତୋ ଧାତୋ, ନ ବାଳ୍ହଂ ଧାରୟେୟ୍ୟ [ତରୟେୟ୍ୟ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନୋ ॥
‘‘ସୂନା ଚ ୱତ ନୋ ପାଦା, ବାଳ୍ହଂ ଧାରେତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ଇତି ତତ୍ଥ ୱିଲପିଂସୁ, କୁମାରା ମାତୁଗିଦ୍ଧିନୋ’’ ॥
ଦାରକପବ୍ବଂ ନାମ ।
ମଦ୍ଦୀପବ୍ବଂ
‘‘ତେସଂ ଲାଲପ୍ପିତଂ ସୁତ୍ୱା, ତୟୋ ୱାଳା ୱନେ ମିଗା ।
ସୀହୋ ବ୍ୟଗ୍ଘୋ ଚ ଦୀପି ଚ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱୁଂ ॥
‘‘ମା ହେୱ ନୋ ରାଜପୁତ୍ତୀ, ସାୟଂ ଉଞ୍ଛାତୋ ଆଗମା ।
ମା ହେୱମ୍ହାକ ନିବ୍ଭୋଗେ, ହେଠୟିତ୍ଥ ୱନେ ମିଗା ॥
‘‘ସୀହୋ ଚ ନଂ ୱିହେଠେୟ୍ୟ, ବ୍ୟଗ୍ଘୋ ଦୀପି ଚ ଲକ୍ଖଣଂ ।
ନେୱ ଜାଲୀକୁମାରସ୍ସ, କୁତୋ କଣ୍ହାଜିନା ସିୟା ।
ଉଭୟେନେୱ ଜୀୟେଥ, ପତିଂ ପୁତ୍ତେ ଚ ଲକ୍ଖଣା’’ ॥
‘‘ଖଣିତ୍ତିକଂ ମେ ପତିତଂ, ଦକ୍ଖିଣକ୍ଖି ଚ ଫନ୍ଦତି ।
ଅଫଲା ଫଲିନୋ ରୁକ୍ଖା, ସବ୍ବା ମୁୟ୍ହନ୍ତି ମେ ଦିସା ॥
‘‘ତସ୍ସା ସାୟନ୍ହକାଲସ୍ମିଂ, ଅସ୍ସମାଗମନଂ ପତି ।
ଅତ୍ଥଙ୍ଗତମ୍ହି ସୂରିୟେ, ୱାଳା ପନ୍ଥେ ଉପଟ୍ଠହୁଂ ॥
‘‘ନୀଚେ ଚୋଲମ୍ବତେ ସୂରିୟୋ, ଦୂରେ ଚ ୱତ ଅସ୍ସମୋ ।
ୟଞ୍ଚ ନେସଂ ଇତୋ ହସ୍ସଂ [ହିସ୍ସଂ (କ॰)], ତଂ ତେ ଭୁଞ୍ଜେୟ୍ୟୁ ଭୋଜନଂ ॥
‘‘ସୋ ନୂନ ଖତ୍ତିୟୋ ଏକୋ, ପଣ୍ଣସାଲାୟ ଅଚ୍ଛତି ।
ତୋସେନ୍ତୋ ଦାରକେ ଛାତେ, ମମଂ ଦିସ୍ୱା ଅନାୟତିଂ ॥
‘‘ତେ ନୂନ ପୁତ୍ତକା ମୟ୍ହଂ, କପଣାୟ ୱରାକିୟା ।
ସାୟଂ ସଂୱେସନାକାଲେ, ଖୀରପୀତାୱ ଅଚ୍ଛରେ ॥
‘‘ତେ ନୂନ ପୁତ୍ତକା ମୟ୍ହଂ, କପଣାୟ ୱରାକିୟା ।
ସାୟଂ ସଂୱେସନାକାଲେ, ୱାରିପୀତାୱ ଅଚ୍ଛରେ ॥
‘‘ତେ ନୂନ ପୁତ୍ତକା ମୟ୍ହଂ, କପଣାୟ ୱରାକିୟା ।
ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗତା ମଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ୱଚ୍ଛା ବାଲାୱ ମାତରଂ ॥
‘‘ତେ ନୂନ ପୁତ୍ତକା ମୟ୍ହଂ, କପଣାୟ ୱରାକିୟା ।
ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗତା ମଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ହଂସାୱୁପରିପଲ୍ଲଲେ ॥
‘‘ତେ ନୂନ ପୁତ୍ତକା ମୟ୍ହଂ, କପଣାୟ ୱରାକିୟା ।
ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗତା ମଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ଅସ୍ସମସ୍ସାୱିଦୂରତୋ ॥
‘‘ଏକାୟନୋ ଏକପଥୋ, ସରା ସୋବ୍ଭା ଚ ପସ୍ସତୋ ।
ଅଞ୍ଞଂ ମଗ୍ଗଂ ନ ପସ୍ସାମି, ୟେନ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟ ଅସ୍ସମଂ ॥
‘‘ମିଗା ନମତ୍ଥୁ ରାଜାନୋ, କାନନସ୍ମିଂ ମହବ୍ବଲା ।
ଧମ୍ମେନ ଭାତରୋ ହୋଥ, ମଗ୍ଗଂ ମେ ଦେଥ ୟାଚିତା ॥
‘‘ଅୱରୁଦ୍ଧସ୍ସାହଂ ଭରିୟା, ରାଜପୁତ୍ତସ୍ସ ସିରୀମତୋ ।
ତଂ ଚାହଂ ନାତିମଞ୍ଞାମି, ରାମଂ ସୀତାୱନୁବ୍ବତା ॥
‘‘ତୁମ୍ହେ ଚ ପୁତ୍ତେ ପସ୍ସଥ, ସାୟଂ ସଂୱେସନଂ ପତି ।
ଅହଞ୍ଚ ପୁତ୍ତେ ପସ୍ସେୟ୍ୟଂ, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ବହୁଂ ଚିଦଂ ମୂଲଫଲଂ, ଭକ୍ଖୋ ଚାୟଂ ଅନପ୍ପକୋ ।
ତତୋ ଉପଡ୍ଢଂ ଦସ୍ସାମି, ମଗ୍ଗଂ ମେ ଦେଥ ୟାଚିତା ॥
‘‘ରାଜପୁତ୍ତୀ ଚ ନୋ ମାତା, ରାଜପୁତ୍ତୋ ଚ ନୋ ପିତା ।
ଧମ୍ମେନ ଭାତରୋ ହୋଥ, ମଗ୍ଗଂ ମେ ଦେଥ ୟାଚିତା’’ ॥
‘‘ତସ୍ସା ଲାଲପ୍ପମାନାୟ, ବହୁଂ କାରୁଞ୍ଞସଞ୍ହିତଂ ।
ସୁତ୍ୱା ନେଲପତିଂ ୱାଚଂ, ୱାଳା ପନ୍ଥା ଅପକ୍କମୁଂ’’ ॥
‘‘ଇମମ୍ହି ନଂ ପଦେସମ୍ହି, ପୁତ୍ତକା ପଂସୁକୁଣ୍ଠିତା ।
ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗତା ମଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ୱଚ୍ଛା ବାଲାୱ ମାତରଂ ॥
‘‘ଇମମ୍ହି ନଂ ପଦେସମ୍ହି, ପୁତ୍ତକା ପଂସୁକୁଣ୍ଠିତା ।
ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗତା ମଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ହଂସାୱୁପରିପଲ୍ଲଲେ ॥
‘‘ଇମମ୍ହି ନଂ ପଦେସମ୍ହି, ପୁତ୍ତକା ପଂସୁକୁଣ୍ଠିତା ।
ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗତା ମଂ ତିଟ୍ଠନ୍ତି, ଅସ୍ସମସ୍ସାୱିଦୂରତୋ ॥
‘‘ଦ୍ୱେ ମିଗା ୱିୟ [ତେ ମିଗାୱିୟ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଉକ୍କଣ୍ଣା [ଓକ୍କଣ୍ଣା (କ॰)], ସମନ୍ତା ମଭିଧାୱିନୋ ।
ଆନନ୍ଦିନୋ ପମୁଦିତା, ୱଗ୍ଗମାନାୱ କମ୍ପରେ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ଛକଲୀୱ ମିଗୀ ଛାପଂ, ପକ୍ଖୀ ମୁତ୍ତାୱ ପଞ୍ଜରା ।
ଓହାୟ ପୁତ୍ତେ ନିକ୍ଖମିଂ, ସୀହୀୱାମିସଗିଦ୍ଧିନୀ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ଇଦଂ ନେସଂ ପଦକ୍କନ୍ତଂ, ନାଗାନମିୱ ପବ୍ବତେ ।
ଚିତକା ପରିକିଣ୍ଣାୟୋ, ଅସ୍ସମସ୍ସାୱିଦୂରତୋ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ୱାଲିକାୟପି ଓକିଣ୍ଣା, ପୁତ୍ତକା ପଂସୁକୁଣ୍ଠିତା ।
ସମନ୍ତା ମଭିଧାୱନ୍ତି, ତେ ନ ପସ୍ସାମି ଦାରକେ ॥
‘‘ୟେ ମଂ ପୁରେ ପଚ୍ଚୁଟ୍ଠେନ୍ତି [ପଚ୍ଚୁଦେନ୍ତି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)], ଅରଞ୍ଞା ଦୂରମାୟତିଂ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ଛକଲିଂୱ ମିଗିଂ ଛାପା, ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗନ୍ତୁନ ମାତରଂ ।
ଦୂରେ ମଂ ପୱିଲୋକେନ୍ତି [ଅପଲୋକେନ୍ତି (କ॰), ପଟିୱିଲୋକେନ୍ତି (ସ୍ୟା॰)], ତେ ନ ପସ୍ସାମି ଦାରକେ ॥
‘‘ଇଦଂ ନେସଂ କୀଳାନକଂ, ପତିତଂ ପଣ୍ଡୁବେଳୁୱଂ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ଥନା ଚ ମୟ୍ହିମେ ପୂରା, ଉରୋ ଚ ସମ୍ପଦାଲତି ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ଉଚ୍ଛଙ୍ଗେକୋ ୱିଚିନାତି, ଥନମେକାୱଲମ୍ବତି ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ୟସ୍ସୁ ସାୟନ୍ହସମୟଂ, ପୁତ୍ତକା ପଂସୁକୁଣ୍ଠିତା ।
ଉଚ୍ଛଙ୍ଗେ ମେ ୱିୱତ୍ତନ୍ତି, ତେ ନ ପସ୍ସାମି ଦାରକେ ॥
‘‘ଅୟଂ ସୋ ଅସ୍ସମୋ ପୁବ୍ବେ, ସମଜ୍ଜୋ ପଟିଭାତି ମଂ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ଅପସ୍ସନ୍ତ୍ୟା, ଭମତେ ୱିୟ ଅସ୍ସମୋ ॥
‘‘କିମିଦଂ ଅପ୍ପସଦ୍ଦୋୱ, ଅସ୍ସମୋ ପଟିଭାତି ମଂ ।
କାକୋଲାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା ॥
‘‘କିମିଦଂ ଅପ୍ପସଦ୍ଦୋୱ, ଅସ୍ସମୋ ପଟିଭାତି ମଂ ।
ସକୁଣାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା ॥
‘‘କିମିଦଂ ତୁଣ୍ହିଭୂତୋସି, ଅପି ରତ୍ତେୱ ମେ ମନୋ ।
କାକୋଲାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା ॥
‘‘କିମିଦଂ ତୁଣ୍ହିଭୂତୋସି, ଅପି ରତ୍ତେୱ ମେ ମନୋ ।
ସକୁଣାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ମେ ଅୟ୍ୟପୁତ୍ତ, ମିଗା ଖାଦିଂସୁ ଦାରକେ ।
ଅରଞ୍ଞେ ଇରିଣେ ୱିୱନେ, କେନ ନୀତା ମେ ଦାରକା ॥
‘‘ଅଦୁ ତେ ପହିତା ଦୂତା, ଅଦୁ ସୁତ୍ତା ପିୟଂୱଦା ।
ଅଦୁ ବହି ନୋ ନିକ୍ଖନ୍ତା, ଖିଡ୍ଡାସୁ ପସୁତା ନୁ ତେ ॥
‘‘ନେୱାସଂ କେସା ଦିସ୍ସନ୍ତି, ହତ୍ଥପାଦା ଚ ଜାଲିନୋ ।
ସକୁଣାନଞ୍ଚ ଓପାତୋ, କେନ ନୀତା ମେ ଦାରକା ॥
‘‘ଇଦଂ ତତୋ ଦୁକ୍ଖତରଂ, ସଲ୍ଲୱିଦ୍ଧୋ ୟଥା ୱଣୋ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ଦୁତିୟଂ ସଲ୍ଲଂ, କମ୍ପେତି ହଦୟଂ ମମ ।
ୟଞ୍ଚ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ତ୍ୱଞ୍ଚ ମଂ ନାଭିଭାସସି ॥
‘‘ଅଜ୍ଜେୱ [ଅଜ୍ଜ ଚେ (ସ୍ୟା॰)] ମେ ଇମଂ ରତ୍ତିଂ, ରାଜପୁତ୍ତ ନ ସଂସସି ।
ମଞ୍ଞେ ଓକ୍କନ୍ତସନ୍ତଂ [ଉକ୍କନ୍ତସତ୍ତଂ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମଂ, ପାତୋ ଦକ୍ଖିସି ନୋ ମତଂ’’ ॥
‘‘ନୂନ ମଦ୍ଦୀ ୱରାରୋହା, ରାଜପୁତ୍ତୀ ୟସସ୍ସିନୀ ।
ପାତୋ ଗତାସି ଉଞ୍ଛାୟ, କିମିଦଂ ସାୟମାଗତା’’ ॥
‘‘ନନୁ ତ୍ୱଂ ସଦ୍ଦମସ୍ସୋସି, ୟେ ସରଂ ପାତୁମାଗତା ।
ସୀହସ୍ସପି ନଦନ୍ତସ୍ସ, ବ୍ୟଗ୍ଘସ୍ସ ଚ ନିକୁଜ୍ଜିତଂ ॥
‘‘ଅହୁ ପୁବ୍ବନିମିତ୍ତଂ ମେ, ୱିଚରନ୍ତ୍ୟା ବ୍ରହାୱନେ ।
ଖଣିତ୍ତୋ ମେ ହତ୍ଥା ପତିତୋ, ଉଗ୍ଗୀୱଞ୍ଚାପି [ଉଙ୍ଗୀୱଞ୍ଚାପି (କ॰)] ଅଂସତୋ ॥
‘‘ତଦାହଂ ବ୍ୟଥିତା ଭୀତା, ପୁଥୁ କତ୍ୱାନ ପଞ୍ଜଲିଂ ।
ସବ୍ବଦିସା ନମସ୍ସିସ୍ସଂ, ଅପି ସୋତ୍ଥି ଇତୋ ସିୟା ॥
‘‘ମା ହେୱ ନୋ ରାଜପୁତ୍ତୋ, ହତୋ ସୀହେନ ଦୀପିନା ।
ଦାରକା ୱା ପରାମଟ୍ଠା, ଅଚ୍ଛକୋକତରଚ୍ଛିହି ॥
‘‘ସୀହୋ ବ୍ୟଗ୍ଘୋ ଚ ଦୀପି ଚ, ତୟୋ ୱାଳା ୱନେ ମିଗା ।
ତେ ମଂ ପରିୟାୱରୁଂ ମଗ୍ଗଂ, ତେନ ସାୟମ୍ହି ଆଗତା ॥
‘‘ଅହଂ ପତିଞ୍ଚ ପୁତ୍ତେ ଚ, ଆଚେରମିୱ ମାଣୱୋ ।
ଅନୁଟ୍ଠିତା ଦିୱାରତ୍ତିଂ, ଜଟିନୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରିନୀ ॥
‘‘ଅଜିନାନି ପରିଦହିତ୍ୱା, ୱନମୂଲଫଲହାରିୟା ।
ୱିଚରାମି ଦିୱାରତ୍ତିଂ, ତୁମ୍ହଂ କାମା ହି ପୁତ୍ତକା ॥
‘‘ଅହଂ ସୁୱଣ୍ଣହଲିଦ୍ଦିଂ, ଆଭତଂ ପଣ୍ଡୁବେଳୁୱଂ ।
ରୁକ୍ଖପକ୍କାନି ଚାହାସିଂ, ଇମେ ୱୋ ପୁତ୍ତ କୀଳନା ॥
‘‘ଇମଂ ମୂଲାଳିୱତ୍ତକଂ, ସାଲୁକଂ ଚିଞ୍ଚଭେଦକଂ ।
ଭୁଞ୍ଜ ଖୁଦ୍ଦେହି ସଂୟୁତ୍ତଂ, ସହ ପୁତ୍ତେହି ଖତ୍ତିୟ ॥
‘‘ପଦୁମଂ ଜାଲିନୋ ଦେହି, କୁମୁଦଞ୍ଚ କୁମାରିୟା ।
ମାଲିନେ ପସ୍ସ ନଚ୍ଚନ୍ତେ, ସିୱି ପୁତ୍ତାନି ଅୱ୍ହୟ ॥
‘‘ତତୋ କଣ୍ହାଜିନାୟପି, ନିସାମେହି ରଥେସଭ ।
ମଞ୍ଜୁସ୍ସରାୟ ୱଗ୍ଗୁୟା, ଅସ୍ସମଂ ଉପୟନ୍ତିୟା [ଉପଗନ୍ଥିୟା (ସ୍ୟା॰ କ॰)]॥
‘‘ସମାନସୁଖଦୁକ୍ଖମ୍ହା, ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜିତା ଉଭୋ ।
ଅପି ସିୱି ପୁତ୍ତେ ପସ୍ସେସି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ ॥
‘‘ସମଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ନୂନ, ବ୍ରହ୍ମଚରିୟପରାୟଣେ ।
ଅହଂ ଲୋକେ ଅଭିସ୍ସପିଂ, ସୀଲୱନ୍ତେ ବହୁସ୍ସୁତେ ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ’’ ॥
‘‘ଇମେ ତେ ଜମ୍ବୁକା ରୁକ୍ଖା, ୱେଦିସା ସିନ୍ଦୁୱାରକା ।
ୱିୱିଧାନି ରୁକ୍ଖଜାତାନି, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ଅସ୍ସତ୍ଥା ପନସା ଚେମେ, ନିଗ୍ରୋଧା ଚ କପିତ୍ଥନା ।
ୱିୱିଧାନି ଫଲଜାତାନି, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ଇମେ ତିଟ୍ଠନ୍ତି ଆରାମା, ଅୟଂ ସୀତୂଦକା ନଦୀ ।
ୟତ୍ଥସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ୱିୱିଧାନି ପୁପ୍ଫଜାତାନି, ଅସ୍ମିଂ ଉପରିପବ୍ବତେ ।
ୟାନସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ଧାରିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ୱିୱିଧାନି ଫଲଜାତାନି, ଅସ୍ମିଂ ଉପରିପବ୍ବତେ ।
ୟାନସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ ଭୁଞ୍ଜିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ଇମେ ତେ ହତ୍ଥିକା ଅସ୍ସା, ବଲିବଦ୍ଦା ଚ ତେ ଇମେ ।
ୟେହିସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ’’ ॥
‘‘ଇମେ ସାମା ସସୋଲୂକା, ବହୁକା କଦଲୀମିଗା ।
ୟେହିସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ଇମେ ହଂସା ଚ କୋଞ୍ଚା ଚ, ମୟୂରା ଚିତ୍ରପେଖୁଣା ।
ୟେହିସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ’’ ॥
‘‘ଇମା ତା ୱନଗୁମ୍ବାୟୋ, ପୁପ୍ଫିତା ସବ୍ବକାଲିକା ।
ୟତ୍ଥସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ଇମା ତା ପୋକ୍ଖରଣୀ ରମ୍ମା, ଚକ୍କୱାକୂପକୂଜିତା ।
ମନ୍ଦାଲକେହି ସଞ୍ଛନ୍ନା, ପଦୁମୁପ୍ପଲକେହି ଚ ।
ୟତ୍ଥସ୍ସୁ ପୁବ୍ବେ କୀଳିଂସୁ, ତେ କୁମାରା ନ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ନ ତେ କଟ୍ଠାନି ଭିନ୍ନାନି, ନ ତେ ଉଦକମାହତଂ ।
ଅଗ୍ଗିପି ତେ ନ ହାପିତୋ, କିଂ ନୁ ମନ୍ଦୋୱ ଝାୟସି ॥
‘‘ପିୟୋ ପିୟେନ ସଙ୍ଗମ୍ମ, ସମୋ ମେ [ସମୋହଂ (ସ୍ୟା॰), ସମ୍ମୋହଂ (କ॰)] ବ୍ୟପହଞ୍ଞତି ।
ତ୍ୟଜ୍ଜ ପୁତ୍ତେ ନ ପସ୍ସାମି, ଜାଲିଂ କଣ୍ହାଜିନଂ ଚୁଭୋ’’ ॥
‘‘ନ ଖୋ ନୋ ଦେୱ ପସ୍ସାମି, ୟେନ ତେ ନୀହତା ମତା ।
କାକୋଲାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା ॥
‘‘ନ ଖୋ ନୋ ଦେୱ ପସ୍ସାମି, ୟେନ ତେ ନୀହତା ମତା ।
ସକୁଣାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା’’ ॥
‘‘ସା ତତ୍ଥ ପରିଦେୱିତ୍ୱା, ପବ୍ବତାନି ୱନାନି ଚ ।
ପୁନଦେୱସ୍ସମଂ ଗନ୍ତ୍ୱା, ରୋଦି ସାମିକସନ୍ତିକେ [ସାମିକସନ୍ତିକେ ରୋଦି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]॥
‘‘‘ନ ଖୋ ନୋ ଦେୱ ପସ୍ସାମି, ୟେନ ତେ ନୀହତା ମତା ।
କାକୋଲାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା ॥
‘‘‘ନ ଖୋ ନୋ ଦେୱ ପସ୍ସାମି, ୟେନ ତେ ନୀହତା ମତା ।
ସକୁଣାପି ନ ୱସ୍ସନ୍ତି, ମତା ମେ ନୂନ ଦାରକା ॥
‘‘‘ନ ଖୋ ନୋ ଦେୱ ପସ୍ସାମି, ୟେନ ତେ ନୀହତା ମତା ।
ୱିଚରନ୍ତି ରୁକ୍ଖମୂଲେସୁ, ପବ୍ବତେସୁ ଗୁହାସୁ ଚ’ ॥
‘‘ଇତି ମଦ୍ଦୀ ୱରାରୋହା, ରାଜପୁତ୍ତୀ ୟସସ୍ସିନୀ ।
ବାହା ପଗ୍ଗୟ୍ହ କନ୍ଦିତ୍ୱା, ତତ୍ଥେୱ ପତିତା ଛମା’’ ॥
‘‘ତମଜ୍ଝପତ୍ତଂ ରାଜପୁତ୍ତିଂ, ଉଦକେନାଭିସିଞ୍ଚଥ ।
ଅସ୍ସତ୍ଥଂ ନଂ ୱିଦିତ୍ୱାନ, ଅଥ ନଂ ଏତଦବ୍ରୱି’’ ॥
‘‘ଆଦିୟେନେୱ ତେ ମଦ୍ଦି, ଦୁକ୍ଖଂ ନକ୍ଖାତୁମିଚ୍ଛିସଂ ।
ଦଲିଦ୍ଦୋ ୟାଚକୋ ୱୁଡ୍ଢୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଘରମାଗତୋ ॥
‘‘ତସ୍ସ ଦିନ୍ନା ମୟା ପୁତ୍ତା, ମଦ୍ଦି ମା ଭାୟି ଅସ୍ସସ ।
ମଂ ପସ୍ସ ମଦ୍ଦି ମା ପୁତ୍ତେ, ମା ବାଳ୍ହଂ ପରିଦେୱସି ।
ଲଚ୍ଛାମ ପୁତ୍ତେ ଜୀୱନ୍ତା, ଅରୋଗା ଚ ଭୱାମସେ ॥
‘‘ପୁତ୍ତେ ପସୁଞ୍ଚ ଧଞ୍ଞଞ୍ଚ, ୟଞ୍ଚ ଅଞ୍ଞଂ ଘରେ ଧନଂ ।
ଦଜ୍ଜା ସପ୍ପୁରିସୋ ଦାନଂ, ଦିସ୍ୱା ୟାଚକମାଗତଂ ।
ଅନୁମୋଦାହି ମେ ମଦ୍ଦି, ପୁତ୍ତକେ ଦାନମୁତ୍ତମଂ’’ ॥
‘‘ଅନୁମୋଦାମି ତେ ଦେୱ, ପୁତ୍ତକେ ଦାନମୁତ୍ତମଂ ।
ଦତ୍ୱା ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେହି, ଭିୟ୍ୟୋ ଦାନଂ ଦଦୋ ଭୱ ॥
‘‘ୟୋ ତ୍ୱଂ ମଚ୍ଛେରଭୂତେସୁ, ମନୁସ୍ସେସୁ ଜନାଧିପ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଅଦା ଦାନଂ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ’’ ॥
‘‘ନିନ୍ନାଦିତା ତେ ପଥୱୀ, ସଦ୍ଦୋ ତେ ତିଦିୱଙ୍ଗତୋ ।
ସମନ୍ତା ୱିଜ୍ଜୁତା ଆଗୁଂ, ଗିରୀନଂୱ ପତିସ୍ସୁତା ॥
‘‘ତସ୍ସ ତେ ଅନୁମୋଦନ୍ତି, ଉଭୋ ନାରଦପବ୍ବତା ।
ଇନ୍ଦୋ ଚ ବ୍ରହ୍ମା ପଜାପତି, ସୋମୋ ୟମୋ ୱେସ୍ସୱଣୋ ।
ସବ୍ବେ ଦେୱାନୁମୋଦନ୍ତି, ତାୱତିଂସା ସଇନ୍ଦକା ॥
‘‘ଇତି ମଦ୍ଦୀ ୱରାରୋହା, ରାଜପୁତ୍ତୀ ୟସସ୍ସିନୀ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରସ୍ସ ଅନୁମୋଦି, ପୁତ୍ତକେ ଦାନମୁତ୍ତମଂ’’ ॥
ମଦ୍ଦୀପବ୍ବଂ ନାମ ।
ସକ୍କପବ୍ବଂ
ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ସୂରିୟସ୍ସୁଗ୍ଗମନଂ ପତି ।
ସକ୍କୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣେନ, ପାତୋ ତେସଂ ଅଦିସ୍ସଥ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ଭୋତୋ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ଭୋତୋ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେଥ, କଚ୍ଚି ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, କଚ୍ଚି ହିଂସା ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ନୋ ବ୍ରହ୍ମେ, ଅଥୋ ବ୍ରହ୍ମେ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେମ, ଅଥୋ ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘ଅଥୋ ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, ହିଂସା ମୟ୍ହଂ ନ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ସତ୍ତ ନୋ ମାସେ ୱସତଂ, ଅରଞ୍ଞେ ଜୀୱସୋକିନଂ ।
ଇଦଂ ଦୁତିୟଂ ପସ୍ସାମ, ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଦେୱୱଣ୍ଣିନଂ ।
ଆଦାୟ ୱେଳୁୱଂ ଦଣ୍ଡଂ, ଧାରେନ୍ତଂ ଅଜିନକ୍ଖିପଂ ॥
‘‘ସ୍ୱାଗତଂ ତେ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ଅଥୋ ମେ ଅଦୁରାଗତଂ ।
ଅନ୍ତୋ ପୱିସ ଭଦ୍ଦନ୍ତେ, ପାଦେ ପକ୍ଖାଲୟସ୍ସୁ ତେ ॥
‘‘ତିନ୍ଦୁକାନି ପିୟାଲାନି, ମଧୁକେ କାସୁମାରିୟୋ ।
ଫଲାନି ଖୁଦ୍ଦକପ୍ପାନି, ଭୁଞ୍ଜ ବ୍ରହ୍ମେ ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ଇଦମ୍ପି ପାନୀୟଂ ସୀତଂ, ଆଭତଂ ଗିରିଗବ୍ଭରା ।
ତତୋ ପିୱ ମହାବ୍ରହ୍ମେ, ସଚେ ତ୍ୱଂ ଅଭିକଙ୍ଖସି ॥
‘‘ଅଥ ତ୍ୱଂ କେନ ୱଣ୍ଣେନ, କେନ ୱା ପନ ହେତୁନା ।
ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ ବ୍ରହାରଞ୍ଞଂ, ତଂ ମେ ଅକ୍ଖାହି ପୁଚ୍ଛିତୋ’’ ॥
‘‘ୟଥା ୱାରିୱହୋ ପୂରୋ, ସବ୍ବକାଲଂ ନ ଖୀୟତି ।
ଏୱଂ ତଂ ୟାଚିତାଗଚ୍ଛିଂ, ଭରିୟଂ ମେ ଦେହି ୟାଚିତୋ’’ ॥
‘‘ଦଦାମି ନ ୱିକମ୍ପାମି, ୟଂ ମଂ ୟାଚସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
ସନ୍ତଂ ନପ୍ପଟିଗୁୟ୍ହାମି, ଦାନେ ମେ ରମତୀ ମନୋ’’ ॥
‘‘ମଦ୍ଦିଂ ହତ୍ଥେ ଗହେତ୍ୱାନ, ଉଦକସ୍ସ କମଣ୍ଡଲୁଂ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଅଦା ଦାନଂ, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନୋ ॥
‘‘ତଦାସି ୟଂ ଭିଂସନକଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ।
ମଦ୍ଦିଂ ପରିଚଜନ୍ତସ୍ସ, ମେଦନୀ ସମ୍ପକମ୍ପଥ ॥
‘‘ନେୱ ସା ମଦ୍ଦୀ ଭାକୁଟି, ନ ସନ୍ଧୀୟତି ନ ରୋଦତି ।
ପେକ୍ଖତେୱସ୍ସ ତୁଣ୍ହୀ ସା, ଏସୋ ଜାନାତି ୟଂ ୱରଂ’’ ॥
‘‘କୋମାରୀ ୟସ୍ସାହଂ ଭରିୟା, ସାମିକୋ ମମ ଇସ୍ସରୋ ।
ୟସ୍ସିଚ୍ଛେ ତସ୍ସ ମଂ ଦଜ୍ଜା, ୱିକ୍କିଣେୟ୍ୟ ହନେୟ୍ୟ ୱା’’ ॥
‘‘ତେସଂ ସଙ୍କପ୍ପମଞ୍ଞାୟ, ଦେୱିନ୍ଦୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
ସବ୍ବେ ଜିତା ତେ ପଚ୍ଚୂହା, ୟେ ଦିବ୍ବା ୟେ ଚ ମାନୁସା ॥
‘‘ନିନ୍ନାଦିତା ତେ ପଥୱୀ, ସଦ୍ଦୋ ତେ ତିଦିୱଙ୍ଗତୋ ।
ସମନ୍ତା ୱିଜ୍ଜୁତା ଆଗୁଂ, ଗିରୀନଂୱ ପତିସ୍ସୁତା ॥
‘‘ତସ୍ସ ତେ ଅନୁମୋଦନ୍ତି, ଉଭୋ ନାରଦପବ୍ବତା ।
ଇନ୍ଦୋ ଚ ବ୍ରହ୍ମା ପଜାପତି, ସୋମୋ ୟମୋ ୱେସ୍ସୱଣୋ ।
ସବ୍ବେ ଦେୱାନୁମୋଦନ୍ତି, ଦୁକ୍କରଞ୍ହି କରୋତି ସୋ ॥
‘‘ଦୁଦ୍ଦଦଂ ଦଦମାନାନଂ, ଦୁକ୍କରଂ କମ୍ମ କୁବ୍ବତଂ ।
ଅସନ୍ତୋ ନାନୁକୁବ୍ବନ୍ତି, ସତଂ ଧମ୍ମୋ ଦୁରନ୍ନୟୋ ॥
‘‘ତସ୍ମା ସତଞ୍ଚ ଅସତଂ, ନାନା ହୋତି ଇତୋ ଗତି ।
ଅସନ୍ତୋ ନିରୟଂ ୟନ୍ତି, ସନ୍ତୋ ସଗ୍ଗପରାୟଣା ॥
‘‘ୟମେତଂ କୁମାରେ ଅଦା, ଭରିୟଂ ଅଦା ୱନେ ୱସଂ ।
ବ୍ରହ୍ମୟାନମନୋକ୍କମ୍ମ, ସଗ୍ଗେ ତେ ତଂ ୱିପଚ୍ଚତୁ’’ ॥
‘‘ଦଦାମି ଭୋତୋ ଭରିୟଂ, ମଦ୍ଦିଂ ସବ୍ବଙ୍ଗସୋଭନଂ ।
ତ୍ୱଞ୍ଚେୱ ମଦ୍ଦିୟା ଛନ୍ନୋ, ମଦ୍ଦୀ ଚ ପତିନା ସହ ॥
‘‘ୟଥା ପୟୋ ଚ ସଙ୍ଖୋ ଚ, ଉଭୋ ସମାନୱଣ୍ଣିନୋ ।
ଏୱଂ ତୁୱଞ୍ଚ ମଦ୍ଦୀ ଚ, ସମାନମନଚେତସା ॥
‘‘ଅୱରୁଦ୍ଧେତ୍ଥ ଅରଞ୍ଞସ୍ମିଂ, ଉଭୋ ସମ୍ମଥ ଅସ୍ସମେ ।
ଖତ୍ତିୟା ଗୋତ୍ତସମ୍ପନ୍ନା, ସୁଜାତା ମାତୁପେତ୍ତିତୋ ।
ୟଥା ପୁଞ୍ଞାନି କୟିରାଥ, ଦଦନ୍ତା ଅପରାପରଂ’’ ॥
‘‘ସକ୍କୋହମସ୍ମି ଦେୱିନ୍ଦୋ, ଆଗତୋସ୍ମି ତୱନ୍ତିକେ ।
ୱରଂ ୱରସ୍ସୁ ରାଜିସି, ୱରେ ଅଟ୍ଠ ଦଦାମି ତେ’’ ॥
‘‘ୱରଂ ଚେ ମେ ଅଦୋ ସକ୍କ, ସବ୍ବଭୂତାନମିସ୍ସର ।
ପିତା ମଂ ଅନୁମୋଦେୟ୍ୟ, ଇତୋ ପତ୍ତଂ ସକଂ ଘରଂ ।
ଆସନେନ ନିମନ୍ତେୟ୍ୟ, ପଠମେତଂ ୱରଂ ୱରେ ॥
‘‘ପୁରିସସ୍ସ ୱଧଂ ନ ରୋଚେୟ୍ୟଂ, ଅପି କିବ୍ବିସକାରକଂ ।
ୱଜ୍ଝଂ ୱଧମ୍ହା ମୋଚେୟ୍ୟଂ, ଦୁତିୟେତଂ ୱରଂ ୱରେ ॥
‘‘ୟେ ୱୁଡ୍ଢା ୟେ ଚ ଦହରା, ୟେ ଚ ମଜ୍ଝିମପୋରିସା ।
ମମେୱ ଉପଜୀୱେୟ୍ୟୁଂ, ତତିୟେତଂ ୱରଂ ୱରେ ॥
‘‘ପରଦାରଂ ନ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟଂ, ସଦାରପସୁତୋ ସିୟଂ ।
ଥୀନଂ ୱସଂ ନ ଗଚ୍ଛେୟ୍ୟଂ, ଚତୁତ୍ଥେତଂ ୱରଂ ୱରେ ॥
‘‘ପୁତ୍ତୋ ମେ ସକ୍କ ଜାୟେଥ, ସୋ ଚ ଦୀଘାୟୁକୋ ସିୟା ।
ଧମ୍ମେନ ଜିନେ ପଥୱିଂ, ପଞ୍ଚମେତଂ ୱରଂ ୱରେ ॥
‘‘ତତୋ ରତ୍ୟା ୱିୱସାନେ, ସୂରିୟସ୍ସୁଗ୍ଗମନଂ ପତି ।
ଦିବ୍ବା ଭକ୍ଖା ପାତୁଭୱେୟ୍ୟୁଂ, ଛଟ୍ଠମେତଂ ୱରଂ ୱରେ ॥
‘‘ଦଦତୋ ମେ ନ ଖୀୟେଥ, ଦତ୍ୱା ନାନୁତପେୟ୍ୟହଂ ।
ଦଦଂ ଚିତ୍ତଂ ପସାଦେୟ୍ୟଂ, ସତ୍ତମେତଂ ୱରଂ ୱରେ ॥
‘‘ଇତୋ ୱିମୁଚ୍ଚମାନାହଂ, ସଗ୍ଗଗାମୀ ୱିସେସଗୂ ।
ଅନିୱତ୍ତି ତତୋ ଅସ୍ସଂ, ଅଟ୍ଠମେତଂ ୱରଂ ୱରେ’’ ॥
‘‘ତସ୍ସ ତଂ ୱଚନଂ ସୁତ୍ୱା, ଦେୱିନ୍ଦୋ ଏତଦବ୍ରୱି ।
ଅଚିରଂ ୱତ ତେ ତତୋ, ପିତା ତଂ ଦଟ୍ଠୁମେସ୍ସତି’’ ॥
‘‘ଇଦଂ ୱତ୍ୱାନ ମଘୱା, ଦେୱରାଜା ସୁଜମ୍ପତି ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ୱରଂ ଦତ୍ୱା, ସଗ୍ଗକାୟଂ ଅପକ୍କମି’’ ॥
ସକ୍କପବ୍ବଂ ନାମ ।
ମହାରାଜପବ୍ବଂ
‘‘କସ୍ସେତଂ ମୁଖମାଭାତି, ହେମଂ ୱୁତ୍ତତ୍ତମଗ୍ଗିନା ।
ନିକ୍ଖଂୱ ଜାତରୂପସ୍ସ, ଉକ୍କାମୁଖପହଂସିତଂ ॥
‘‘ଉଭୋ ସଦିସପଚ୍ଚଙ୍ଗା, ଉଭୋ ସଦିସଲକ୍ଖଣା ।
ଜାଲିସ୍ସ ସଦିସୋ ଏକୋ, ଏକା କଣ୍ହାଜିନା ୟଥା ॥
‘‘ସୀହା ବିଲାୱ ନିକ୍ଖନ୍ତା, ଉଭୋ ସମ୍ପତିରୂପକା ।
ଜାତରୂପମୟାୟେୱ, ଇମେ ଦିସ୍ସନ୍ତି ଦାରକା’’ ॥
‘‘କୁତୋ ନୁ ଭୱଂ ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଇମେ ଆନେସି ଦାରକେ ।
ଅଜ୍ଜ ରଟ୍ଠଂ ଅନୁପ୍ପତ୍ତୋ, କୁହିଂ ଗଚ୍ଛସି ବ୍ରାହ୍ମଣ’’ [ଇଦଂ ଗାଥଦ୍ଧଂ ପୀ ପୋତ୍ଥକେ ନତ୍ଥି]॥
‘‘ମୟ୍ହଂ ତେ ଦାରକା ଦେୱ, ଦିନ୍ନା ୱିତ୍ତେନ ସଞ୍ଜୟ ।
ଅଜ୍ଜ ପନ୍ନରସା ରତ୍ତି, ୟତୋ ଲଦ୍ଧା [ଦିନ୍ନା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ମେ ଦାରକା’’ ॥
‘‘କେନ ୱା ୱାଚପେୟ୍ୟେନ, ସମ୍ମାଞାୟେନ ସଦ୍ଦହେ ।
କୋ ତେତଂ ଦାନମଦଦା, ପୁତ୍ତକେ ଦାନମୁତ୍ତମଂ’’ ॥
‘‘ୟୋ ୟାଚତଂ ପତିଟ୍ଠାସି, ଭୂତାନଂ ଧରଣୀରିୱ ।
ସୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ପୁତ୍ତେଦାସି ୱନେ ୱସଂ ॥
‘‘ୟୋ ୟାଚତଂ ଗତୀ ଆସି, ସୱନ୍ତୀନଂୱ ସାଗରୋ ।
ସୋ ମେ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ପୁତ୍ତେଦାସି ୱନେ ୱସଂ’’ ॥
‘‘ଦୁକ୍କଟଂ ୱତ ଭୋ ରଞ୍ଞା, ସଦ୍ଧେନ ଘରମେସିନା ।
କଥଂ ନୁ ପୁତ୍ତକେ ଦଜ୍ଜା, ଅରଞ୍ଞେ ଅୱରୁଦ୍ଧକୋ ॥
‘‘ଇମଂ ଭୋନ୍ତୋ ନିସାମେଥ, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ସମାଗତା ।
କଥଂ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ପୁତ୍ତେଦାସି ୱନେ ୱସଂ ॥
‘‘ଦାସିଂ ଦାସଂ ଚ [ଦାସଂ ଦାସି ଚ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୋ ଦଜ୍ଜା, ଅସ୍ସଂ ଚସ୍ସତରୀରଥଂ ।
ହତ୍ଥିଞ୍ଚ କୁଞ୍ଜରଂ ଦଜ୍ଜ, କଥଂ ସୋ ଦଜ୍ଜ ଦାରକେ’’ ॥
‘‘ୟସ୍ସ ନସ୍ସ [ନତ୍ଥି (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଘରେ ଦାସୋ, ଅସ୍ସୋ ଚସ୍ସତରୀରଥୋ ।
ହତ୍ଥୀ ଚ କୁଞ୍ଜରୋ ନାଗୋ, କିଂ ସୋ ଦଜ୍ଜା ପିତାମହ’’ ॥
‘‘ଦାନମସ୍ସ ପସଂସାମ, ନ ଚ ନିନ୍ଦାମ ପୁତ୍ତକା ।
କଥଂ ନୁ ହଦୟଂ ଆସି, ତୁମ୍ହେ ଦତ୍ୱା ୱନିବ୍ବକେ’’ ॥
‘‘ଦୁକ୍ଖସ୍ସ ହଦୟଂ ଆସି, ଅଥୋ ଉଣ୍ହମ୍ପି ପସ୍ସସି ।
ରୋହିନୀହେୱ ତମ୍ବକ୍ଖୀ, ପିତା ଅସ୍ସୂନି ୱତ୍ତୟି’’ ॥
‘‘ୟଂ ତଂ କଣ୍ହାଜିନାୱୋଚ, ଅୟଂ ମଂ ତାତ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ।
ଲଟ୍ଠିୟା ପଟିକୋଟେତି, ଘରେ ଜାତଂୱ ଦାସିୟଂ ॥
‘‘ନ ଚାୟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ତାତ, ଧମ୍ମିକା ହୋନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ୟକ୍ଖୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୱଣ୍ଣେନ, ଖାଦିତୁଂ ତାତ ନେତି ନୋ ।
ନୀୟମାନେ ପିସାଚେନ, କିନ୍ନୁ ତାତ ଉଦିକ୍ଖସି’’ ॥
‘‘ରାଜପୁତ୍ତୀ ଚ ୱୋ ମାତା, ରାଜପୁତ୍ତୋ ଚ ୱୋ ପିତା ।
ପୁବ୍ବେ ମେ ଅଙ୍ଗମାରୁୟ୍ହ, କିଂ ନୁ ତିଟ୍ଠଥ ଆରକା’’ ॥
‘‘ରାଜପୁତ୍ତୀ ଚ ନୋ ମାତା, ରାଜପୁତ୍ତୋ ଚ ନୋ ପିତା ।
ଦାସା ମୟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ, ତସ୍ମା ତିଟ୍ଠାମ ଆରକା’’ ॥
‘‘ମା ସମ୍ମେୱଂ ଅୱଚୁତ୍ଥ, ଡୟ୍ହତେ ହଦୟଂ ମମ ।
ଚିତକାୟଂୱ ମେ କାୟୋ, ଆସନେ ନ ସୁଖଂ ଲଭେ ॥
‘‘ମା ସମ୍ମେୱଂ ଅୱଚୁତ୍ଥ, ଭିୟ୍ୟୋ ସୋକଂ ଜନେଥ ମଂ ।
ନିକ୍କିଣିସ୍ସାମି ଦବ୍ବେନ, ନ ୱୋ ଦାସା ଭୱିସ୍ସଥ ॥
‘‘କିମଗ୍ଘିୟଞ୍ହି ୱୋ ତାତ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ପିତା ଅଦା ।
ୟଥାଭୂତଂ ମେ ଅକ୍ଖାଥ, ପଟିପାଦେନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ’’ ॥
‘‘ସହସ୍ସଗ୍ଘଞ୍ହି ମଂ ତାତ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ପିତା ଅଦା ।
ଅଥ [ଅଚ୍ଛଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ କ॰)] କଣ୍ହାଜିନଂ କଞ୍ଞଂ, ହତ୍ଥିନା ଚ ସତେନ ଚ’’ [ହତ୍ଥିଆଦିସତେନ ଚ (ସ୍ୟା॰), ହତ୍ଥିନାଦିସତେନ ଚ (କ॰)]॥
‘‘ଉଟ୍ଠେହି କତ୍ତେ ତରମାନୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଅୱାକର ।
ଦାସିସତଂ ଦାସସତଂ, ଗୱଂ ହତ୍ଥୁସଭଂ ସତଂ ।
ଜାତରୂପସହସ୍ସଞ୍ଚ, ପୁତ୍ତାନଂ ଦେହି ନିକ୍କୟଂ ॥
‘‘ତତୋ କତ୍ତା ତରମାନୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଅୱାକରି ।
ଦାସିସତଂ ଦାସସତଂ, ଗୱଂ ହତ୍ଥୁସଭଂ ସତଂ ।
ଜାତରୂପସହସ୍ସଞ୍ଚ, ପୁତ୍ତାନଂଦାସି ନିକ୍କୟଂ’’ ॥
‘‘ନିକ୍କିଣିତ୍ୱା ନହାପେତ୍ୱା, ଭୋଜୟିତ୍ୱାନ ଦାରକେ ।
ସମଲଙ୍କରିତ୍ୱା ଭଣ୍ଡେନ, ଉଚ୍ଛଙ୍ଗେ ଉପୱେସୟୁଂ ॥
‘‘ସୀସଂ ନ୍ହାତେ ସୁଚିୱତ୍ଥେ, ସବ୍ବାଭରଣଭୂସିତେ ।
ରାଜା ଅଙ୍କେ କରିତ୍ୱାନ, ଅୟ୍ୟକୋ ପରିପୁଚ୍ଛଥ ॥
‘‘କୁଣ୍ଡଲେ ଘୁସିତେ ମାଲେ, ସବ୍ବାଭରଣଭୂସିତେ ।
ରାଜା ଅଙ୍କେ କରିତ୍ୱାନ, ଇଦଂ ୱଚନମବ୍ରୱି ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଉଭୋ ଅରୋଗା ତେ, ଜାଲି ମାତାପିତା ତୱ ।
କଚ୍ଚି ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେଥ, କଚ୍ଚି ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, କଚ୍ଚି ହିଂସା ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଅଥୋ ଉଭୋ ଅରୋଗା ମେ, ଦେୱ ମାତାପିତା ମମ ।
ଅଥୋ ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେନ୍ତି, ଅଥୋ ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘ଅଥୋ ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, ହିଂସା ନେସଂ ନ ୱିଜ୍ଜତି ॥
‘‘ଖଣନ୍ତାଲୁକଲମ୍ବାନି, ବିଲାନି ତକ୍କଲାନି ଚ ।
କୋଲଂ ଭଲ୍ଲାତକଂ ବେଲ୍ଲଂ, ସା ନୋ ଆହତ୍ୱ ପୋସତି ॥
‘‘ୟଞ୍ଚେୱ ସା ଆହରତି, ୱନମୂଲଫଲହାରିୟା ।
ତଂ ନୋ ସବ୍ବେ ସମାଗନ୍ତ୍ୱା, ରତ୍ତିଂ ଭୁଞ୍ଜାମ ନୋ ଦିୱା ॥
‘‘ଅମ୍ମାୱ ନୋ କିସା ପଣ୍ଡୁ, ଆହରନ୍ତୀ ଦୁମପ୍ଫଲଂ ।
ୱାତାତପେନ ସୁଖୁମାଲୀ, ପଦୁମଂ ହତ୍ଥଗତାମିୱ ॥
‘‘ଅମ୍ମାୟ ପତନୂକେସା, ୱିଚରନ୍ତ୍ୟା ବ୍ରହାୱନେ ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, ଖଗ୍ଗଦୀପିନିସେୱିତେ ॥
‘‘କେସେସୁ ଜଟଂ ବନ୍ଧିତ୍ୱା, କଚ୍ଛେ ଜଲ୍ଲମଧାରୟି ।
ଚମ୍ମୱାସୀ ଛମା ସେତି, ଜାତୱେଦଂ ନମସ୍ସତି ॥
‘‘ପୁତ୍ତା ପିୟା ମନୁସ୍ସାନଂ, ଲୋକସ୍ମିଂ ଉଦପଜ୍ଜିସୁଂ ।
ନ ହି ନୂନମ୍ହାକଂ ଅୟ୍ୟସ୍ସ, ପୁତ୍ତେ ସ୍ନେହୋ ଅଜାୟଥ’’ ॥
‘‘ଦୁକ୍କଟଞ୍ଚ ହି ନୋ ପୁତ୍ତ, ଭୂନହଚ୍ଚଂ କତଂ ମୟା ।
ୟୋହଂ ସିୱୀନଂ ୱଚନା, ପବ୍ବାଜେସିମଦୂସକଂ ॥
‘‘ୟଂ ମେ କିଞ୍ଚି ଇଧ ଅତ୍ଥି, ଧନଂ ଧଞ୍ଞଞ୍ଚ ୱିଜ୍ଜତି ।
ଏତୁ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ସିୱିରଟ୍ଠେ ପସାସତୁ’’ ॥
‘‘ନ ଦେୱ ମୟ୍ହଂ ୱଚନା, ଏହିତି ସିୱିସୁତ୍ତମୋ ।
ସୟମେୱ ଦେୱୋ ଗନ୍ତ୍ୱା, ସିଞ୍ଚ ଭୋଗେହି ଅତ୍ରଜଂ’’ ॥
‘‘ତତୋ ସେନାପତିଂ ରାଜା, ସଜ୍ଜୟୋ ଅଜ୍ଝଭାସଥ ।
ହତ୍ଥୀ ଅସ୍ସା ରଥା ପତ୍ତୀ, ସେନା ସନ୍ନାହୟନ୍ତୁ ନଂ ।
ନେଗମା ଚ ମଂ ଅନ୍ୱେନ୍ତୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣା ଚ ପୁରୋହିତା ॥
‘‘ତତୋ ସଟ୍ଠିସହସ୍ସାନି, ୟୋଧିନୋ [ୟୁଥିନୋ (କ॰)] ଚାରୁଦସ୍ସନା ।
ଖିପ୍ପମାୟନ୍ତୁ ସନ୍ନଦ୍ଧା, ନାନାୱଣ୍ଣେହିଲଙ୍କତା ॥
‘‘ନୀଲୱତ୍ଥଧରା ନେକେ [ନୀଲୱଣ୍ଣଧରାନେକେ (ସୀ॰ ପୀ॰), ନୀଲୱତ୍ଥଧରା ଏକେ ( ?)], ପୀତାନେକେ ନିୱାସିତା ।
ଅଞ୍ଞେ ଲୋହିତଉଣ୍ହୀସା, ସୁଦ୍ଧାନେକେ ନିୱାସିତା ।
ଖିପ୍ପମାୟନ୍ତୁ ସନ୍ନଦ୍ଧା, ନାନାୱଣ୍ଣେହିଲଙ୍କତା ॥
‘‘ହିମୱା ୟଥା ଗନ୍ଧଧରୋ, ପବ୍ବତୋ ଗନ୍ଧମାଦନୋ ।
ନାନାରୁକ୍ଖେହି ସଞ୍ଛନ୍ନୋ, ମହାଭୂତଗଣାଲୟୋ ॥
‘‘ଓସଧେହି ଚ ଦିବ୍ବେହି, ଦିସା ଭାତି ପୱାତି ଚ ।
ଖିପ୍ପମାୟନ୍ତୁ ସନ୍ନଦ୍ଧା, ଦିସା ଭନ୍ତୁ ପୱନ୍ତୁ ଚ ॥
‘‘ତତୋ ନାଗସହସ୍ସାନି, ୟୋଜୟନ୍ତୁ ଚତୁଦ୍ଦସ ।
ସୁୱଣ୍ଣକଚ୍ଛା ମାତଙ୍ଗା, ହେମକପ୍ପନୱାସସା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ତୋମରଙ୍କୁସପାଣିଭି ।
ଖିପ୍ପମାୟନ୍ତୁ ସନ୍ନଦ୍ଧା, ହତ୍ଥିକ୍ଖନ୍ଧେହି ଦସ୍ସିତା ॥
‘‘ତତୋ ଅସ୍ସସହସ୍ସାନି, ୟୋଜୟନ୍ତୁ ଚତୁଦ୍ଦସ ।
ଆଜାନୀୟାୱ ଜାତିୟା, ସିନ୍ଧୱା ସୀଘୱାହନା ॥
‘‘ଆରୂଳ୍ହା ଗାମଣୀୟେହି, ଇଲ୍ଲିୟାଚାପଧାରିଭି ।
ଖିପ୍ପମାୟନ୍ତୁ ସନ୍ନଦ୍ଧା, ଅସ୍ସପିଟ୍ଠେ ଅଲଙ୍କତା ॥
‘‘ତତୋ ରଥସହସ୍ସାନି, ୟୋଜୟନ୍ତୁ ଚତୁଦ୍ଦସ ।
ଅୟୋସୁକତନେମିୟୋ, ସୁୱଣ୍ଣଚିତପକ୍ଖରେ ॥
‘‘ଆରୋପେନ୍ତୁ ଧଜେ ତତ୍ଥ, ଚମ୍ମାନି କୱଚାନି ଚ ।
ୱିପ୍ପାଲେନ୍ତୁ [ୱିପ୍ଫାଲେନ୍ତୁ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଚ ଚାପାନି, ଦଳ୍ହଧମ୍ମା ପହାରିନୋ ।
ଖିପ୍ପମାୟନ୍ତୁ ସନ୍ନଦ୍ଧା, ରଥେସୁ ରଥଜୀୱିନୋ’’ ॥
‘‘ଲାଜାଓଲୋପିୟା [ଲାଜା ଓଲୋକିରା (କ॰)] ପୁପ୍ଫା, ମାଲାଗନ୍ଧୱିଲେପନା ।
ଅଗ୍ଘିୟାନି ଚ ତିଟ୍ଠନ୍ତୁ, ୟେନ ମଗ୍ଗେନ ଏହିତି ॥
‘‘ଗାମେ ଗାମେ ସତଂ କୁମ୍ଭା, ମେରୟସ୍ସ ସୁରାୟ ଚ ।
ମଗ୍ଗମ୍ହି ପତିତିଟ୍ଠନ୍ତୁ [ପତିତା ଠନ୍ତୁ (ସ୍ୟା॰ କ॰)], ୟେନ ମଗ୍ଗେନ ଏହିତି ॥
‘‘ମଂସା ପୂୱା ସଙ୍କୁଲିୟୋ, କୁମ୍ମାସା ମଚ୍ଛସଂୟୁତା ।
ମଗ୍ଗମ୍ହି ପତିତିଟ୍ଠନ୍ତୁ, ୟେନ ମଗ୍ଗେନ ଏହିତି ॥
‘‘ସପ୍ପି ତେଲଂ ଦଧି ଖୀରଂ, କଙ୍ଗୁବୀଜା [କଙ୍ଗୁୱୀହି (ସୀ॰ ପୀ॰), କଙ୍ଗୁପିଟ୍ଠା (ସ୍ୟା॰)] ବହୂ ସୁରା ।
ମଗ୍ଗମ୍ହି ପତିତିଟ୍ଠନ୍ତୁ, ୟେନ ମଗ୍ଗେନ ଏହିତି ॥
‘‘ଆଳାରିକା ଚ ସୂଦା ଚ, ନଟନଟ୍ଟକଗାୟିନୋ ।
ପାଣିସ୍ସରା କୁମ୍ଭଥୂଣିୟୋ, ମନ୍ଦକା ସୋକଜ୍ଝାୟିକା [ସୋକଚ୍ଛାୟିକା (କ॰)]॥
‘‘ଆହଞ୍ଞନ୍ତୁ ସବ୍ବୱୀଣା, ଭେରିୟୋ ଦିନ୍ଦିମାନି ଚ ।
ଖରମୁଖାନି ଧମେନ୍ତୁ [ୱଦନ୍ତୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନଦନ୍ତୁ ଏକପୋକ୍ଖରା ॥
‘‘ମୁଦିଙ୍ଗା ପଣୱା ସଙ୍ଖା, ଗୋଧା ପରିୱଦେନ୍ତିକା ।
ଦିନ୍ଦିମାନି ଚ ହଞ୍ଞନ୍ତୁ, କୁତୁମ୍ପ [କୁଟୁମ୍ବା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ଦିନ୍ଦିମାନି ଚ’’ ॥
‘‘ସା ସେନା ମହତୀ ଆସି, ଉୟ୍ୟୁତ୍ତା ସିୱିୱାହିନୀ ।
ଜାଲିନା ମଗ୍ଗନାୟେନ, ୱଙ୍କଂ ପାୟାସି ପବ୍ବତଂ ॥
‘‘କୋଞ୍ଚଂ ନଦତି ମାତଙ୍ଗୋ, କୁଞ୍ଜରୋ ସଟ୍ଠିହାୟନୋ ।
କଚ୍ଛାୟ ବଦ୍ଧମାନାୟ, କୋଞ୍ଚଂ ନଦତି ୱାରଣୋ ॥
‘‘ଆଜାନୀୟା ହସିୟନ୍ତି [ହସିସ୍ସିଂସୁ (ସୀ॰ ପୀ॰)], ନେମିଘୋସୋ ଅଜାୟଥ ।
ଅବ୍ଭଂ ରଜୋ ଅଚ୍ଛାଦେସି, ଉୟ୍ୟୁତ୍ତା ସିୱିୱାହିନୀ ॥
‘‘ସା ସେନା ମହତୀ ଆସି, ଉୟ୍ୟୁତ୍ତା ହାରହାରିନୀ ।
ଜାଲିନା ମଗ୍ଗନାୟେନ, ୱଙ୍କଂ ପାୟାସି ପବ୍ବତଂ ॥
‘‘ତେ ପାୱିଂସୁ ବ୍ରହାରଞ୍ଞଂ, ବହୁସାଖଂ ମହୋଦକଂ [ବହୁଦିଜଂ (ପୀ॰)]।
ପୁପ୍ଫରୁକ୍ଖେହି ସଞ୍ଛନ୍ନଂ, ଫଲରୁକ୍ଖେହି ଚୂଭୟଂ ॥
‘‘ତତ୍ଥ ବିନ୍ଦୁସ୍ସରା ୱଗ୍ଗୂ, ନାନାୱଣ୍ଣା ବହୂ ଦିଜା ।
କୂଜନ୍ତମୁପକୂଜନ୍ତି, ଉତୁସମ୍ପୁପ୍ଫିତେ ଦୁମେ ॥
‘‘ତେ ଗନ୍ତ୍ୱା ଦୀଘମଦ୍ଧାନଂ, ଅହୋରତ୍ତାନମଚ୍ଚୟେ ।
ପଦେସଂ ତଂ ଉପାଗଚ୍ଛୁଂ, ୟତ୍ଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ଅହୁ’’ ॥
ମହାରାଜପବ୍ବଂ ନାମ ।
ଛଖତ୍ତିୟକମ୍ମଂ
‘‘ତେସଂ ସୁତ୍ୱାନ ନିଗ୍ଘୋସଂ, ଭୀତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ଅହୁ ।
ପବ୍ବତଂ ଅଭିରୁହିତ୍ୱା, ଭୀତୋ ସେନଂ ଉଦିକ୍ଖତି ॥
‘‘ଇଙ୍ଘ ମଦ୍ଦି ନିସାମେହି, ନିଗ୍ଘୋସୋ ୟାଦିସୋ ୱନେ ।
ଆଜାନୀୟା ହସିୟନ୍ତି, ଧଜଗ୍ଗାନି ଚ ଦିସ୍ସରେ ॥
‘‘ଇମେ ନୂନ ଅରଞ୍ଞସ୍ମିଂ, ମିଗସଙ୍ଘାନି ଲୁଦ୍ଦକା ।
ୱାଗୁରାହି ପରିକ୍ଖିପ୍ପ, ସୋବ୍ଭଂ ପାତେତ୍ୱା ତାୱଦେ ।
ୱିକ୍କୋସମାନା ତିବ୍ବାହି, ହନ୍ତି ନେସଂ ୱରଂ ୱରଂ ॥
‘‘ୟଥା ମୟଂ ଅଦୂସକା, ଅରଞ୍ଞେ ଅୱରୁଦ୍ଧକା ।
ଅମିତ୍ତହତ୍ଥତ୍ତଂ ଗତା, ପସ୍ସ ଦୁବ୍ବଲଘାତକଂ’’ ॥
‘‘ଅମିତ୍ତା ନପ୍ପସାହେୟ୍ୟୁଂ, ଅଗ୍ଗୀୱ ଉଦକଣ୍ଣୱେ ।
ତଦେୱ ତ୍ୱଂ ୱିଚିନ୍ତେହି, ଅପି ସୋତ୍ଥି ଇତୋ ସିୟା’’ ॥
‘‘ତତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ଓରୋହିତ୍ୱାନ ପବ୍ବତା ।
ନିସୀଦି ପଣ୍ଣସାଲାୟଂ, ଦଳ୍ହଂ କତ୍ୱାନ ମାନସଂ’’ ॥
‘‘ନିୱତ୍ତୟିତ୍ୱାନ ରଥଂ, ୱୁଟ୍ଠପେତ୍ୱାନ ସେନିୟୋ ।
ଏକଂ ଅରଞ୍ଞେ ୱିହରନ୍ତଂ, ପିତା ପୁତ୍ତଂ ଉପାଗମି ॥
‘‘ହତ୍ଥିକ୍ଖନ୍ଧତୋ ଓରୁୟ୍ହ, ଏକଂସୋ ପଞ୍ଜଲୀକତୋ ।
ପରିକିଣ୍ଣୋ [ପରିକ୍ଖିତ୍ତୋ (ସୀ॰ ପୀ॰)] ଅମଚ୍ଚେହି, ପୁତ୍ତଂ ସିଞ୍ଚିତୁମାଗମି ॥
‘‘ତତ୍ଥଦ୍ଦସ କୁମାରଂ ସୋ, ରମ୍ମରୂପଂ ସମାହିତଂ ।
ନିସିନ୍ନଂ ପଣ୍ଣସାଲାୟଂ, ଝାୟନ୍ତଂ ଅକୁତୋଭୟଂ ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ ଆୟନ୍ତଂ, ପିତରଂ ପୁତ୍ତଗିଦ୍ଧିନଂ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ଚ ମଦ୍ଦୀ ଚ, ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ଅୱନ୍ଦିସୁଂ ॥
‘‘ମଦ୍ଦୀ ଚ ସିରସା ପାଦେ, ସସୁରସ୍ସାଭିୱାଦୟି ।
‘ମଦ୍ଦୀ ଅହଞ୍ହି ତେ ଦେୱ, ପାଦେ ୱନ୍ଦାମି ତେ ସୁଣ୍ହା’ [ହୁସା (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)]।
ତେସୁ ତତ୍ଥ ପଲିସଜ୍ଜ, ପାଣିନା ପରିମଜ୍ଜଥ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ୱୋ କୁସଲଂ ପୁତ୍ତ, କଚ୍ଚି ପୁତ୍ତ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ଉଞ୍ଛେନ ୟାପେଥ, କଚ୍ଚି ମୂଲଫଲା ବହୂ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଡଂସା ମକସା ଚ, ଅପ୍ପମେୱ ସରୀସପା ।
ୱନେ ୱାଳମିଗାକିଣ୍ଣେ, କଚ୍ଚି ହିଂସା ନ ୱିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଅତ୍ଥି ନୋ ଜୀୱିକା ଦେୱ, ସା ଚ ୟାଦିସକୀଦିସା ।
କସିରା ଜୀୱିକା ହୋମ [ଅହୋସି ( ?)], ଉଞ୍ଛାଚରିୟାୟ ଜୀୱିତଂ ॥
‘‘ଅନିଦ୍ଧିନଂ ମହାରାଜ, ଦମେତସ୍ସଂୱ ସାରଥି ।
ତ୍ୟମ୍ହା ଅନିଦ୍ଧିକା ଦନ୍ତା, ଅସମିଦ୍ଧି ଦମେତି ନୋ ॥
‘‘ଅପି ନୋ କିସାନି ମଂସାନି, ପିତୁ ମାତୁ ଅଦସ୍ସନା ।
ଅୱରୁଦ୍ଧାନଂ ମହାରାଜ, ଅରଞ୍ଞେ ଜୀୱସୋକିନଂ’’ ॥
‘‘ୟେପି ତେ ସିୱିସେଟ୍ଠସ୍ସ, ଦାୟାଦାପତ୍ତମାନସା ।
ଜାଲୀ କଣ୍ହାଜିନା ଚୁଭୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ୱସାନୁଗା ।
ଅଚ୍ଚାୟିକସ୍ସ ଲୁଦ୍ଦସ୍ସ, ୟୋ ନେ ଗାୱୋୱ ସୁମ୍ଭତି ॥
‘‘ତେ ରାଜପୁତ୍ତିୟା ପୁତ୍ତେ, ୟଦି ଜାନାଥ ସଂସଥ ।
ପରିୟାପୁଣାଥ ନୋ ଖିପ୍ପଂ, ସପ୍ପଦଟ୍ଠଂୱ ମାଣୱଂ’’ ॥
‘‘ଉଭୋ କୁମାରା ନିକ୍କୀତା, ଜାଲୀ କଣ୍ହାଜିନା ଚୁଭୋ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ସ ଧନଂ ଦତ୍ୱା, ପୁତ୍ତ ମା ଭାୟି ଅସ୍ସସ’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ନୁ ତାତ କୁସଲଂ, କଚ୍ଚି ତାତ ଅନାମୟଂ ।
କଚ୍ଚି ନୁ ତାତ ମେ ମାତୁ, ଚକ୍ଖୁ ନ ପରିହାୟତି’’ ॥
‘‘କୁସଲଞ୍ଚେୱ ମେ ପୁତ୍ତ, ଅଥୋ ପୁତ୍ତ ଅନାମୟଂ ।
ଅଥୋ ଚ ପୁତ୍ତ ତେ ମାତୁ, ଚକ୍ଖୁ ନ ପରିହାୟତି’’ ॥
‘‘କଚ୍ଚି ଅରୋଗଂ ୟୋଗ୍ଗଂ ତେ, କଚ୍ଚି ୱହତି ୱାହନଂ ।
କଚ୍ଚି ଫୀତୋ ଜନପଦୋ, କଚ୍ଚି ୱୁଟ୍ଠି ନ ଛିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଅଥୋ ଅରୋଗଂ ୟୋଗ୍ଗଂ ମେ, ଅଥୋ ୱହତି ୱାହନଂ ।
ଅଥୋ ଫୀତୋ ଜନପଦୋ, ଅଥୋ ୱୁଟ୍ଠି ନ ଛିଜ୍ଜତି’’ ॥
‘‘ଇଚ୍ଚେୱଂ ମନ୍ତୟନ୍ତାନଂ, ମାତା ନେସଂ ଅଦିସ୍ସଥ ।
ରାଜପୁତ୍ତୀ ଗିରିଦ୍ୱାରେ, ପତ୍ତିକା ଅନୁପାହନା ॥
‘‘ତଞ୍ଚ ଦିସ୍ୱାନ ଆୟନ୍ତଂ, ମାତରଂ ପୁତ୍ତଗିଦ୍ଧିନିଂ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ଚ ମଦ୍ଦୀ ଚ, ପଚ୍ଚୁଗ୍ଗନ୍ତ୍ୱା ଅୱନ୍ଦିସୁଂ ॥
‘‘ମଦ୍ଦୀ ଚ ସିରସା ପାଦେ, ସସ୍ସୁୟା ଅଭିୱାଦୟି ।
ମଦ୍ଦୀ ଅହଞ୍ହି ତେ ଅୟ୍ୟେ, ପାଦେ ୱନ୍ଦାମି ତେ ସୁଣ୍ହା’’ ॥
‘‘ମଦ୍ଦିଞ୍ଚ ପୁତ୍ତକା ଦିସ୍ୱା, ଦୂରତୋ ସୋତ୍ଥିମାଗତା ।
କନ୍ଦନ୍ତା ମଭିଧାୱିଂସୁ, ୱଚ୍ଛବାଲାୱ ମାତରଂ ॥
‘‘ମଦ୍ଦୀ ଚ ପୁତ୍ତକେ ଦିସ୍ୱା, ଦୂରତୋ ସୋତ୍ଥିମାଗତେ ।
ୱାରୁଣୀୱ ପୱେଧେନ୍ତୀ, ଥନଧାରାଭିସିଞ୍ଚଥ’’ ॥
‘‘ସମାଗତାନଂ ଞାତୀନଂ, ମହାଘୋସୋ ଅଜାୟଥ ।
ପବ୍ବତା ସମନାଦିଂସୁ, ମହୀ ପକମ୍ପିତା ଅହୁ ॥
‘‘ୱୁଟ୍ଠିଧାରଂ ପୱତ୍ତେନ୍ତୋ, ଦେୱୋ ପାୱସ୍ସି ତାୱଦେ ।
ଅଥ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ଞାତୀହି ସମଗଚ୍ଛଥ ॥
‘‘ନତ୍ତାରୋ ସୁଣିସା ପୁତ୍ତୋ, ରାଜା ଦେୱୀ ଚ ଏକତୋ ।
ୟଦା ସମାଗତା ଆସୁଂ, ତଦାସି ଲୋମହଂସନଂ ॥
‘‘ପଞ୍ଜଲିକା ତସ୍ସ ୟାଚନ୍ତି, ରୋଦନ୍ତା ଭେରୱେ ୱନେ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରଞ୍ଚ ମଦ୍ଦିଞ୍ଚ, ସବ୍ବେ ରଟ୍ଠା ସମାଗତା ।
ତ୍ୱଂ ନୋସି ଇସ୍ସରୋ ରାଜା, ରଜ୍ଜଂ କାରେଥ ନୋ ଉଭୋ’’ ॥
ଛଖତ୍ତିୟକମ୍ମଂ ନାମ ।
‘‘ଧମ୍ମେନ ରଜ୍ଜଂ କାରେନ୍ତଂ, ରଟ୍ଠା ପବ୍ବାଜୟିତ୍ଥ ମଂ ।
ତ୍ୱଞ୍ଚ ଜାନପଦା ଚେୱ, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା’’ ॥
‘‘ଦୁକ୍କଟଞ୍ଚ ହି ନୋ ପୁତ୍ତ, ଭୂନହଚ୍ଚଂ କତଂ ମୟା ।
ୟୋହଂ ସିୱୀନଂ ୱଚନା, ପବ୍ବାଜେସିମଦୂସକଂ’’ ॥
‘‘ୟେନ କେନଚି ୱଣ୍ଣେନ, ପିତୁ ଦୁକ୍ଖଂ ଉଦବ୍ବହେ ।
ମାତୁ ଭଗିନିୟା ଚାପି, ଅପି ପାଣେହି ଅତ୍ତନୋ’’ ॥
‘‘ତତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ରଜୋଜଲ୍ଲଂ ପୱାହୟି ।
ରଜୋଜଲ୍ଲଂ ପୱାହେତ୍ୱା, ସଙ୍ଖୱଣ୍ଣଂ [ସଚ୍ଚୱଣ୍ଣଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰)] ଅଧାରୟି’’ ॥
‘‘ସୀସଂ ନ୍ହାତୋ ସୁଚିୱତ୍ଥୋ, ସବ୍ବାଭରଣଭୂସିତୋ ।
ପଚ୍ଚୟଂ ନାଗମାରୁୟ୍ହ, ଖଗ୍ଗଂ ବନ୍ଧି ପରନ୍ତପଂ ॥
‘‘ତତୋ ସଟ୍ଠିସହସ୍ସାନି, ୟୋଧିନୋ ଚାରୁଦସ୍ସନା ।
ସହଜାତା ପକିରିଂସୁ, ନନ୍ଦୟନ୍ତା ରଥେସଭଂ ॥
‘‘ତତୋ ମଦ୍ଦିମ୍ପି ନ୍ହାପେସୁଂ, ସିୱିକଞ୍ଞା ସମାଗତା ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ତଂ ପାଲେତୁ, ଜାଲୀ କଣ୍ହାଜିନା ଚୁଭୋ ।
ଅଥୋପି ତଂ ମହାରାଜା, ସଞ୍ଜୟୋ ଅଭିରକ୍ଖତୁ’’ ॥
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ପଚ୍ଚୟଂ ଲଦ୍ଧା, ପୁବ୍ବେ ସଂକ୍ଲେସମତ୍ତନୋ ।
ଆନନ୍ଦିୟଂ ଆଚରିଂସୁ, ରମଣୀୟେ ଗିରିବ୍ବଜେ ॥
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ପଚ୍ଚୟଂ ଲଦ୍ଧା, ପୁବ୍ବେ ସଂକ୍ଲେସମତ୍ତନୋ ।
ଆନନ୍ଦି ୱିତ୍ତା ସୁମନା, ପୁତ୍ତେ ସଙ୍ଗମ୍ମ ଲକ୍ଖଣା ॥
‘‘ଇଦଞ୍ଚ ପଚ୍ଚୟଂ ଲଦ୍ଧା, ପୁବ୍ବେ ସଂକ୍ଲେସମତ୍ତନୋ ।
ଆନନ୍ଦି ୱିତ୍ତା ପତୀତା, ସହ ପୁତ୍ତେହି ଲକ୍ଖଣା’’ ॥
‘‘ଏକଭତ୍ତା ପୁରେ ଆସିଂ, ନିଚ୍ଚଂ ଥଣ୍ଡିଲସାୟିନୀ ।
ଇତି ମେତଂ ୱତଂ ଆସି, ତୁମ୍ହଂ କାମା ହି ପୁତ୍ତକା ॥
‘‘ତଂ ମେ ୱତଂ ସମିଦ୍ଧଜ୍ଜ, ତୁମ୍ହେ ସଙ୍ଗମ୍ମ ପୁତ୍ତକା ।
ମାତୁଜମ୍ପି ତଂ ପାଲେତୁ, ପିତୁଜମ୍ପି ଚ ପୁତ୍ତକ ।
ଅଥୋପି ତଂ ମହାରାଜା, ସଞ୍ଜୟୋ ଅଭିରକ୍ଖତୁ ॥
‘‘ୟଂ କିଞ୍ଚିତ୍ଥି କତଂ ପୁଞ୍ଞଂ, ମୟ୍ହଞ୍ଚେୱ ପିତୁଚ୍ଚ ତେ ।
ସବ୍ବେନ ତେନ କୁସଲେନ, ଅଜରୋ ଅମରୋ ଭୱ’’ ॥
‘‘କପ୍ପାସିକଞ୍ଚ କୋସେୟ୍ୟଂ, ଖୋମକୋଟୁମ୍ବରାନି ଚ ।
ସସ୍ସୁ ସୁଣ୍ହାୟ ପାହେସି, ୟେହି ମଦ୍ଦୀ ଅସୋଭଥ ॥
‘‘ତତୋ ହେମଞ୍ଚ କାୟୂରଂ, ଗୀୱେୟ୍ୟଂ ରତନାମୟଂ ।
ସସ୍ସୁ ସୁଣ୍ହାୟ ପାହେସି, ୟେହି ମଦ୍ଦୀ ଅସୋଭଥ ॥
‘‘ତତୋ ହେମଞ୍ଚ କାୟୂରଂ, ଅଙ୍ଗଦଂ ମଣିମେଖଲଂ ।
ସସ୍ସୁ ସୁଣ୍ହାୟ ପାହେସି, ୟେହି ମଦ୍ଦୀ ଅସୋଭଥ ॥
‘‘ଉଣ୍ଣତଂ ମୁଖଫୁଲ୍ଲଞ୍ଚ, ନାନାରତ୍ତେ ଚ ମାଣିକେ [ମାଣିୟେ (ସୀ॰ ପୀ॰)]।
ସସ୍ସୁ ସୁଣ୍ହାୟ ପାହେସି, ୟେହି ମଦ୍ଦୀ ଅସୋଭଥ ॥
‘‘ଉଗ୍ଗତ୍ଥନଂ ଗିଙ୍ଗମକଂ, ମେଖଲଂ ପାଟିପାଦକଂ [ପଟିପାଦୁକଂ (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰), ପାଲିପାଦକଂ (ପୀ॰)]।
ସସ୍ସୁ ସୁଣ୍ହାୟ ପାହେସି, ୟେହି ମଦ୍ଦୀ ଅସୋଭଥ ॥
‘‘ସୁତ୍ତଞ୍ଚ ସୁତ୍ତୱଜ୍ଜଞ୍ଚ, ଉପନିଜ୍ଝାୟ ସେୟ୍ୟସି ।
ଅସୋଭଥ ରାଜପୁତ୍ତୀ, ଦେୱକଞ୍ଞାୱ ନନ୍ଦନେ ॥
‘‘ସୀସଂ ନ୍ହାତା ସୁଚିୱତ୍ଥା, ସବ୍ବାଲଙ୍କାରଭୂସିତା ।
ଅସୋଭଥ ରାଜପୁତ୍ତୀ, ତାୱତିଂସେୱ ଅଚ୍ଛରା ॥
‘‘କଦଲୀୱ ୱାତଚ୍ଛୁପିତା, ଜାତା ଚିତ୍ତଲତାୱନେ ।
ଦନ୍ତାୱରଣସମ୍ପନ୍ନା, ରାଜପୁତ୍ତୀ ଅସୋଭଥ ॥
‘‘ସକୁଣୀ ମାନୁସିନୀୱ, ଜାତା ଚିତ୍ତପତ୍ତା ପତୀ ।
ନିଗ୍ରୋଧପକ୍କବିମ୍ବୋଟ୍ଠୀ, ରାଜପୁତ୍ତୀ ଅସୋଭଥ ॥
‘‘ତସ୍ସା ଚ ନାଗମାନେସୁଂ, ନାତିବଦ୍ଧଂୱ କୁଞ୍ଜରଂ ।
ସତ୍ତିକ୍ଖମଂ ସରକ୍ଖମଂ, ଈସାଦନ୍ତଂ ଉରୂଳ୍ହୱଂ ॥
‘‘ସା ମଦ୍ଦୀ ନାଗମାରୁହି, ନାତିବଦ୍ଧଂୱ କୁଞ୍ଜରଂ ।
ସତ୍ତିକ୍ଖମଂ ସରକ୍ଖମଂ, ଈସାଦନ୍ତଂ ଉରୂଳ୍ହୱଂ’’ ॥
‘‘ସବ୍ବମ୍ହି ତଂଅରଞ୍ଞମ୍ହି, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ମିଗା ଅହୁଂ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରସ୍ସ ତେଜେନ, ନଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ୱିହେଠୟୁଂ ॥
‘‘ସବ୍ବମ୍ହି ତଂଅରଞ୍ଞମ୍ହି, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ଦିଜା ଅହୁଂ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରସ୍ସ ତେଜେନ, ନଞ୍ଞମଞ୍ଞଂ ୱିହେଠୟୁଂ ॥
‘‘ସବ୍ବମ୍ହି ତଂଅରଞ୍ଞମ୍ହି, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ମିଗା ଅହୁଂ ।
ଏକଜ୍ଝଂ ସନ୍ନିପାତିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ସବ୍ବମ୍ହି ତଂଅରଞ୍ଞମ୍ହି, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ଦିଜା ଅହୁଂ ।
ଏକଜ୍ଝଂ ସନ୍ନିପାତିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ସବ୍ବମ୍ହି ତଂଅରଞ୍ଞମ୍ହି, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ମିଗା ଅହୁଂ ।
ନାସ୍ସୁ ମଞ୍ଜୂ ନିକୂଜିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ସବ୍ବମ୍ହି ତଂଅରଞ୍ଞମ୍ହି, ୟାୱନ୍ତେତ୍ଥ ଦିଜା ଅହୁଂ ।
ନାସ୍ସୁ ମଞ୍ଜୂ ନିକୂଜିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ପଟିୟତ୍ତୋ ରାଜମଗ୍ଗୋ, ୱିଚିତ୍ତୋ ପୁପ୍ଫସନ୍ଥତୋ ।
ୱସି ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ୟତ୍ଥ, ୟାୱତାୱ ଜେତୁତ୍ତରା ॥
‘‘ତତୋ ସଟ୍ଠିସହସ୍ସାନି, ୟୋଧିନୋ ଚାରୁଦସ୍ସନା ।
ସମନ୍ତା ପରିକିରିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ଓରୋଧା ଚ କୁମାରା ଚ, ୱେସିୟାନା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ।
ସମନ୍ତା ପରିକିରିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ହତ୍ଥାରୋହା ଅନୀକଟ୍ଠା, ରଥିକା ପତ୍ତିକାରକା ।
ସମନ୍ତା ପରିକିରିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ସମାଗତା ଜାନପଦା, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ସମନ୍ତା ପରିକିରିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘କରୋଟିୟା ଚମ୍ମଧରା, ଇଲ୍ଲୀହତ୍ଥା [ଇନ୍ଦିହତ୍ଥା (ସ୍ୟା॰ କ॰), ଖଗ୍ଗହତ୍ଥା (ସୀ॰ ପୀ॰)] ସୁୱମ୍ମିନୋ ।
ପୁରତୋ ପଟିପଜ୍ଜିଂସୁ, ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୟାତମ୍ହି ।
ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ତେ ପାୱିସୁଂ ପୁରଂ ରମ୍ମଂ, ମହାପାକାରତୋରଣଂ ।
ଉପେତଂ ଅନ୍ନପାନେହି, ନଚ୍ଚଗୀତେହି ଚୂଭୟଂ ॥
‘‘ୱିତ୍ତା ଜାନପଦା ଆସୁଂ, ନେଗମା ଚ ସମାଗତା ।
ଅନୁପ୍ପତ୍ତେ କୁମାରମ୍ହି, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ଚେଲୁକ୍ଖେପୋ ଅୱତ୍ତିତ୍ଥ, ଆଗତେ ଧନଦାୟକେ ।
ନନ୍ଦିଂ ପୱେସି [ନନ୍ଦି-ପ୍ପୱେସି (ସୀ॰ ସ୍ୟା॰ ପୀ॰)] ନଗରେ, ବନ୍ଧନା ମୋକ୍ଖୋ ଅଘୋସଥ ॥
‘‘ଜାତରୂପମୟଂ ୱସ୍ସଂ, ଦେୱୋ ପାୱସ୍ସି ତାୱଦେ ।
ୱେସ୍ସନ୍ତରେ ପୱିଟ୍ଠମ୍ହି, ସିୱୀନଂ ରଟ୍ଠୱଡ୍ଢନେ ॥
‘‘ତତୋ ୱେସ୍ସନ୍ତରୋ ରାଜା, ଦାନଂ ଦତ୍ୱାନ ଖତ୍ତିୟୋ ।
କାୟସ୍ସ ଭେଦା ସପ୍ପଞ୍ଞୋ, ସଗ୍ଗଂ ସୋ ଉପପଜ୍ଜଥା’’ତି ॥
ୱେସ୍ସନ୍ତରଜାତକଂ ଦସମଂ ।
ମହାନିପାତ ନିଟ୍ଠିତା ।
ଜାତକପାଳି ନିଟ୍ଠିତା ।